Bahasa

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Sebuah mural di Teotihuacan, Mexico (s. abad ke-2) yang menggambarkan orang yang memancarkan gulungan ucapan pidato dari mulutnya, melambangkan ucapan
Tulisan pepaku adalah bentuk pertama bahasa bahasa bertulis, tetapi bahasa bahasa lisan mendahului penulisan oleh sekurang-kurangnya puluhan ribu tahun.
Dua gadis belajar Bahasa Isyarat Amerika

Bahasa (Tulisan Jawi: بهاس) adalah sistem yang terdiri daripada pembangunan, pengambilalihan, penyelenggaraan dan penggunaan sistem komunikasi yang kompleks, terutamanya keupayaan manusia untuk melakukannya; dan bahasa adalah contoh khusus sistem sedemikian.

Kajian saintifik bahasa dipanggil linguistik. Soalan mengenai falsafah bahasa, seperti apakah perkataan boleh mewakili pengalaman, telah dibahaskan sekurang-kurangnya sejak Gorgias dan Plato di Yunani Purba. Pemikir seperti Rousseau berpendapat bahawa bahasa berasal dari emosi sementara yang lain seperti Kant berpendapat bahawa ia berasal dari pemikiran rasional dan logik. Para ahli falsafah abad ke-20 seperti Wittgenstein berpendapat bahawa falsafah adalah benar-benar kajian bahasa. Tokoh-tokoh utama dalam linguistik termasuk Ferdinand de Saussure dan Noam Chomsky.

Anggaran bilangan bahasa manusia di dunia berbeza-beza antara 5,000 dan 7,000. Walau bagaimanapun, apa-apa anggaran yang tepat bergantung kepada perbezaan sebahagiannya sewenang-wenang antara bahasa dan dialek. Bahasa sejadi adalah ucapan atau bahasa bahasa isyarat, tetapi bahasa apa pun boleh dikodkan ke media sekunder menggunakan pendengaran, visual, atau perangsang stimuli   contohnya, dalam bahasa bersiul, bahasa isyarat, atau braille. Ini kerana bahasa manusia modaliti - bebas. Bergantung kepada perspektif falsafah mengenai definisi bahasa dan makna, apabila digunakan sebagai konsep umum, "bahasa" boleh merujuk keupayaan kognitif untuk belajar dan menggunakan sistem komunikasi yang rumit, atau untuk menggambarkan set peraturan yang membentuk sistem ini, atau set ucapan yang boleh dihasilkan daripada peraturan tersebut. Semua bahasa bergantung pada proses semiosis untuk mengaitkan tanda-tanda kepada maksud tertentu. Bahasa lisan, bahasa isyarat dan bahasa sentuhan mengandungi sistem fonologi yang mengawal bagaimana simbol digunakan untuk membentuk urutan yang dikenali sebagai perkataan atau morfem, dan sistem sintaksis yang mentadbir bagaimana perkataan dan morfem digabungkan untuk membentuk frasa dan wacana.

Bahasa manusia mempunyai sifat-sifat produktiviti dan pemindahan, dan bergantung sepenuhnya pada konvensyen dan pembelajaran sosial. Strukturnya yang kompleks memberikan pelbagai ekspresi yang lebih luas daripada sistem komunikasi haiwan yang diketahui. Bahasa dianggap berasal dari awal hominin bermula secara beransur-ansur mengubah sistem komunikasi primata mereka, memperoleh keupayaan untuk membentuk teori minda lain dan kesengajaan dikongsi.[1][2] Perkembangan ini kadang-kadang difikirkan telah bertepatan dengan peningkatan jumlah otak, dan banyak ahli bahasa melihat struktur bahasa sebagai berkembang untuk melayani fungsi komunikatif dan sosial tertentu. Bahasa diproses di banyak lokasi yang berlainan di dalam otak manusia, tetapi terutamanya di kawasan Broca dan kawasan Wernicke. Manusia memperoleh melalui interaksi sosial pada zaman kanak-kanak, dan kanak-kanak biasanya bercakap dengan lancar dengan kira-kira tiga tahun. Penggunaan bahasa sangat berakar dalam budaya manusia. Oleh itu, sebagai tambahan kepada penggunaannya secara tegas, bahasa juga mempunyai banyak kegunaan sosial dan budaya, seperti menandakan kumpulan identiti, stratifikasi sosial, serta dandanan sosial dan hiburan.

Perubahan bahasa berkembang dan mempelbagai dari masa ke masa, dan sejarah evolusi mereka boleh dibina semula oleh bahasa membandingkan bahasa moden untuk menentukan ciri-ciri nenek moyang mereka bahasa mestilah mempunyai supaya peringkat perkembangan kemudiannya berlaku. Sekumpulan bahasa yang berasal dari nenek moyang yang sama dikenali sebagai keluarga bahasa. Keluarga Indo-Eropah adalah bahasa yang paling banyak digunakan dan termasuk bahasa yang pelbagai seperti bahasa Inggeris, Rusia dan Hindi; keluarga Sino-Tibet termasuk Mandarin, Bodo dan bahasa Cina yang lain, dan bahasa Tibet; keluarga Afro-Asia termasuk Arab, Somali, dan Ibrani; bahasa bahasa Bantu termasuk Swahili, dan Zulu, dan ratusan bahasa lain yang dituturkan di seluruh Afrika; dan rumpun bahasa Melayu-Polinesia termasuk bahasa Indonesia, Melayu, Tagalog, dan ratusan bahasa lain yang digunakan di seluruh Pasifik. Bahasa-bahasa dari bahasa keluarga Dravidia, yang kebanyakannya ditutur di India Selatan, termasuk Tamil Telugu dan Kannada. Konsensus akademik berpendapat bahawa antara 50% dan 90% bahasa yang dituturkan pada awal abad ke-21 mungkin akan menjadi pupus pada tahun 2100.

Manusia telah cuba untuk mentakrifkan bahasa daripada beberapa segi. Contoh takrifan termasuk yang berikut:

  1. satu sistem untuk mewakili benda, tindakan, idea dan keadaan.
  2. satu peralatan yang digunakan untuk menyampaikan konsep realiti mereka kepada fikiran orang lain
  3. satu sistem maksud yang dikongsikan antara mereka
  4. satu kod yang digunakan oleh pakar linguistik untuk membezakan antara bentuk dan maksud.
  5. satu ucapan yang menepati tata bahasa yang telah ditetapkan (contoh :- Perkataan , ayat, dan lain lain.)
  6. satu penuturan yang akan dapat difahami oleh masyarakat linguistik.
  7. pemikiran

Walau bagaimanapun, bahasa manusia merupakan erti utama yang dikaitkan dengan "bahasa". Pengkajian tentang bahasa dipanggil linguistik, atau pakar bahasa.

Bahasa Manusia[sunting | sunting sumber]

Menetapkan perbezaan utama antara satu bahasa manusia dan yang lain seringkali amat sukar. Chomsky (1986) membuktikan bahawa sebahagian loghat Jerman adalah sangat hampir dengan loghat yang dikenali sebagai Belanda dan tidaklah terlalu berbeza sehingga tidak difahami langsung dengan bahasa yang lain yang dikenali sebagai Jerman.

Sesetengah suka mengaitkan bahasa dengan biologi, di mana tiada cara yang tepat untuk membezakan antara satu spesies dengan spesies yang lain. Namun, perkara yang paling sukar mungkin datang daripada interaksi antara bahasa dan populasi dengan perubahan (modification)

Linguistik[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan, lihat Linguistik


Linguistik mengkaji perspektif teori yang berbeza dalam bahasa manusia secara mendalam. Rencana mengenai Linguistik adalah rencana pengenalan yang berguna tentang bahasa.

Taksonomi Bahasa[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan, lihat keluarga bahasa

Bahasa di dunia telah dibahagikan kepada beberapa keluarga atau kumpulan bahasa yang mempunyai persamaan. Kumpulan utama ialah Bahasa Indo-Eropah, Bahasa Afro-Asiatik, dan Bahasa Sino-Tibetan.

Bahasa Buatan[sunting | sunting sumber]

Untuk lanjutan, lihat Bahasa Buatan


Satu daripada bahasa buatan dipanggil Esperanto telah dicipta oleh L. L. Zamenhof. Ia merupakan satu penyusunan dari pelbagai elemen daripada bahasa berlainan dengan matlamat untuk memudahkan belajar bahasa.

Sebahagian pakar bahasa, seperti J.R.R. Tolkien, telah mencipta bahasa dongeng, selalu untuk tujuan kesusasteraan. Satu daripada bahasanya dipanggil Quenya, satu bentuk Elvish. Quenya mempunyai abjad dan sebutan tersendiri dan dapat dipertuturkan oleh manusia.

Bahasa manusia yang berbeza-beza menyebabkan manusia cuba untuk menyelesaikannya dengan pelbagai cara. Salah satu caranya adalah dengan menggunakan komputer untuk menterjemah daripada satu bahasa kepada bahasa yang lain. Aturcara sedemikian dikenali sebagai Terjemahan Mesin.

Terjemahan Mesin merupakan satu matlamat pakar komputer sejak awal lagi. Pada mulanya mereka menjangkakan bahawa ia dapat dilakukan dengan mudah tetapi malangnya matlamat ini lebih sukar dilaksanakan sehinggakan pada suatu masa hampir kesemua pakar komputer telah berputus asa untuk melakukannya. Bagaimanapun, pada masa sekarang beberapa aturcara penterjemah telah dijual secara komersial.

Bahasa Haiwan Bukan-Manusia[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan, lihat Bahasa Haiwan Bukan-Manusia


Walaupun istilah Bahasa Haiwan Bukan-Manusia digunakan, banyak pengkaji bersetuju bahawa bahasa haiwan tidaklah serumit bahasa manusia. Sesetengah pengkaji berpendapat terdapat perbezaan ketara antara bahasa haiwan dan manusia yang menyebabkan perhubungan antara kedua kumpulan ini sukar dilakukan.


Pengkaji yang lain pula berpendapat satu kesinambungan (continuum) wujud antara kaedah komunikasi semua haiwan. Hampir semua pengkaji bersetuju bahasa manusia jauh lebih kompleks daripada bahasa haiwan.


Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]