Matahari

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Matahari Sun symbol.svg
The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg
Data pemerhatian
Jarak purata
dari Bumi
1.496×108 
8 min 19 s at light speed
Kecerahan visual (V) −26.74 [1]
Magnitud mutlak 4.83 [1]
Pengelasan spektrum G2V
Metallicity Z = 0.0122[2]
Saiz bersudut 31.6′ – 32.7′ [3]
Adjektif solar
Ciri-ciri orbit
Jarak purata
dari pusat Galaksi Bima Sakti
~2.5×1017 
26,000 
Tempoh masa galaksi (2.25–2.50)×108 a
Halaju ~220  (orbit around the center of the Galaxy)
~20  (relative to average velocity of other stars in stellar neighborhood)
~370 [4] (relative to the cosmic microwave background)
Ciri-ciri fizikal
Diameter purata 1.392×106  [1]
109 × Earth
Jejarikhatulistiwa 6.955×105  [5]
109 × Earth[5]
Lilitan khatulistiwa 4.379×106  [5]
109 × Earth[5]
Kepesekan 9×10−6
Luas permukaan 6.0877×1012  [5]
11,990 × Earth[5]
Isipadu 1.412×1018  [5]
1,300,000 × Earth
Jisim 1.9891×1030 [1]
333,000 × Earth[1]
Ketumpatan purata 1.408×103  [1][5][6]
Ketumpatan Tengah (model): 1.622×105  [1]
Fotosfera bawah: 2×10−4 
Kromosfera bawah: 5×10−6 
Korona (purata): 1×10−12  [7]
Graviti permukaan khatulistiwa 274.0  [1]
27.94 
28 × Earth[5]
Halaju lepas
(dari permukaan)
617.7  [5]
55 × Earth[5]
Suhu Center (modeled): ~1.57×107  [1]
Photosphere (effective): 5,778 K [1]
Corona: ~5×106 
Kekilauan (Lsol) 3.846×1026 W [1]
~3.75×1028 
~98  efficacy
Keamatan purata (Isol) 2.009×107 
Ciri-ciri putaran
Kecondongan 7.25° [1]
(to the ecliptic)
67.23°
(to the galactic plane)
Jarak hamal
kutub Utara[8]
286.13°
19j 4min 30s
Keserongan
kutub Utara
+63.87°
63°52' Utara
Tempoh masa putaran ikut bintang
(di khatulistiwa)
25.05 hari [1]
(di latitud 16°) 25.38 hari [1]
25d 9h 7min 12s [8]
(di kutub) 34.4 hari [1]
Halaju putaran
(at equator)
7.189×103  [5]
Komposisi photospheric (berdasarkan jisim)
Hidrogen 73.46%[9]
Helium 24.85%
Oksigen 0.77%
Karbon 0.29%
Besi 0.16%
Neon 0.12%
Nitrogen 0.09%
Silikon 0.07%
Magnesium 0.05%
Sulfur 0.04%
Matahari dari bumi

Matahari merupakan bintang terdekat dengan Bumi dengan jarak purata 149,680,000 kilometer (93,026,724 batu). Matahari dan lapan buah planet membentuk Sistem Suria. Matahari mempunyai diameter 1,391,980 kilometer dengan suhu permukaan 5,500 °C dan suhu teras 15 juta °C. Matahari dikelaskan sebagai bintang kerdil jenis G. Cahaya daripada matahari memakan masa 8 minit untuk sampai ke Bumi dan cahaya yang terang ini boleh mengakibatkan sesiapa yang memandang terus kepada matahari, menjadi buta.

Matahari merupakan satu bebola plasma dengan jisim sekitar 2 x 1030 kg. Untuk terus bersinar, matahari, yang terdiri daripada gas panas menukar unsur hidrogen kepada helium melalui tindak balas gabungan nuklear pada kadar 600 juta tan, dengan itu kehilangan empat juta tan jisim setiap saat. Matahari dipercayai terbentuk pada 5,000 juta tahun lalu. Kepadatan jisim matahari adalah 1.41 berbanding jisim air. Jumlah tenaga matahari yang sampai ke permukaan bumi dikenali sebagai pemalar suria menyamai 1.37 kilowatt semeter persegi setiap saat.

Gambar sinar-X matahari

Matahari berputar 25.04 hari bumi setiap putaran dan mempunyai graviti 27.9 kali graviti bumi. Terdapat julangan gas teramat panas yang boleh mencecah sehingga 100,000 kilometer ke angkasa. Marakan matahari ini boleh mengganggu gelombang komunikasi seperti radio, televisyen dan radar di bumi dan mampu merosakkan satelit atau stesen angkasa yang tidak dilindung. Matahari juga menghasilkan gelombang radio, gelombang ultraungu, sinar inframerah, sinar-X, dan angin suria yang merebak ke seluruh Sistem Suria.

Bumi dilindungi daripada angin suria oleh medan magnet bumi, sementara lapisan ozon pula melindungi bumi daripada sinaran ultraungu dan inframerah. Terdapat tompokan hitam yang wujud dari masa ke semasa pada matahari yang disebabkan oleh perbezaan suhu di permukaan matahari. Tompokan hitam itu menandakan kawasan yang kurang panas berbanding kawasan lain dan mencecah keluasan melebihi saiz bumi. Kadang-kala peredaran bulan mengelilingi bumi menghalang sinaran matahari daripada sampai ke bumi, oleh itu mengakibatkan kejadian gerhana matahari berlaku.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 Williams, D. R. (2004). "Sun Fact Sheet". NASA. http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/sunfact.html. Capaian 2010-09-27. 
  2. Asplund, M.; N. Grevesse and A. J. Sauval (2006). "The new solar abundances - Part I: the observations". Communications in Asteroseismology 147: 76–79. Bibcode 2006CoAst.147...76A. doi:10.1553/cia147s76. 
  3. "Eclipse 99: Frequently Asked Questions". NASA. http://education.gsfc.nasa.gov/eclipse/pages/faq.html. Capaian 2010-10-24. 
  4. Hinshaw, G.; et al. (2009). "Five-year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe observations: data processing, sky maps, and basic results". The Astrophysical Journal Supplement Series 118: 225–245. Bibcode 2009ApJS..180..225H. doi:10.1088/0067-0049/180/2/225. 
  5. 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 5.10 5.11 "Solar System Exploration: Planets: Sun: Facts & Figures". NASA. Diarkibkan daripada yang asal pada 2008-01-02. http://web.archive.org/web/20080102034758/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Sun&Display=Facts&System=Metric. 
  6. Ko, M. (1999). "Density of the Sun". In Elert, G.. The Physics Factbook. http://hypertextbook.com/facts/1999/MayKo.shtml. 
  7. "Principles of Spectroscopy". University of Michigan, Astronomy Department. 30 August 2007. http://www.astro.lsa.umich.edu/undergrad/Labs/spectro/short_spectro.html. 
  8. 8.0 8.1 Seidelmann, P. K.; et al. (2000). "Report Of The IAU/IAG Working Group On Cartographic Coordinates And Rotational Elements Of The Planets And Satellites: 2000". http://www.hnsky.org/iau-iag.htm. Capaian 2006-03-22. 
  9. "The Sun's Vital Statistics". Stanford Solar Center. http://solar-center.stanford.edu/vitalstats.html. Capaian 2008-07-29. , citing Eddy, J. (1979). A New Sun: The Solar Results From Skylab. NASA. m/s. 37. NASA SP-402. http://history.nasa.gov/SP-402/contents.htm. 

Pautan luar[sunting | sunting sumber]