Derma darah

Derma darah terbahagi kepada dua iaitu pendermaan darah penuh (‘whole blood’) dan pendermaan aferesis .

Jenis-jenis pendermaan darah

Pendermaan darah penuh

Pendermaan darah penuh ialah pendermaan kesemua komponen darah. Darah penderma yang dikeluarkan tidak dikembalikan ke dalam badan penderma.

Pendermaan aferesis

Darah penderma yang dikeluarkan diasingkan mengikut komponen darah di mana pendermaan aferesis ialah pendermaan komponen darah iaitu plasma darah atau platelet atau kedua-duanya sekali . Komponen darah yang tidak diperlukan akan dikembalikan semula ke dalam badan penderma.

Kriteria penderma darah

Kriteria penderma darah yang digariskan oleh Pusat Darah Negara :

1. Sihat tubuh badan pada hari pendermaan.
2. Berumur di antara 18-60 tahun.
   • Bagi yang berumur 17 tahun, perlu mendapatkan kebenaran bertulis daripada ibubapa atau penjaga.
   • Bagi yang berumur 61-65 tahun, perlu mendapatkan kelulusan bertulis daripada doktor mengenai tahap kesihatan badan.
3. Berat badan melebihi 45 kg.
4. Tidur melebihi 5 jam pada malam sebelum hari pendermaan.
5. Tiada masalah kesihatan.
6. Tidak mengambil sebarang ubat-ubatan.
   • Tidak mengambil antibiotik dalam tempoh 7 hari sebelum hari pendermaan.
   • Sila rujuk pegawai perubatan bertugas untuk ubat-ubatan lain.
7. Telah mengambil makanan sebelum menderma darah (tidak berpuasa).
8. Tidak terlibat di dalam sebarang kegiatan berisiko tinggi seperti berikut:
   • Hubungan jenis sesama jantina (homoseksual).
   • Hubungan jenis dengan kedua-dua jantina (biseksual).
   • Hubungan jenis dengan pekerja seks komersial / pelacur.
   • Bertukar-tukar pasangan hubungan jenis.
   • Mengambil dadah secara suntikan.
   • Menjadi pasangan hubungan jenis kepada mana-mana golongan di atas.
9. Pendermaan terakhir sekurang-kurangnya 3 bulan untuk penderma darah penuh (whole blood), dan 2 minggu untuk penderma aferesis.
10. Untuk penderma wanita:
    • Tidak mengandung.
    • Tidak datang haid.
    • Tidak menyusukan anak.
11. Jangan menderma darah jika anda:
    • Pernah tinggal di United Kingdom (England, Ireland Utara, Scotland, Wales, Isle of Man atau Channel Island) atau Republik Ireland dari tahun 1980 hingga 1996 untuk tempoh 6 bulan atau lebih.
    • Pernah tinggal di benua Eropah dari tahun 1980 hingga sekarang untuk tempoh 6 bulan atau lebih.

Keistimewaan penderma darah

Hospital Universiti Sains Malaysia (HUSM)

Hak-hak istimewa yang diberikan kepada penderma darah di Tabung Darah Hospital Universiti adalah seperti berikut :

Bilangan	Keistimewaan
Derma darah 15 kali ke bawah	Kecualian penuh dari caj rawatan dan caj wad dalam tempoh 4 bulan selepas derma terakhir dan rawatan pesakit luar percuma dalam tempoh masa yang sama.
16 ~ 40 kali	Kecualian penuh dari caj rawatan dan caj wad dalam tempoh 4 bulan selepas derma terakhir dan selepas itu, separuh daripada caj rawatan dan separuh daripada caj wad dan rawatan pesakit luar percuma dalam tempoh 3 tahun selepas derma terakhir.
41 kali ke atas	Kecualian penuh daripada caj rawatan dan caj wad dan rawatan pesakit luar percuma pada bila-bila masa.

Pusat Darah Negara (PDN)

Keistimewaan yang diberikan oleh PDN kepada penderma darah dinyatakan dalam:

Jadual Keistimewaan Rawatan Penderma Darah di Fasiliti Kesihatan (Hospital, Institusi dan Klinik Kesihatan), Kementerian Kesihatan Malaysia mengikut Surat Pekeliling KPK 5/2005 bertarikh 20 Julai 2005 .

Keistimewaan ini diberikan kepada penderma yang menderma di Pusat Darah Negara dan lain-lain Tabung Darah di Hospital Kerajaan.

Kekerapan menderma	Keistimewaan rawatan
1 kali	Percuma rawatan pesakit luar dan rawatan perubatan (tidak termasuk bayaran X-ray dan pembedahan) dan wad kelas dua untuk tempoh 4 bulan.
2 kali (dalan tempoh 12 bulan)	Percuma suntikan pencegahan Hepatitis B
2 ~ 5 kali	Percuma rawatan pesakit luar dan rawatan perubatan dan wad kelas dua untuk tempoh 4 bulan.
6 ~ 10 kali	Percuma rawatan pesakit luar selama 1 tahun dan rawatan perubatan kelas dua untuk tempoh 6 bulan.
11 ~ 15 kali	Percuma rawatan pesakit luar selama 2 tahun dan rawatan perubatan dan wad kelas dua untuk tempoh 1 tahun.
16 ~ 20 kali	Percuma rawatan pesakit luar dan rawatan perubatan dan wad kelas dua untuk tempoh 2 tahun.
21 ~ 30 kali	Percuma rawatan pesakit luar dan rawatan perubatan dan wad kelas dua untuk tempoh 3 tahun.
31 ~ 40 kali	Percuma rawatan pesakit luar dan rawatan perubatan dan wad kelas satu untuk tempoh 4 tahun.
41 ~ 50 kali	Percuma rawatan pesakit luar dan rawatan perubatan dan wad kelas satu untuk tempoh 6 tahun.
Lebih 50 kali (bagi penderma darah penuh) dan Lebih 150 kali (bagi penderma aferesis)	Percuma rawatan pesakit luar dan rawatan perubatan dan wad kelas satu untuk tempoh 10 tahun dan wad kelas dua seumur hidup selepas 10 tahun di wad kelas satu.