Senarai kata pinjaman dari bahasa Arab dalam bahasa Melayu dan bahasa Indonesia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari

Perbendaharaan kata bahasa Melayu yang berasal dari bahasa Arab cukup banyak, diperkirakan sekitar 2,000 - 3,000. Namun kelazimannya tidak terlalu besar. Secara relatif diperkirakan jumlah ini antara 10 % - 15 %. Sebagian kata-kata Arab ini masih utuh dalam erti yang sesuai antara sebutan dan maknanya, dan ada sebahagian lagi berubah.

Jenis Pinjaman[sunting | sunting sumber]

Sebutan dan erti masih sama dengan asalnya[sunting | sunting sumber]

  • abad, abadi, abah, abdi, adat, adil, amal, aljabar, almanak, awal, akhir
  • bakhil, baligh, batil, barakah
  • daftar, hikayat, ilmu, insan, hikmah, halal, haram,
  • khas, khianat, khidmat, khitan, kiamat
  • musyawarah, markas, mistar, mahkamah, musibah, mungkar, maut
  • kitab, kuliah, kursi, kertas, nisbah, nafas
  • syariat, ulama, wajib, ziarah.

Sebutan berubah, erti masih sama[sunting | sunting sumber]

  • berkah, barakat, atau berkat dari perkataan "barakah"
  • darjat dari perkataan "darajah"
  • khabar dari perkataan "khabar"
  • lafaz dari perkataan "lafazh"
  • zalim dari perkataan "zhalim"
  • makalah dari perkataan "maqalatun"
  • masalah dari perkataan "mas-alatuna"
  • mungkin dari perkataan "mumkinun"
  • rasmi dari perkataan "rasmiyyun"
  • soal dari perkataan "suaalun"
  • rezeki dari perkataan "rizq"
  • Sakarat dari perkataan "Zakarotil"
  • Nama-nama hari dalam seminggu : Ahad ("Wahid"), Isnin (Isnaini"), Selasa (Salasa"), Rabu ("Arba'a"), Khamis ("Khomsa"), Jumaat dan Sabtu

Sebutan dan erti berubah dari sebutan dan erti semula[sunting | sunting sumber]

  • "keparat" dalam bahasa Melayu merupakan perkataan maki yang kira-kira bersepadan dengan perkataan sialan, berasal dari perkataan "kafarat" yang dalam bahasa Arab bererti tebusan atau denda.
  • "loghat" dalam bahasa Melayu bermakna dialek, berasal dari perkataan "lughah" yang bermakna bahasa.
  • "naskah" dari perkataan "nuskhatun" yang bermakna secarik kertas.
  • "perlu", berasal dari perkataan "fardhu" yang bermakna harus.
  • "petua" dalam bahasa Melayu bermakna nasihat, berasal dari perkataan "fatwa" yang bermakna pendapat hukum.


Sebutan sebenar, ertinya berubah[sunting | sunting sumber]

  • ahli
  • "kalimat" dalam bahasa Melayu bermakna rangkaian kata-kata, berasal dari bahasa Arab yang bermakna kata.
  • siasat
  • Hakim dalam Bahasa Melayu bermakana pegawai yang dilantik untuk mengadili sesuatu perbicaraan di mahkamah, berasal dari bahasa Arab yang bermakana Bijaksana


Senarai perkataan Arab dalam bahasa Melayu mengikut abjad[sunting | sunting sumber]

Di bawah ini disediakan senarai perkataan-perkataan Arab dalam bahasa Melayu dengan bentuk dan ejaan asalnya:

A[sunting | sunting sumber]

  • abad (ابد abad) – 100 tahun
    • abadi (ابدي abadī) – kekal
  • ab'ad (ابعاض ab`āḍ)
  • abawi (ابوي abawī)
  • abdi (عبد `abd)
  • abdul (عبدل `abdu'l)
  • abid (عاد `ābid)
    • abidin (عابدين `ābidīn)
  • abjad (ابجد abjad) – aksara
  • abnus (ابنوس abnūs)
  • abras (ابرص abraṣ)
  • absah (افصح afṣaḥ) – sesuatu yang berlaku
  • abtar (ابتر abtar)
  • abu (ابو abū) – bapa
  • abyad (ابيض abyaḍ)
  • adab (ادب adab) – budaya
  • adad (اعداد a`dād)
  • adal (عدل `adl)
  • adalat (عدال `adāla)
  • Adam (ادم ādam) – manusia pertama sesuai kitab suci, nama seorang nabi
  • Adan (عدن `adn) – Syurga
  • adas (عدس `adas)
  • adat (عاد `āda) – kebiasaan, tradisi
  • adawat (عداو `adāwa)
  • adib (اديب adīb)
  • adil ( `ādil)
  • af'al ( af`āl)
  • afdal ( afḍal)
  • afiat ( `āfiya)
  • Aflatun (افلاظون Aflāṭūn) – bentuk Arab dari nama Plato, salah seorang falsafah Yunani Purba yang agung
  • afrit ( `ifrīt)
  • afwah ( afwāh)
  • aghlaf ( aghlaf) – tidak disunat
  • Ahad (احد aḥad) – hari Minggu
  • ahad ( āḥād) – berhubungan dengan hadis
  • ahdiat ( aḥadīya)
  • ahkam ( aḥkām)
  • ahlan wasahlan ( ahlan wasahlan)
  • ahli ( ahl) – pakar
  • ahlu ( ahl) – anggota
    • ahlulbait ( ahlu'lbait) – rumah tangga Nabi Muhammad SAW
    • ahlulkitab ( ahlu'lkitāb) – anggota agama yang juga diakui oleh al-Qur'an
    • ahlulkubur ( ahlu'lqubūr) – orang mati
    • ahlulnujum ( ahlu'lnujūm) – ahli nujum, kaum sihir
    • ahlulsuluk ( ahlu'lsulūk)
    • ahlussunah waljamah ( ahlu'ssunna wa'l-jamā'a)
  • ahmak ( aḥmaq)
  • ahmar ( aḥmar)
  • aib ( `aib) – malu
  • aif ( `aif) – tak sempurna
  • ain (1) ( `ain) – mata
  • ain (2) ( ) – huruf dalam abjad Arab yang melambangkan fonem emfatis
  • Ainah ( A`inna)
  • ain albanat ( `ain al-banāt)
  • Aisyah ( `ā'isha)
  • ajab ( `ajab)
  • ajaib ( `ajā'ib)
  • ajal ( ajal)
  • ajalullah ( ajalu'illāh)
  • Ajam ( `ajam)
    • Ajami ( `ajamī)
  • ajir ( ajīr)
  • ajnabi ( ajnabī)
  • ajnas ( ajnās)
  • ajwaf ( ajwaf)
  • akad ( `aqd)
  • aka'id ( `aqā'id)
  • akal ( `aql)
  • akas ( `aks)
  • akbar ( akbar)
  • akekah ( `aqīqa)
  • akhbar ( akhbār) – berita, surat khabar
  • akhbiat ( al-akhbiya)
  • akhdar (akhdar)
  • akhir ( ākhir) – penghujung
  • akhirat ( ākhira)
  • akhirulkalam ( ākhiru'lkalām)
  • akhlak ( akhlāq)
  • akibat ( `āqiba)
  • akidah ( `aqīda) – kepercayaan
  • akik ( `aqīq)
  • akil ( `āqil)
  • akilbalig ( `āqilbāligh) – sudah cukup umur
  • akmal ( akmal)
  • akrab ( aqrab)
  • Akrab ( `Aqrab)
  • aksa (اقصا aqṣā) – jauh
  • akwal ( aqwāl)
  • al ( al-)
  • ala (1) ( `alā)
  • ala (2) ( a`lā)
  • alaihi ( `alaihi)
  • alaihi assalam ( `alaihi as-salam)
  • alaihima ( `alaihimā)
  • alaika ( `alaika)
  • alaikum ( `alaikum)
  • ala kadarnya ( `alā qadr)
  • alam (1) (عالم `ālam) – dunia
    • alami (عالمي `ālamī)
    • alamiah ( `ālamī)
    • alamin ( `ālamīn)
    • alam kabir ( `ālam kabīr)
    • alam malakut ( `ālam malakūt)
    • alam saghir ( `ālam ṣaghīr)
  • alam (2) ( a`lam) – tahu
  • alam (3) ( `alam) – bendera
  • alamar ( al-amr)
  • alamat ( `alāma)
  • alamatulhayat ( `alāmatu'lḥayāh)
  • alaswad ( al-aswad)
  • alat ( āla) – peranti, jentera
  • albarni ( al-barnī) – gula-gula
  • Aldubul akbar ( al-dubbu'l akbar)
  • Aldubul asgar ( al-dubbu'l aṣghar)
  • alf ( alf) – ribu
  • alfiah ( alfīya)
  • Alhak ( Al-haqq) - Tuhan
  • alhamdulillah ( al-ḥamduli'llāh)
  • alhasil ( al-ḥāṣil)
  • ali ( `alīy)
  • aliat ( `alīya)
  • alif (1) ( alīf) – teman
  • alif (2) ( alif) – huruf pertama dalam abjad Arab
  • alif-ba-ta ( alif-bā'-tā' ) – abjad Arab
  • alim (1) ( `ālim)
  • alim (2) ( alīm)
  • alimiat ( `ālimīya)
  • aljabar ( al-jabr)
  • Aljazair ( Al-Jazā'ir) – negara di Afrika Utara juga dikenal sebagai Algeria
  • alkah ( `alaqa)
  • alkali ( al-qiliy) – sejenis bahan kimia
  • alkamar ( al-qamar) – bulan, satelit bumi
  • Alkasyaf ( al-kashshāf)
  • Alkitab ( Al-kitāb) – kitab suci agama Kristian, juga dikenal sebagai Bible
  • alkohol ( al-kuḥūl) – bahan kimia
  • alkonya ( al-kunya) – nama famili
  • Allah (الله Allāh) – Tuhan
  • Allahuma ( Allāhuma)
  • allamah ( `allāma)
  • almal'un ( al-mal`ūn)
  • almarhum ( al-marḥūm)
  • almas ( almās)
  • Almasih ( al-masīḥ)
  • almukhalis ( al-mukhalliṣ)
  • alwat ( alwa)
  • am ( `āmm) – umum
  • amal ( `amal)
  • Amalik ( `Amālīq) – nama seorang nabi
  • aman ( amān) - damai
  • amanat ( amāna)
  • amar ( amr)
  • amar ma'ruf naih mungkar ( al-amr bi'l ma`rūf wa'l-nahy'an il-munkar) – bersatulah dengan apa yang baik
  • ambal ( ḥanbal) – permaidani
  • ambar ( `anbar)
  • amid ( `amīd)
  • amil ( `āmil)
  • amin (1) ( āmīn) – penutup doa
  • amin (2) ( amīn)
  • amir ( amīr)
  • amirulbahar ( amīru'l-baḥr)
  • amirulhaj ( amīru'l-ḥajj)
  • amirul-mu'minin ( amīru'l-mu'minīn)
  • amlas ( amlas)
  • ammaba'du ( ammā ba`du)
  • ammi ( ummī)
  • amri ( amr)
  • amris ( ?)
  • amsal ( amthāl) – perumpamaan
  • ana ( ana) – saya
  • anam ( anām)
  • anasir ( `anāṣir) – unsur
  • anbia ( anbiyā' ) – para nabi (bentuk jamak)
  • ane ( ana) – saya
  • anhu ( `anhu) – daripadanya
  • ansar ( anṣār)
    • ansari ( anṣāri)
  • Antakiah ( Anṭākiya) – Antiochia
  • antelas ( aṭlas) – sejenis bahan
  • antum ( antum) – engkau
  • apiun ( afyūn) – ganja
  • Arab ( `Arab) – Arab, bahasa Arab
    • Arabi ( `Arabī)
    • Arabiyah ( `Arabīya)
  • araf ( a`rāf)
  • Arafat ( `arafāt) – nama sebuah bukit
  • arak ( `araq)
  • aral ( `araḍ)
  • aras ( `arsh)
  • araz ( arz)
  • Arba'a ( al-arba`ā' ) – hari Rabu
  • arbab ( arbāb) - tuan
  • ardi ( arḍ) – bumi
  • arham ( arḥam)
  • arif ( `ārif) – bijaksana
    • arifin ( `ārifīn)
  • arik ( ariq)
  • aris ( arīs)
  • arka ( arakku)
  • arkan ( arkān)
  • arnab ( arnab)
  • arud ( `arūḍ)
  • arus ( `arūs) – pengantin lelaki
  • arwah ( arwāḥ) – jiwa
  • as ( ās)
  • asabah ( `aṣaba)
  • asabiah ( `aṣabīya)
  • asad ( asad) – singa
  • asah ( aṣaḥḥ)
  • asal ( aṣl)
  • asar ( `aṣr)
  • asas ( asās)
  • asbabunnuzul ( asbābu 'n-nuzūl)
  • asfal ( asfal)
  • asfar ( aṣfar)
  • ashab ( aṣḥāb)
  • ashabussittah ( aṣḥābu'ssitta)
  • asi ( `āṣī)
  • askal ( athqāl)
  • askar ( `askar)
  • Askariah ( `askarīya)
  • asli ( aṣlī)
  • asma ( asmā' ) – nama
  • asrafin ( asrāfīn)
  • asrar ( asrār)
  • assalam alaikum ( as-salām'alaikum)
  • astaga ( ?)
  • astagfirullah ( astaghfiru'llāh)
  • aswad ( aswad)
  • asyhadu ( ashhadu) – saya bersaksi
  • asyik ( `āshiq) – sibuk dengan senang
    • asyikin ( `āshiqīn) – pencinta
  • Asymawil ( ishmawīl) – bentuk Arab dari nama Yahudi Samuel
  • Asyura ( `āshūrā' ) – hari 10 Muharram
  • atar ( `iṭr) – wangian
  • atlas ( aṭlas) – peta bumi
  • audu billahi ( a`ūdhu billāh)
  • aulia ( awliyā' )
  • aur ( a`war)
  • aurat ( `aura)
  • ausat ( ausaṭ)
  • auzan fiil ( auzān f'il)
  • awab ( awwāb)
  • awal ( awwal) – mula
  • awam ( `awāmm) – orang umum
  • awan ( a`wān) – penolong
  • ayam ( ayyām) – hari
  • a'yan thabitah ( a`yān thābita)
  • ayar ( `ayyār)
  • ayat ( āya)
  • azab ( `adhāb)
  • azal ( azal) – masa lampau
  • azali ( azalī)
  • azam (1) ( a`ẓam)
  • azam (2) ( `azm)
  • azan ( adhān) – panggilan untuk bersolat
  • azhar ( azhar)
  • azim ( `aẓīm)
  • azimat ( `azīma) – jimat, barang keramat, suci
  • aziz ( `azīz) – tersayang
  • azmat ( `aẓama)
  • Azmu ( faras al-a`ẓam) – Pegasus
  • Azrakiah ( azraqīya) – nama sebuah aliran
  • azul ( azal)
  • azza wa jalla ( `azza wa-jalla)

B[sunting | sunting sumber]

  • ba – huruf kedua dalam abjad Arab
  • Baitallah – bangunan suci umat Yahudi di Jerusalem
  • Baitullah – Rumah Tuhan (Kaabah)
  • Baitulmuqaddis – Jerusalem
  • Badwi- Orang Badwi
  • Binti - anak perempuan

D[sunting | sunting sumber]

  • Dajal
  • dakwah
  • dalfin – lumba-lumba
  • din – agama
  • dubur – anus
  • dunia

E[sunting | sunting sumber]

  • eja – pasang aksara
  • ente – engkau

F[sunting | sunting sumber]

  • fa – sebuah huruf dalam abjad Arab
  • Fakir - fakir (orang fakir dan miskin)
  • Faraj - Fraj (alat kelamin wanita)
  • Fitnah - fitnah
  • Fikr - Fikir
  • Furuk - furuk (pecahan, cabang)

G[sunting | sunting sumber]

  • Ghaib – hilang
  • ghairah – hasrat
  • gizi – bernutrisi

H[sunting | sunting sumber]

  • habib – teman
    • habibi – yang tercinta
  • hadiah – pemberian
  • Hakim - hakim
  • Halal - halal
  • Haram - haram
  • Hasil - Hasil (Dapat, pendapatan)
  • Hijab - hijab (menghalang)

I[sunting | sunting sumber]

  • Ibrani – bahasa bangsa Yahudi
  • I'lan -Iklan,mengumumkan
  • Imam - Imam
  • Iman - Iman
  • Inkar - engkar,menafikan
  • Islam - Islam
  • Isnin - Hari Isnin
  • isytihar – proklamasi
  • Isyak

J[sunting | sunting sumber]

  • jahil – tidak tahu, bodoh
  • Jinayah - Jenayah (Kesalahan)
  • Jihad - jihad (berjuang)
  • Jin - jin (makhluk halus)
  • Jumaat – hari kelima dalam seminggu

K[sunting | sunting sumber]

  • Kaabah – bangunan suci di Makkah
  • Kafir - kafir (bukan Islam)
  • Khat - Tulisan khat
  • Khinzir - Babi
  • Khunsa - Khunsa (dua alat kelamin)

L[sunting | sunting sumber]

  • lazim – umum, biasa, lumrah
  • loghat – dialek

M[sunting | sunting sumber]

  • Magrib
  • Mahar - mahar (maskahwin)
  • Makna - Makna (erti)
  • Manarah - Menara
  • Masjid - Masjid (Tempat solat)
  • Miskin - Orang miskin
  • mu'allaf – orang yang baru saja masuk agama Islam
  • Mu'azin - mu'azin (Tukang azan)
  • Mufti - mufti (orang yang berfatwa)
  • Muslim - muslim (orang Islam)

N[sunting | sunting sumber]

  • nabi – utusan Tuhan kepada umat manusia
  • Nasrani – pengikut agama Kristian

O[sunting | sunting sumber]

oknum – seseorang

P[sunting | sunting sumber]

  • perlu

Q[sunting | sunting sumber]

  • al-Qur'an – kitab suci umat Muslim
  • Qarabah - Kerabat (Kaum kerabat, orang terdekat)
  • Qasad - Qasad (Niat, tujuan)

R[sunting | sunting sumber]

  • rakyat – warga
  • rasul
  • rejeki
  • Riba - faedah
  • Rishwah - rasuah

S[sunting | sunting sumber]

  • Saat - Masa
  • Saf - saf (barisan)
  • Sahih - sahih (benar)
  • Sai'e - Sai'e (ibadat haji)
  • Salam - salam bagi salam
  • Sabtu – hari ketujuh dalam satu minggu
  • Sabru - sabar
  • solat
  • salib
  • Selasa – hari ketiga dalam satu minggu, hari
  • syaitan
  • Sifat - sifat
  • Sihr - Sihir
  • Sultan - Sultan (Raja)

T[sunting | sunting sumber]

U[sunting | sunting sumber]

  • ufuk – kaki langit

W[sunting | sunting sumber]

  • Waqf - harta wakaf
  • waktu – masa
  • Wasiat - wasiat
  • Warak - warak (merendah diri)

Y[sunting | sunting sumber]

Z[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  • (Perancis) (Indonesia) Pierre Labrouse, 1985, Kamus Umum Indonesia-Prancis, Paris: Association Archipel dan Jakarta: Gramedia
  • (Inggeris) Russell Jones, 1978, Arabic Loan-Words in Indonesian. A check-list of words of Arabic and Persian origin in Bahasa Indonesia and Traditional Malay, in the Reformed Spelling. London: School of Oriental and African Studies