AirAsia X

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
AirAsia X
Syarikat Penerbangan AirAsia X Berhad
ايراسيا ايکﺱ
亚洲航空长途公司
எயர் ஏசியா எக்சு
AirAsia X Logo.svg
IATA ICAO Pengenal
D7 XAX XANADU
Ditubuhkan1 Ogos 2006; 16 tahun yang lalu (2006-08-01)
(sebagai FlyAsianXpress)
1 Ogos 2007; 15 tahun yang lalu (2007-08-01)
(Menjadi AirAsia X dari FlyAsianXpress)
Hab
Program kesetiaanAirAsia BIG Loyalty Programe [1]
SubsidiariThai AirAsia X
Indonesia AirAsia X
FlyAsianXpress (bekas anak Syarikat)
Pesawat23 (jumlah keseluruhan armada, 21 buah A330 dan 2 buah A340)
21 (jumlah armada untuk masa kini)>(21 buah airbus A330)
29 (jumlah keseluruhan armada AirAsia X Berhad untuk masa kini)
Destinasi16 (jumlah Keseluruhan destinasi, termasuk 2 destinasi musiman)
Syarikat indukAirAsia X Sdn. Bhd. (Anak syarikat Tune Group)
AirAsia
Diniagakan sebagaiMYX: 5238 [2]
ISINMYL5238OO000
Ibu pejabatLapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA 2)
Malaysia Sepang, Selangor, Malaysia
Orang pentingTony Fernandes, Sir Richard Branson, Azran Osman Rani
Pekerja2,893 (31 Disember 2015)
Laman webwww.airasia.com/ms/my
www.airasia.com/en/gb

AirAsia X (MYX: 5238) [3] ialah syarikat penerbangan tambang murah perjalanan jarak jauh yang baru berpangkalan di Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur. Operasinya bermula pada 2 November 2007 dengan menyewa sebuah buah pesawat Airbus 330-300 ke Lapangan Terbang Gold Coast, Australia. Penerbangan baru ini dimiliki oleh AirAsia X Sdn. Bhd. (dahulunya FlyAsianXpress Sdn. Bhd.) yang pernah menyediakan perkhidmatan penerbangan laluan-laluan luar bandar di Malaysia. FAX membeli francais dari AirAsia, oleh itu berhak menggunakan laman web Airasia, kostum, dan pengurusan.[4][5]

AirAsia X (sebelumnya dikenali sebagai FlyAsianXpress Sdn. Bhd.),[6] ialah syarikat penerbanga jarak jauh tambang murah, yang berpangkalan di Malaysia, dan syarikat saudara AirAsia. Ia memulakan operasi pada tarikh 2 November 2007 dengan perkhidmatan pertamanya diterbangkan dari Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur, Malaysia, ke Lapangan Terbang Gold Coast di Australia. AirAsia X terbang ke destinasi dalam Asia, Australia dan Amerika Syarikat.[7] Syarikat penerbangan itu mengendalikan armada 21 pesawat Airbus A330-300.[8] Indonesia AirAsia X dan Thai AirAsia X bergabung dengan AirAsia X.

AirAsia X ialah operasi jarak sederhana dan jarak jauh jenama AirAsia,[9] yang merupakan syarikat penerbangan tambang murah terbesar di Asia.[10]

[sunting | sunting sumber]

logo utama Kumpulan AirAsia yang ke 2

Data Kod[sunting | sunting sumber]

  • Kod IATA : D7
  • Kod ICAO : XAX
  • Panggilan: Xanadu

Mengenai AirAsia[sunting | sunting sumber]

Misi AirAsia ialah untuk membolehkan semua orang terbang. Sejak Tahun 2001, AirAsia telah memberikan perkhidmatan bertaraf dunia dengan harga tambang rendah kepada lebih daripada 600 juta tetamu di seluruh Kawasan Asia Pasifik, membuktikan bahawa kos rendah tidak bermaksud kualiti rendah dan perjalanan udara tidak semestinya mahal. [11]

Misi[sunting | sunting sumber]

Misi AirAsia ialah untuk membolehkan semua orang terbang. Sejak tahun 2001, kami telah memberikan perkhidmatan bertaraf dunia dengan harga tambang rendah kepada lebih daripada 600 juta tetamu di seluruh Kawasan Asia Pasifik, membuktikan bahawa kos rendah tidak bermaksud kualiti rendah dan perjalanan udara tidak semestinya mahal. [12]

Slogan AirAsia Group[sunting | sunting sumber]

  • "Now Everyone Can Fly Xtra Long"
    "Kini Sesiapapun Boleh Terbang Xtra Jauh"

Alamat ibu pejabat AirAsia X Berhad[sunting | sunting sumber]

Malaysia AirAsia RedQ, Jalan Pekeliling 5, Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (klia2), 64000 KLIA, Selangor, Malaysia [13]

Am / Perihal[sunting | sunting sumber]

AirAsia X ialah perkhidmatan baru oleh AirAsia X Sdn. Bhd. (dahulunya FlyAsianXpress Sdn. Bhd.) sebagai sebahagian francais AirAsia [14] yang menawarkan perkhidmatan jarak jauh dari Kuala Lumpur ( masa terbang lebih 4 jam ) menggunakan pesawat Airbus A330-300 atau Boeing 777-300 dengan tambang sekurang-kurangnya RM9.99 (tidak termasuk cukai dan caj lapangan terbang) [15]. Operasi AirAsia telah dilewatkan sehingga November 2007 kerana tiada pesawat yang dapat disewa dengan lebih awal. Apabila ia terbang kelak, ia bakal merangkumi tiga benua - Eropah, Asia dan Australia. Destinasi-destinasi dijangka termasuk Hangzhou dan Tianjin di China, Amritsar di India, Sharjah di Emiriah Arab Bersatu dan juga Manchester di United Kingdom.[16]

FlyAsianXpress pernah menjadi pengendali Perkhidmatan Penerbangan Luar Bandar di Sabah dan Sarawak yang dahulunya dikendali oleh Malaysia Airlines kepada syarikat baru bernama FlyAsianXpress (FAX). Ditubuhkan pada 1 Ogos 2006, penerbangan ini dimiliki secara swasta oleh pengurusan AirAsia. Selepaskan menamatkan perkhidmatannya pada 1 Ogos 2007, ia akan memfokuskan operasinya pada AirAsia X.

Sejarah[sunting | sunting sumber]

An AirAsia X Airbus A330-300 Memakai Livery Bekas.

Pada 17 Mei 2007, Tony Fernandes mengumumkan rancangan untuk memulakan penerbangan dari Malaysia ke Australia. Fernandes telah berkata dia akan mengelak Lapangan Terbang Antarabangsa Sydney disebabkan oleh yuran yang tingginya, sebaliknya menumpukan perhatian ke atas lapangan terbang alternatif yang lebih murah seperti Lapangan Terbang Avalon berdekatan Melbourne, Newcastle dan Adelaide, Tambang berterusan diramalkan sekitar MYR 800 (A$ 285) untuk tambang pergi balik, serta cukai.[17] Minat juga dinyatakan dalam menggunakan Lapangan Terbang Gold Coast sebagai destinasi Australia yang lain.[18] Fernandes menamakan syarikat penerbangan itu AirAsia X, memetik inspirasi daripada Yoshiki, ketua kumpulan rock Jepun X Japan.[19].

Beberapa perkembangan utama telah diumumkan pada 10 Ogos 2007. AirAsia X mengumumkan laluan pertamanya dari Kuala Lumpur ke Gold Coast, dengan tambang sehala bermula pada MYR 50 (A$17) tidak termasuk cukai dan caj, dengan purata harga pulangan adalah kira-kira MYR1 ,800 (A$598), termasuk cukai dan caj.[20]

Laluan AirAsia X pertama adalah Kuala Lumpur ke Gold Coast, Australia. Tambang sehala bagi laluan ini bermula pada MYR 60 (AUD 31) tanpa cukai dan caj tambahan, dengan tambang dua hala adalah kira-kira MYR 1,900 (AUD 647) tanpa cukai tambahan.[21]

Syarikat penerbangan juga mengumumkan Sir Richard Branson dari Virgin Group akan mengambil syer sebangak 20% ke dalam AirAsia X untuk membantu operasi permulaan seperti membiayai pembelian pesawat-pesawatnya.[22][23] Branson juga meramalkan kemungkinan mengadakan hubungan rapat di antara Virgin Blue dan AirAsia X, seperti perkongsian kod dan program frequent flyer pada masa kelak.[24][25][26][27]

Pesawat pertama AirAsia X, tiba di Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur, Malaysia pada 15 September 2007. Ia dinamakan "Semangat Sir Freddie" untuk memperingati perintis dan pengasas penerbangan kos rendah Sir Freddie Laker, Skytrain di Eropah.[28][29]

Pada September 2021, Air Asia X Bhd melaporkan kerugian suku tahunan sebanyak $5.9 bilion. Syarikat itu mengumumkan rancangan untuk mengurangkan armadanya untuk mencapai saiz armada yang optimum.[30]

sepanjang Tahun 2022, dengan berjayanya penstrukturan semula hutang, AirAsia X (AAX), telah menambah semula beberapa laluan yang sempat ditamatkan semasa Pandemik COVID-19, dan beberapa laluan tersebut, dioperasikan semula dari Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (Kuala Lumpur) (KLIA 2) ke beberapa destinasi dengan sebagai berikut :

pada 7 November 2022, selepas Pihak Kerajaan Jepun, sudah menarik semula sekatan perjalanan udara, yang dikeranakan Pandemik COVID-19, dengan cara membuka sempadan negara secara penuh [54], untuk penerbangan antarabangsa, pada di Tarikh itu juga, AirAsia X (D7), ada memulakan semula Penerbangan tanpa henti, dengan laluan Kuala Lumpur (Kuala Lumpur-Antarabangsa) - Tokyo (Tokyo-Haneda) [55], yang menggunakan armada Airbus A330, dengan kekerapan penerbangan 3 Kali dalam 1 minggu [56], lalu Pihak Ketua Pegawai Eksekutif AirAsia X Benyamin Ismail berkata

Jepun adalah antara destinasi utama syarikat penerbangan itu dan pihaknya teruja untuk kembali ke Tokyo yang merupakan salah satu laluan yang paling popular.

[57]

lalu dilanjutkan dengan pernyataan seperti berikut

"Penyambungan semula perkhidmatan ke Tokyo juga menandakan komitmen kami untuk memacu pertumbuhan kami sebagai syarikat penerbangan jarak pertengahan. Ini hanyalah laluan pertama daripada beberapa laluan ke Jepun yang akan beroperasi termasuk ke Sapporo (Shin-Chitose) pada bulan Disember dan Osaka tahun depan."

[57]

lalu Beliau juga berkata

"Ini hanyalah laluan pertama daripada beberapa laluan ke Jepun yang akan beroperasi, termasuk ke Sapporo (Shin-Chitose) pada Disember dan Osaka pada tahun depan."

[58]

dan juga dengan pernyataan sebagai berikut

"Kami juga mempunyai penerbangan sambungan melalui Kuala Lumpur ke Jepun termasuk dari Australia dan banyak lagi. Apabila permintaan meningkat, kami akan menambah lebih banyak penerbangan ke Tokyo secara beransur-ansur pada masa hadapan"

. [58]

dan Denpasar, yang akan Dimulakan semula 24 November 2022 [59]

FlyAsianXpress[sunting | sunting sumber]

FlyAsianXpress (FAX) pernah menjadi penerbangan ketiga terbesar di Malaysia yang membuat operasi luar bandar di Sabah dan Sarawak. Penerbangan sulungnya adalah pada 1 Ogos 2006 walaupun terpaksa ditunda selama 50 minit akibat cuaca buruk.[60] FAX menegaskan bahawa mereka bukan memegang konsep penerbangan tambang rendah (LCC)[61] tetapi mengadaptasikan amalan-amalan AirAsia untuk mengurangkan kos, iaitu seperti tempahan internet dan telefon, serta sistem tidak bertiket. Walau bagaimanapun, semua operasi FAX ditamatkan selepas pengambilalihan semula laluan luar bandar oleh Penerbangan Malaysia, melalui MASwings. Oleh itu, FAX akan memfokuskan operasinya kepada AirAsia X.

sebuah pesawat milik Syarikat Penerbangan FlyAsianXpress (FAX) dengan siri DHC-6 Twin Otter, 2006.

FlyAsianXpress (FAX) ialah syarikat penerbangan yang berpangkalan di Malaysia Timur (Malaysia Borneo). Ia mengendalikan perkhidmatan di beberapa laluan kecil yang digugurkan oleh syarikat penerbangan nasional Malaysia Airlines. Laluan-laluannya telah diambil alih oleh MASwings.

FAKS dimiliki secara persendirian oleh Kamarudin Meranun, Raja Razali, Raja Azmi dan Tony Fernandes. Syarikat penerbangan itu telah disubkontrakkan oleh AirAsia untuk mengendalikan beberapa perkhidmatan domestik berikutan penarikan balik Malaysia Airlines daripada laluan perkhidmatan udara luar bandar dalam Malaysia Timur. Penerbangan sulungnya adalah pada 1 Ogos 2006, walaupun tertangguh selama 50 minit akibat cuaca buruk.[62] FAX bukan syarikat penerbangan tambang rendah,[63] tetapi ia menggabungkan beberapa amalan AirAsia untuk mengurangkan kos. Iaitu; tempahan internet dan telefon, serta sistem daftar masuk tanpa tiket.

Dalam masa beberapa hari ia beroperasi, ia telah menerima banyak kritikan daripada penumpang, penjawat awam, dan orang yang bekerja dalam industri pelancongan. Pengkritik berpendapat bahawa perkhidmatan turboprop baharu yang disediakan oleh FAX tidak sepatutnya lebih mahal daripada perkhidmatan udara luar bandar yang sebelum ini dikendalikan oleh Malaysia Airlines, kerana FAX telah disubsidi oleh Kerajaan Malaysia. Selain kos, syarikat penerbangan itu telah dikritik kerana perkhidmatan yang kurang baik, seperti pembatalan penerbangan secara tiba-tiba tanpa notis.[64] Ketua Pegawai Eksekutif Lembaga Pelancongan Sarawak juga menyatakan bahawa gangguan kepada penerbangan pembekalan kargo ke pedalaman, menyebabkan pelancong mengambil catuan makanan mereka sendiri, dan bukannya bergantung kepada bekalan kargo udara makanan dan bahan api.[65] FAX mengeluarkan jadual penerbangan baharu yang memetik keperluan mendadak untuk penyelenggaraan berat pada armada Fokker 50 sebagai pencetus gangguan teruk pada jadualnya.

Pada 11 April 2007, Tony Fernandes, Ketua Pegawai Eksekutif syarikat induk FAX (AirAsia), mengumumkan butiran tawaran penyerahan laluan luar bandar FAX, kepada Firefly (Syarikat Penerbangan), syarikat penerbangan anak syarikat Malaysia Airlines. Beliau menyifatkan ia sebagai "perkara logik untuk dilakukan", kerana Firefly boleh menjadi satu-satunya syarikat nasional yang mengendalikan pesawat turboprop.[66] Pada 26 April 2007, kerajaan mengumumkan Malaysia Airlines akan mengambil alih operasi perkhidmatan udara luar bandar daripada FAX, dan memberi jaminan bahawa sebarang kerugian kewangan akan ditanggung oleh kerajaan.[67] Malaysia Airlines mengumumkan pengambilalihan destinasi FAX bermula pada 1 Oktober 2007. Malaysia Airlines akan mengendalikan laluan ini melalui anak syarikat baharu, MASwings.

Dengan perkhidmatan udara luar bandar FAX digantikan dengan MASwings, nama korporat ditukar daripada FlyAsianXpress Sdn. Bhd. kepada AirAsia X Sdn. Bhd.[68] dengan ini, tumpuan syarikat penerbangan beralih kepada pasaran baharu, penerbangan kos rendah dan jarak jauh.

FlyAsianXpress dan AirAsia X[sunting | sunting sumber]

Dengan penamatan operasi luar bandar oleh FAX, nama korporat telah ditukar menjadi AirAsia X Sdn. Bhd.

Urusan korporat[sunting | sunting sumber]

KLIA LCCT, yang menempatkan ibu pejabat AirAsia X sebelum pembukaan RedQuarters.

Ibu pejabat terletak di Terminal LCC di Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur di Sepang, Selangor, sementara pejabat berdaftar berada di Tingkat 12 Menara Prima Menara B di Petaling Jaya, Selangor.[69]

Syarikat penerbangan itu merancang untuk memindahkan ibu pejabatnya ke kemudahan baharu 613,383 kaki persegi (56,985.1 m2), bernilai RM140 juta yang dibina di klia2.[70]

Sehingga pejabat ibu pejabat baharu dibuka, ibu pejabat syarikat penerbangan akan tetap berada di LCCT. Ibu pejabat klia2 yang baharu dijadualkan dibuka pada akhir tahun 2015. [71]

Ia dijadualkan memuat kira-kira 2,000 pekerja AirAsia dan AirAsia X. [70] Aireen Omar, Ketua Pegawai Eksekutif Negara AirAsia Malaysia, menyatakan bahawa ibu pejabat perlu direka semula kerana dalam rancangan klia2 lokasi menara kawalan telah diubah. [72] Pembinaan di kemudahan itu dijadualkan untuk dimulakan pada Julai 2014. [73] Malaysia Airports Holdings adalah menyewa tanah yang akan diduduki oleh ibu pejabat. [72] Pramugari AirAsia X Filipina Januari Ann Baysa memberi nama bangunan itu "RedQuarters" atau "RedQ", dan yang pertama upacara diadakan pada bulan November 2014. [70]

AirAsia X mendakwa mempunyai salah satu kos operasi terendah dari mana-mana syarikat penerbangan jarak jauh di seluruh dunia, dengan Kos per Kilometer Kerusi Tersedia (CASK) AS $0,0351 pada tahun 2015, atau AS $0,0240 tidak termasuk kos bahan bakar (membolehkan mereka mengurangkan harga konvensional tambang jarak jauh antara 30-50%). [74]

Untuk mengurangkan kos, mereka juga menyelaraskan banyak aspek dalam operasi mereka bersama dengan gabungan yang lebih besar AirAsia (syarikat penerbangan tambang murah terbesar di Asia), seperti keperluan kakitangan, lindung nilai bahan bakar, pemasaran dan sistem komputer, yang memungkinkan mereka mengambil kelebihan ekonomi skala yang biasanya tidak tersedia untuk syarikat penerbangan seukuran mereka.

Pemegang Saham[sunting | sunting sumber]

Masuknya dua pelabur utama baru telah memberi bantuan kewangan kepada syarikat untuk rancangan pengembangan masa depan.

Pada 14 Februari 2008, 48% AirAsia X dimiliki oleh Aero Ventures; usaha Tony Fernandes dan rakyat Malaysia terkemuka lain, serta Air Canada Robert Milton. Virgin Group memiliki 16% dan 16% lagi dimiliki oleh AirAsia. Manara Consortium yang berpusat di Bahrain, dan Orix Corp yang berpangkalan di Jepun telah mengambil bahagian 20% dalam AirAsia X dengan harga RM250 juta. [75]

AirAsia X disenaraikan di Bursa Malaysia (Bursa Saham Kuala Lumpur) pada 10 Julai 2013, dengan saham yang ditawarkan kepada pelabur individu dan institusi pada MYR1.25 (kira-kira AS $0.39 AS) sesaham. Pengapungan tersebut mengumpulkan MYR988 juta (AS $310 juta, pada kadar pertukaran 2013) dan menghargai syarikat itu pada MYR3 bilion (AS $940 juta). Saham pada mulanya berprestasi buruk, ditutup tidak berubah pada hari pertama perdagangan untuk mencatat, menurut Bloomberg, "debut perdagangan terburuk kedua di Malaysia" tahun itu. [76]

Pada 10 Oktober 2016, saham AirAsia X Berhad diperdagangkan pada MYR0.39, memberikan nilai pasaran kepada syarikat sebanyak MYR1.62 bilion (US $ 390 juta pada kadar pertukaran 2016).

Menurut Financial Times, sehingga Jun 2015, pemegang saham terbesar AirAsia X Berhad Ialah Tune Group (kenderaan pelaburan swasta milik Tony Fernandes dan Kamarudin Meranun), yang memiliki 17.8% saham. AirAsia Berhad (yang dimiliki oleh Tune 19.1%) memegang 13.8% AirAsia X sementara Tony Fernandes dan Kamarudin Meranun juga memiliki kepentingan peribadi, masing-masing 2.1% dan 8.1%.[77] Lim Kiann Onn, pengarah pengasas dan pemegang saham perniagaan Tune Group lain seperti Tune Money dan Tune Hotels, ialah pemegang saham ke-4 terbesar, dengan 4.47% syarikat. [78]

Maskot Kelab AirAsia SkyRider[sunting | sunting sumber]

Kini Nickelodeon melonjak dengan AirAsia

Firma memperkenalkan watak Ace baru kepada penonton di Singapura, Malaysia, Filipina dan Indonesia.

Nickelodeon Asia telah bergabung dengan AirAsia untuk melancarkan kempen pelbagai wilayah dan pelbagai platform, yang telah dirancang untuk mendidik anak-anak mengenai destinasi dan budaya penerbangan dan Asia yang bertanggungjawab.

Maskot superhero - Ace - telah dibuat untuk SkyRider Club AirAsia. Kanak-kanak akan dapat mengikuti petualangan di seluruh Asia, mendapatkan pengetahuan mengenai adat istiadat tempatan dan belajar mengenai aktiviti mesra kanak-kanak di beberapa destinasi AirAsia.

Kepentingan keselamatan penerbangan akan ditunjukkan melalui kandungan on-air dan dalam talian yang dihasilkan oleh Nickelodeon dan acara darat di Singapura dan Filipina.

Sepanjang kempen, pertandingan akan diadakan, menawarkan perjalanan untuk empat ke destinasi teratas AirAsia. Hadiah lain akan ditawarkan kepada penonton Nickelodeon dan ahli SkyRider Club.

Tempat TV berbilang bahasa memperkenalkan Ace kepada penonton Nickelodeon, sementara firma itu juga menghasilkan sepuluh acara sekolah di Singapura yang memberi peluang kepada anak-anak untuk bertemu Ace, Spongebob Squarepants dan Patrick Starfish.

Acara di darat akan menyusul, yang menampilkan Ace sebagai sebahagian daripada acara Halloween tahunan Nickelodeon pada bulan Oktober dan acara musim panas pada bulan April 2013.

Pada bulan September dan Oktober, satu siri sketsa khas - Passport Around Asia - akan memperlihatkan Ace berinteraksi dengan duta kecil tempatan di beberapa destinasi Air Asia. Ace Adventures, satu siri cerita animasi tentang watak dan usahanya untuk mengumpulkan permata ajaib di seluruh dunia, memerangi penjahat di sepanjang jalan, juga akan tayang perdana pada akhir tahun 2012.

"Dengan bekerjasama dengan AirAsia, penonton Nickelodeon akan diperkenalkan ke beberapa destinasi paling menarik di dunia dan juga mendapat banyak idea mengenai cara membuatnya menyenangkan bagi semua orang," kata Indra Suharjono, EVP dan MD, Viacom International Media Networks Asia . "Ini sangat sesuai untuk kami, dan kami menantikan kedatangan Ace dan ribuan ahli SkyRider Club untuk pengembaraan ini."[79]

Syarikat penerbangan gabungan[sunting | sunting sumber]

Indonesia AirAsia X[sunting | sunting sumber]

Indonesia AirAsia X adalah usaha sama AirAsia X. Ia melayani penerbangan antarabangsa jarak jauh Indonesia AirAsia yang dijadualkan secara tetap dari Lapangan Terbang Antarabangsa Ngurah Rai Bali. Indonesia AirAsia X dirancang untuk melancarkan destinasi pertamanya ke Melbourne pada 26 Disember 2014[80] tetapi ditangguhkan sehingga 18 Mac 2015 kerana kelewatan kelulusan laluan dari pihak berkuasa Australia.[81] Sebaliknya, Taipei menjadi destinasi pertama Indonesia AirAsia X dengan melancarkan perkhidmatan pada 30 Januari 2015.[82]

Pada bulan November 2018, syarikat penerbangan itu mengumumkan bahawa ia akan menghentikan operasi berjadual mulai Januari 2019, namun ia akan menjalankan operasi tidak berjadual sejak itu.[83][84]

Thai AirAsia X[sunting | sunting sumber]

Thai AirAsia X adalah usaha sama AirAsia X di Thailand. Thai AirAsia X adalah syarikat penerbangan tambang murah jarak jauh pertama Thailand dan mula beroperasi sejak perkhidmatan perdana dari Bangkok ke Incheon, Korea Selatan pada 17 Jun 2014 dan diikuti oleh Tokyo Narita dan Osaka Kansai di Jepun.[85]

Insiden dan kemalangan[sunting | sunting sumber]

  • Pada 25 Jun 2017, AirAsia X Flight 237, sebuah Airbus A330-300 yang mendaftar 9M-XXE dan membawa 359 orang di dalam pesawat, terpaksa melencong kembali ke Perth semasa dalam perjalanan ke Kuala Lumpur, pesawat itu berada di barat daya Learmonth, Australia Barat, ketika mesin di sebelah kiri mengalami patah pisau. Ia menyebabkan kerosakan teruk pada teras mesin dan menyebabkan getaran teruk. Juruterbang terpaksa mematikan mesin dan berpusing kembali ke Perth; tiada penumpang atau anak kapal yang cedera. [86]
  • Pada 3 Julai 2017, AirAsia X Flight 207, Airbus A330-300 berdaftar 9M-XXT yang membawa 345 penumpang dan 14 anak kapal, dialihkan ke Brisbane semasa dalam perjalanan dari Gold Coast ke Kuala Lumpur. Pesawat mengalami serangan burung di mesin kanan. Dua ekor burung mati diambil dari mesin dan pesawat mengalami kerosakan kecil. [87]

Perluasan masa hadapan[sunting | sunting sumber]

Pada Jun 2011, syarikat penerbangan itu menerima kelulusan kerajaan untuk memulakan perkhidmatan ke enam bandar: Beijing, Shanghai, Osaka, Jeddah, Istanbul, dan Surat, India.[88]

AirAsia X juga merancang untuk terbang ke Xi'an, Wuhan dan Shenyang di Republik Rakyat China.[89] Pada tahun 2009, syarikat penerbangan itu mengumumkan bahawa ia merancang untuk melayani Afrika.[90] AirAsia X juga mengumumkan rancangan untuk berkembang ke Jepun dan seterusnya ke Australia.[91]

Pada 12 Januari 2012, AirAsia X menarik balik perkhidmatan ke Delhi, Mumbai, London dan Paris, dengan alasan harga bahan api yang tinggi, cukai "terlalu tinggi" dan permintaan perjalanan yang lemah.[92] Syarikat penerbangan itu juga mengumumkan bahawa ia akan terbang dari Kuala Lumpur ke Sydney berkuat kuasa 1 April 2012. Sejurus selepas pengumuman pelancaran Sydney, syarikat penerbangan itu juga sedang mencari perkhidmatan Adelaide kerana syarikat penerbangan itu terus berkembang di Australia.[93] Syarikat penerbangan itu juga menarik balik perkhidmatannya ke Christchurch, New Zealand pada 31 Mei 2012 selepas hanya setahun melancarkan perkhidmatan.[94] Pada masa yang sama, syarikat penerbangan itu mengumumkan bahawa ia akan meningkatkan perkhidmatan ke Perth dan Taipei mulai Jun 2012.[95] Pada 22 Jun 2012, syarikat penerbangan itu melancarkan perkhidmatan ke Beijing, destinasi ketiga Chinanya dan pada masa yang sama menamatkan perkhidmatan ke Tianjin.[96] AirAsia X juga menggantung perkhidmatan ke Abu Dhabi beberapa tahun sebelum ini kerana ketidakberuntungan.

Pada 8 Oktober 2012, AirAsia X mengumumkan dengan notis tujuh hari bahawa ia akan menarik balik perkhidmatan ke Tehran dengan menyebut "keadaan ekonomi dan perniagaan yang mencabar",[97] yang mendapat kritikan[98] di tengah-tengah dakwaan perkhidmatan yang buruk dan amalan menipu.[99]

Pada Julai 2013, AirAsia X melaksanakan IPO di Bursa Malaysia, mengumpul $310 juta. Firma guaman antarabangsa Pillsbury Winthrop Shaw Pittman menasihati tentang transaksi itu.[100] Ibu negara itu akan digunakan untuk meluaskan lagi laluan, terutamanya selepas mendapat kelulusan pihak berkuasa Thailand untuk sijil pengendali udara untuk mengendalikan penerbangan dari Bangkok ke Korea Selatan dan Jepun.[101]

Pada Disember 2013, Tony Fernandes, pengarah AirAsia X, berkata bahawa syarikat penerbangan itu akan meneruskan penerbangan ke Eropah.[102]

Pada 15 Julai 2014, Ketua Pegawai Eksekutif Azran Osman-Rani dan Presiden dan Ketua Pegawai Eksekutif Airbus Fabrice Brégier menandatangani Memorandum Persefahaman (MOU) untuk 50 pesawat A330-900 di Farnborough Airshow di UK. "Kami telah menggalakkan Airbus untuk melancarkan versi baharu A330 ini sejak sekian lama. Saya gembira mereka menawarkan pilihan ini dan membawakan kami pesawat yang kami perlukan untuk membangunkan lagi model jarak jauh kos rendah kami. Kami 100 orang % pasti A330neo tidak dapat ditandingi dalam kategori saiznya dan kami berharap dapat membolehkan lebih ramai orang terbang lebih kerap menaiki pesawat hebat ini," kata Tan Sri Tony Fernandes, pengasas bersama dan Pengarah AirAsia X.[103]

AirAsia X menyambung semula perkhidmatan Delhi nya pada awal 2016 dan kembali ke New Zealand pada Mac 2016 dengan perkhidmatan Kuala Lumpur-Antarabangsa ke Auckland, melalui Gold Coast, tetapi penerbangan digantung semula pada Februari 2019.[104] Ia menyambung semula perkhidmatan ke Tehran pada 21 Jun 2016 dengan perkhidmatan Kuala Lumpur-Antarabangsa ke Tehran-Imam Khomeini, tetapi penerbangan digantung semula pada April 2018.[105]

Ia memulakan laluan baharunya ke Sapporo pada Oktober 2015 dan melancarkan laluan baharunya ke Honolulu pada penghujung Jun 2017 selepas kelewatan dalam kelulusan laluan pada 2015.[106][107] Pada 9 Oktober 2017, AirAsia X mengumumkan permulaan Jeju, Korea Selatan sebagai penerbangan 4 kali seminggu bermula pada 12 Disember 2017.[108] Pada 6 November 2017, ia juga mengumumkan bahawa ia akan memulakan penerbangan terus ke Jaipur, India pada 5 Februari 2018.[109]

Pada Februari 2018, AirAsia X mengumumkan bahawa ia akan menghentikan perkhidmatan antara Lapangan Terbang Melbourne dan KLIA dan memulakan perkhidmatan antara Lapangan Terbang Avalon dan KLIA. Lapangan Terbang Avalon terletak 55 km dari CBD Melbourne dan terletak hanya 15 km dari CBD of Geelong. Pada Jun 2018, ia mengumumkan perkhidmatan ke Lapangan Terbang Avalon akan bermula pada 5 Disember 2018.

Destinasi AirAsia Group[sunting | sunting sumber]

Destinasi AirAsia X[sunting | sunting sumber]


Destinasi AirAsia X Berhad (D7)[sunting | sunting sumber]

AirAsia X A340-300 menghampiri Lapangan Terbang London Stansted
Hab utama dan Hab sekunder
Negara Negeri / Wilayah Persekutuan / Wilayah / Daerah / Kawasan Bandar Kod IATA Kod ICAO Lapangan Terbang Nota Rujukan dan Penanda
 Amerika Syarikat Hawaii Honolulu HNL PHNL Lapangan Terbang Antarabangsa Daniel K. Inouye Penumpang Dimulakan semula 1 Februari 2023 [110] [111][36]
Arab Saudi Arab Saudi Jeddah Jeddah JED OEJN Lapangan Terbang Antarabangsa Raja Abdulaziz Penumpang [112]
Australia Australia Victoria Melbourne MEL YMML Lapangan Terbang Antarabangsa Melbourne Penumpang (dimulakan semula 1 November 2022) [113][114]
Australia Barat Perth PER YPPH Lapangan Terbang Perth Penumpang (dimulakan semula 4 November 2022) [115][116]
New South Wales Sydney SYD YSSY Lapangan Terbang Antarabangsa Kingsford Smith Penumpang [117][118][119][120][121]
India India Delhi Delhi DEL VIDP Lapangan Terbang Antarabangsa Indira Gandhi Penumpang [122]
Indonesia Indonesia Bali Denpasar DPS WADD Lapangan Terbang Antarabangsa Ngurah Rai Penumpang (Dimulakan semula 24 November 2022[59])
Jepun Jepun Wilayah Osaka Osaka KIX RJBB Lapangan Terbang Antarabangsa Kansai Penumpang Dimulakan semula 1 Februari 2023 [123][36]
Hokkaidō Sapporo CTS RJCC Lapangan Terbang New Chitose Penumpang Dimulakan semula 1 Disember 2022 [124][125]
Tokyo Tokyo HND RJTT Lapangan Terbang Haneda Penumpang [126][127][128][129]
Korea Selatan Korea Selatan Incheon dan
Kawasan Ibu Negara Seoul
Seoul ICN RKSI Lapangan Terbang Antarabangsa Incheon Penumpang [130]
Malaysia Malaysia Sabah Sabah Kota Kinabalu BKI WBKK Lapangan Terbang Antarabangsa Kota Kinabalu Penumpang (Musiman: [131])
Kuala Lumpur Kuala Lumpur dan
Selangor Selangor
Kuala Lumpur KUL WMKK Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur Penumpang Hab utama AirAsia X[132][133]
Sarawak Sarawak Kuching KCH WBGG Lapangan Terbang Antarabangsa Kuching Penumpang (Musiman: [134])
New Zealand New Zealand Wilayah Auckland Auckland AKL NZAA Lapangan Terbang Auckland Penumpang (dimulakan semula 1 November 2022) [135][136][121]
Republik China Republik China Taipei dan
Taoyuan
Taipei TPE RCTP Lapangan Terbang Antarabangsa Chiang Kai Shek Penumpang [132][133]

Galeri Armada AirAsia (Capital A)[sunting | sunting sumber]

Armada Terkini Capital A (AK, QZ, FD, Z2 dan I5)
AirAsia Berhad (AK) Airbus A320 NEO
AirAsia India (I5) Airbus A320 NEO
Indonesia AirAsia (QZ) Airbus A320-200
Philippines AirAsia (Z2) Airbus A320 CEO
Thai AirAsia (FD) Airbus A320-214
Armada Terkini Capital A (D7 dan XJ)
AirAsia X Berhad (D7) Airbus A330-343
Thai AirAsia X (XJ) Airbus A330-343

Pesawat[sunting | sunting sumber]

di Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur

[137] Pada 14 Mei 2007, AirAsia mengesahkan bahawa ia telah menempah 15 pesawat Airbus A330-300, 5 lebih daripada pada pengumuman asalnya. Pesawat dijadualkan untuk disampaikan pada suku keempat 2008.[138] Pada 27 Mac 2008, AirAsia menandatangani satu kontrak kukuh untuk 10 lagi Airbus A330-300 membawa jumlah tempahan syarikat penerbangan itu kepada 25.[139] AirAsia X menerima A330 pertamanya pada Oktober 31, 2008 di Toulouse, Perancis.[140]

AirAsia juga mengumumkan pada 11 Mei 2008 yang ia telah menandatangani satu perjanjian sewa dengan Orix Aviation untuk sebuah Airbus A340, untuk diguna dalam penerbangan dari Kuala Lumpur ke London. Ia menerima A340 pada Januari 2009 dan penerbangan komersialnya yang pertama kepada Lapangan Terbang Stansted adalah pada 11 Mac, 2009.

Syarikat penerbangan juga mengumumkan pada 27 November 2008 bahawa ia mengharapkan untuk membeli sehingga 25 pesawat Airbus A350 atau Boeing 787 sebagai sebahagian daripada pertumbuhan masa depannya.[141]

Pesawat AirAsia X
Pesawat Jumlah Dalam Tempahan Pilihan Penumpang
(XL/Economi)
Nota
Airbus A330-300 3 23 312 (36/276)
383 (28/355) [142]
9M-XAA dipajak dari AWAS
Semua (kecuali 9M-XAA) adalah 3-3-3 konfig tempat duduk & dipasang dengan AVOD IFE

9M-XAA 2-4-2 konfig tempat duduk dengan Portable IFE
1 disewa

Airbus A340-300 2 0 0 286 (30/256) Dipajak dari Orix Aviation
Pengendali sebelumnya Air Canada
Laluan London Stansted-Kuala Lumpur
Disewa
Airbus A350-900 0 10 5 Masuk dalam perkhidmatan : 2016

Galeri Armada Syarikat Penerbangan AirAsia X (D7)[sunting | sunting sumber]

Setakat Mei 2021, armada AirAsia X terdiri daripada pesawat berikut:[143][144][145]

Armada AirAsia X
Pesawat Dalam Perkhidmatan Tempahan Penumpang Nota
P Y Total
Airbus A321XLR 30[146] 232 232
Airbus A330-300 27[147][148] 12 365 377
367 367[149]
Airbus A330-900 2 76[150][151][152][153] 12 365 377 Penghantaran ditangguhkan kerana COVID-19.[154]
Total 29 106

Syarikat itu melengkapkan jet Airbus A330-300nya dengan susun atur tempat duduk 3-3-3 dalam kelas ekonomi.[155]

Sehingga pertengahan 2010-an, Air Asia X mengendalikan jet Airbus A340-300, yang mampu melakukan perjalanan jarak jauh ultra. Pesawat ini digunakan untuk perjalanan berjadual ke UK, iaitu London Heathrow, London Stansted dan Lapangan Terbang Manchester. Seperti yang dinyatakan sebelum ini, pesawat ini telah bersara pada pertengahan tahun 2010-an selepas kos bahan api yang tinggi dan pesawat jet enjin quad yang ketinggalan zaman.

Pada Februari 2018, semasa forum perniagaan di Manila, Fernandes memberitahu pemberita di luar bahawa syarikat penerbangan itu sedang melihat Boeing 787 Dreamliner untuk pengembangan armada.[156] Pada September 2018 dilaporkan bahawa AirAsia X sedang menilai kemungkinan menggunakan pesawat Airbus A321neo dan Airbus A321LR di samping armada A330nya. Dengan menggunakan pesawat berbadan sempit untuk laluannya yang lebih pendek (sehingga 7.9 jam), syarikat penerbangan itu percaya ia boleh mencapai penjimatan kos berubah-ubah sehingga 16%, dan penjimatan kos tetap sehingga 5%.[157]

Pada Mac 2020, AirAsia X mengumumkan penangguhan penghantaran pesawat Airbus A330-900 syarikat penerbangan itu selama-lamanya disebabkan oleh Pandemik COVID-19.[158]

Bekas armada[sunting | sunting sumber]

sebuah Pesawat milik Syarikat Penerbangan AirAsia X dengan armada siri Airbus A340-300 semasa mahu mendarat di Lapangan Terbang Stansted London di tahun 2009
  • Airbus A340-300 - AirAsia X mengendalikan 2 daripada Airbus A340-300 sebelum satu daripadanya dibatalkan dan satu lagi dijual kepada Lufthansa Technik. Kedua-duanya meninggalkan armada pada 2015 selepas 8 tahun beroperasi.[159]

Armada[sunting | sunting sumber]

AirAsia X Airbus A330-343.
AirAsia X Airbus A330-300.

Sehingga Ogos 2019, armada AirAsia X terdiri dari pesawat berikut:[160][161]

Armada AirAsia X
Pesawat Dalam Perkhidmatan Tempahan Penumpang Nota
P Y Total
Airbus A321XLR 144[162]
TBA
Airbus A330-300 21[163] 12 365 377
0 367 367[164]
Airbus A330-900neo __ 7[162][165]
TBA
Penghantaran ditangguhkan selama-lamanya kerana COVID-19.[166]
Airbus A350-900 24[162][165]
TBA
Airbus A350-1000 30[162][165]
TBA
Total 21 205

Syarikat itu melengkapkan jet Airbus A330-300 dengan susun atur tempat duduk 3-3-3 di kelas ekonomi.[167]

Pada bulan Februari 2018, semasa forum perniagaan di Manila, Fernandes memberitahu wartawan di luar sana bahawa syarikat penerbangan itu sedang melihat Boeing 787 Dreamliner untuk pengembangan armada.[168] Pada bulan September 2018 dilaporkan bahawa AirAsia X sedang menilai kemungkinan menggunakan pesawat Airbus A321neo dan A321LR di samping armada A330nya. Dengan menggunakan pesawat berbadan sempit untuk laluan yang lebih pendek (hingga 7.9 jam), syarikat penerbangan itu yakin dapat mencapai penjimatan kos berubah hingga 16%, dan penjimatan kos tetap hingga 5%.[169]

Pada bulan Mac 2020, AirAsia X mengumumkan kelewatan penghantaran pesawat Airbus A330-900neo syarikat penerbangan selama-lamanya kerana COVID-19 pandemi.[170]

Armada Bekas[sunting | sunting sumber]

Air Asia X Airbus A340-300 Tiba di Lapangan Terbang Stansted di 2009.

Perkhidmatan[sunting | sunting sumber]

Di dalam Pesawat[sunting | sunting sumber]

AirAsia menawarkan menu "Santan", sebuah program beli dalam pesawat yang menawarkan makanan dan minuman untuk pembelian.[171] AirAsia diakreditasi oleh KL Syariah Index Bursa Malaysia, dan menurut hukum Syariah, ia tidak menjual alkohol atau babi. Walau bagaimanapun, ini hanya berlaku untuk penerbangan kumpulan AirAsia serantau, dan bukan untuk penerbangan AirAsia X, yang menjual wain dan bir di kapal.[172]

Perkhidmatan dalam pesawat[sunting | sunting sumber]

AirAsia menawarkan "Snack Attack," satu program beli dalam pesawat penawaran makanan dan minuman untuk pembelian.[173] AirAsia diiktiraf oleh Indeks Syariah KL, dan sejajar dengan undang-undang Syariah ia tidak mengguna alkohol atau daging babi. Bagaimanapun, ini hanya bagi penerbangan-penerbangan serantau kumpulan AirAsia, dan tidak untuk penerbangan-penerbangan AirAsia X, yang menjual wain dan bir dalam pesawat.[174]

Anuggerah[sunting | sunting sumber]

memenangi Syarikat Penerbangan Kos Rendah Terbaik Dunia untuk Tahun ke-12 berturut-turut[sunting | sunting sumber]

AirAsia memenangi anugerah Syarikat Penerbangan Kos Rendah Terbaik Dunia selama 12 tahun berturut-turut, seperti yang diumumkan di Skytrax 2021 World Airline Awards pada Tarikh 28 September 2021 [175]. Ini menjadi penghormatan sebagai pengiktirafan teratas yang diterima untuk Inovasi Perniagaan di Anuggerah Strategi Penerbangan 2021 Flight Global pada hari Selasa (28 September).

Encik Tony Fernandes, berhubung dengan Anuggerah yang diterima tersebut, mengatakan:

Ini benar-benar suatu kehormatan besar setelah menjadi masa paling bergolak dalam sejarah penerbangan komersial.

[176]

dan Beliau juga Berkata:

Jenama kami selalu mementingkan orang ramai, membolehkan semua orang terbang dan mengutamakan kakitangan kami sendiri. Menerima anugerah ini selama 12 tahun berjalan lebih merendahkan kerana dinilai oleh berjuta-juta orang yang telah memilih untuk terbang bersama kami, sebelum wabak tersebut menyerang pada bulan Mac 2020

[177]

Syarikat Penerbangan Tambang Rendah Terkemuka Asia dan Kru Kabin Syarikat Penerbangan Tambang Rendah Terkemuka Asia[sunting | sunting sumber]

Pada Tarikh 8 September 2022, AirAsia (Capital A) telah dinobatkan sebagai Syarikat Penerbangan Tambang Rendah Terkemuka Asia untuk tahun ke-6 berturut-turut dan Kru Kabin Syarikat Penerbangan Tambang Rendah Terkemuka Asia untuk tahun ke-7 berturut-turut, di World Travel Awards yang ke-29 pada tahun ini. [178]

yang dijelaskan dengan sebagai berikut

AirAsia meraih kemenangan dalam kategori ini berikutan undian daripada para pemain industri, pengguna, media dan pakar pelancongan profesional dari seluruh rantau ini.

[178]
Pihak Ketua Pegawai Eksekutif Kumpulan AirAsia Aviation Group Limited, iaitu Bo Lingam berkata :

Kami berbangga untuk menerima anugerah ini sekali lagi bagi seluruh warga AirAsia terutamanya apabila kami kembali beroperasi di beberapa pasaran utama. Kami telah melalui beberapa tahun yang amat mencabar dan anugerah ini menjadi pembakar semangat untuk kami terus maju ke hadapan. Para kakitangan dan tetamu adalah keutamaan kami, dan kami mengucapkan ribuan terima kasih kepada mereka untuk pengiktirafan ini.

[178]
yang juga disokong oleh Pernyataan dari Pihak Ketua Kru Kabin Kumpulan AirAsia, iaitu Suhaila Hassan berkata :

“Pengiktirafan ini amat bermakna buat pasukan kru kabin kami yang telah bekerja keras untuk mengekalkan perkhidmatan dengan standard tertinggi dan memastikan para tetamu dapat menikmati pengalaman penerbangan yang selamat dan lancar. Segala cabaran yang telah kami lalui berikutan pandemik tidak mungkin dapat diatasi tanpa pasukan kami. Pengiktirafan ini akan mengukuhkan lagi nilai yang diterapkan dalam kalangan Allstars (kakitangan AirAsia) iaitu untuk sentiasa mengutamakan tetamu kami. Kami tidak sabar untuk menyambut lebih ramai tetamu dalam penerbangan kami tidak lama lagi sejajar dengan penambahan operasi. Kami akan kembali terbang tinggi!”

[178]
dan dari Pihak Pengasas World Travel Awards, iaitu Graham E. Cooke berkata :

”Setinggi-tinggi tahniah diucapkan kepada AirAsia atas pengiktirafan sebagai ‘Syarikat Penerbangan Tambang Rendah Terkemuka Asia’ dan ‘Kru Kabin Syarikat Penerbangan Tambang Rendah Terkemuka Asia’ bagi tahun 2022 untuk kali keenam dan ketujuh berturut-turut. AirAsia telah berjaya membawa pulang anugerah ini hampir setiap tahun kerana semangat dan usaha berterusan mereka dalam mengutamakan para tetamu, menjadikan kemenangan ini amat bermakna.”

[178]

memenangi Syarikat Penerbangan Kos Rendah Terbaik Dunia untuk Tahun ke-13 berturut-turut[sunting | sunting sumber]

AirAsia memenangi anugerah Syarikat Penerbangan Kos Rendah Terbaik Dunia selama 13 tahun berturut-turut, seperti yang diumumkan di Skytrax 2022 World Airline Awards pada Tarikh 23 September 2022, di Hotel Langham di London. [179][180]

Encik Tony Fernandes, berhubung dengan Anuggerah yang diterima tersebut, mengatakan:

“Kami berbangga kerana menerima anugerah ini sekali lagi! Tahun ini terasa lebih istimewa kerana para pengundi terus menyokong kami walaupun kami telah melalui tempoh yang amat sukar berikutan Covid. Pencapaian ini juga luar biasa kerana kini kami kembali terbang tinggi dengan sendiri tanpa bantuan kewangan daripada syarikat lebih besar dan telah menempuh pelbagai cabaran seperti tiada penerbangan selama hampir dua tahun.

“Terima kasih kepada penganjur Skytrax, lebih 700 juta tetamu yang telah terbang bersama kami dan kepada mereka yang telah memilih untuk mengundi kami dalam anugerah pilihan penumpang ini sekali lagi. Anugerah ini juga ditujukan kepada pasukan Allstars kami, kerana mereka terus memberikan yang terbaik biarpun dalam tempoh yang sukar.

“Sekiranya terdapat satu kelebihan dalam beberapa tahun kebelakangan ini, ia memberikan kami peluang dalam tempoh sekatan perjalanan untuk kembali lebih kuat. Hanya beberapa hari yang lalu, kami telah memecahkan rekod jualan harian dan melalui data serta jenama yang kuat, kami kini dapat menyediakan ekosistem perjalanan lengkap di mana para tetamu boleh menikmati pelbagai perkhidmatan seperti perjalanan, e-dagang, logistik dan teknologi kewangan pada platform perjalanan dan gaya hidup kami.

“Kami akan terus terbang tinggi. Kami telah bertahan, membina semula perniagaan dan kini sedang pulih untuk terus menawarkan lebih nilai dan pilihan kepada semua tetamu kami.”

[179][180]

dan Perdana Menteri Malaysia Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob juga mengatakan:

“Tahniah kepada AirAsia kerana telah memenangi anugerah berprestij ini selama 13 tahun berturut-turut. Ini sememangnya satu pencapaian yang hebat bukan sahaja untuk AirAsia, tetapi juga untuk Malaysia. AirAsia bukan sahaja telah memacu dan merevolusikan perjalanan udara dengan tambang rendah di Malaysia dan Asean, malah memberi sumbangan besar kepada industri pelancongan dan sektor ekonomi negara kita. Terima kasih AirAsia kerana terus meletakkan industri penerbangan Malaysia di mata dunia.”

[179][180]

Program Penerbangan Kerap[sunting | sunting sumber]

AirAsia X Berhad mengambil bahagian dalam BIG, yang merupakan program penerbangan kerap AirAsia dan syarikat penerbangan gabungannya.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ http://www.airasiabig.com/my/en/?page=thinkbig
  2. ^ https://www.bursamalaysia.com/trade/trading_resources/listing_directory/company-profile?stock_code=5238
  3. ^ https://www.bursamalaysia.com/trade/trading_resources/listing_directory/company-profile?stock_code=5238
  4. ^ name="The Star X-citing deals"
  5. ^ "X-citing deal for air travellers". The Star. 2007-01-06. Check date values in: |date= (bantuan)
  6. ^ "AirAsia gets FIC nod for RCPS subscription". Diarkibkan daripada yang asal pada 31 July 2013.
  7. ^ "AirAsia X touches down in Honolulu, Hawaii | AirAsia". www.airasia.com.
  8. ^ name=switched
  9. ^ "X-citing deal for air travellers". The Star. 6 January 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 11 October 2007.
  10. ^ List of low-cost airlines#ref 2
  11. ^ https://newsroom.airasia.com/about-us
  12. ^ About Us. AirAsia. Dicapai pada 30 Disember 2020.
  13. ^ https://airlinesoffice.com/airlines/airasia.htm
  14. ^ "X-citing deal for air travellers". The Star. 6 Januari 2007.
  15. ^ "AirAsia X London flights from RM9.99". The Star. January 5, 2007.
  16. ^ "AirAsia X launched as new long-haul budget carrier". Channel News Asia. January 5, 2006.
  17. ^ "Cut-price airlines landing like flies". The Sydney Morning Herald. 18 May 2007.
  18. ^ "Jetstar terminates Melbourne-Hawaii route". 8 August 2007.
  19. ^ "Tony Fernandes on Instagram". Instagram. 31 May 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-12-24.
  20. ^ "Fly from Australia to Malaysia for A$31". The Age. Melbourne. 10 August 2007.
  21. ^ "Fly from Australia to Malaysia for $A31".
  22. ^ "AirAsia to fly to Victoria, Queensland". News Limited. 2007-08-10. Diarkibkan daripada yang asal pada 2007-10-28. Dicapai pada 2009-03-20.
  23. ^ "Branson to take 20 per cent stake in AirAsia". The Age. 2007-08-07.
  24. ^ Daniel Breen. "Billionaire Branson and AirAsia X move into Avalon". The Geelong Advertiser.
  25. ^ "Aussies offered $31 flights to Malaysia". Herald Sun.
  26. ^ Daniel Breen. "Billionaire Branson and AirAsia X move into Avalon". The Geelong Advertiser. Dicapai pada 1 July 2011.
  27. ^ "AirAsia X Makes Long-Haul Flights More Affordable". Diarkibkan daripada yang asal pada 24 June 2016. Dicapai pada 14 June 2016.
  28. ^ Welcome to AirAsia.com...now everyone can fly
  29. ^ "AirAsia | Booking | Book low fare online". www.airasia.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 28 September 2007.
  30. ^ "Malaysia's AirAsia X reports record quarterly loss of $5.9bln". Reuters (dalam bahasa Inggeris). 2021-09-27. Dicapai pada 2021-09-27.
  31. ^ "AIRASIA X RESUMES AUCKLAND / MELBOURNE SERVICE IN NOV 2022". aeroroutes.com. 18 Julai 2022. Dicapai pada 18 Julai 2022.
  32. ^ "AirAsia X adds three new key routes to Australia and New Zealand". AirAsia Newsroom (AirAsia). 18 Julai 2022. Dicapai pada 18 Julai 2022.
  33. ^ "AirAsia X says "Kia Ora" NZ as it resumes operations from Kuala Lumpur and Sydney to Auckland". newsroom.airasia.com (dalam bahasa Inggeris). AirAsia Newsroom (AirAsia). 3 November 2022. Dicapai pada 4 November 2022.
  34. ^ "AirAsia X lebarkan sayap ke Korea Selatan dan India". AirAsia Newsroom (AirAsia). 6 April 2022. Dicapai pada 8 April 2022.
  35. ^ "AIRASIA X RESTORES JAPAN AND HAWAII SERVICE IN 2H22". aeroroutes.com. 16 Jun 2022. Dicapai pada 16 Jun 2022.
  36. ^ a b c d "AIRASIA X MOVES OSAKA / HAWAII SERVICE RESUMPTION TO FEB 2023". www.aeroroutes.com (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 9 November 2022. Dicapai pada 9 November 2022.
  37. ^ "AIRASIA X RESUMES AUCKLAND / MELBOURNE SERVICE IN NOV 2022". aeroroutes.com. 18 Julai 2022. Dicapai pada 18 Julai 2022.
  38. ^ "AirAsia X adds three new key routes to Australia and New Zealand". AirAsia Newsroom (AirAsia). 18 Julai 2022. Dicapai pada 18 Julai 2022.
  39. ^ "AirAsia X says "G'Day Melbourne!" as it resumes operations to the Victorian Capital". newsroom.airasia.com (dalam bahasa Inggeris). AirAsia Newsroom (AirAsia). 2 November 2022. Dicapai pada 3 November 2022.
  40. ^ "AirAsia X sambung semula operasi ke Melbourne". newsroom.airasia.com. AirAsia Newsroom (AirAsia). 2 November 2022. Dicapai pada 3 November 2022.(dalam bahasa Bahasa Melayu)
  41. ^ "AIRASIA X RESTORES JAPAN AND HAWAII SERVICE IN 2H22". aeroroutes.com. 16 Jun 2022. Dicapai pada 16 Jun 2022.
  42. ^ "AIRASIA X RESUMES AUCKLAND / MELBOURNE SERVICE IN NOV 2022". aeroroutes.com. 18 Julai 2022. Dicapai pada 18 Julai 2022.
  43. ^ "AirAsia X adds three new key routes to Australia and New Zealand". AirAsia Newsroom (AirAsia). 18 Julai 2022. Dicapai pada 18 Julai 2022.
  44. ^ "AirAsia X - low fare leader reconnects WA with Asia". newsroom.airasia.com (dalam bahasa Inggeris). AirAsia Newsroom (AirAsia). 4 November 2022. Dicapai pada 5 November 2022.
  45. ^ "AIRASIA X RESTORES JAPAN AND HAWAII SERVICE IN 2H22". aeroroutes.com. 16 Jun 2022. Dicapai pada 16 Jun 2022.
  46. ^ "AirAsia X lebarkan sayap ke Korea Selatan dan India". AirAsia Newsroom (AirAsia). 6 April 2022. Dicapai pada 8 April 2022.
  47. ^ "AirAsia X Resumes Sydney Service From Sep 2022". Dicapai pada 24 Jun 2022.
  48. ^ "AirAsia X returns to Australia! First flight to Sydney touches down today" (dalam bahasa Inggeris). AirAsia Newsroom (AirAsia). 9 September 2022. Dicapai pada 9 September 2022.
  49. ^ "AirAsia X kembali hubungkan Sydney ke Kuala Lumpur dan rantau Asean". AirAsia Newsroom (AirAsia). 10 September 2022. Dicapai pada 10 September 2022.
  50. ^ "AIRASIA X RESTORES JAPAN AND HAWAII SERVICE IN 2H22". aeroroutes.com. 16 Jun 2022. Dicapai pada 16 Jun 2022.
  51. ^ "AIRASIA X SCHEDULES ONE-TIME TOKYO FLIGHT IN MID-AUGUST 2022" (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 16 Ogos 2022. Dicapai pada 27 Ogos 2022.
  52. ^ "AirAsia X takes flight to Tokyo-Haneda". newsroom.airasia.com (dalam bahasa Inggeris). AirAsia Newsroom (AirAsia). 7 November 2022. Dicapai pada 7 November 2022.
  53. ^ "AirAsia X mula penerbangan ke Tokyo-Haneda". newsroom.airasia.com. AirAsia Newsroom (AirAsia). 7 November 2022. Dicapai pada 7 November 2022.(dalam bahasa Bahasa Melayu)
  54. ^ "AirAsia X takes flight to Tokyo-Haneda". www.thesundaily.my (dalam bahasa Inggeris). Sunbiz (Malaysia). 7 November 2022. Dicapai pada 8 November 2022.
  55. ^ "AirAsia X sambung semula penerbangan ke Tokyo". www.bernama.com. BERNAMA (Malaysia). 7 November 2022. Dicapai pada 8 November 2022.(dalam bahasa Bahasa Melayu)
  56. ^ "AirAsia X takes flight to Tokyo Haneda". www.thestar.com.my (dalam bahasa Inggeris). The Star (Malaysia). 7 November 2022. Dicapai pada 8 November 2022.
  57. ^ a b "AirAsia X sambung semula penerbangan ke Tokyo". www.astroawani.com. Astro Awani (Malaysia). 8 November 2022. Dicapai pada 8 November 2022.(dalam bahasa Bahasa Melayu)
  58. ^ a b Mahanum, Abdul Aziz (7 November 2022). "AirAsia X sambung semula penerbangan ke Tokyo-Haneda". www.bharian.com.my. Berita Harian (Malaysia). Dicapai pada 8 November 2022.(dalam bahasa Bahasa Melayu)
  59. ^ a b "AIRASIA X RESUMES DENPASAR SERVICE FROM LATE-NOV 2022". www.aeroroutes.com (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 11 November 2022. Dicapai pada 11 November 2022.
  60. ^ "A smooth debut for FAX". Daily Express. Kota Kinabalu. 2006-08-02. Diarkibkan daripada yang asal pada 2007-09-26. Dicapai pada 2009-03-20.
  61. ^ "About FAX, FAX Told". FlyAsianXpress.com.
  62. ^ "A smooth debut for FAX". Daily Express. Kota Kinabalu. 2 August 2006. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 September 2007.
  63. ^ "About FAX, FAX Told". FlyAsianXpress.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 11 January 2009. Dicapai pada 1 July 2011.
  64. ^ "Commuters express disappointment over rural air services offered by FAX". Borneo Bulletin. 11 August 2006.
  65. ^ "Be Sensitive To Rural People's Needs, FAX Told". Bernama. 25 August 2006. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 September 2007.
  66. ^ "FAX: Let Firefly take over". The Star. 12 April 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 9 May 2007. Dicapai pada 30 July 2010.
  67. ^ "Rural services back to MAS". The Star. 26 April 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 28 April 2007. Dicapai pada 30 July 2010.
  68. ^ The Brunei Times Diarkibkan 28 September 2007 di Wayback Machine
  69. ^ "AirAsia X Berhad • Annual Report 2014" (Archive). AirAsia X. Retrieved on 2 February 2015. p. 20 (PDF p. 49/234): "REGISTERED OFFICE AirAsia X Berhad (Company No. 734161-K) B-13-15, Level 13 Menara Prima Tower B Jalan PJU 1/39, Dataran Prima 47301 Petaling Jaya Selangor Darul Ehsan, Malaysia" and "HEAD OFFICE LCC Terminal Jalan KLIA S3, Southern Support Zone KLIA, 64000 Sepang Selangor Darul Ehsan, Malaysia"
  70. ^ a b c "RedQuarters set to become AirAsia’s global HQ by 2016 " (Archive). The Star. 15 November 2014. Retrieved on 2 September 2015.
  71. ^ "AirAsia denies funding issues in moving HQ to klia2" (Archive). The Malaysian Insider. 2 June 2014. Retrieved on 28 August 2014.
  72. ^ a b "AirAsia’s new HQ to be completed by end-2015 Diarkibkan 3 September 2014 di Wayback Machine." ABN News. 4 June 2014. Retrieved on 29 August 2014.
  73. ^ Lim, Levina. "AirAsia: Delay in moving HQ to klia2 not due to funding issues" (Archive). The Edge Financial Daily. Tuesday 3 June 2014. Retrieved on 29 August 2014.
  74. ^ "AirAsia X Berhad". www.airasiax.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 2016-09-29. Dicapai pada 2016-10-10.
  75. ^ "AirAsia X Chooses Manara & Orix As New Investors". 14 February 2008. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 May 2011.
  76. ^ Koon, Chong Pooi (10 July 2013). "AirAsia X Has Second-Worst Trading Debut in Malaysia". Bloomberg.com.
  77. ^ Bland, Ben (28 June 2015). "AirAsia CEO pledges to prove airline's critics wrong". The Financial Times. Dicapai pada 10 October 2016.
  78. ^ "AirAsia X major shareholders to take up rights issue - Business News | The Star Online". Dicapai pada 2016-10-10.
  79. ^ https://nickalive.blogspot.com/2012/08/nickelodeon-asia-teams-up-with-asian.html
  80. ^ "AirAsia launches long-haul operation in Indonesia". Dicapai pada 9 May 2015.
  81. ^ "Indonesia AirAsia X plans 18 March launch for Melbourne-Bali". Dicapai pada 9 May 2015.
  82. ^ "Indonesia AirAsia X revises launch date to late January". ch-aviation. Dicapai pada 9 May 2015.
  83. ^ Dewan, Akhil (24 November 2018). "Indonesia AirAsia X Ceasing Scheduled Operations in January".
  84. ^ https://aviatren.com/2018/11/23/indonesia-airasia-x-jadi-maskapai-charter-mulai-januari-2019/
  85. ^ Post Publishing PCL. "Thai AirAsia X to take to the skies in June". bangkokpost.com. Dicapai pada 9 May 2015.
  86. ^ "Incident: AirAsia X A333 near Learmonth on Jun 25th 2017, engine shut down in flight after severe vibrations". avherald.com.
  87. ^ "Incident: AirAsia X A333 at Coolangatta on Jul 3rd 2017, bird strike". avherald.com.
  88. ^ Horton, Will (28 June 2011). "AirAsia X cleared to serve the world-except Sydney – Wings Down Under". Flightglobal. Dicapai pada 15 October 2012.
  89. ^ "AirAsia X expanding despite flying rights halt". Dicapai pada 30 July 2010.
  90. ^ "- ANN". Diarkibkan daripada yang asal pada 25 June 2011. Dicapai pada 9 May 2015.CS1 maint: unfit URL (link)
  91. ^ "AirAsia X May Add 60 More Planes, Open Hubs in Japan, Australia". Bloomberg BusinessWeek. 29 September 2011. Diarkibkan daripada yang asal pada 9 January 2013. Dicapai pada 15 October 2012.
  92. ^ "AirAsia X to withdraw flights to Europe, India – Yahoo!! News". Yahoo! News. Associated Press. 12 January 2012. Dicapai pada 15 October 2012.
  93. ^ [1][pautan mati]
  94. ^ [2][pautan mati]
  95. ^ [3][pautan mati]
  96. ^ [4][pautan mati]
  97. ^ "AirAsia X – To suspend services to Tehran". Diarkibkan daripada yang asal pada 15 October 2012. Dicapai pada 25 October 2012.
  98. ^ "TTG Asia – Leader in Hotel, Airlines, Tourism and Travel Trade News – KL hotels fret over AirAsia X's Iranian pullout". Dicapai pada 25 October 2012.
  99. ^ "AirAsia seen riding out unfamiliar rough patch". ABS-CBN News. Agence France-Presse. Dicapai pada 25 October 2012.
  100. ^ Tom Brennan. "Pillsbury Advises AirAsia X on $310 Million IPO". The Recorder. Dicapai pada 9 May 2015.
  101. ^ Calderon, Justin (19 March 2013). "investvine.com/airasia-x-ipo-lined-up-for-june/". Inside Investor. Dicapai pada 19 March 2013.
  102. ^ "AirAsia X to Resume Low-Cost Service Between Asia and Europe". Skift. 21 December 2013. Dicapai pada 2016-11-16.
  103. ^ "AirAsia X to order 50 A330neo". airbus. Dicapai pada 9 May 2015.
  104. ^ "AirAsia drops Auckland to KL route". 8 November 2018.
  105. ^ "Aviation Iran - World's First Iranian Aviation News Website in English". Dicapai pada 13 September 2016.
  106. ^ Cameron, Doug (6 April 2015). "AirAsia X Plans Hawaii Flights in November". Dicapai pada 13 September 2016 – melalui Wall Street Journal.
  107. ^ "AirAsia Part 4: AirAsia X pursues turnaround. Delhi to add to Honolulu & Sapporo as new routes - CAPA - Centre for Aviation". Dicapai pada 13 September 2016.
  108. ^ "AirAsia X launches exclusive direct route to Jeju from Kuala Lumpur | AirAsia". www.airasia.com.
  109. ^ "AirAsia X launches direct flight to the -Pink City- in India from Kuala Lumpur! | AirAsia". www.airasia.com.
  110. ^ "AIRASIA X RESTORES JAPAN AND HAWAII SERVICE IN 2H22". aeroroutes.com. 16 Jun 2022. Dicapai pada 16 Jun 2022.
  111. ^ http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/271229/airasia-x-proposes-honolulu-launch-in-june-2017/
  112. ^ "IKHLAS sasar 1,000 jemaah Pakej Umrah 1444 Hijrah bersama AirAsia X mulai November ini". AirAsia Newsroom (AirAsia). 2 September 2022. Dicapai pada 20 September 2022.
  113. ^ "AIRASIA X RESUMES AUCKLAND / MELBOURNE SERVICE IN NOV 2022". aeroroutes.com. 18 Julai 2022. Dicapai pada 18 Julai 2022.
  114. ^ "AIRASIA X NS23 OCEANIA OPERATIONS – 07SEP22" (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 8 September 2022. Dicapai pada 9 September 2022.
  115. ^ "AIRASIA X RESUMES AUCKLAND / MELBOURNE SERVICE IN NOV 2022". aeroroutes.com. 18 Julai 2022. Dicapai pada 18 Julai 2022.
  116. ^ "AIRASIA X NS23 OCEANIA OPERATIONS – 07SEP22" (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 8 September 2022. Dicapai pada 9 September 2022.
  117. ^ http://biz.thestar.com.my/news/story.asp?file=/2012/1/12/business/10238500
  118. ^ https://www.theedgemarkets.com/article/airasia-x-resumes-sydney-flights
  119. ^ "AIRASIA X NS23 OCEANIA OPERATIONS – 07SEP22" (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 8 September 2022. Dicapai pada 9 September 2022.
  120. ^ "AirAsia X returns to Australia! First flight to Sydney touches down today" (dalam bahasa Inggeris). AirAsia Newsroom (AirAsia). 9 September 2022. Dicapai pada 9 September 2022.
  121. ^ a b "AIRASIA X FEB/MAR 2023 SYDNEY / AUCKLAND FREQUENCY INCREASES". www.aeroroutes.com (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 9 November 2022. Dicapai pada 9 November 2022.
  122. ^ "AirAsia X lebarkan sayap ke Korea Selatan dan India". AirAsia Newsroom (AirAsia). 6 April 2022. Dicapai pada 8 April 2022.
  123. ^ "AIRASIA X RESTORES JAPAN AND HAWAII SERVICE IN 2H22". aeroroutes.com. 16 Jun 2022. Dicapai pada 16 Jun 2022.
  124. ^ "AIRASIA X RESTORES JAPAN AND HAWAII SERVICE IN 2H22". aeroroutes.com. 16 Jun 2022. Dicapai pada 16 Jun 2022.
  125. ^ https://archive.today/20120803030536/http://www.japantimes.co.jp/rss/nb20111028a5.html
  126. ^ "AIRASIA X SCHEDULES ONE-TIME TOKYO FLIGHT IN MID-AUGUST 2022" (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 16 Ogos 2022. Dicapai pada 27 Ogos 2022.
  127. ^ "AIRASIA X RESTORES JAPAN AND HAWAII SERVICE IN 2H22". aeroroutes.com. 16 Jun 2022. Dicapai pada 16 Jun 2022.
  128. ^ "AirAsia X takes flight to Tokyo-Haneda". newsroom.airasia.com (dalam bahasa Inggeris). AirAsia Newsroom (AirAsia). 7 November 2022. Dicapai pada 7 November 2022.
  129. ^ "AirAsia X mula penerbangan ke Tokyo-Haneda". newsroom.airasia.com. AirAsia Newsroom (AirAsia). 7 November 2022. Dicapai pada 7 November 2022.(dalam bahasa Bahasa Melayu)
  130. ^ "AirAsia X lebarkan sayap ke Korea Selatan dan India". AirAsia Newsroom (AirAsia). 6 April 2022. Dicapai pada 8 April 2022.
  131. ^ "AIRASIA X SCHEDULES DOMESTIC FLIGHTS IN SEP/OCT 2022" (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 29 Ogos 2022. Dicapai pada 3 September 2022.
  132. ^ a b "AIRASIA / AIRASIA X RESUMES TAIPEI SERVICE FROM DEC 2022". www.aeroroutes.com (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 17 Oktober 2022. Dicapai pada 17 Oktober 2022.
  133. ^ a b "AirAsia sambung semula penerbangan ke Taipei bulan depan". bernama.com. BERNAMA (Malaysia). 13 November 2022. Dicapai pada 14 November 2022.(dalam bahasa Bahasa Melayu)
  134. ^ "AIRASIA X ADDS KUCHING SERVICE IN SEP/OCT 2022". aeroroutes.com. 13 September 2022. Dicapai pada 13 September 2022.
  135. ^ "AIRASIA X RESUMES AUCKLAND / MELBOURNE SERVICE IN NOV 2022". aeroroutes.com. 18 Julai 2022. Dicapai pada 18 Julai 2022.
  136. ^ "AIRASIA X NS23 OCEANIA OPERATIONS – 07SEP22" (dalam bahasa Inggeris). aeroroutes.com. 8 September 2022. Dicapai pada 9 September 2022.
  137. ^ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Armada_utama_AirAsia_X.jpg
  138. ^ AirAsia confirms 15 Airbus A330-300 deal [5] Diarkibkan 2011-06-03 di Wayback Machine
  139. ^ AirAsia X Orders 10 Additional Airbus A330 Aircraft [6] Diarkibkan 2008-07-06 di Wayback Machine
  140. ^ Yvonne Tan (2008-11-01). "AirAsia X takes delivery of first Airbus A330". The Star.
  141. ^ "AirAsia X looking at some 25 A350s or 787s, plus more A340s". 2008-11-27.
  142. ^ http://biz.thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/11/1/business/2428629&sec=business
  143. ^ "Global Airline Guide 2019 (Part One)". Airliner World. October 2019: 20.
  144. ^ "AirAsia X Fleet Details and History". www.planespotters.net.
  145. ^ "Airbus aircraft Orders and Deliveries (updated monthly)". Airbus S.A.S. 31 December 2021. Dicapai pada 16 January 2021.
  146. ^ name=A330&A321neo
  147. ^ name=seatmap
  148. ^ "SeatGuru Seat Map AirAsia X". www.seatguru.com.
  149. ^ "Why Is AirAsia X Operating With All-Economy Seats Aircraft". Air Asia. Jul 5, 2019.
  150. ^ name="A330&A321neo"
  151. ^ "AirAsia orders 30 A321XLR and Airbus 12 A330neo". Airbus (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2020-06-20.
  152. ^ name=switched
  153. ^ "AirAsia X switches remaining A330s to re-engined variant". flightglobal.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 9 April 2016. Dicapai pada 15 December 2014.
  154. ^ "AirAsia delays delivery of A330neo". Simple flying (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2020-06-20.
  155. ^ name=seatmap
  156. ^ "AirAsia CEO says looking at Boeing 787 for AirAsia X fleet growth - Business News | The Star Online". www.thestar.com.my.
  157. ^ "AirAsia X evaluating A321neos and LRs". Flightglobal.com. 7 September 2018. Dicapai pada 7 September 2018.
  158. ^ Dhierin Bechai (17 March 2020). "First Blow For Airbus". Seeking Alpha. Dicapai pada 17 February 2021.
  159. ^ "AirAsia X Fleet Details and History". www.planespotters.net. Dicapai pada 2020-09-06.
  160. ^ "Global Airline Guide 2019 (Part One)". Airliner World: 20.
  161. ^ "AirAsia X Fleet Details and History". www.planespotters.net.
  162. ^ a b c d "AirAsia cuts Airbus A330neo order plans, shifts to A321XLR". uk.reuters.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2019-08-31.
  163. ^ "SeatGuru Seat Map AirAsia X". www.seatguru.com.
  164. ^ "Why Is AirAsia X Operating With All-Economy Seats Aircraft". Air Asia. Jul 5, 2019.
  165. ^ a b c "AirAsia X switches remaining A330s to re-engined variant". flightglobal.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 9 April 2016. Dicapai pada 15 December 2014.
  166. ^ https://seekingalpha.com/article/4332391-first-blow-for-airbus
  167. ^ "SeatGuru Seat Map AirAsia X". www.seatguru.com.
  168. ^ "AirAsia CEO says looking at Boeing 787 for AirAsia X fleet growth - Business News | The Star Online". www.thestar.com.my.
  169. ^ "AirAsia X evaluating A321neos and LRs". Flightglobal.com. 7 September 2018. Dicapai pada 7 September 2018.
  170. ^ <https://seekingalpha.com/article/4332391-first-blow-for-airbus
  171. ^ "Snack Attack." AirAsia. Retrieved 24 November 2008.
  172. ^ AirAsia X Inflight food & beverage Diarkibkan 2 Januari 2015 di Wayback Machine. AirAsiaX. Retrieved 2 January 2015.
  173. ^ "Snack Attack." AirAsia. Retrieved 24 November 2008.
  174. ^ AirAsia X Snack Attack. airasia.com. Retrieved 23 February 2009.
  175. ^ https://newsroom.airasia.com/news/airasia-wins-worlds-best-low-cost-airline-at-skytrax-2021
  176. ^ https://newsroom.airasia.com/news/airasia-wins-worlds-best-low-cost-airline-at-skytrax-2021
  177. ^ https://newsroom.airasia.com/news/airasia-wins-worlds-best-low-cost-airline-at-skytrax-2021
  178. ^ a b c d e "AirAsia dinobatkan Syarikat Penerbangan Tambang Rendah Terkemuka Asia dan Kru Kabin Syarikat Penerbangan Tambang Rendah Terkemuka Asia di World Travel Awards 2022". airasia.com. AirAsia Newsroom (AirAsia). 8 September 2022. Dicapai pada 12 September 2022.
  179. ^ a b c "AirAsia dinobatkan Syarikat Penerbangan Tambang Rendah Terbaik Dunia untuk tahun ke-13 berturut-turut". AirAsia Newsroom (AirAsia). 24 September 2022. Dicapai pada 24 September 2022. Perdana Menteri Malaysia turut mengucapkan tahniah
  180. ^ a b c "AirAsia Voted World's Best Low-Cost Airline for 13th straight year" (dalam bahasa Inggeris). AirAsia Newsroom (AirAsia). 24 September 2022. Dicapai pada 24 September 2022. Malaysian Prime Minister extends hearty congratulations

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]