Kesultanan Bone

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Istana puteri Bone dalam tahun 1910.

Kesultanan Bone ialah sebuah kerajaan Islam Bugis yang wujud dari abad ke 14 hingga abad ke 19. Kesultanan ini, bersama-sama dengan kerajaan Luwuk, kerajaan Wajo dan Kesultanan Gowa adalah antara negeri-negeri yang memerintah Sulawesi Selatan. Pada kurun ke 16, kerajaan ini jatuh ke tangan Gowa dan ini menyebabkan penduduk Bugis Bone berasa tidak berpuas hati. Salah seorang putera Bone, Arung Palakka, bersekutu dengan Belanda menawan kerajaan Gowa. Setelah itu, Bone jatuh ke pengaruh Belanda pada tahun 1666.

Dalam bahasa Bugis, raja bone dipanggil arumpone (ᨕᨑᨘᨇᨚᨙᨊ).

Senarai raja-raja Bone[sunting | sunting sumber]

Jenazah seorang raja Bone diarak mengelilingi kampung.
Senarai Raja-raja Bone
Raja Tahun pemerintahan
Mata Selompu Mapololiteng Manurung-ri Matajang 1392-1424
La Wumassa Petta Panre BessiE To' Mulaiye Panreng 1424-1441
La Saliwu Karaeng Pelua' Pasadowakki 1441-1470
We Ban-ri Gau Daeng Marawa Arung Majang Makalappi Bisu-ri La Langpili Patta-ri La We Larang Malajangi-ri Chiena 1470-1490
La Tan-ri Sukki Mappajunge 1490-1517
La Wulio Botoe Matinroe-ri Itterung 1517-1542
La Tan-ri Rawe Bongkange MatinroE-ri Guchina 1542-1584
La Icca' Matinroe-ri Adenenna 1584-1595
La Pattawe Matinroe-ri Bettung 15xx - 1590
We Ténrituppu Matinroe ri Sidenreng 1590-1607
La Ténrirua Matinroe ri Bantaeng 1607-1608
La Ténripale Matinroe ri Tallo 1608-1626
La Ma'darémméng Matinroe ri Bukaka 1626-1643
Tobala', Arung Tanete Riawang, dijadikan wali oleh Gowa 1643-1660
La Ma'darémmeng Matinroe ri Bukaka 1667-1672
La Ténritatta Matinroe ri Bontoala' (Arung Palakka) 1672-1696
La Patau Matinroe ri Nagauléng 1696-1714
Bata-ri Toja Daeng Talaga Arung Timurung Datu-ri Chitta Sultana Zainab Zakiyat ud-din binti al-Marhum Sultan Idris Azim ud-din MatinroE-ri Tipuluna 1714-1715 (masa jabatan pertama)
La Padang Sajati To' Apawara Paduka Sri Sultan Sulaiman ibni al-Marhum Sultan Idris Azim ud-din MatinroE-ri Beula 1715-1720
Bata-ri Toja Daeng Talaga Arung Timurung Datu-ri Chitta Sultana Zainab Zakiat ud-din binti al-Marhum Sultan Idris Azim ud-din Matinroe-ri Tipuluna 1715 (masa jabatan kedua)
La Parappa To' Aparapu Sappewali Daeng Bonto Madanrang Karaeng Anamonjang Paduka Sri Sultan Shahab ud-din Ismail ibni al-Marhum Sultan Idris Azim ud-din 1720-1721
I-Mappaurangi Karaeng Kanjilo Paduka Sri Sultan Siraj ud-din ibni al-Marhum Sultan 'Abdu'l Kadir 1721-1724
La Panaongi To' Pawawoi Arung Mampua Karaeng Bisei Paduka Sri Sultan 'Abdu'llah Mansur ibni al-Marhum Sultan Idris Azim ud-din Tuammenang-ri Bisei 1724
Bata-ri Toja Daeng Talaga Arung Timurung Datu-ri Chitta Sultana Zainab Zakiat ud-din binti al-Marhum Sultan Idris Azim ud-din MatinroE-ri Tipuluna 1724-1738 (masa jabatan ketiga)
I-Danraja Siti Nafisah Karaeng Langelo binti al-Marhum 1738-1741
Bata-ri Toja Daeng Talaga Arung Timurung Datu-ri Chitta Sultana Zainab Zakiat ud-din binti al-Marhum Sultan Idris Azim ud-din MatinroE-ri Tipuluna 1741-1749 (masa jabatan keempat)
La Temmassoge Mappasossong To' Appaware' Petta Paduka Sri Sultan 'Abdu'l Razzaq Jalal ud-din ibni al-Marhum Sultan Idris Azim ud-din Matinroe ri-Malimungang 1749-1775
La Tan-ri Tappu To' Appaliweng Arung Timurang Paduka Sri Sultan Ahmad as-Saleh Shams ud-din Matinroe-ri-Rompegading 1775-1812
La Mappatunru To' Wappatunru' Paduka Sri Sultan Muhammad Ismail Mukhtaj ud-din Matinroe-ri Lalang-bata 1812-1823
I-Maneng Paduka Sri Ratu Sultana Salima Rajiat ud-din [MatinroE-ri Kassi] 1823-1835
La Mappaseling Paduka Sri Sultan Adam Nazim ud-din Matinroe-ri Salassana 1835-1845
La Parenringi Paduka Sri Sultan Ahmad Saleh Muhi ud-din Matinroe-ri Aja-benteng 1845-1858
La Pamadanuka Paduka Sri Sultan Sultan Abul-Hadi 1858-1860
La Singkara Rukka Paduka Sri Sultan Ahmad Idris Matinroe-ri Lalambata 1860-1871
I-Ban-ri Gau Paduka Sri Sultana Fatima Matinroe-ri Bola Mappare'na 1871-1895
La Pawawoi Karaeng Sigeri Matinroe-ri Bandung 1895-1905
Haji Andi Bacho La Mappanyuki Karaeng Silayar Sri Sultan Ibrahim ibnu Sri Sultan Husain 1931-1946 (masa jabatan pertama)
Andi Pabenteng Daeng Palawa Matinroe-ri Matuju 1946-1950
Haji Andi Bacho La Mappanyuki Karaeng Silayar Sri Sultan Ibrahim ibnu Sri Sultan Husain Matinroe-ri Gowa 1950-1960 (masa jabatan kedua)