Bahasa Ossetia

Ossetia
ирон ӕвзаг (iron ævzag) дигорон ӕвзаг (digoron ævzag)
Teks Ossetia bertulis huruf Latin dari sebuah buku yang diterbitkan pada tahun 1935; sebahagian daripada senarai abjad peribahasa.
Sebutan	[iˈron ɐvˈzäɡ] [digoˈron ʌvˈzäɡ]
Asli kepada	Ossetia
Kawasan	Kaukasus
Etnik	Orang Ossetia
Penutur asli	e26
Keluarga bahasa	Indo-Eropah Indo-Iran Iran Timur Laut Scythia Barat Alanik Ossetik Ossetia
Bentuk piawai	Ossetia Ossetia Standard
Dialek/loghat	Digor Iron Jassik (pupus)
Sistem penulisan	Yunani (Rekod bertulis pertama yang didokumentasikan) Cyril (Abjad Ossetia) Georgia (s. 1938–1954) Latin (1923–1937)
Status rasmi
Bahasa rasmi di	Rusia Ossetia Utara–Alania Georgia Pentadbiran Ossetia Selatan Negara dengan separa pengiktirafan Ossetia Selatan
Kod bahasa
ISO 639-1	os (untuk kedua-dua Ossetia dan dialek Iron)
ISO 639-2	oss untuk kedua-dua Ossetia dan dialek Iron)
ISO 639-3	oss – kod inklusif untuk kedua-dua Ossetia dan dialek Iron) Kod individu: osd – Ossetia Digor
Glottolog	osse1243
Linguasphere	58-ABB-a
Sampel Sampel teks Logo Wikipedia dalam bahasa Ossetia yang berisi transkripsi "Wikipedia" (atas) ke dalam ortografi masing-masing dan slogan "Ensiklopedia Bebas" (bawah) yang diterjemahkan ke dalam bahasa tersebut. Sampel teks lainnya
Bahasa Ossetia diklasifikasikan sebagai Terancam oleh Atlas Bahasa Dunia yang Terancam UNESCO (Inggeris: UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger)

Alana bertutur Ossetia Iron dan Ossetia Digor

Bahasa Ossetia (Inggeris: Ossetian, /ɒˈsɛtiən/ o-SET-ee-ən, /ɒˈsiːʃən/ o-SEE-shən, /oʊˈsiːʃən/ oh-SEE-shən), biasanya dirujuk sebagai Ossetik dan jarang sebagai Ossete, adalah bahasa Iran Timur yang dituturkan terutamanya di Ossetia, sebuah wilayah yang terletak di kedua-dua sisi Kaukasus Besar, di sempadan Rusia-Georgia. Ia adalah bahasa ibunda rakyat Ossetia, dan merupakan bahasa yang berkaitan dan mungkin juga pewaris kepada bahasa Scythia, Sarmatia, dan Alanik yang telah pupus.

Bahagian utara wilayah Ossetia adalah sebahagian daripada Rusia dan dikenali sebagai Ossetia Utara–Alania, manakala bahagian selatannya adalah sebahagian daripada negara de facto Ossetia Selatan (diiktiraf oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu sebagai wilayah yang diduduki Rusia tetapi secara de jure sebahagian daripada Georgia). Jumlah penutur bahasa Ossetia adalah kira-kira 614,350 orang, dengan 451,000 direkodkan di Rusia menurut banci Rusia 2010..

Walaupun Ossetia adalah bahasa rasmi bagi kedua-dua Ossetia Utara dan Selatan, sejak 2009 UNESCO telah menyenaraikan Ossetian sebagai "rentan".

Sejarah dan klasifikasi

Kumpulan etnolinguis di rantau Kaukasus. Kawasan yang bercakap bahasa Ossetia diwarnakan keemasan.

Bahasa Ossetian adalah bahasa lisan dan tulisan orang Ossetian, sebuah kumpulan etnik Iran yang tinggal di bahagian tengah Kaukasus dan membentuk penduduk utama Wilayah Utara Ossetia–Alania, yang merupakan sebahagian daripada Persekutuan Rusia, serta negara de facto Ossetia Selatan (diakui oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu sebagai sebahagian sah Republik Georgia). Bahasa Ossetian tergolong dalam kumpulan Iran dalam keluarga bahasa Indo-Eropah (seperti yang ditunjukkan oleh nama endonimnya: ирон, irōn). Dalam kategori Iran, ia tergolong dalam subkumpulan Timur dan lebih lanjut dalam subsubkumpulan Timur Laut, tetapi kumpulan ini lebih berdasarkan wilayah daripada genetik. Bahasa-bahasa Iran Timur yang lain, seperti Pashto (dituturkan di Afghanistan dan Pakistan) dan Yaghnobi (dituturkan di Tajikistan), menunjukkan beberapa persamaan tertentu, tetapi juga perbezaan mendalam dengan Ossetian.

Dari abad ke-7 hingga ke-8 SM, bahasa-bahasa kumpulan Iran tersebar di wilayah yang luas merangkumi Iran moden (Parsi), Asia Tengah, Eropah Timur, dan Kaukasus. Bahasa Ossetik adalah satu-satunya yang masih hidup daripada cabang bahasa Iran yang dikenali sebagai Scythian. Kumpulan Scythian termasuk banyak suku, yang dikenali dalam sumber purba sebagai Scythia, Massagetae, Saka, Sarmatians, Alan, dan Roxolani. Sementara itu, Khwarazm dan Sogdians di timur juga mempunyai hubungan bahasa yang rapat.

Bahasa Ossetia, bersama dengan bahasa Kurdi, Tat, dan Talysh, adalah salah satu bahasa Iran utama dengan komuniti penutur yang besar di Kaukasus. Oleh kerana ia berasal dari Alanik, yang dituturkan oleh orang Alan zaman pertengahan, yang muncul daripada Sarmatia awal, dipercayai ia merupakan satu-satunya keturunan bahasa Sarmatia yang masih wujud. Bahasa yang mungkin paling dekat hubungan genetiknya ialah bahasa Yaghnobi di Tajikistan, satu-satunya lagi bahasa Iran Timur Laut yang masih hidup. Bahasa Ossetia mempunyai bentuk jamak yang dibentuk dengan akhiran -ta, satu ciri yang dikongsi dengan Yaghnobi, Sarmatia dan Sogdia yang telah pupus; ini dianggap sebagai bukti tentang satu kontinuiti dialek bahasa Iran yang dahulunya meluas di padang rumput Asia Tengah. Nama-nama puak Iran kuno (seperti yang disampaikan melalui Bahasa Yunani Kuno) sebenarnya mencerminkan penggunaan jamak ini, contohnya Saromatae (Σαρομάται) dan Masagetae (Μασαγέται).

Bukti untuk Ossetia Zaman Pertengahan

Inskripsi Zelenchuk

Contoh tulisan Ossetia yang paling awal yang diketahui adalah satu inskripsi (Inskripsi Zelenchuk) yang berasal dari abad ke-10 hingga ke-12 dan dinamakan sempena sungai berhampiran tempat ia ditemui: Sungai Bolshoy Zelenchuk di Arkhyz, Rusia. Teks itu ditulis menggunakan abjad Greek, dengan digraf khas.

ΣΑΧΗΡΗ

Saxiri

ΦΟΥΡΤ

Furt

ΧΟΒΣ

Xovs

ΗΣΤΟΡΗ

Istori

ΦΟΥΡΤ

Furt

ΠΑΚΑΘΑΡ

Bӕqӕtar

ΠΑΚΑΘΑΡΗ

Bӕqӕtari

ΦΟΥΡΤ

Furt

ΑΝΠΑΛΑΝ

Æmbalan

ΑΝΠΑΛΑΝΗ

Æmbalani

ΦΟΥΡΤ

Furt

ΛΑΚ

Lak

ΑΝΗ

Ani

ΤΖΗΡΘΕ

čirtī

ΣΑΧΗΡΗ ΦΟΥΡΤ ΧΟΒΣ ΗΣΤΟΡΗ ΦΟΥΡΤ ΠΑΚΑΘΑΡ ΠΑΚΑΘΑΡΗ ΦΟΥΡΤ ΑΝΠΑΛΑΝ ΑΝΠΑΛΑΝΗ ΦΟΥΡΤ ΛΑΚ ΑΝΗ ΤΖΗΡΘΕ

Saxiri Furt Xovs Istori Furt Bӕqӕtar Bӕqӕtari Furt Æmbalan Æmbalani Furt Lak Ani čirtī

"K., anak kepada S., anak kepada I., anak kepada B., anak kepada A.; [ini adalah monumen mereka."

(Yang asal, mengikut Zgusta, hanya menterjemah inisial; mungkin ini kerana walaupun bentuk yang tidak berubah boleh dijangka, tiada rekod bertulis mengenai mereka telah ditemui setakat ini.)

Satu-satunya rekod lain yang wujud bagi Proto-Ossetik adalah dua baris frasa "Alanik" yang muncul dalam Theogony oleh John Tzetzes, seorang penyair dan ahli tatabahasa Byzantine abad ke-12:

Τοῖς ἀλανοῖς προσφθέγγομαι κατὰ τὴν τούτων γλῶσσαν
Καλὴ ἡμέρα σου αὐθέντα μου ἀρχόντισσα πόθεν εἶσαι
Ταπαγχὰς μέσφιλι χσινὰ κορθὶ κάντα καὶ τἄλλα
ἂν δ' ἔχῃ ἀλάνισσα παπᾶν φίλον: ἀκούσαις ταῦτα
οὐκ αἰσχύνεσαι αὐθέντρια μου νὰ γαμῇ τὸ μουνίν σου παπᾶς
τὸ φάρνετζ κίντζι μέσφιλι καὶτζ φουὰ σαοῦγγε

Bahagian yang dicetak tebal di atas adalah Ossetia. Melangkaui transliterasi langsung daripada teks Yunani, para sarjana telah mencuba reka bentuk fonologi menggunakan Yunani sebagai petunjuk, jadi, sementara τ (tau) biasanya akan diberikan nilai "t", sebaliknya ia adalah "d", yang dipercayai sebagai cara Ossetia awal menyebutnya. Transliterasi ilmiah bagi frasa Alanik adalah: "dӕ ban xʷӕrz, mӕ sfili, (ӕ)xsinjӕ kurθi kӕndӕ" dan "du farnitz, kintzӕ mӕ sfili, kajci fӕ wa sawgin?"; setara dalam Ossetia moden akan menjadi "Dӕ bon xwarz, me'fšini 'xšinӕ, kurdigӕj dӕ?" dan "(De') f(s)arm neč(ij), kinźi ӕfšini xӕcc(ӕ) (ku) fӕwwa sawgin". Petikan itu diterjemahkan sebagai:

Orang Alan yang saya sapa dalam bahasa mereka:
"Selamat hari kepada puan tuanku, dari mana asal puan?"
"Selamat hari kepada puan tuanku, dari mana asal puan?" dan lain-lain:
Apabila seorang wanita Alan mengambil seorang paderi sebagai kekasih, anda mungkin mendengar ini:
"Bukankah puan malu, puan tuanku, kerana berzina dengan seorang paderi?""
"Bukankah awak malu, cikpuan, mempunyai hubungan cinta dengan paderi?"

Marginalia buku agama Yunani, dengan beberapa bahagian (seperti tajuk) buku diterjemahkan ke dalam Ossetia Tua, baru-baru ini telah ditemui.

Diyakini bahawa semasa fasa Proto-Ossetik, Ossetia mengalami proses perubahan fonologi yang dikondisikan oleh Rhythmusgesetz atau 'undang-undang irama' di mana kata nama dibahagikan kepada dua kelas, iaitu yang mendapat tekanan berat atau ringan. Kata nama 'batang-berat' mempunyai vokal panjang atau diftong yang 'berat', dan diberi tekanan pada suku kata pertama jenis ini; kata nama 'batang-ringan' diberi tekanan pada suku kata terakhir mereka. Inilah sebenarnya situasi yang diperhatikan dalam rekod Ossetia yang paling awal (walaupun memang sedikit) yang ditunjukkan di atas. TSituasinya juga berlaku dalam Ossetia Moden, walaupun penekanan dalam Digor juga dipengaruhi oleh 'keterbukaan' vokal. Trend ini juga ditemui dalam glosari dialek Jassik yang berasal dari tahun 1422.

Penggunaan

Halaman pertama edisi pertama surat khabar Ossetia Ræstdzinad in 1923, illustrating Sjögren's Cyrillic alphabet, including the letters ⟨ꚉ⟩ and ⟨ԫ⟩.

Buku bercetak pertama dalam bahasa Ossetia ialah sebuah katekis ringkas yang diterbitkan di Moscow pada tahun 1798. Akhbar pertama Ирон газет 'Iron Gazet' , muncul pada 23 Julai 1906 di Vladikavkaz.

Walaupun Ossetia adalah bahasa rasmi di kedua-dua Ossetia Selatan dan Utara (bersama dengan Rusia), penggunaannya secara rasmi terhad kepada penerbitan undang-undang baru dalam surat khabar Ossetia. Terdapat dua surat khabar harian dalam bahasa Ossetia: Ræstdzinad (Рӕстдзинад / Рӕстꚉінад, "Kebenaran") di Utara dan Xurzærin (Хурзӕрин, "Matahari") di Selatan. Beberapa surat khabar yang lebih kecil, seperti surat khabar daerah, menggunakan bahasa Ossetia untuk beberapa artikel. Terdapat sebuah majalah bulanan Max dug (Мах дуг, "Era kami"), kebanyakannya didedikasikan kepada fiksyen dan puisi Ossetia kontemporari.

Bahasa Ossetia diajar di sekolah menengah untuk semua pelajar. Penutur asli Ossetia juga mengikuti kursus dalam kesusasteraan Ossetia.

Terjemahan moden pertama Al-Qur'an ke dalam bahasa Ossetia berlaku pada tahun 2007, dimulakan oleh seorang Ossetia, Robert Bolloev. Saksi-Saksi Yehuwa dan Persatuan Alkitab di Rusia masing-masing telah membuat terjemahan Alkitab ke dalam bahasa Ossetia.

Dialek

Terdapat dua dialek penting: Digor (diedarkan di barat Ossetia Utara–Alania dan Kabardino-Balkaria) yang dianggap lebih kuno dan Iron (di seluruh North Ossetia-Alania yang lain dan di Ossetia Selatan and Karachay-Cherkessia), dituturkan oleh satu perenam dan lima perenam daripada populasi, masing-masing. Satu dialek ketiga Ossetia, Jassik, dahulu digunakan di Hungary.

Fonologi

Vokal

Dialek Iron Ossetik mempunyai 7 vokal:

	Depan	Sentral	Belakang
Tertutup	и /i/		у /u/
Tertutup-tengah		ы /ɘ/
Tengah	е /e/		о /o/
Hampir terbuka		ӕ /ɐ/
Terbuka		а /a/

Dialek Digor dalam bahasa Ossetik mempunyai 6 huruf vokal:

	Depan	Sentral	Belakang
Tertutup	и /i/		у /u/
Tengah	е /e/		о /o/
Hampir terbuka		ӕ /ʌ/
Terbuka		а /a/

Kesepadanan vokal

Iran Tua	Dialek Iron	Dialek Digor
*a	ɐ, a
*ā	a, ɐ, o
*i	ɘ	i
*ī
*u		u
*ū
*ai	i	e
*au	u	o
*ṛ	ɐr, ar

Konsonan

Penyelidik Ossetia V. I. Abayev mencadangkan 26 konsonan biasa bagi bahasa Ossetia, kepada enam konsonan berlabial dan dua separa vokal boleh ditambah. Tidak seperti biasa untuk bahasa Indo-Eropah, terdapat siri hentian dan letusan berglotalisasi (ejektif). Ini mungkin merupakan ciri areal bagi bahasa-bahasa di Kaukasus.

		Bibir	Gigi/ alveolar		Pasca-alveolar /lelangit	Velum		Uvula
			biasa	desis		biasa	berlabi	biasa	berlabi
Hentian/Letusan	bersuara	б /b/	д /d/	дз /d͡z/	дж /d͡ʒ/	г /ɡ/	гу /ɡʷ/
	tak bersuara	п /pʰ/ ~ /p/	т /tʰ/ ~ /t/	ц /t͡s/	ч /t͡ʃ/	к /kʰ/ ~ /k/	ку /kʷʰ/ ~ /kʷ/	хъ /q/	хъу /qʷ/
	ejektif	пъ /pʼ/	тъ /tʼ/	цъ /t͡sʼ/	чъ /t͡ʃʼ/	къ /kʼ/	къу /kʷʼ/
Fricatives	bersuara	в /v/		з /z/ ~ /ʒ/				гъ /ʁ/	гъу /ʁʷ/
	tak bersuara	ф /f/		с /s/ ~ /ʃ/				х /χ/	ху /χʷ/
Sengau		м /m/	н /n/
Sisian			л /ɫ/ ~ /l/		й /j/		у /w/
Rotik			р /r/

Konsonan tak bersuara menjadi bersuara di tengah perkataan (ini juga dipaparkan dalam ejaan). /t͡ʃ/, /d͡ʒ/, dan /t͡ʃʼ/ asalnya adalah alofon /k/, /ɡ/, dan /kʼ/ bila diikuti oleh /e/, /i/ dan /ɘ/; pertukaran ini masih banyak dikekalkan.

Berbeza dengan semua bahasa jiran, Bahasa Ossetia kebanyakannya tidak mempunyai perbezaan asal antara postalveolar /ʃ/ dan /ʒ/ dengan sibilan alveolar /s/ dan /z/ (kerana penyatuan awal Old Iranian *s/*š dan *z/*ž). Namun, varian utara menggunakan postalveolar, manakala varian selatan menggunakan alveolar. Sebagai pertukaran, /ts/ dan /dz/ di utara bertukar menjadi /ʃ/ dan /ʒ/ (/tʃ/ dan /dʒ/ selepas bunyi nasal atau bila digeminate) di selatan. Satu lagi sebutan bagi дз /dz/ dan ц /ts/ disebut sebagai /z/ dan /s/.

Tekanan frasa

Tekanan biasanya jatuh pada suku kata pertama, kecuali jika ia mengandungi vokal tengah (/ɘ/ atau /ɐ/), dalam kes ini tekanan jatuh pada suku kata kedua. Jadi, су́дзаг/súdzag /ˈsud͡zag/ 'membakar', tetapi cӕнӕ́фсир/sænǽfsir /sɐˈnɐfsir/ 'anggur'. Selain itu, nama sendiri biasanya mendapat tekanan pada suku kata kedua tidak kira vokalnya, dan perkataan pinjaman Rusia yang baru mengekalkan tekanan yang ada dalam bahasa asal.

Dalam dialek Iron, kepastian dinyatakan dalam kata-kata dengan tekanan pada suku kata kedua dengan mengalihkan tekanan ke suku kata pertama. Ini menunjukkan hakikat bahawa secara sejarah mereka menerima artikel definitif berasaskan suku kata (seperti yang masih mereka lakukan dalam dialek Digor), dan penambahan suku kata itu menyebabkan tekanan berpindah. Corak di atas tidak hanya terpakai dalam kata kandungan sahaja, tetapi juga pada kata prosodik, unit yang terhasil daripada kata kandungan disatukan ke dalam satu kumpulan prosodik dengan hanya satu tekanan. Bukan sahaja kata kerja gabungan, tetapi setiap frasa nama juga membentuk kumpulan sedemikian yang mengandungi hanya satu suku kata tertekan, tidak kira panjangnya, contohnya мӕ чи́ныг/mӕ čínyg /mɐˈt͡ʃinɘg/ 'bukuku', мӕгуы́р зӕро́нд лӕг/mægwýr zærónd læg /mɐˈgwɘr zɐˈrond lɐg/ 'seorang lelaki tua miskin'. Oleh kerana zarah awal dan konjungsi juga termasuk dalam kumpulan prosodik, tekanan tunggal kumpulan itu juga boleh jatuh pada mereka: фӕлӕ́ уый/fælǽ wyj 'tetapi dia'.

Alternasi morfofonemik

1. Dalam penurunan atau penggabungan, akar kata yang mengandungi vokal /a o/ <а o> berubah kepada vokal pusat /ɐ/ <ӕ>, manakala yang mengandungi /i u/ <и/I у/u> mungkin digantikan dengan /ɘ>:
   • авд/avd /avd/ 'tujuh' — ӕвдӕм/ævdæm /ɐvˈdɐm/ 'ketujuh'.
2. Turutan /ɐ/ + /i/ (ӕ + и/i), /ɐ/ + /ə/ (ӕ + ы/y), dan /ɐ/ + /ɐ/ (ӕ + ӕ) menyesuaikan diri, menghasilkan vokal /е/ <e>.
3. palatalisasi konsonan velar к (k) to ч (č), г (g) to дж (dž) and къ (kh) to чъ (čh) sebelum vokal depan (sekarang atau dulu), iaitu е (e), и (i) dan ы (y), contohnya карк (kark) 'ayam' — карчы (karčy) 'ayam (genitif)'.
4. penghasilan suara bagi konsonan tanpa suara dalam persekitaran yang bersuara: тых (tyx) 'kekuatan' — ӕмдых (æmdyx) 'sama kuat'.
5. penggandaan konsonan dalam beberapa bentuk tatabahasa tertentu, seperti selepas awalan ны (ny-) dan sebelum akhiran -ag dan -on.

Sistem penulisan

Teks Ossetia yang ditulis menggunakan tulisan Georgia, daripada sebuah buku tentang cerita rakyat Ossetia yang diterbitkan pada tahun 1940 di Ossetia Selatan.

Pada tahun 1888, satu tulisan dalam bahasa Alanian telah ditemui di Abkhazia, yang berasal dari abad ke-4.

Sebuah tulisan skrip Yunani Ossetia lama dari abad ke-10 hingga ke-12 telah ditemui di Arkhyz, penegasan tertua yang diketahui bagi bahasa Ossetia.

Ossetia bertulis boleh dikenali serta-merta melalui penggunaan huruf Sirilik Ae (Ӕ ӕ), satu huruf yang tidak ditemui dalam bahasa lain yang menggunakan tulisan Sirilik. Bapa bahasa kesusasteraan Ossetia moden ialah penyair kebangsaan Kosta Khetagurov (1859–1906).

Ossetia bertulis boleh dikenali dengan serta-merta melalui penggunaan huruf Cyrillic Ae (Ӕ ӕ), huruf yang tidak dijumpai dalam bahasa lain yang menggunakan tulisan Cyrillic. Bapa bahasa kesusasteraan Ossetia moden ialah penyair kebangsaan Kosta Khetagurov.

Abjad baru berdasarkan skrip Latin telah dijadikan rasmi pada tahun 1923, menggantikan abjad Sjögren 1844, tetapi pada tahun 1938 abjad Sirilik yang disemak telah diperkenalkan, dengan digraf menggantikan kebanyakan diakritik dalam abjad 1844.

Pada tahun 1820, I. Yalguzidze menerbitkan sebuah primer abjad Georgia, menambah tiga huruf kepada abjad Georgia. Tulisan Georgia mula pudar pada abad ke-19, tetapi dijadikan rasmi di oblast Ossetia Selatan dalam SSR Georgia pada tahun 1937 dengan peningkatan autonomi Georgia yang dibenarkan oleh pembubaran SFSR Transkaukasia pada tahun sebelumnya. Oleh kerana huruf Latin kekal rasmi di utara, isu "satu bangsa – dua abjad" ini menimbulkan ketidakpuasan di kalangan orang Ossetia Selatan pada tahun 1951, yang menuntut penyatuan semula tulisan. Pada tahun 1954, tulisan Georgia telah digantikan dengan abjad Cyril 1938.  

Jadual di bawah menunjukkan abjad Cyril moden, digunakan sejak 1938, dengan nilai fonetik untuk dialek Iron dalam IPA. Di- dan tri-graf dalam kurungan bukanlah huruf rasmi abjad, tetapi disenaraikan di sini untuk mewakili bunyi yang membezakannya secara fonemik:

Abjad Cyril Moden

Huruf	А	Ӕ	Б	В	Г	(Гу)	Гъ	(Гъу)	Д	Дж	Дз	Е	З	И	Й	К	(Ку)	Къ	(Къу)	Л
	а	ӕ	б	в	г	(гу)	гъ	(гъу)	д	дж	дз	е	з	и	й	к	(ку)	къ	(къу)	л
IPA	ä	ɐ	b	v	ɡ	ɡʷ	ʁ	ʁʷ	d	d͡ʒ	z~d͡z	e	ʒ~z	i	j	k	kʷ	kʼ	kʼʷ	ɫ
Huruf	М	Н	О	П	Пъ	Р	С	Т	Тъ	У	Ф	Х	(Ху)	Хъ	(Хъу)	Ц	Цъ	Ч	Чъ	Ы
	м	н	о	п	пъ	р	с	т	тъ	у	ф	х	(ху)	хъ	(хъу)	ц	цъ	ч	чъ	ы
IPA	m	n	o	p	pʼ	r	ʃ~s	t	tʼ	u, w	f	χ	χʷ	q	qʷ	s~t͡s	t͡sʼ	t͡ʃ	t͡ʃʼ	ɘ

Selain itu, huruf-huruf ⟨ё⟩, ⟨ж⟩, ⟨ш⟩, ⟨щ⟩, ⟨ъ⟩, ⟨ь⟩, ⟨э⟩, ⟨ю⟩, dan ⟨я⟩ digunakan untuk menyalin pinjaman bahasa Rusia.

Abjad Latin (digunakan 1923–1938)

Huruf	A	Æ	B	C	Ch	Č	Čh	D	Dz	Dž	E	F	G	(Gu)	H	(Hu)	I	J	K	(Ku)
	a	ӕ	b	c	ch	č	čh	d	dz	dž	e	f	g	(gu)	h	(hu)	i	j	k	(ku)
IPA	ä	ɐ	b	s~t͡s	t͡sʼ	t͡ʃ	t͡ʃʼ	d	z~d͡z	d͡ʒ	e	f	ɡ	ɡʷ	ʁ	ʁʷ	i	j	k	kʷ
Huruf	Kh	(Khu)	L	M	N	O	P	Ph	Q	(Qu)	R	S	T	Th	U	V	X	(Xu)	Y	Z
	kh	(khu)	l	m	n	o	p	ph	q	(qu)	r	s	t	th	u	v	x	(xu)	y	z
IPA	kʼ	kʷʼ	ɫ	m	n	o	p	pʼ	q	qʷ	r	ʃ~s	t	tʼ	u, w	v	χ	χʷ	ɘ	ʒ~z

Selain itu, hurf-huruf ⟨š⟩ and ⟨ž⟩ digunakan untuk menyalin perkataan Rusia. Huruf vokal 'lemah' ⟨ӕ⟩ [ɐ] dan ⟨ы⟩ [ɘ] adalah antara vokal yang paling biasa dalam bahasa ini.

Tatabahasa

Menurut V. I. Abaev,

In the course of centuries-long propinquity to and intercourse with Caucasian languages, Ossetian became similar to them in some features, particularly in phonetics and lexicon. However, it retained its grammatical structure and basic lexical stock; its relationship with the Iranian family, despite considerable individual traits, does not arouse any doubt.

Kata nama

Sama seperti Parsi, Ossetik telah kehilangan kategori tatabahasa jantina yang banyak bahasa Indo-Eropah lain masih mengekalkannya hingga hari ini. Menurut Encyclopӕdia Britannica 2006 Bahasa Ossetia mengekalkan banyak ciri kuno Bahasa Iran Lama, seperti lapan kes dan awalan kerja. Terdapat perdebatan tentang berapa banyak daripada kes ini sebenarnya diwarisi daripada morfem kes Indo-Iranian dan berapa banyak yang telah dibangunkan semula, selepas kehilangan bentuk kes asal, melalui klitikasi kata keterangan atau tafsiran semula sufiks derivasi: bilangan kes "yang diwarisi" menurut ahli akademik yang berbeza berbeza dari serendah tiga (nominatif, genitif dan inesif) hingga sebanyak enam (nominatif, datif, ablatif, direktif, inessif). Sesetengah (komitatif, ekuatif, dan adesif) memang sekunder tanpa ragu.

Kepastian

Kepastian dalam dialek Iron, menurut Abaev, hanya diungkapkan melalui peralihan tekanan kata dari suku kata kedua ke suku kata pertama (yang tidak mungkin untuk semua kata nama):

• færǽt "sebilah kapak"
• fǽræt "kapak itu"

Erschler melaporkan pada 2021 bahawa dia tidak dapat mengulangi pemerhatian Abaev tentang perbezaan antara kata nama tertentu dan tidak tertentu dalam Iron.

Nombor

Hanya terdapat satu sufiks jamak untuk bahagian kata nominal, iaitu -т(ӕ) -t(ӕ), dengan vokal ӕ ӕ berlaku dalam kes nominatif (lihat Kes di bawah): contohnya сӕр sӕr 'kepala' – сӕртӕ sӕrtӕ 'kepala-kepala'. Walau bagaimanapun, kerumitan sistem ini bertambah sedikit disebabkan fakta bahawa penambahan sufiks ini kadangkala disertai dengan beberapa alternasi morfofonemik. Vokal svarabhakti ы y biasanya dimasukkan selepas akhiran yang berakhir dengan gugusan konsonan (цӕст cӕst 'mata' – цӕстытӕ cӕstytӕ 'mata-mata'), tetapi terdapat juga banyak pengecualian daripada ini. Penyisipan ы y ini secara tetap mempalatalisasikan konsonan velar sebelumnya menjadi afrikat dalam Iron: чызг čyzg 'gadis' – чызджытӕ čyzdžytӕ 'gadis-gadis'. Dalam kata yang berakhir dengan -ӕг ӕg, vokal biasanya dihilangkan dalam bentuk jamak, menjadikan asas kata layak untuk penyisipan svarabhakti yang disebut tadi: барӕг barӕg 'penunggang' – барджытӕ bardžytӕ 'penunggang-penunggang'. Perkara yang sama berlaku pada kata yang berakhir dengan -ыг -yg, tetapi konsonan juga dilabialisasikan di situ: мӕсыг mӕsyg 'menara' – мӕсгуытӕ mӕsgwytӕ 'menara-menara'. Vokal а a dan о o dalam suku kata tertutup akan lemah menjadi ӕ ӕ sebelum sufiks – фарс fars 'sisi' – фӕрстӕ fӕrstӕ 'sisi-sisi'; ini berlaku secara tetap dalam perkataan polisilabis, tetapi dengan banyak pengecualian dalam perkataan monosilabis. Akhirnya, konsonan sufiks akan digeminkan selepas bunyi sonoran: хӕдзар xӕdzar 'rumah' – хӕдзӕрттӕ xӕdzӕrttӕ 'rumah-rumah'.

Kes

Kata nama dan kata sifat berkongsi morfologi yang sama dan membezakan dua bilangan (tunggal dan jamak) serta sembilan kes: nominatif, genitif, datif, direktif, ablativ, inesif, adessif, ekuatif, dan komitatif. Morfologi nominal adalah aglutinatif: akhiran kes dan akhiran bilangan adalah berasingan, akhiran kes adalah sama untuk kedua-dua bilangan dan akhiran bilangan adalah sama untuk semua kes (ditunjukkan di sini untuk dialek Iron dengan kata nama сӕр sӕr "kepala"):

	Tunggal	romanisasi	Jamak	romanisasi
Nominatif	сӕр	sӕr	сӕртӕ	sӕrtӕ
Genitif	сӕры	sӕry	сӕрты	sӕrty
Datif	сӕрӕн	sӕrӕn	сӕртӕн	sӕrtӕn
Alatif	сӕрмӕ	sӕrmӕ	сӕртӕм	sӕrtӕm
Ablatif	сӕрӕй	sӕrӕj	сӕртӕй	sӕrtӕj
Inesif	сӕры	sӕry	сӕрты	sӕrty
Adesif	сӕрыл	sӕryl	сӕртыл	sӕrtyl
Ekuatif	сӕрау	sӕraw	сӕртау	sӕrtaw
Komitatif	сӕримӕ	sӕrimӕ	сӕртимӕ	sӕrtimӕ

Oleh kerana inesif dan genitif menunjukkan bentuk yang sama dalam kedua-dua nombor, kadang-kadang diperdebatkan sama ada Ossetia mungkin mempunyai lapan bentuk kes untuk setiap nombor dan bukannya sembilan. Jika penambahan sufiks kes akan mengakibatkan hiatus, konsonan й j biasanya disisipkan di antara mereka: зӕрдӕ-й-ӕн zærdæ-j-æn 'hati (datif)'.

Adjektif

Tiada perbezaan morfologi antara kata sifat dan kata nama dalam Ossetia. Imbuhan akhir -дӕр -dær boleh menyatakan maksud darjah perbandingan: рӕсугъддӕр ræsuhddær 'lebih cantik'. Ia juga boleh ditambah kepada kata nama biasa: лӕг læg 'man' – лӕгдӕр lægdær 'lebih kelelakian'.

Kata Ganti Nama

Suku Kata Ganti Nama

		nominatif	suku oblik	enklitik genitif
Pertama	tunggal	ӕз ӕz ӕз ӕz	мӕн- mӕn- мӕн- mӕn-	мӕ mӕ мӕ mӕ
	jamak	мах max мах max		нӕ nӕ нӕ nӕ
Kedua	tunggal	ды dy ды dy	дӕу- dӕw- дӕу- dӕw-	дӕ dӕ дӕ dӕ
	jamak	сымах symax / / смах smax сымах / смах symax / smax		уӕ wӕ уӕ wӕ
Ketiga	tunggal	уый wyj уый wyj	уый- wyj- уый- wyj-	йӕ, jӕ, ӕй ӕj йӕ, ӕй jӕ, ӕj
	jamak	уыдон wydon уыдон wydon		сӕ sӕ сӕ sӕ

Kata ganti peribadi kebanyakannya mengambil akhiran yang sama seperti kata nama. Orang pertama dan kedua tunggal menunjukkan pembezaan antara dasar yang digunakan dalam kes nominatif dan dasar yang digunakan dalam kes lain (oblik); dasar oblik tanpa akhiran lain adalah bentuk kes genitif. Orang pertama dan kedua jamak mempunyai hanya satu dasar setiap seorang, berfungsi sebagai nominatif dan genitif. Kata ganti orang ketiga sama dengan kata tunjuk 'itu'. Selain itu, terdapat bentuk kata ganti tidak-nominatif enclitik untuk semua tiga orang, yang agak menyimpang. Genitif mereka berakhir dengan -ӕ -ӕ; bukan sahaja inessif, malah ablative juga sama dengan genitif; allative berakhir dengan -м -m dan datif mempunyai vokal -у- -y- sebelum akhiran (contohnya мын myn); dan komitatif mempunyai vokal -е- -e- (contohnya мемӕ memӕ). Dasar orang ketiga tunggal mempunyai bentuk dobel йV- jV- dan ∅V- di mana-mana kecuali dalam ablatif dan inesif, yang muncul sebagai дзы dzy, dan comitative, yang hanya boleh mempunyai йV- jV-.

Bentuk refleksif dibina daripada bentuk enklitik bagi kata ganti nama diri dan kata ganti refleksif хӕдӕг xӕdӕg 'diri' (dengan bentuk oblik хиц- xic- dalam datif dan ablatif, хиу- xiw- dalam adesif dan хи xi dalam kes lain).

Terdapat dua kata tunjuk – ай aj (akar а- a-, pl. адон adon) 'ini' dan wyj (akar уы- wy-, pl. уыдон wydon) 'itu'. Kata ganti tanya ialah чи či (akar oblique кӕ- kӕ-) 'siapa' dan сы cy (akar oblique сӕ- cӕ-) 'apa'. Kata ganti tak tentu yang bermaksud 'mana-mana' dan 'sesetengah' dibentuk daripada kata tanya dengan menggunakan awalan ис- is- dan akhiran -дӕр -dӕr, masing-masing. Kata ganti negatif dibentuk dengan cara yang serupa, tetapi dengan awalan ни- ni-; awalan totaliti ('setiap-') ialah ал- al-, dan ӕлы ӕly digunakan secara adjektif. Kata ganti lain yang bermaksud 'semua' ialah ӕгас ӕgas dan ӕппӕт ӕppӕt. Terdapat dua kata ganti yang bermaksud 'lain': иннӕ innӕ untuk 'satu lagi daripada dua, yang tertentu' dan ӕндӕр ӕndӕr untuk 'satu lain, yang tak tentu'.

Kata kerja

Kata kerja membezakan enam orang (1st, 2nd dan 3rd, tunggal dan jamak), tiga masa (sekarang, lepas dan akan datang, semuanya dinyatakan secara sintetik), tiga mood (indikatif, subjunktif, imperative), dan tergolong dalam salah satu daripada dua aspek tatabahasa (perfektif dan imperfektif). Morfem orang, masa dan mood kebiasaannya bergabung. Penerangan berikut ialah mengenai Iron.

Sukukata

Setiap kata kerja mempunyai batang sekarang dan batang lampau (serupa dengan amalan dalam bahasa Parsi), yang terakhir biasanya sama dengan past participle. Batang lampau biasanya berbeza daripada batang sekarang dengan menambah т t atau д d (contohnya: дар- dar- : дард- dard- 'pegang'; уарз- warz : уарзт warzt 'mencintai'), or, more rarely, -ст -st (e.g. бар- bar : барст- barst 'menimbang') or -ыд yd (зар- zar- : зарыд- zaryd- 'menyanyi'; nWalau bagaimanapun, past participle bagi jenis ini masih dibentuk dengan-д/т t/d: зард- zard-). Namun, biasanya terdapat pelbagai perubahan vokal dan konsonan lain juga. Beberapa perubahan vokal yang paling biasa ialah ӕ ӕ : а a (contohnya: кӕс- kӕs : каст- kast- 'lihat'), и i : ы y (e.g. риз- riz- : рызт- ryzt- 'menggigil'), dan у u : ы y (contohnya: дзур- dzur- : дзырд- dzyrd- 'cakap'); beberapa perubahan lain adalah a a : ӕ ӕ (terutamanya dalam akar dwisilabel, e.g. араз- araz- : арӕз- arӕz- 'buat'), ау aw : ы y, ӕу ӕw : ы y, dan о o : ы y. Perubahan konsonan yang kerap adalah -д d, -т t, -тт tt, -нд nd, -нт nt > -ст st (contohnya: кӕрд- kӕrd- : карст karst 'potong'), -дз dz, -ц -c, -ндз -ndz, -нц -nc > -гъд hd (лидз- lidz- : лыгъд- lyhd- 'melarikan diri'), penghilangan huruf akhir н n or м m (contohnya: нӕм nӕm : над nad). Supletasi ditemui dalam pasangan akarnya дӕттын dӕttyn : лӕвӕрд lӕvӕrd 'beri'. Ia juga dilihat dalam kopula, yang batang lampauannya ialah уыд- wyd-, manakala bentuk kiniannya sangat tidak teratur dan bermula dengan д- d-, ст- st- atau dalam vokal (lihat di bawah).

Terdapat juga banyak pasangan kata kerja transitif-intransitif yang berkaitan, yang juga berbeza melalui pertukaran vokal (biasanya а a : ӕ ӕ, e.g. сафын safyn 'hilang' : сӕфын sӕfyn 'sesat', and у u : уы wy, e.g. хъусын qusyn 'dengar' : хъуысын qʷysyn 'didengari') dan kadang-kadang dengan penambahan konsonan -с s (тавын tavyn 'memanaskan' : тафсын tæfsyn 'menjadi hangat').

Konjugasi masa dan mood

Bentuk masa kini dan masa depan menggunakan akar kata masa kini.

Akhiran masa kini bagi kata kerja penunjuk adalah seperti berikut:

	tunggal	jamak
Pertama	-ын -yn	-ӕм -ӕm
Kedua	-ыс -ys	-ут -ut
Ketiga	-ы -y	-ынц -ync

Hanya kopula wyn 'menjadi' dikonjugasikan secara berbeza:

	tunggal	jamak
Pertama	дӕн dӕn	стӕм stӕm
Kedua	дӕ dӕ	стут stut
Ketiga	-и(с) i(s), -у u	сты sty

Kopula juga mempunyai teras iteratif khas вӕйй- vӕjj-, yang ditolak secara tetap.

Bentuk masa depan terdiri daripada akar kata sekarang, elemen -дзы(н)- ~ -дзӕн- -dzy(n)- ~ -dzæn- (asalnya akar yang berasingan yang bermaksud 'keinginan' menurut Fredrik Thordarson) dan akhiran yang kelihatan berasal daripada kopula yang dijadikan enklitik уын uyn 'menjadi' (lihat jadual di atas) digunakan sebagai pembantu. Jadi, hujung komposit yang terhasil ialah:

	tunggal	jamak
Pertama	-дзын-ӕн -dzyn-ӕn	-дзы-стӕм -dzy-stӕm
Kedua	-дзын-ӕ -dzyn-ӕ	-дзы-стут -dzy-stut
Ketiga	-дзӕн-(ис) -dzӕn-(is)	-дзы-сты -dzy-sty

Masa lampau menggunakan akar kata lampau. Namun, hujungannya berbeza untuk kata kerja tak transitif dan transitif. Hujung kata kerja tak transitif adalah:

	tunggal	jamak
Pertama	-(т)ӕн -(t)ӕn	-ыстӕм -ystӕm
Kedua	-(т)ӕ -(t)ӕ	-ыстут -ystut
Ketiga	-(и(с)) -(i(s))	-ысты -ysty

Konstruksi itu nampaknya, asalnya, adalah gabungan perifrasis antara past participle pasif dan kopula; sebab itulah hujungannya serupa dengan yang ditambah pada -дзы(н)- -dzy(n)- dalam masa depan.

Akhiran transitif, sebaliknya, adalah:

	tunggal	jamak
Pertama	-(т)он -(t)on	-(т)ам -(t)am
Kedua	-(т)ай -(t)aj	-(т)ат -(t)at
Ketiga	-а -a	-(т)ой -(t)oj

Menakjubkan, bentuk-bentuk ini sebenarnya berasal dari past subjunctive lama dan bukan indicative (itulah sebabnya hujungnya hampir sepenuhnya sama dengan future subjunctive, kecuali konsonan awal т) t). Pembolehubah -т- -t bagi penamat lampau transitif serta intransitif muncul dalam kata kerja yang batang masa kini berakhir dengan vokal dan bunyi sonoran (й j, у u, р r, л l, м m, н n), kerana hanya konsonan ini sahaja yang sesuai dari segi fonotaktik dengan urutan yang mengikutinya -дт- dt, yang biasanya timbul daripada gabungan dentals pada akhiran dan batang perkataan: contohnya - кал-д-т-он kal-d-t-on 'Saya telah menuang', but саф-т-он saf-t-on 'Saya telah kalah'.

The subjunctive mood has its own forms for each tense. The endings are as follows:

	masa kini-masa depan		masa lampau		masa depan
	tunggal	jamak	tunggal	jamak	tunggal	jamak
Pertama	-ин -in	-иккам -ikkam	-аин -ain	-аиккам -aikkam	-он -on	-ӕм -ӕm
Kedua	-ис -is	-иккат -ikkat	-аис -ais	-аиккат -aikkat	-ай -aj	-ат -at
Ketiga	-ид -id	-иккой -ikkoj	-аид -aid	аиккой -aikkoj	-а -a	-ой -oj

Selain itu, satu 't' ditambahkan sebelum akhir pada kata kerja transitif. Bentuk masa depan berasal daripada subjunktif dalam sejarah dan yang lain daripada optatif dalam sejarah. Walaupun terdapat beberapa nuansa dan kecenderungan yang mencerminkan fungsi sejarah mereka, terdapat banyak pertindihan antara penggunaan 'masa kini-masa depan' dan 'masa depan' subjunktif (keinginan, kemungkinan dan sebagainya), tetapi perbezaan yang jelas antara kedua-duanya dapat dilihat dalam klausa bersyarat, di mana yang pertama menyatakan syarat yang tidak realistik dan yang kedua – yang realistik.

Perintah terdiri daripada akar kata sekarang dan akhiran berikut:

	tunggal	jamak
Kedua	-∅	-ут -ut
Ketiga	-ӕд -ӕd	-ӕнт -ӕnt

Bentuk imperatif masa depan khas boleh dibentuk dengan penambahan zarah bebas иу iw.

Suara

Suara pasif dinyatakan secara perifrastik dengan perkataan kerja pasif lampau dan kata kerja pembantu цӕуын cӕwyn 'pergi': аразын arazyn 'bina' – арӕзт цӕуын arӕzt cӕwyn 'dibina'; makna kausatif juga dinyatakan secara perifrastik dengan menggabungkan infinitif dan kata kerja кӕнын kӕnyn 'buat': contohnya: бадын badyn 'duduk' – бадын кӕнын badyn kænyn 'mendudukkan'. Makna refleksif dinyatakan dengan menambah kata ganti refleksif хи xi: дасын dasyn 'mencukur (sesuatu, seseorang)' – хи дасын xi dasyn 'bercukur'.

Aspek

Agak serupa dengan bahasa Slavia, kata kerja tergolong kepada salah satu daripada dua aspek leksikal: perfektif vs. imperfektif, dan aspek-aspek ini biasanya diungkapkan melalui awalan yang berasal daripada kata depan, yang secara serentak menyampaikan arah atau makna abstrak lain: цӕуын cӕwyn 'pergi (imperf.)' – рацӕуын racӕwyn 'keluar (perf.). Awalan arah secara serentak menyatakan arah ventif atau andatif:

	'luar'	'dalam'	'bawah'	'atas'	neutral
jauh dari penutur	а- a-	ба- ba- 'in'	ны- ny-	с- s-	фӕ- fӕ-
menghadap penutur	ра- ra-	ӕрба- ӕrba-	ӕр- ӕr-		NA

Selain itu, awalan ini mungkin menyatakan nuansa aspek kecil: а- a- digunakan untuk pergerakan yang cepat, singkat dan dangkal, арба- arba- juga untuk tindakan pantas dan mengejut, ба- ba- untuk tindakan yang lebih berkesan, ны- ny- untuk tindakan yang sangat intensif, sementara фӕ- fӕ- boleh menyatakan kebiasaan pada masa kini dan sama ada pengulangan atau kelajuan serta singkatnya pada masa lalu. Satu keunikan morfofonologi bagi awalan ialah apabila ia ditambah kepada akar yang bermula dengan vokal а a, serta kepada bentuk kopula ис is, konsonan ц c diepentesiskan фӕ-ц-ис fӕ-c-is 'menjadi (ketiga)'. Imbuhan awal ны ny juga menyebabkan penggeminasian konsonan berikut: кӕлын kӕlyn 'tuang' – ныккӕлын nykkӕlyn 'menumpahkan'.

Iterativiti atau kebiasaan mungkin dinyatakan dengan partikel yang berasingan иу iw. Untuk membuat bentuk berawalan menerima makna tak sempurna, artikel цӕй cӕj dimasukkan: рацӕйцыди racӕjcydi 'dia sedang keluar'.

Bentuk kata kerja tak tentu

Ada satu infinitif, empat partisip (aktif masa kini dan masa depan, pasif masa lampau, dan masa depan), dan satu gerund.

	lampau	kini	masa depan
aktif	-ӕг -ӕg		-инаг -inag
pasif	-т t / -д d	(-ӕн -ӕn)
gerund	-гӕ -gӕ
infinitif	-ын -yn

Infinitif dibentuk daripada akar kata sekarang dengan hujungnya -ын -yn, yang dari segi fonologi bertepatan dengan orang pertama tunggal: цӕуын cӕwyn 'pergi' (dan 'saya pergi').

Partisipel pasif lampau dalam -т t atau -д d bertepatan dengan akar kata lampau (фыссын fyssyn 'tulis' – фыст fyst 'tertulis'); ia sering dinyatakan sebagai kata nama kerja. Semua perkataan pasif lain, serta gerund, dibentuk daripada batang kata kerja sekarang. Kata kerja pasif masa depan dalam -инаг -inag boleh mempunyai makna aktif atau pasif: фыссинаг fyssinag 'siapa yang akan menulis / akan ditulis'. Bersama dengan kopula yang digunakan sebagai pembantu, ia membentuk masa depan segera perifrastik. Partisip aktif khas dalam -ӕг -ӕg dan menerima 'sekarang' atau 'lampau', atau lebih tepat, maksud tidak sempurna atau sempurna bergantung pada aspek akar kata: фыссӕг fyssӕg 'penulisan' – ныффыссӕг nyffyssæg 'telah menulis'. Bentuk perkataan kerja yang berakhiran -ing -гӕ -gӕ (бадгӕ badgӕ '(sementara) duduk'), boleh digunakan secara adverbial, sebagai gerund, tetapi juga secara atributif seperti partisip dengan suara absolutif: кӕрдгӕ kӕrdgӕ boleh bermaksud '(yang telah) dipotong', судзгӕ sudzgӕ boleh bermaksud '(yang) terbakar', dan sebagainya. Untuk mendapat tafsiran kata keterangan yang jelas, iaitu gerund, ia perlu diturunkan dalam kes ablatif, sama seperti kata sifat: бадгӕйӕ badgӕjӕ '(sementara) duduk'. Terdapat juga kata nama kerja: satu yang diambil daripada akar kata sekarang dengan akhiran -ӕн -ӕn dengan maksud 'sesuai untuk di-X' – contohnya: зын ссарӕн zyn ssarӕn 'sukar untuk ditemui' – dan in -аг -ag menunjukkan kualiti kekal – contohnya, нуазаг nwazag 'pemabuk'.

Sintaks

Bahasa Ossetia kebanyakannya menggunakan posposisi (yang berasal daripada kata nama), walaupun terdapat dua pra-kata dalam bahasa ini. Pengubah kata nama diletakkan sebelum kata nama. Susunan kata tidak ketat, tetapi cenderung kepada SOV. Undang-undang Wackernagel digunakan. Penjajaran morfosintaksnya adalah nominatif–akusatif, walaupun tiada kes akusatif: sebaliknya, objek langsung berada dalam nominatif (biasanya jika tiada nyawa atau tidak tertentu) atau dalam genitif (biasanya jika bernyawa atau tertentu).

Nombor

Untuk nombor di atas 20, terdapat dua sistem yang digunakan – satu sistem perpuluhan yang digunakan secara rasmi, dan satu sistem vigesimal yang digunakan secara santai. Sistem vigesimal adalah dominan dalam penggunaan tradisional. Sistem perpuluhan dikatakan pernah digunakan pada zaman pra-moden oleh para penggembala yang meminjamnya daripada orang Balkars, tetapi ia mula digunakan secara umum hanya selepas diperkenalkan di sekolah-sekolah Ossetia pada tahun 1925 untuk memudahkan pengajaran aritmetik. Contohnya, 40 ialah цыппор cyppor (dari цыппар cyppar 'empat') dan 60 adalah ӕхсӕй æxsaj (dari ӕхсӕз æxsæz 'six') dalam sistem perpuluhan, manakala penamaan vigesimal ialah дыууиссӕдзы dywwissædzy (dari дыууӕ dywwæ 'dua' dan ссӕдз ssædz 'dua puluh') dan ӕртиссӕдзы ærtissædzy (dari ӕртӕ ærtæ 'tiga' dan ссӕдз ssædz 'dua puluh'). Dengan cara yang sama, perpuluhan yang diwarisi сӕдӕ sædæ 'seratus' mempunyai setara vigesimal фондзыссӕдзы fondzyssædzy ('5 kali dua puluh'). Satu lagi perbezaan ialah sistem perpuluhan meletakkan puluhan sebelum unit (35 adalah ӕртын фондз ærtyn fondz '30 + 5'), manakala sistem vigesimal menggunakan urutan yang bertentangan(35 ialah фынддӕс ӕмӕ сӕндз fynddæs æmæ ssædz '15 + 20'). Nombor ordinal dibentuk dengan akhiran-ӕм -æm, atau, untuk tiga nombor pertama, -аг -ag.

Nombor Ossetik

	satu	dua	tiga	empat	lima	enam	tujuh	lapan	sembilan	sepuluh
Ossetia	иу iw	дыууӕ dywwæ	ӕртӕ ærtæ	цыппар cyppar	фондз fondz	ӕхсӕз æxsæz	авд avd	аст ast	фараст farast	дӕс dæs
	sebelas	dua belas	tiga belas	empat belas	lima belas	enam belas	tujuh belas	lapan belas	sembilan belas	dua puluh
Ossetia	иуæндæс iwændæs	дыууадæс dywwadæs	æртындæс ærtyndæs	цыппæрдæс cyppærdæs	фынддӕс fynddæs	æхсæрдæс æxsærdæs	æвддæс ævddæs	æстдæс æstdæs	нудæс nudæs	ссӕдз ssædz

nombor	sistem (perpuluhan) baru			sistem lama (vigesimal)
	Cyril	Romanisasi	Logik	Cyril	Romanisasi	Logik
21	ссӕдз иу	ssædz iw	20 + 1	иу ӕмӕ ссӕдз	iw æmæ ssædz	1 + 20
30	ӕртын	ærtyn	3 × 10	дӕс ӕмӕ ссӕдз	dæs æmæ ssædz	10 + 20
35	ӕртын фондз	ærtyn fondz	30 + 5	фынддӕс ӕмӕ сӕндз	fynddæs æmæ ssædz	15 + 20
40	цыппор	cyppor	4 × 10	дыууиссӕдзы	dywwissædzy	2 × 20
50	фæндзай	fændzaj	5 × 10	дӕс ӕмӕ дыууиссӕдзы	dæs æmæ dywwissædzy	10 + 2 × 20
60	ӕхсӕй	æxsaj	6 × 10	ӕртиссӕдзы	ærtissædzy	3 × 20
70	æвдай	ævdaj	7 × 10	дӕс ӕмӕ ӕртиссӕдзы	dæs æmæ ærtissædzy	10 + 3 × 20
80	æстай	æstaj	8 × 10	цыппарыссæдзы	cypparyssædzy	4 × 20
90	нæуæдз	næwædz	9 × 10	дӕс ӕмӕ ӕртиссӕдзы	dæs æmæ ærtissædzy	10 + 4 × 20
100	сӕдӕ	sædæ	–	фондзыссӕдзы	fondzyssædzy	5 × 20
120	сӕдӕ ссӕдз	sædæ ssædz	100 + 20	ӕхсӕзыссӕдзы	æxsæzyssædzy	6 × 20
140	сӕдӕ цыппор	sædæ cyppor	100 + 40	авдыссӕдзы	avdyssædzy	7 × 20
160	сӕдӕ ӕхсӕй	sædæ æxsaj	100 + 60	астыссӕдзы	æstyssædzy	8 × 20
180	сӕдӕ æстай	sædæ æstaj	100 + 80	фарастыссӕдзы	farastyssædzy	9 × 20
200	дыууӕ сӕдӕ	dywwæ sædæ	2 × 100	дыууӕ фондзыссӕдзы	dywwӕ fondzyssædzy	2 × 5 × 20
				дӕсыссӕдзы	dæsyssædzy	10 × 20
220	дыууӕ сӕдӕ ссӕдз	dywwæ sædæ ssædz	2 × 100 + 20	дыууӕ фондзыссӕдзы ӕмӕ ссӕдз	dywwӕ fondzyssædzy ӕmӕ ssӕdz	2 × 5 × 20 + 20
				иуæндæсыссӕдзы	iwændæsyssædzy	11 × 20

• 1000 мин min, ӕрзӕ ærzæ
• 1100 мин сӕдӕ min sædæ ('1000 + 100'), иуæндæс фондзыссӕдзы iwændæs fondzyssædzy ('11 × 100')
• 2000 дыууӕ мины dywwæ miny ('2 × 1000')
• 1 000 000 милуан milwan

Teks contoh

Teks Cyril	Teks Cyril (Abjad Sjögren 1844)	Romanisasi	Terjemah
Нартӕн уӕд сӕ хистӕр Уӕрхӕг уыдис.	Нартӕн ўӕд сӕ хістӕр Ўӕрхӕг ўѵдіс.	Nartæn wæd sæ xistær Wærxæg wydis.	Pada masa itu, yang paling tua dalam kalangan Nart ialah Warkhag.
Уӕрхӕгӕн райгуырдис дыууӕ лӕппуйы, фаззӕттӕ.	Ўӕрхӕгӕн рајгўѵрдіс дѵўўӕ лӕппујѵ, фаззӕттӕ.	Wærxægæn rajgwyrdis dywwæ læppujy, fazzættæ.	Dua budak lelaki dilahirkan kepada Warkhag, kembar.
Иу дзы райгуырдис фыццаг кӕркуасӕны, иннӕ та райгуырдис дыккаг кӕркуасӕны, Бонвӕрноны скастмӕ.	Іў ꚉѵ рајгўѵрдіс фѵццаг кӕркўасӕнѵ, іннӕ та рајгўѵрдіс дѵккаг кӕркўасӕнѵ, Бонвӕрнонѵ скастмӕ.	Iw dzy rajgwyrdis fyccag kærkwasæny, innæ ta rajgwyrdis dykkag kærkwasæny, Bonværnony skastmæ.	Salah seorang daripada mereka dilahirkan ketika ayam jantan berkokok untuk pertama kali, dan seorang lagi dilahirkan ketika ayam jantan berkokok untuk kali kedua, sebelum terbitnya Bonvarnon (Bintang Pagi).
Рухс хуры тынтӕ ныккастис Уӕрхӕгмӕ, базыдта, хъӕбул куыд адджын у, уый.	Рухс хурѵ тѵнтӕ нѵккастіс Ўӕрхӕгмӕ, базѵдта, ԛӕбул кўѵд адԫѵн у, ўѵј.	Ruxs xury tyntæ nykkastis Wærxægmæ, bazydta, qæbul kwyd addžyn u, wyj.	Sinar terang matahari memandang ke arah Warkhag – dia tahu betapa berharganya kanak-kanak itu bagi dirinya.
Уӕрхӕг йӕ лӕппуты райгуырды боны фарнӕн скодта нӕртон куывд сырды фыдӕй.	Ўӕрхӕг јӕ лӕппутѵ рајгўѵрдѵ бонѵ фарнӕн скодта нӕртон кўѵвд сѵрдѵ фѵдӕј.	Wærxæg jæ læpputy rajgwyrdy bony farnæn skodta nærton kwyvd syrdy fydæj.	Untuk membawa tuah pada hari kelahiran anak lelakinya, Warkhag mengadakan jamuan Nartik dengan daging buruan.
Ӕрхуыдта уӕларвӕй Куырдалӕгоны, фурдӕй — Донбеттыры, Нартӕй та — Борӕйы ӕмӕ ӕндӕрты.	Ӕрхўѵдта ўӕларвӕј Кўѵрдалӕгонѵ, фурдӕј — Донбеттѵрѵ, Нартӕј та — Борӕјѵ ӕмӕ ӕндӕртѵ.	Ærxwydta wælarvæj Kwyrdalægony, furdæj — Donbettyry, Nartæj ta — Boræjy æmæ ændærty.	Dari langit dia menjemput Kurdalagon (dewa pandai besi), dari laut – Donbettyr (dewa laut), dan daripada Narts – Bora dan yang lain-lain.
Уӕрхӕджы уарзон лӕппутыл буц нӕмттӕ сӕвӕрдта уӕларв Куырдалӕгон: хистӕрыл — Æхсар, кӕстӕрыл — Æхсæртæг.	Ўӕрхӕԫѵ ўарзон лӕппутѵл буц нӕмттӕ сӕвӕрдта ўӕларв Кўѵрдалӕгон: хістӕрѵл — Æхсар, кӕстӕрѵл — Æхсæртæг.	Wærxædžy warzon læpputyl buc næmttæ sæværdta wælarv Kwyrdalægon: xistæryl — Æxsar, kæstæryl — Æxsærtæg.	Kurdalagon dari langit memberikan nama istimewa kepada anak-anak lelaki kesayangan Warkhag: kepada yang sulung – Akhsar, dan kepada yang bongsu – Akhsartag.
Номӕвӕрӕджы лӕварӕн Куырдалӕгон радта Уӕрхӕгӕн удӕвдз йӕ куырдадзы фӕтыгӕй, болат ӕндонӕй арӕзт.	Номӕвӕрӕԫѵ лӕварӕн Кўѵрдалӕгон радта Ўӕрхӕгӕн удӕвꚉ јӕ кўѵрдаꚉѵ фӕтѵгӕј, болат ӕндонӕј арӕзт.	Nomæværædžy lævaræn Kwyrdalægon radta Wærxægæn udævdz jæ kwyrdadzy fætygæj, bolat ændonæj aræzt.	Sebagai hadiah daripada bapa baptisnya ('pemberi nama'), Kurdalagon memberikan Warkhag sebuah seruling ajaib (udævdz) yang diperbuat daripada fætyg, besi bulat daripada tukang besinya.
Удӕвдзы Нарт сӕвӕрдтой сӕ фынгыл, ӕмӕ сын кодта диссаджы зарӕг уадындз хъӕлӕсӕй:	Удӕвꚉѵ Нарт сӕвӕрдтој сӕ фѵнгѵл, ӕмӕ сѵн кодта діссаԫѵ зарӕг ўадѵнꚉ qӕлӕсӕј:	Udævdzy Nart sæværdtoj sæ fyngyl, æmæ syn kodta dissadžy zaræg wadyndz qælæsæj:	Orang Nart meletakkan seruling ajaib itu di atas meja mereka, dan ia menyanyikan lagu yang menakjubkan kepada mereka dengan suara seruling:
«Айс ӕй, аназ ӕй Хуыцауы хӕларӕй, Айс ӕй, аназ ӕй — ронджы нуазӕн!»	«Ајс ӕј, аназ ӕј Хўѵцаўѵ хӕларӕј, Ајс ӕј, аназ ӕј — ронԫѵ нўазӕн!»	«Ajs æj, anaz æj Xwycawy xælaræj, Ajs æj, anaz æj — rondžy nwazæn!»	'Ambil, minum untuk kesihatan Khutsaw (dewa tertinggi), ambil, minum – cawan rong (minuman ajaib)!'

Bibliografi

• Abaev, V. I. 1964. A grammatical sketch of Ossetic Diarkibkan 2023-03-07 di Wayback Machine (Russian version)
• Abaev, V. I. Ossetian Language and Folklore, USSR Academy of Sciences, Moscow-Leningrad, 1949
• Arys-Djanaieva, Lora. Parlons Ossète. Paris: L'Harmattan, 2004, ISBN 2-7475-6235-2.
• Dalby, Andrew (1998). Dictionary of Languages: The Definitive Reference to More Than 400 Languages. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-11568-1.
• Erschler, David (2018). Ossetic. Geoffrey Haig and Geoffrey Khan (eds.), The Languages and Linguistics of Western Asia: Berlin: DeGruyter Mouton. m/s. 851–881.
• Foltz, Richard (2022). The Ossetes: Modern-Day Scythians of the Caucasus. London: Bloomsbury. ISBN 978-0-7556-1845-3.
• "Ossetian". Oxford English Dictionary (ed. 3rd). Oxford University Press. September 2005. Dicapai pada 2 December 2017. (Langganan atau keahlian perpustakaan awam UK diperlukan.)
• Ivanov, Sergey A.; Lubotsky, Alexandr (2010). "An Alanic Marginal Note and the Exact Date of John II's Battle with the Pechenegs". Byzantinische Zeitschrift. 103 (2): 595–603. doi:10.1515/byzs.2010.017. hdl:1887/18310. S2CID 162785119.
• Nasidze, Ivan; Quinque, Dominique; Dupanloup, Isabelle; Rychkov, Sergey; Naumova, Oksana; Zhukova, Olga; Stoneking, Mark (2004). "Genetic Evidence Concerning the Origins of South and North Ossetians". Annals of Human Genetics. 68 (6): 588–599. doi:10.1046/j.1529-8817.2004.00131.x. PMID 15598217. S2CID 1717933.
• Testen, David (1997). Ossetic Phonology. Alan S. Kaye and Peter T. Daniels (eds.), Phonologies of Asia and Africa: Winona Lake: Winona Lake, Indiana: Eisenbrauns. m/s. 707–732.
• Thordarson, Fridrik. Ossetic. In Rüdiger Schmitt (ed.), Compendium Linguarum Iranicarum, 456-479. Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert.
• Windfuhr, Gernot (2013). The Iranian Languages. Routledge. ISBN 978-1-135-79703-4.
• Zgusta, Ladislav (1987). The Old Ossetic Inscription from the River Zelencuk. [Illustr.] – Wien: Verl. D. Österr. Akad. D. Wiss. 1987. 68 S., 1 Bl. Kt. Gr. 8° (Veröffentlichungen D. Iranischen Kommission. 21.) (Österr. Akad. D. Wiss., Phil. -hist. Kl. Sitzungsberichte. 486.). Austrian Academy of Sciences Press. ISBN 978-3-7001-0994-5.

Bacaan lanjut

• Thordarson, Fridrik (2009). Ossetic Grammatical Studies. Institute for Comparative Research in Human Culture. 131. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. ISBN 9783700165644.
• Erschler, David (2021). "Iron Ossetic". Dalam Maria Polinsky (penyunting). The Oxford Handbook of Languages of the Caucasus. Oxford Handbooks. Oxford University Press. m/s. 641–685. doi:10.1093/oxfordhb/9780190690694.013.17. ISBN 9780190690694. accessed 1 July 2026.

Pautan luar

• Web portal on documentation and grammatical studies of Ossetic (dalam bahasa Inggeris)
  • Ossetic National Corpus(dalam bahasa Inggeris)
• Genetic Evidence Concerning the Origins of South and North Ossetians
• An article on Ossetic grammar(dalam bahasa Inggeris) oleh Fridrik Thordarson
• Ossetic language page at the Minority languages of Russia on the Net Diarkibkan 2009-04-20 di Wayback Machine project (dalam bahasa Rusia)
• History of the Ossetian writing system and a comprehensive table of characters (dalam bahasa Rusia)
• Ossetic language materials in English and partly French
• Laboratory of Field Linguistics: Ossetic (studies on Ossetic grammar, modern spoken texts in Ossetic) Diarkibkan 2011-07-16 di Wayback Machine (dalam bahasa Inggeris)
• Omniglot – Ossetian (Ирон ӕвзаг / Дигорон ӕвзаг)
• Ossetic (Iron and Digor) basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
• Russian-Ossetic On-Line Dictionary