Torah Lisan

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari

Torah Lisan merangkumi adat resam perundangan dan tafsiran yang mengikut tradisinya disampaikan secara lisan dari Gunung Sinai, dan tidak tertulis dalam Torah. Mengikut Judaisme Rabai, Torah lisan, atau hukum-hakam lisan, atau tradisi lisan (Bahasa Ibrani:תורה שבעל פה , Torah she-be-al peh) disampaikan oleh Tuhan secara lisan kepada Moses bersama-sama Torah bertulis (Ibrani:תורה שבכתב , Torah she-bi-khtav). Selepas itu Torah Lisan disampaikan secara lisan kepada rabai dari zaman ke zaman,[1][2] sehinggalah dibukukan dan ditulis dalam Talmud (Ibrani :תַּלְמוּד ). Sementara masyarakat lain dan kelompok lain Yahudi juga memiliki tradisi lisan, hanya para Rabai yang memberi pengetian ideologi kepada fakta yang mereka menyebarkan tradisi mereka secara lisan.[3]

Rabai zaman Talmud melihat Torah Lisan dari dua sudut. Pertama, tradisi Rabai menganggap Torah Lisan sebagai rantaian periwayatan tak terputus. Ciri khusus pandangan ini ialah Torah Lisan "disampaikan melalui percakapan dan dihafal".[4] Kedua, para Rabai juga menganggap Torah Lisan sebagai satu tradisi pentafsiran, dan bukan sekadar tradisi yang dihafal. Dalam pandangan ini, Torah yang tertulis dilihat sebagai memiliki banyak tahap pentafsiran. Terpulanglah kepada generasi terkemudian yang berilmu dengan pentafsiran tradisi lisan bagi mengetemui tafsiran ("yang tersorok") yang tidak ditunjukkan oleh Moses.[5] Mengikut pendapat ramai, 'Torah lisan' akhirnya dirakam dalam Mishnah, Talmud dan Midrash.

Kewujudan dan penggunaan[sunting | sunting sumber]

Teks tertulis memerlukan penerangan dan pentafsiran. (Lihat, hermeneutika.) Nilai penting Torah Lisan terletak pada pegangan Judaisme Rabai bahawa ia diberi Tuhan bersama-sama Torah bertulis kepada Moses, justeru ia mempunyai nilai pengikat kepada penganut agama. Kepada para Rabai zaman purba, Torah Lisansama berat hukumannya dengan hukum-hakam yang bertulis (perbanding dengan Karait). Maklumat terperinci boleh diperoleh melalui karya Rabai Nathan Cardozo[6], dan Rabai Gil Student,[7]

  • Ayat Bible yang mempunyai sifat tradisi lisan: Banyak ayat dalam Torah memerlukan pentafsiran. Malah separuh ayat menganggap pembaca tahu apa yang dirukukkan oleh ayat tersebut. Banyak istilah yang digunakan dalam Torah tidak diberi takrif, dan banyak perbuatan disebut tanpa penjelasan atau panduan, menganggap pembaca sudah biasa dengannya. Beberapa contoh seperti berikut:[8][9][10] Pembicaraan tentang shechita (penyembelihan kosher) dan Bab Deuteronomy 12 menyatakan 'kamu akan bunuh binatang peliharaanmu dan kawananmu yang dikurniakan Tuhanmu, sebagaimana aku perintahkan kamu,' namun perintah tunggal Torah yang diberikan sebelumnya ialah, 'kamu tidak akan memakan darah [binatang]'. Sama juga, Deuteronomy 24 membincangkan hukum-hakam perceraian sepintas lalu; dianggap pengetahuan tentang bila perkahwinan semula boleh dilakukan sudah ada pada pembicara. Juga, tali biru tekhelet pada tzitzit mesti dicelup dengan pewarna yang didapati daripada apa yang dipercayai beberapa sarjana sebagai sejenis siput, merupakan satu perincian kecil yang hanya disebut dalam Torah lisan.[11]
  • Ketekalan antara tradisi lisan dan ayat-ayat Bible. Frasa 'mata untuk mata, gigi untuk gigi, tangan untuk tangan, kaki untuk kaki' dalam Bab Exodus 21:22–27 ditafsir dalam tradisi lisan sebagai menandakan ganti rugi kewangan – berbanding Lex talionis (hukuman pembalasan yang melibatkan kecederaan anggota tubuh)[12] harfiah.[13] Ini merupakan penjelasan tunggal yang tekal dengan Numbers 35:31 (Inggeris). Lagi, pembalasan secara peribadi jelas ditegah oleh Torah (Leviticus 19:18); hukuman saling hanya boleh dilakukan hakim. Contoh kedua: Perkahwinan Boaz dengan Ruth yang diperikan dalam Kitab Ruth kelihatan bercanggah dengan tegahan terkandung dalam Deuteronomy 23:3–4 yang menegah perkahwinan dengan kaum Moabite – Torah Lisan menerangkan bahawa tegahan ini dihadkan kepada orang lelaki kaum Moabite. Contoh ketiga: Kaedah rabai mengira Omer dalam Leviticus 23:15-16 bercanggah dengan kaedah yang diguna pakai puak Karaite, yang kelihatan lebih serasi dengan pembacaan harfiah ayat-ayat ini, tetapi disokong oleh Joshua 5:10-12.[14] Targum Onkelos (abad pertama Masihi) secara amnya tekal dengan tradisi atau pengisahan lisan seperti dicatatkan dalam Midrash, yang ditulis hanya dalam abad ketiga atau keempat Masihi.[15]
  • Ketekalan dengan penemuan arkeologi: Perdebatan rabai pada tahun 1100-an yang berlaku antara Rabbi Tam dan Rabbi Rashi tentang Skrol kulit dalam Tefillin (set kotak kulit kecil yang mengandungi ayat-ayat daripada Torah; dipakai sewaktu sembahyang pagi)[16] sebenarnya juga berlaku sezaman sekurang-kurangnya dengan masyarakat Qumran, 1200 tahun sebelumnya.[17] Sama juga, Mikvah (mandi suci)[18] di – tekal dengan keperluan yang ditetapkan rabai seperti terdapat dalam treatis Mikvaot, tetapi dibuat lebih kurang 120 tahun sebelum Mishna dibukukan.[19] Sebuah mohor diperbuat daripada tanah liat yang dijumpai di Baitulmuqaddis pada tahun 2011 juga tekal dengan kisah lisan yang dirakamkan dalam treatis Shekalim dalam Talmud. [20][21] Papirus 'Elephantine' tahun 419 SM memuatkan 'utusan Passover'(keraian peristiwa perpindahan dari Mesir. Juga menandakan permulaan musim menuai)[22] yang mengandungi banyak adat resam keagamaan yang diguna pakai pada zaman ini.[23] Di antara papirus Elephantine ialah teks terawal Ketubah (kontrak perkahwinan Yahudi) bertarikh lebih kurang 440 SM.

Pendapat yang menetang[sunting | sunting sumber]

Cetak timbul menggambarkan penembangan tradisi lisan di Muzium Diaspora Tel Aviv

Sadducees[sunting | sunting sumber]

Kelompok Sadducees menolak tradisi (pengisahan) lisan Farisi (Pharisee). Mereka melandaskan tafsiran mereka dengan menggunakan tradisi mereka yang menitikberatkan pemahaman ayat-ayat secara lebih harfiah. Dalam banyak segi, ini membawa kepada amalan yang lebih ketat berbanding Farisi terutamanya dalam hal-hal berkaitan hukum-hakam penyucian dan amalan kuil. Kebanyakan aspek undang-undang Sadducees dan kaedah pentafsiran tidak diketahui.[24]

Essenes[sunting | sunting sumber]

Kelompok Essenes, sebuah kelompok biarawan, memiliki 'organisasi bersifat biara'. Mahupun mereka memiliki hukum-hakam dan adat resam yang tidak terkandung dalam Bible, mereka menolak sebahagian besar tradisi lisan.[25]

Karaite[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Karaite Judaism

Judaisme Karaite atau Karaism ialah mazhab Yahudi yang muncul lebih kurang sezaman dengan waktu pembukuan Talmud selesai. Ciri utama mazhab ini ialah penolakan Torah Lisan dan Talmud, dan kebergantungannya dengan Tanakh sebagai teks suci.

Ada di kalangan Karaite yang hanya bergantung pada p'shat (maksud jelas) teks. Ini berlawanan dengan Judaisme Rabai yang bergantung pada Torah Lisan dan menggunakan beberapa kaedah pentafsiran yang kadang kalanya menyimpang daripada maksud harfiah.

Pengekodan[sunting | sunting sumber]

Larangan menulis Torah Lisan[sunting | sunting sumber]

Hukum-hakam yang disampaikan kepada Moses terkandung dalam Torah yang tertulis pada skrol. Namun demikian, mengikut pengamat Torah Lisan, penjelasannya tidak boleh ditulis. Orang Yahudi diwajibkan menutur dan menyampaikan penjelasan secara lisan kepada pelajar, kanak-kanak, dan orang dewasa. Justeru, adalah dilarang menulis dan menerbitkan Torah Lisan.[26]

Berikutan pembinasaan Kuil Kedua dan kemusnahan Baitulmuqaddis, tampak nyata bahawa masyarakat Ibrani dan ilmu mereka diancam, dan penerbitan merupakan jalan yang satu-satunya dapat memastikan hukum-hakam dapat dipelihara.[27] Justeru, pada lebih kurang tahun 200 SM, sebuah redaksi undang-undang lisan dibuat. Tradisi atau pengisahan Rabai menyatakan usaha ini dibuat oleh Rabai Judah haNasi. Hasilnya, dikenali sebagai Mishnah dikira karya pertama penulisan Rabai.

Dalam tempoh 400 ratus berikutnya, himpunan hukum-hakam, legenda dan pengajaran etika ini mengalami proses perdebatan dan perbincangan yang dikenali sebagai Gemara (ulasan tentang Mishnah)[28] di dua pusat kehidupan Yahudi, Samaria dan Judea dan Babylon. Gemara dengan Mishnah disunting bersama dalam himpunan yang dikenal sebagai Talmud.

Banyak istilah undang-undang dan konsep yang diketemu dalam penulisan Rabai mempunyai leluhurnya dalam Dead Sea Scrolls ('Skrol Laut Mati'). Khususnya hakikat ini amat benar bagi Surat Halaka (Miqsat Ma'ase Ha-Torah) Gua Qumran.[29]

Ramifikasi hukum-hakam Yahudi[sunting | sunting sumber]

Hukum-hakam lisan menjadi asas hampir kesemua penulisan Rabai. Justeru ia terikat rapi dengan pengembangan Halakhah (himpunan lengkap hukum-hakam dan amalan Yahudi).[28] Justeru, kendatipun dikodkan, pentafsiran 'hukum-hakam lisan' juga diperlukan. Mahupun Hukum-hakam Lisan sudah tertulis selama 18 abad, ia mashi dikenali sebagai Torah she-be'al peh ('Torah lisan').

Halakha LeMoshe MiSinai[sunting | sunting sumber]

Istilah Halakha LeMoshe MiSinai, harfiah 'Hukum-hakam' [yang diberi] kepada Moses dari Gunung Sinai', digunakan dalam penulisan klasik Rabai bagi merujuk kepada hukum-hakam lisan yang dianggap sebagai wahyu, yang disampaikan kepada Moses bersama-sama Torah bertulis, tetapi tidak dimuatkan ke dalam penjelasan Torah Lisan berhubung dengan Torah bertulis. Ia dibezakan daripada Torah bertulis pada satu pihak, dan daripada dekri Rabai, adat resam, dan hukum-hakam buatan manusia lain pada pihak sebelah.

Satu contoh hukum ialah kemestian tefillin dicelup berwarna hitam.

Lihat juga[sunting | sunting sumber]


Nota[sunting | sunting sumber]

  1. Howard Schwartz, Tree of souls: the mythology of Judaism, Oxford University Press, 2004. p lv
  2. The form of Judaism that does not recognize an Oral Torah as authoritative, instead relying on the most natural meaning of the Written Torah to form the basis of Jewish law, is known as Karaite Judaism.
  3. Elizabeth Shanks Alexander, The Orality of Rabbinic Writing, in The Cambridge Companion to the Talmud, ed. Martin Jaffee, 2007.
  4. Elizabeth Shanks Alexander, The Orality of Rabbinic Writing, in The Cambridge Companion to the Talmud, ed. Martin Jaffee, 2007. p. 39. This is attested to in numerous sources, such as Mishna Avot 1:1. The manner of teaching and memorization is described in B. Eruvin 54b.
  5. In Rabbinic literature this view is exemplified by the story of Rabbi Akiva who expounded heaps and heaps of laws from the scriptural crowns of the letters in the written Torah. The Talmud relays that Moses himself would not understand these interpretations, nevertheless, these are also called Mosaic traditions (Halakha leMoshe miSinai). B Menahot 29b. See, Elizabeth Shanks Alexander, op cit.
  6. The infinite chain: Torah, masorah, and man ISBN 0-944070-15-9
  7. Proofs for the Oral Torah
  8. David Charles Kraemer, The mind of the Talmud, Oxford University Press, 1990. pp 157 - 159
  9. Oral Law, Jewish Encyclopedia
  10. Rabbi Gil Student: Proofs for the Oral Torah
  11. See http://www.tekhelet.com Ptil Tekhelet
  12. Quote from Kenneth Bond: "...Code of Hammurabi (1780 BC). I used a translation by L.W. King with Commentary by Charles F. Horne (1915). My version was a 1996 electronically enhanced version of the 1910 Encyclopædia Britannica." (end quote). Kenneth Bond (1998). "Religious Beliefs as a Basis for Ethical Decision Making in the Workplace". Humboldt State University. Diperoleh pada 10 July 2010. 
  13. Talmud menjelaskan bahawa konsep ini bermaksud pembayaran ganti rugi dalam kes-kes tort (kes tindakan sivil).The Torah's first mention of the phrase "an eye for an eye, a tooth for a tooth, a hand for a hand, a foot for a foot" appears in (Exodus 21:22–27). The Talmud (in Bava Kamma, 84a), based upon a critical interpretation of the original Hebrew text, explains that this biblical concept entails monetary compensation in tort cases. (Additionally, this law cannot be carried out in practice, for both practical and ethical reasons; see also parashat Emor).Logically, since the Torah requires that penalties be universally applicable, the phrase cannot be interpreted literally; it would be inapplicable to blind or eyeless offenders.
  14. Tim Hegg: "Counting the Omer: An Inquiry into the Divergent Methods of the 1st Century Judaisms".
  15. See: prof. A Segal Targum "Onkelos" to the Torah; Rabbi G. Student: Onkelos and the Oral Torah.
  16. Steinmetz, Sol (2005). Dictionary of Jewish usage: a guide to the use of Jewish terms. Rowman & Littlefield Publishers, Inc. ms. 165. ISBN 978-0-7425-4387-4. 
  17. See for example, Yigal Yadin: Tefilin from Qumran.
  18. 'Mikvah' Jewfaq.org – gelintar 'Mikvah'
  19. Rabbi Yosef Back: "Southern mikveh on Masada".
  20. Wikisource Ibrani bab 5.
  21. See references under "Clay Seal Confirms Ancient Temple Service: Archaeologists".
  22. Jewfaq.org – gelintar 'Passover'
  23. Schiffman, Lawrence. Texts and Traditions: A Source Reader for the Study of Second Temple and Rabbinic Judaism. Hoboken: Ktav Publishing House, 1998.
  24. Ken Koltun-Fromm, Abraham Geiger's liberal Judaism, Indiana University Press, 2006. p 53
  25. Joseph A. Fitzmyer, The Impact of the Dead Sea Scrolls, Paulist Press, 2009. p 56
  26. See BT Temurah 14b, and, BT Gittin 60b. Also, Y Meggila 4:1
  27. Tosefta Eduyot 1:1 "When the Sages went to Yavneh they said: The time will come that a man will seek a matter in the Torah but will not find it. He will seek a matter from the Scribes but will not find it...They said: Let us begin [to record] with Hillel and Shammai.". See generally Timeline of Jewish history.
  28. 28.0 28.1 Gelintar 'Gemara'
  29. Anyone interested in this information can contact the Biblical Archaeological Review for more information. In addition, a book called "Understanding the Dead Sea" scrolls now contains Professor Shiffman's article on this exact topic.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

Sumber Tradisional[sunting | sunting sumber]

Bibliografi[sunting | sunting sumber]

  • "The Essential Talmud", Adin Steinsaltz, Basic Books; 1984
  • "Introduction to The Talmud and Midrash" H.L. Strack and G. Stemberger, Fortress Press
  • "The infinite chain : Torah, masorah, and man" Nathan T. Lopes Cardozo, Targum Press Distributed by Philipp Feldheim; 1989

Pautan luar[sunting | sunting sumber]