Bahasa Kantonis
Dari Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas.
| Bahasa Kantonis 廣東話 gwong2 dung1 waa2 粵語 Jyut6Jyu5 |
||
|---|---|---|
| Dituturkan di: | Selatan China, Hong Kong, Macau, Malaysia Sabah Sandakan, Kuala Lumpur, Kanada, Amerika Syarikat, Australia, New Zealand dan negara lain. | |
| Rantau: | tengah Guangdong; Pearl River Delta; timur dan selatan Guangxi; bahagian Hainan | |
| Bil. penutur: | 66 juta [1] | |
| Kedudukan: | 16 | |
| Keluarga bahasa: | Sino-Tibet Cina Bahasa Kantonis |
|
| Status rasmi | ||
| Bahasa rasmi: | Hong Kong KPK dan Macau KPK dari RRC | |
| Dikawal oleh: | tiada pengawalan rasmi | |
| Kod bahasa | ||
| ISO 639-1: | zh | |
| ISO 639-2: | chi (B) | zho (T) |
| ISO 639-3: | yue — [[]] | |
| Nota: Halaman ini mungkin mengandungi simbol-simbol fonetik IPA dalam Unikod. Sila lihat carta IPA untuk nada sebutan berdasarkan bahasa Inggeris. | ||
Bahasa Kantonis ialah salah satu daripada loghat dalam bahasa Cina. Ia dipertuturkan secara meluas di tenggara tanah besar China iaitu wilayah Guangdong serta bahagian timur wilayah Guangxi, Hong Kong, Macau dan oleh ramai orang Cina seberang laut di seluruh dunia. Khasnya di Malaysia, kebanyakan orang cina yang menuturkan bahasa Kantonis tertumpu di Lembah Klang dan negeri Perak.
Nama bahasa Kantonis diambil daripada Canton, sempena nama lama wilayah Guangdong. Dalam bahasa Cina ia dikenali sebagai 廣東話 (gwong2 dung1 waa2). Dalam bidang akademik "bahasa Kantonis" merujuk kepada kelompok dialek yang dituturkan di wilayah Guangdong. Di antara dialek-dialek tersebut, saling fahaman amat kurang. Dalam penggunaan harian pula, "bahasa Kantonis" pada kebiasaannya merujuk kepada dialek pusat bandar Guangzhou yang dikenali sebagai 廣府話 (gwong2 fu2 waa2) dalam bahasa tempatan. Kerana bandar Guangzhou merupakan pusat perdagangan dan pentadbiran bagi kawasan disekelilingnya, tidak hairan bahawa dialek bandar Guangzhou juga difahami penduduk di luar bandar itu. Memandangkan bahawa dialek bandar Guangzhou dikira sebagai bahasa Kantonis baku, rencana ini membincangkan versi bahasa Kantonis dari bandar Guangzhou.
Pihak kerajaan negara China mengklasifikasikan bahasa Kantonis sebagai dialek/loghat (方言) dan bukan sebagai bahasa sebenar dalam usahanya menggalakkan pengunaan bahasa Mandarin sebagai bahasa kebangsaan negara itu. Namun, dari segi bidang kaji bahasa, bahasa Kantonis boleh dikira suatu bahasa tulen kerana bahasa Kantonis dan bahasa Mandarin mempunyai jurang yang besar sehingga tidak saling boleh difahami.
[sunting] Nada
Seperti bahasa/dialek cina yang lain, Kantonis merupakan bahasa berasaskan nada. Penulisan sejarah mengenai Kantonis mencatatkan 9 nada dalam Kantonis. Namun terpulang kepada pandangan individu, angka ini sering dipertikaikan. Jadual di bawah menunjukkan nada-nada bahasa Kantonis
| Nama nada | Jam1 Ping4 (陰平) |
Jam1 Soeng5 (陰上) |
Jam Heoi3 (陰去) |
Joeng4 Ping4 (陽平) |
Joeng4 Soeng5 (陽上) |
Joeng4 Heoi3 (陽去) |
Jam1 Jap6 (陰入) |
Zung1 Jap6 (中入) |
Joeng4 Jap6 (陽入) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nombor Nada | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 1 (7) | 3 (8) | 6 (9) |
| Kontur | 55 / 53 | 35 | 33 | 22 / 21 | 13 | 22 | 5 | 3 | 2 |
| Contoh | 分 | 粉 | 訓 | 焚 | 奮 | 份 | 忽 | 發 | 佛 |
| Perumian | fan1 | fan2 | fan3 | fan4 | fan5 | fan6 | fat1 | faat3 | fat6 |
Rencana berkaitan bahasa ini merupakan tunas. Anda boleh membantu Wikipedia dengan mengembangkannya.
