Bahasa Melayu Ulu Kedah

Bahasa Melayu Ulu Kedah
Bahasa Melayu Ulu Kedah
بهاس ملايو اولو قدح; Cakak Ulu/Basa Ulu/Pattani Kedah
Asli kepada	Malaysia
Kawasan	Kedah
Etnik	Melayu Kedah
Penutur asli	390,000-400,000
Keluarga bahasa	Austronesia Melayu-Polinesia (MP) MP Nuklear Sunda-Sulawesi Malayo-Sumbawa Malayik Malaya Melayu Patani? Reman Bahasa Melayu Ulu Kedah; ; ; ; ; ; ; ; ;
Bentuk awal	Bahasa Austronesia Purba Bahasa Melayu-Polinesia Purba Bahasa Melayu Purba Bahasa Melayu Induk Bahasa Hulu Semenanjung Utara Purba Dialek Baling Purba (DBP) ; ; ; ; ;
Dialek/loghat	Baling; Sik; Padang Terap;
Kod bahasa
ISO 639-3	–
	Taburan penutur bahasa Melayu Ulu Kedah dan Ulu Perak

Bahasa Melayu Ulu Kedah atau juga dikenali sebagai basa Ulu atau Cakak Ulu atau Cekak Phelek Ulu juga dikenali sebagai Bahasa Patani Kedah merupakan sebuah ahli bahasa-bahasa Austronesia dan ragam bahasa Melayu tempatan yang dituturkan di empat daerah di negeri Kedah iaitu di Padang Terap, Baling, Sik dan Yan. Bahasa Melayu Ulu Kedah agak berlainan dengan bahasa Melayu Kedah walaupun tinggal di dalam negeri yang sama di samping lebih dekat dengan rumpun bahasa Melayu pantai timur seperti bahasa Melayu Kelantan, bahasa Melayu Terengganu, bahasa Melayu Patani, bahasa Melayu Pahang dan terutama sekali bahasa Melayu Perak Ulu, Pahang Ulu, Terengganu Ulu dan Kelantan Ulu. Melayu Baling, seperti Melayu Gerik, dikatakan berasal daripada Melayu Patani yang melarikan diri dari Patani semasa perang Patani-Siam pada abad ke-18. Disebabkan kedudukannya dengan Thailand dan Kedah, bahasa Melayu Kedah Hulu menyerap pelbagai perkataan daripada bahasa Siam dan bahasa Kedah. Lebih daripada 400,000 orang memakai bahasa ini sebagai bahasa pertama mereka. Ada yang berpendapat^[siapa?] bahawa bahasa ini ialah sub-dialek bahasa Reman (dituturkan dengan pelat yang serupa di Yala, Thailand) yang merupakan dialek bahasa Kelantan-Patani (Phasa Yawi).

Fonologi/فونولوڬي

Bahasa Melayu Ulu Kedah mempunyai unsur penambahan akhiran /ŋ/ (ng). Kebiasaannya bunyi ini digunakan dalam perkataan yang berakhir dengan bunyi /n/ ataupun /m/ yang sama seperti bahasa Melayu Terengganu tetapi berbeza dengan bahasa Melayu Piawai dan bahasa Yawi. Contohnya:

Bahasa Melayu Piawai	Bahasa Yawi (Pattani)/Kelantan	Bahasa Kedah Hulu/Terengganu
makan	make	makan/makang
ayam	aye	ayan/ayang
jalan	jale	jalan/jalang
tidak mahu	tok sey	tak mboh

Contoh perkataan/چونتوه ڤركاتان

Bahasa Reman	Bahasa Melayu Piawai
mukhã tepoh	simpang tiga
teghekon	terkam
jeromoh	jumpa
khomoih	pengotor
jukhéy	hujung (merujuk kepada bahagian tepi jemorang)
jemoran	pelantar
plasã	pangkin
tebéng	sengaja
juéh	bibir mulut bawah terkeluar
kesik	takut
ghocoh	cucuk
tusuk	sembunyi
tãk thu	tak tahu
meliu	pening
lemu	lembu
hindék	tindih
kelayong	bergayut
hitéy	tengok/intai
keliyék	yang lembut/melekat seperti bancuhan tepung ubi
khéng	tahan
teghepã	meluru
keléghoh	mundar mandir
ghophong	tiada gigi
jaong	mendung
tutuh	buang dahan pokok/berlanggar

Perbandingan antara bahasa Hulu Kedah dengan variasi bahasa Melayu lain


Bahasa Melayu	Bahasa Gerik	Bahasa Baling, Padang Terap	Bahasa Kelantan	Bahasa Terengganu	Bahasa Pahang	Bahasa Kedah	Bahasa Perak
pergi	gi	gi	gi	gi	gi	pi	pegi, gi
mereka	demã	demã	demo	deme	deme	depā, lepā	deme
kamu	mikã	Seorang - mu Ramai - umã, mohã, humã	mung	mung	aok	Seorang - hang Ramai - hampā, hangpā	mike, kome
tidak mahu	tak moh	tak mboh	tok sey	tak mboh	tak mboh	tak mau	tak sio
kami	khumã	khumã	kami, kito	kaming, Kite	kome	sepā	keme
faham	paha	paha	pehe	pahang	paha	paham	paham
sangat manis	manih leting	manih leting	manih leting	manih leting	manih meletiang	manih melecaih	manih meletin

Lihat juga/ليهت جوݢ

Pautan luar/ڤاءوتن لوار