Pergi ke kandungan

Boeing 737 MAX

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Boeing 737 MAX
A white plane with a navy blue eskimo on the tail and the word "Alaska" painted across the fuselage, in-flight over a blue sky
Alaska Airlines Boeing 737 MAX 9 pada tahun 2023
Maklumat am
JenisPesawat
Negara asalAmerika Syarikat
PengeluarBoeing Commercial Airplanes
StatusAktif
Pengguna utamaSouthwest Airlines
Sejarah
Tarikh diperkenalkanMay 22, 2017, with Malindo Air
Penerbangan sulung29 Januari 2016; 10 tahun yang lalu (2016-01-29)[1]
Pesawat WestJet Boeing 737 MAX 8

Boeing 737 MAX ialah siri pesawat sempit yang direka dan dihasilkan oleh Boeing Commercial Airplanes sebagai generasi keempat Boeing 737, yang kemudiannya menjadi Boeing 737 Next Generation (NG).

Siri 737 yang baru telah dilancarkan pada 30 Ogos 2011. Ia melakukan penerbangan pertamanya pada 29 Januari 2016. Siri baru ini mendapat pensijilan FAA pada 8 Mac, 2017. Penghantaran pertama adalah MAX   8 pada 6 Mei 2017, ke Malindo Air, yang menempatkan pesawat itu ke perkhidmatan pada 22 Mei 2017. 737 MAX didasarkan pada reka bentuk sebelumnya 737. Ia semula ditenun dengan enjin CFM International LEAP- 1B yang lebih cekap, penambahbaikan aerodinamik (termasuk sayap split tip tipikal), dan pengubahsuaian pesawat udara.

Siri 737 MAX ditawarkan dalam empat varian, biasanya menawarkan 138 hingga 230 tempat duduk dan 3,215 hingga 3,825 3,215 hingga 3,825 nmi (5,954 hingga 7,084 km) jauh. 737 MAX 7, MAX 8, dan MAX 9 ialah bertujuan untuk menggantikan 737-700, -800, dan -900, masing-masing. Panjang tambahan ditawarkan dengan 737 MAX 10 yang diregangkan. Sehingga Januari 2019, Boeing 737 MAX telah menerima 5,011 pesanan firma dan menghantar 350.

Berikutan dua kemalangan maut bagi pesawat MAX 8 pada Oktober 2018 dan Mac 2019, pihak berkuasa pengawalseliaan di seluruh dunia mendasarkan siri pesawat untuk tempoh yang tidak pasti, sehingga Mac setakat Mac 13, 2019. Pada 19 Mac 2019, Jabatan Pengangkutan AS meminta pengauditan proses pengawalseliaan yang membawa kepada pensijilan pesawat pada 2017,[2][3] di tengah kebimbangan bahawa peraturan AS semasa membenarkan pengeluar sebahagian besarnya "mengesahkan diri" pesawat.[4]

Varian

[sunting | sunting sumber]

737 MAX 7, MAX 8 dan MAX 9 masing-masing menggantikan 737-700, -800, dan -900ER—iaitu varian yang paling banyak digunakan daripada siri 737 Next Generation yang sebelumnya.[5][6] Sejak tahun 2020, sijil jenis FAA rasmi dan nama pemasaran mereka adalah 737-7, 737-8, dan 737-9.[7][8] MAX 8 mula berkhidmat pada Mei 2017,[9] diikuti oleh MAX 9 pada Mac 2018,[10] dan MAX 200, sebuah varian berketumpatan tinggi bagi MAX 8, pada Jun 2021.[11] Penghantaran bagi MAX 7 dan MAX 10 masih belum bermula ekoran kelewatan pensijilan selama bertahun-tahun.[12]

MAX 8 merupakan varian yang paling banyak ditempah.[13] Pada tahun 2018, Boeing mengunjurkan bahawa 60–65% daripada permintaan adalah untuk MAX 8 bersaiz sederhana, 20–25% untuk MAX 9 dan MAX 10 yang lebih besar, dan 10% untuk MAX 7 yang lebih kecil.[14]

737 MAX 7

[sunting | sunting sumber]
Boeing 737 MAX 7 di Pertunjukan Udara Farnborough 2018

Di Pertunjukan Udara Farnborough pada Julai 2016, Boeing mengumumkan bahawa MAX 7, yang pada asalnya berasaskan 737-700, akan memuatkan dua baris tempat duduk lebih banyak daripada 737-700 untuk menyediakan 138 tempat duduk.[15][16] Berbanding dengan 737-700, MAX 7 mempunyai sepasang pintu keluar atas sayap berbanding pintu tunggal, fiuslaj belakang yang 46 in (120 cm) lebih panjang dan fiuslaj hadapan yang 30 in (76 cm) lebih panjang, pengukuhan dan saiz semula struktur, serta pengubahsuaian sistem dan ruang dalaman bagi menampung kepanjangan tersebut.[17] MAX 7 menggunakan sayap dan roda pendaratan yang sama seperti MAX 8. Ia dijangka terbang 1,000 nmi (1,900 km; 1,200 bt) lebih jauh daripada -700 dengan kos bahan api setiap tempat duduk 18% lebih rendah. Boeing meramalkan bahawa MAX 7 akan membawa 12 penumpang lebih banyak 400 nmi (740 km; 460 bt) lebih jauh daripada A319neo dengan kos operasi setiap tempat duduk tujuh peratus lebih rendah.[18]

Pengeluaran untuk spar sayap pertama sepanjang 65-kaki-long (20 m) bagi 737 MAX 7 bermula pada Oktober 2017.[19] Pemasangan pesawat ujian penerbangan pertama bermula pada 22 November 2017,[20] dan ia telah dikeluarkan dari kilang pada 5 Februari 2018.[21] MAX 7 berlepas untuk penerbangan sulungnya pada 16 Mac 2018 dari kilang di Renton, Washington, dan terbang selama tiga jam di ruang udara negeri Washington.[22] Ia mencapai kelajuan 250 knot (460 km/j; 290 mph) dan ketinggian 25,000 ka (7,600 m), melakukan pendekatan akhir yang rendah, pemeriksaan sistem serta penghidupan semula enjin semasa penerbangan, dan mendarat di pusat ujian penerbangan Boeing di Moses Lake, Washington.[23]

Kemasukan ke dalam perkhidmatan dengan pengendali pelancaran Southwest Airlines pada asalnya dijangka pada Januari 2019; bagaimanapun, ia telah ditangguhkan berulang kali.[19] Southwest telah menempah sejumlah 234 buah MAX 7.[24][25] WestJet juga menempah 22 buah MAX 7, tetapi kemudian menukarnya kepada MAX 8 berikutan kelewatan tersebut.[18][26] Pada tahun 2022, Southwest mengumumkan bahawa ia akan mengambil penghantaran awal bagi tempahan MAX 8 miliknya untuk menggantikan kelewatan MAX 7.[27] Pada Januari 2024, Southwest mengeluarkan MAX 7 daripada perancangan armada masa depannya, namun syarikat itu menyatakan bahawa ia tetap komited terhadap jenis pesawat tersebut dan sanggup menunggu sehingga tahun 2026 atau 2027 untuk penghantaran pertama.[28][29]

Setakat November 2025, pensijilan bagi jenis ini telah ditolak ke tahun 2026, bagaimanapun, Boeing telah menyiapkan reka bentuk semula pencegah ais (anti-ice), sekali gus menyelesaikan halangan besar dalam proses pensijilan jenis pesawat berkenaan.[30] Penghantaran pertama pesawat ini dijangka diberikan kepada pelanggan Boeing Business Jet.[31]

737 MAX 8

[sunting | sunting sumber]
Pandangan atas 737 MAX 8 menunjukkan pintu keluar atas sayap berkembar

Varian pertama yang dibangunkan dalam siri 737 MAX; MAX 8 menggantikan 737-800 dengan fiuslaj yang lebih panjang daripada MAX 7. Pada tahun 2016, Boeing merancang untuk menambah baik jarak penerbangannya daripada 3,515 batu nautika (6,510 km; 4,045 bt) kepada 3,610 nmi (6,690 km; 4,150 bt) selepas tahun 2021.[32] Pada 23 Julai 2013, Boeing melengkapkan konfigurasi muktamad untuk 737 MAX 8.[33] MAX 8 mempunyai berat kosong yang lebih rendah dan berat berlepas maksimum yang lebih tinggi daripada A320neo. Semasa penerbangan ujian yang dijalankan untuk Aviation Week, ketika meluncur pada kelajuan udara sebenar 449 knot (517 mph; 832 km/j) dan berat sebanyak 140,500 paun (63,700 kg), pada ketinggian yang lebih rendah daripada tahap optimum (FL350 berbanding FL390 yang lebih disukai) dan dengan pusat graviti yang "luar biasa jauh ke hadapan", pesawat ujian tersebut menggunakan 4,460 lb (2,020 kg) bahan api sejam.[34]

Boeing 737 MAX 8 melengkapkan ujian penerbangan pertamanya di La Paz, Bolivia. Ketinggian 13,300-kaki (4,100 m) di Lapangan Terbang Antarabangsa El Alto menguji keupayaan MAX untuk berlepas dan mendarat di altitud tinggi.[35] Penerbangan komersil pertamanya dikendalikan oleh Malindo Air pada 22 Mei 2017 antara Kuala Lumpur dan Singapura sebagai Penerbangan OD803.[9] Pada awal tahun 2017, sebuah MAX 8 baharu dinilai pada harga $52.85 juta, meningkat kepada di bawah $54.5 juta menjelang pertengahan 2018.[36]

737 MAX 200

[sunting | sunting sumber]
Sebuah 737 MAX 200 milik Ryanair dengan sepasang pintu keluar tambahan

Pada September 2014, Boeing melancarkan versi berketumpatan tinggi bagi 737 MAX 8, iaitu 737 MAX 200[37] atau 737-8-200,[38] dinamakan sedemikian kerana memuatkan sehingga 200 penumpang dalam konfigurasi kelas tunggal berketumpatan tinggi dengan tempat duduk jenis slimline; sepasang pintu keluar tambahan diperlukan berikutan kapasiti penumpang yang lebih tinggi. Kemudian, 737 MAX 200 telah diperakui untuk memuatkan sehingga 210 penumpang.[39] Boeing menyatakan bahawa versi ini adalah 20% lebih cekap kos bagi setiap tempat duduk berbanding model 737 sedia ada dan bakal menjadi pesawat berbadan sempit yang paling cekap di pasaran apabila dihantar, termasuk kos operasi 5% lebih rendah daripada 737 MAX 8.[40][41] Tiga daripada lapan troli perkhidmatan ditiadakan bagi menampung ruang penumpang yang lebih luas.[42] Satu tempahan oleh Ryanair untuk 100 pesawat telah dimuktamadkan pada Disember 2014.[43]

Pada pertengahan November 2018, pesawat pertama daripada 135 buah yang ditempah oleh Ryanair ketika itu telah diluncurkan dari kilang, dalam konfigurasi 197 tempat duduk.[44] Ia pertama kali diterbangkan dari Renton pada 13 Januari 2019,[45] dan dijadualkan untuk mula berkhidmat pada April 2019, dengan baki empat lagi pesawat MAX 200 dijangka menyusul lewat tahun 2019,[46] walaupun pensijilan dan penghantaran telah ditangguhkan sementara armada MAX digantung penerbangannya. Pada November 2019, Ryanair memaklumkan kepada juruterbangnya bahawa, disebabkan isu reka bentuk yang tidak dinyatakan pada pintu kecemasan atas sayap tambahan, syarikat itu tidak menjangkakan untuk menerima sebarang pesawat MAX 200 sehingga lewat April atau awal Mei 2020.[47] Pada tahun 2020, ketika kemuncak kemerosotan industri pelancongan akibat COVID, Ryanair merundingkan semula tempahannya dan membeli tambahan 75 buah pesawat MAX 200 pada harga satu pertiga daripada harga senarai.[48]

Varian berketumpatan tinggi itu telah diperakui oleh FAA pada 31 Mac 2021.[49] Ryanair menerima penghantaran pesawat MAX 200 pertamanya pada Jun 2021.[11] Selain pelanggan pelancar Ryanair, pelanggan lain termasuk International Airlines Group dan syarikat penerbangan kos rendah Akasa Air dari India, Allegiant Air dari AS, Arajet dari Republik Dominika dan VietJet dari Vietnam.[50]

Cadangan 737-8ERX

[sunting | sunting sumber]

Syarikat penerbangan telah ditunjukkan dengan konsep 737-8ERX yang berasaskan 737 MAX 8 dengan berat berlepas maksimum yang lebih tinggi iaitu 194,700-paun (88.3 t) dan jarak penerbangan yang lebih jauh iaitu 4,000 batu nautika (7,400 km; 4,600 bt) menggunakan sayap, roda pendaratan (landing gear), dan bahagian tengah daripada MAX 9. Jarak penerbangan pesawat ini adalah lebih dekat dengan Airbus A321LR, walaupun dengan kapasiti tempat duduk yang lebih kecil iaitu 150 tempat duduk.[51]

737 MAX 9

[sunting | sunting sumber]
Penerbangan pertama 737 MAX 9 pada 13 April 2017

737 MAX 9 menggantikan 737-900 dan mempunyai fiuslaj (badan pesawat) yang lebih panjang daripada MAX 8. Pada tahun 2016, Boeing merancang untuk meningkatkan jarak penerbangannya daripada 3,510 batu nautika (6,500 km; 4,040 bt) kepada 3,605 nmi (6,676 km; 4,149 bt) selepas tahun 2021.[32] Lion Air merupakan pelanggan pelancaran dengan tempahan sebanyak 201 buah pesawat pada Februari 2012.[52] Pesawat ini melakukan kemunculan sulung (roll-out) pada 7 Mac 2017, dan penerbangan pertama pada 13 April 2017;[53] ia berlepas dari Lapangan Terbang Perbandaran Renton dan mendarat di Boeing Field selepas penerbangan selama 2 jam 42 minit.[54] Ia turut dipamerkan di Pertunjukan Udara Paris 2017.[55]

Ujian penerbangan Boeing 737 MAX 9 telah dijadualkan berjalan sepanjang tahun 2017, dengan 30% daripada ujian -8 diulang; pesawat 1D001 digunakan untuk ujian pendaratan automatik (auto-land), avionik, getaran aeroelastik (flutter), dan kebanyakannya ujian kestabilan dan kawalan, manakala 1D002 digunakan untuk ujian sistem kawalan persekitaran.[56] Ia telah diperakui menjelang Februari 2018.[57] Syarikat penerbangan tambang rendah Asia, Lion Air Group, menerima penghantaran MAX 9 pertama pada 21 Mac 2018, sebelum memulakan perkhidmatan dengan Thai Lion Air.[10] Memandangkan pesaingnya, Keluarga Airbus A321neo menarik lebih banyak tempahan, nilai jualan bagi sebuah 737 MAX 9, setakat 2018, adalah sama dengan MAX 8 iaitu pada harga $53 juta[58] (~$63.4 juta dalam 2023).

737 MAX 10

[sunting | sunting sumber]
Prototip Boeing 737 MAX 10 semasa majlis kemunculan sulungnya (roll-out)

Pelanggan setia seperti Korean Air dan United Airlines telah mendesak Boeing untuk membangunkan varian yang lebih besar daripada MAX 9 bagi bersaing dengan Airbus A321neo, yang mana Boeing mendedahkan kajian mengenainya pada awal tahun 2016.[59] Memandangkan jualan Airbus A321neo telah mengatasi MAX 9 dengan nisbah lima nisbah satu, cadangan untuk MAX 10 pada pertengahan tahun 2016 merangkumi enjin yang lebih besar, sayap yang lebih kuat, dan roda pendaratan teleskopik.[60] Pada September 2016, dilaporkan bahawa varian ini akan menjadi lebih mudah dan berisiko rendah, dengan pemanjangan sederhana sebanyak 6–7 kaki (1.83–2.13 m) untuk panjang keseluruhan sebanyak 143–144 ka (43.6–43.9 m). Ia mampu memuatkan 12–18 penumpang lebih banyak, menjadikannya 192–198 penumpang dalam susun atur dua kelas atau 226–232 penumpang untuk kelas tunggal. Ia memerlukan enjin LEAP-1B dengan tujuhan yang ditingkatkan kepada 31,000 pounds-force (140 kN) yang boleh didapati menjelang 2019 atau 2020, serta berkemungkinan memerlukan pengubahsuaian roda pendaratan untuk menggerakkan titik putaran sedikit ke belakang.[61]

Pada Oktober 2016, lembaga pengarah Boeing memberikan kebenaran untuk menawarkan varian yang dipanjangkan ini dengan dua bahagian fiuslaj tambahan di bahagian hadapan dan belakang dengan jarak penerbangan 3,100 batu nautika (5,700 km; 3,600 bt), berkurang daripada jarak penerbangan MAX 9 iaitu 3,300 nmi (6,100 km; 3,800 bt).[59] Pada awal tahun 2017, Boeing menunjukkan pemanjangan sebanyak 66 inci (1.7 m) kepada 143 ka (44 m), membolehkan kapasiti 230 tempat duduk dalam kelas tunggal atau 189 tempat duduk dalam dua kelas, berbanding 193 tempat duduk dua kelas untuk A321neo. Pemanjangan sederhana pada MAX 10 ini membolehkan pesawat mengekalkan sayap sedia ada serta enjin Leap 1B daripada MAX 9, dengan roda pendaratan utama jenis pautan mengekor (trailing-link) sebagai satu-satunya perubahan besar.[62] Naib Presiden dan Pengurus Besar Boeing 737 MAX, Keith Leverkuhn, menyatakan bahawa reka bentuk tersebut perlu dimuktamadkan pada tahun 2018 untuk pengenalan pada tahun 2020.[59]

Boeing berharap agar pengendali 737 dan pelanggan 737 MAX seperti United Airlines, Delta Air Lines, Alaska Airlines, Air Canada, Lion Air, dan syarikat penerbangan China akan berminat dengan varian baharu ini.[63] Boeing meramalkan kos perjalanan dan kos tempat duduk adalah 5% lebih rendah berbanding A321neo.[64] Ketua Pegawai Eksekutif Air Lease Corporation, John Pleuger, menyatakan keinginan untuk mendapatkannya setahun lebih awal dengan berkata, "Ia adalah lebih baik jika mendapat pesawat pertama pada Mac 2019, tetapi saya rasa perkara itu tidak mustahil."[65] CEO AerCap, Aengus Kelly, bersikap berhati-hati dan menyatakan bahawa varian -9 dan -10 "akan menjejaskan (kanibalisasi) pasaran antara satu sama lain".[59]

737 MAX 10 telah dilancarkan pada 19 Jun 2017, dengan 240 tempahan dan komitmen daripada lebih sepuluh pelanggan.[66][67] United Airlines akan menjadi pelanggan terbesar bagi 737 MAX 10, dengan menukar 100 daripada 161 tempahan mereka untuk MAX 9 kepada tempahan untuk MAX 10.[68] Boeing mengakhiri Pertunjukan Udara Paris 2017 dengan 361 tempahan dan komitmen, termasuk 214 penukaran jenis varian daripada 16 pelanggan,[69] termasuk 50 tempahan daripada Lion Air.[70]

Konfigurasi varian ini telah dimuktamadkan menjelang Februari 2018,[71] dan menjelang pertengahan tahun 2018, semakan reka bentuk kritikal telah selesai. Setakat August 2018, pemasangan sedang dijalankan dengan penerbangan pertama dirancang untuk akhir tahun 2019. Reka bentuk roda pendaratan separuh tuas mempunyai topang oleo-pneumatik teleskopik dengan tuas berayun ke bawah bagi membolehkan roda pendaratan menjadi 9.5 inci (24 cm) lebih tinggi. Digerakkan oleh sistem penarikan balik sedia ada, mekanisme pautan mekanikal mengecut di bahagian atas kaki roda—yang diilhamkan daripada reka bentuk pesawat pengangkut tentera laut—membolehkan roda ditarik masuk dan dipendekkan semasa dimasukkan ke dalam ruang roda sedia ada.[72] [73] Kemasukan ke dalam perkhidmatan dijadualkan pada Juli 2020.[74]

Pada 22 November 2019, Boeing mendedahkan MAX 10 pertama kepada para pekerja di kilangnya di Renton, Washington, dengan jadual penerbangan pertama pada tahun 2020.[75] Pada masa itu, sebanyak 531 buah MAX 10 telah ditempah, berbanding 3,142 buah Airbus A321neo yang telah dijual, yang mampu membawa 244 penumpang atau terbang sehingga 4,700 batu nautika (8,700 km; 5,400 bt) dalam varian paling beratnya, A321XLR.[76] MAX 10 mempunyai kapasiti yang hampir sama dengan A321XLR, tetapi mempunyai jarak penerbangan yang lebih pendek dan prestasi landasan yang jauh lebih lemah, sekali gus amat mengehadkan potensinya untuk berkhidmat di lapangan terbang yang lebih kecil berbanding A321XLR.[77]

Menjelang awal tahun 2021, Boeing menjangka penghantaran 737 MAX 10 akan bermula pada tahun 2023.[78] Varian tersebut telah melakukan penerbangan sulungnya pada 18 Jun 2021, sekali gus memulakan program ujian penerbangan dan pensijilannya.[79]

Pada 29 Jun 2021, United Airlines telah membuat tempahan untuk 150 buah lagi Boeing 737 MAX 10. Pesawat MAX 10 ini akan menggantikan sebilangan besar pesawat Boeing 757-200 milik United yang sudah lama.[80] Pada Januari 2024, CEO United, Kirby, menyatakan dalam satu temu bual bahawa syarikat penerbangan tersebut sedang dalam proses merangka rancangan masa hadapan yang tidak menyertakan pesawat MAX 10 ke dalam armada mereka.[81]

Pada September 2021, Ryanair gagal mencapai persetujuan dengan Boeing berhubung tempahan pesawat MAX 10, dengan memaparkan faktor kos sebagai kebimbangan utama.[82] Walau bagaimanapun, pada Mei 2023, Ryanair mengumumkan tempahan sebanyak 150 buah MAX 10 berserta pilihan untuk membeli 150 buah lagi pada masa akan datang.[83]

Pada November 2022, CEO Boeing Commercial Airplanes, Stanley Deal, memberitahu pelabur dalam satu persidangan bahawa MAX 10 dijangka memasuki perkhidmatan pada tahun 2024, walaupun perkara tersebut tidak berlaku.[84] Pada Oktober 2024, Delta Air Lines menjangkakan untuk menerima penghantaran pertama pesawat MAX 10 mereka pada tahun 2026.[85]

Setakat November 2025, pensijilan bagi jenis pesawat ini telah ditunda ke tahun 2026, walau bagaimanapun, Boeing telah memuktamadkan reka bentuk semula bagi sistem pencegahan ais enjin.[30] Pelanggan pelancaran bagi pesawat ini dirancang untuk diserahkan kepada WestJet dengan penghantaran pada tahun 2027.[31]

Boeing Business Jet (BBJ)

[sunting | sunting sumber]

BBJ MAX 8 dan BBJ MAX 9 merupakan varian pesawat perniagaan bagi 737 MAX 8 dan 9, dengan enjin baharu CFM LEAP-1B serta hujung sayap (winglet) termaju yang memberikan kecekapan pembakaran bahan api 13% lebih baik berbanding Boeing Business Jet asal; BBJ MAX 8 mempunyai jarak penerbangan sebanyak 6,325 batu nautika (11,710 km; 7,280 bt), manakala BBJ MAX 9 mempunyai jarak penerbangan sebanyak 6,255 nmi (11,580 km).[86] BBJ MAX 7 telah mendedahkan reka bentuknya pada Oktober 2016, dengan menawarkan jarak penerbangan sebanyak 7,000 nmi (12,960 km; 8,060 bt) dan kos operasi 10% lebih rendah berbanding BBJ asal, di samping saiznya yang lebih besar.[87] BBJ MAX 8 melakukan penerbangan pertama pada 16 April 2018, sebelum penghantaran dilakukan pada akhir tahun yang sama, dan mempunyai jarak penerbangan sebanyak 6,640 nmi (12,300 km; 7,640 bt) dengan menggunakan tangki bahan api tambahan (auxiliary).[88]

Perbandingan

[sunting | sunting sumber]

Berikut ialah senarai perbezaan utama antara varian 737 MAX.[89]

  1. ↑ Termasuk 737 MAX 200
  2. ↑ Apabila dikonfigurasikan sebagai 737 MAX 8
  3. ↑ Apabila dikonfigurasikan sebagai 737 MAX 200
  4. ↑ MAX 200: 2,700 nmi (5,000 km; 3,100 bt)[91]

Insiden dan kemalangan

[sunting | sunting sumber]

Setakat 2023, siri 737 MAX telah mengalami 1.48 kemalangan kemusnahan keseluruhan (hull loss) maut bagi setiap satu juta pelepasan.[93]

Penerbangan 610 Lion Air

[sunting | sunting sumber]
737 MAX 8 yang terlibat dalam nahas Penerbangan 610 Lion Air

Pada 29 Oktober 2018, Penerbangan 610 Lion Air, sebuah pesawat 737 MAX 8 yang baru dihantar, telah terhempas ke dalam Laut Jawa 13 minit selepas berlepas dari Lapangan Terbang Antarabangsa Soekarno–Hatta, Jakarta, Indonesia. Penerbangan tersebut merupakan penerbangan domestik berjadual ke Lapangan Terbang Depati Amir, Pangkal Pinang, Indonesia. Kesemua 189 orang di dalam pesawat terkorban. Ini merupakan kemalangan penerbangan maut yang pertama dan kemusnahan keseluruhan (hull loss) pertama bagi siri 737 MAX. Pesawat berkenaan telah dihantar kepada Lion Air dua bulan sebelum itu.[94][95] Individu yang biasa dengan siasatan tersebut melaporkan bahawa semasa penerbangan yang dikendalikan oleh anak kapal yang berbeza pada hari sebelum nahas, pesawat yang sama mengalami kerosakan yang serupa tetapi seorang juruterbang tambahan yang menumpang di tempat duduk lompat (jumpseat) kokpit berjaya mendiagnosis masalah itu dengan betul dan memberitahu anak kapal cara untuk menyahaktifkan sistem kawalan penerbangan Sistem Augmentasi Ciri Pengendalian (MCAS) yang tidak berfungsi dengan baik.[96] Komite Nasional Keselamatan Transportasi Indonesia mengeluarkan laporan akhir mengenai nahas tersebut pada 25 Oktober 2019,[97] yang menyatakan punca nahas disebabkan oleh sistem MCAS yang memaksa pesawat menjunam (dive) akibat data daripada sensor sudut serang (angle-of-attack) yang rosak, yang menyebabkan sistem pesawat mengesan bahawa ia mendongak lebih tinggi daripada keadaan sebenar. Susulan daripada nahas Lion Air tersebut, Boeing mengeluarkan panduan manual operasi untuk menasihati syarikat penerbangan tentang cara menangani bacaan kokpit yang silap.[98]

Penerbangan 302 Ethiopian Airlines

[sunting | sunting sumber]
737 MAX 8 yang terlibat dalam nahas Penerbangan 302 Ethiopian Airlines

Pada 10 Mac 2019, Penerbangan 302 Ethiopian Airlines, yang dikendalikan oleh sebuah pesawat 737 MAX 8 berusia empat bulan, telah terhempas kira-kira enam minit selepas berlepas dari Addis Ababa, Habsyah,[99] dalam satu penerbangan berjadual ke Nairobi, Kenya,[100] mengorbankan kesemua 149 penumpang dan 6 orang anak kapal. Punca nahas pada mulanya tidak jelas, walaupun kelajuan menegak (vertical speed) pesawat selepas berlepas dilaporkan tidak stabil.[101] Bukti yang ditemui di tapak nahas menunjukkan bahawa pada masa kemalangan itu berlaku, pesawat tersebut berada dalam konfigurasi untuk menjunam, serupa dengan Penerbangan 610 Lion Air.[102] Persamaan bukti fizikal dan data penerbangan daripada kedua-dua kemalangan ini telah membawa kepada tindakan penggantungan penerbangan 737 MAX secara global bermula pada hari kemalangan kedua tersebut,[103] dengan pesawat tersebut kembali beroperasi semula pada 9 Disember 2020.

Penerbangan 1282 Alaska Airlines

[sunting | sunting sumber]
737 MAX 9 yang terlibat dalam penyahmampatan Penerbangan 1282 Alaska Airlines

Pada 5 Januari 2024, Penerbangan 1282 Alaska Airlines, sebuah pesawat 737 MAX 9, mengalami penyahmampatan tidak terkawal sejurus selepas berlepas dari Lapangan Terbang Antarabangsa Portland akibat palam pintu keluar pertengahan kabin (door plug) yang tercabut tidak lama selepas berlepas.[104][105] Model MAX 9, sama seperti 737-900ER, dilengkapi dengan pintu keluar kecemasan pertengahan kabin bahagian belakang pada setiap sisi di belakang sayap, yang diperlukan apabila digunakan dengan konfigurasi tempat duduk yang padat. Bagi pesawat dengan konfigurasi yang kurang padat, pintu keluar kecemasan tersebut tidak diperlukan, dan palam berbentuk pintu (door-shaped plugs) dipasang di tempatnya, seperti yang terdapat pada pesawat ini.

Pesawat tersebut kembali ke Portland, dan tiada kemalangan jiwa atau kecederaan serius dilaporkan dalam kalangan 171 penumpang dan 6 orang anak kapal di dalam pesawat. Beberapa barangan peribadi kecil, bersama dengan kemasan kabin seperti sarung tempat duduk dan sandaran kepala, telah tersedut keluar dari bukaan tersebut. Menurut beberapa penumpang, seorang kanak-kanak yang duduk berhampiran mereka mengalami baju yang dipakainya koyak dan tersedut keluar dari pesawat akibat aliran udara yang kuat sementara ibunya memegangnya erat.[106][107] Pihak FAA, Boeing, Alaska Airlines, dan NTSB dengan segera mengesahkan kemalangan tersebut dan siasatan telah dilancarkan.[108] Sebagai langkah berjaga-jaga, Alaska Airlines menggantung operasi armada 737 MAX 9 miliknya.[109] Beberapa jam kemudian, FAA mengarahkan penggantungan dan pemeriksaan ke atas 171 buah pesawat daripada armada global 737 MAX 9 yang mempunyai konfigurasi serupa dengan pesawat insiden tersebut, berserta tindakan pembetulan jika perlu.[110] Alaska Airlines dan United Airlines kedua-duanya melaporkan penemuan bolt palam pintu yang longgar pada beberapa pesawat yang diperiksa.[111]

Pada 5 Februari 2024, NTSB menyatakan dalam laporan awalnya bahawa empat bolt utama yang sepatutnya mengikat palam pintu tersebut tidak dipasang semasa penghantaran kepada Alaska Airlines kerana pihak Boeing telah membuka palam pintu itu di kilang Renton mereka untuk membaiki perencat (rivet) yang rosak, tetapi kemudian gagal mengikatnya semula.[112]

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "ST160129"
  2. ↑ "Boeing: US orders review of 737 Max licence to fly". 2019-03-19. Dicapai pada 20 March 2019.
  3. ↑ Chao, Elaine. "Memorandum from the Secretary" (PDF). U.S. Department of Transportation. Dicapai pada 20 March 2019.
  4. ↑ Van Cleave, Kris (19 March 2019). "Relationship between FAA and Boeing under scrutiny after deadly crash". www.cbsnews.com (dalam bahasa Inggeris). CBS News. Dicapai pada 20 March 2019.
  5. ↑ "Boeing Commercial Airplanes – Orders and Deliveries – 737 Model Summary". Boeing. October 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada November 21, 2018. Dicapai pada February 12, 2021.
  6. ↑ Ostrower, Jon (August 30, 2011). "Boeing designates 737 MAX family". Air Transport Intelligence News. FlightGlobal. Diarkibkan daripada yang asal pada September 25, 2011. Dicapai pada August 31, 2011.
  7. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "FAA-TCDS"
  8. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "new"
  9. 1 2 Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Flight22May2017"
  10. 1 2 "Boeing Delivers First 737 MAX 9" (Siaran akhbar). Boeing. March 21, 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada September 11, 2020. Dicapai pada March 22, 2018.
  11. 1 2 "Ryanair Takes Delivery Of 1st Boeing 737 "Gamechanger" Aircraft – Ryanair's Corporate Website". corporate.ryanair.com. June 16, 2021. Diarkibkan daripada yang asal pada June 21, 2022. Dicapai pada June 21, 2022.
  12. ↑ Insinna, Valerie; Shepardson, David (July 26, 2023). "First delivery of Boeing 737 MAX 7 delayed to 2024". Reuters (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada November 13, 2023.
  13. ↑ Hamilton, Scott (2023-08-09). "Boeing reveals sub-type orders for MAX, 777X for the first time". Leeham News and Analysis (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-04-09.
  14. ↑ Kingsley-Jones, Max (February 7, 2018). "Detailed design starts on 737 Max 10". FlightGlobal. Diarkibkan daripada yang asal pada February 12, 2018. Dicapai pada February 11, 2018.
  15. ↑ "Farnborough: Boeing's Execution on 737 MAX Sparkles as MAX 7.5 and MAX 10X Loom". Airways Magazine. July 10, 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada July 11, 2016. Dicapai pada July 17, 2016.
  16. ↑ "Boeing confirms 737 Max 7 redesign". FlightGlobal. July 11, 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada November 29, 2019. Dicapai pada July 11, 2016.
  17. ↑ "Boeing Upscales 737-700". Aviation International News. July 12, 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada May 27, 2021. Dicapai pada July 13, 2016.
  18. 1 2 Norris, Guy (March 16, 2018). "Boeing Begins 737-7 Flight Test Program". Aviation Week Network. Diarkibkan daripada yang asal pada October 17, 2018. Dicapai pada March 20, 2018.
  19. 1 2 Trimble, Stephen (October 4, 2017). "Boeing starts building first 737 Max 7". FlightGlobal. Diarkibkan daripada yang asal pada May 10, 2019. Dicapai pada October 5, 2017.
  20. ↑ Trimble, Stephen (November 23, 2017). "Boeing starts assembling first Max 7". FlightGlobal. Diarkibkan daripada yang asal pada December 1, 2017. Dicapai pada November 23, 2017.
  21. ↑ Gates, Dominic (February 5, 2018). "Boeing debuts MAX 7 jet, smallest and slowest-selling of its 737 MAX family". The Seattle Times. Diarkibkan daripada yang asal pada February 5, 2018. Dicapai pada February 6, 2018.
  22. ↑ "Boeing 737 Max 7 narrowbody jetliner makes maiden flight". Reuters. March 16, 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada March 16, 2018. Dicapai pada March 16, 2018.
  23. ↑ Trimble, Stephen (March 16, 2018). "Boeing launches 737 Max 7 into flight testing". FlightGlobal. Diarkibkan daripada yang asal pada March 17, 2018. Dicapai pada March 17, 2018.
  24. ↑ Josephs, Leslie (March 29, 2021). "Southwest Airlines agrees to buy 100 of Boeing's smallest 737 Max model". CNBC (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada August 31, 2021. Dicapai pada September 22, 2021.
  25. ↑ Bertoletti, Mario (June 8, 2021). "Southwest Airlines Orders 34 Boeing 737 MAX 7". Airways Magazine (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada September 22, 2021. Dicapai pada September 22, 2021.
  26. ↑ "Canada's WestJet defers maiden B737 MAX 7 to 2021". ch-aviation. August 1, 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada June 8, 2019. Dicapai pada June 8, 2019.
  27. ↑ "Southwest Airlines Reports Second Quarter 2022 Results". Southwest Airlines Newsroom (Siaran akhbar) (dalam bahasa Inggeris). July 28, 2022. Diarkibkan daripada yang asal pada September 14, 2022.
  28. ↑ Josephs, Leslie (January 25, 2024). "Southwest Airlines takes Boeing Max 7 out of 2024 plans because of certification delays". CNBC (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada February 26, 2024.
  29. ↑ "Southwest prepared to wait for delayed Boeing MAX 7s, executive says". Reuters. January 30, 2024. Dicapai pada February 25, 2024.
  30. 1 2 Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "avweek-2015-11-17"
  31. 1 2 Ostrower, Jon (2025-07-24). "Unresolved engine anti-ice fix pushes 737 Max 7 and 10 certifications into 2026". The Air Current (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-07-26.
  32. 1 2 "Boeing plans performance upgrade for 737 Max after 2021". FlightGlobal. October 31, 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada November 1, 2016. Dicapai pada October 31, 2016.
  33. ↑ "Boeing Completes 737 MAX 8 Firm Configuration". Boeing. July 23, 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada September 23, 2015.
  34. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "AW12May2017"
  35. ↑ "737 MAX 8 performs first international flight". AeroLatin News. May 3, 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada April 8, 2019. Dicapai pada March 12, 2019.
  36. ↑ "End of Line B737-800 Values Show Fatigue". Aircraft Value News. September 17, 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada September 17, 2018. Dicapai pada September 17, 2018.
  37. ↑ "Boeing Launches 737 MAX 200 with Ryanair - Sep 8, 2014". September 9, 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada September 9, 2014. Dicapai pada January 19, 2024.
  38. ↑ "Ryanair Places Its Biggest Boeing Order for up to 300 737 MAX Jets". Boeing (Siaran akhbar). May 9, 2023. Dicapai pada January 18, 2024.
  39. 1 2 "Boeing 737 MAX". Boeing. Diarkibkan daripada yang asal pada April 17, 2021. Dicapai pada July 14, 2021.
  40. ↑ "Boeing Launches 737 MAX 200 with Ryanair" (Siaran akhbar). Boeing. September 8, 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada September 9, 2014. Dicapai pada September 10, 2014.
  41. ↑ Gates, Dominic (September 8, 2014). "Ryanair makes big order for 737 MAX jets that can carry 200". The Seattle Times. Diarkibkan daripada yang asal pada May 12, 2019. Dicapai pada January 18, 2017.
  42. ↑ "Update 5-Ryanair buys 100 Boeing 737 MAX jets, sees fare price war". Reuters. September 8, 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada September 30, 2015. Dicapai pada June 30, 2017.
  43. ↑ "Ryanair, Boeing Finalize Max 200 Deal". Aviation International News. December 1, 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada June 17, 2015. Dicapai pada June 17, 2015.
  44. ↑ Noëth, Bart (November 19, 2018). "Ryanair's first Boeing 737 MAX 200 aircraft has rolled out of Boeing's final assembly line". Aviation24.be. Diarkibkan daripada yang asal pada August 17, 2020. Dicapai pada May 28, 2019.
  45. ↑ "First High-Capacity Boeing 737-8 Enters Flight Test Jan 23, 2019 Guy Norris". Aviation Week Network. Diarkibkan daripada yang asal pada January 26, 2019. Dicapai pada January 24, 2019.
  46. ↑ Clark, Oliver (February 14, 2019). "Ryanair Max to make debut at Stansted". FlightGlobal. Diarkibkan daripada yang asal pada November 29, 2019. Dicapai pada February 15, 2019.
  47. ↑ Ostrower, Jon (November 26, 2019). "Boeing 737 Max re-certification likely to slide into 2020, Ryanair model faces new design issue". The Air Current. Diarkibkan daripada yang asal pada November 29, 2019. Dicapai pada November 27, 2019.
  48. ↑ "Every setback is an opportunity for Ryanair". The Economist. March 23, 2023.
  49. ↑ Pilar Wolfsteller (April 1, 2021). "FAA certificates Boeing 737 Max 8-200 variant". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada April 1, 2021. Dicapai pada April 1, 2021.
  50. ↑ "Boeing: Commercial". boeing.com. Diarkibkan daripada yang asal pada October 2, 1999. Dicapai pada May 24, 2022.
  51. ↑ "Boeing showing 737-8ERX concept in response to A321LR". Leeham News. March 12, 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada March 23, 2017. Dicapai pada March 23, 2017.
  52. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "AW1702152"
  53. ↑ "Boeing's 737 MAX 9 takes off on first flight". The Seattle Times. April 13, 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada August 18, 2020. Dicapai pada April 13, 2017.
  54. ↑ "Boeing completes 737 Max 9 maiden flight". FlightGlobal. April 13, 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada April 14, 2017. Dicapai pada April 14, 2017.
  55. ↑ "Civil Aviation Programs To Watch". Aviation Week & Space Technology. June 9, 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada May 27, 2021. Dicapai pada June 13, 2017.
  56. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "AIN8Nov2017"
  57. ↑ Trimble, Stephen (February 16, 2018). "Boeing 737 Max 9 receives certification". FlightGlobal. Diarkibkan daripada yang asal pada May 10, 2019. Dicapai pada February 16, 2018.
  58. ↑ "B737-9 EASA Certification Does Nothing for Values". Aircraft Value News. November 12, 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada November 13, 2018. Dicapai pada November 13, 2018.
  59. 1 2 3 4 Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "AW170310"
  60. ↑ Trimble, Stephen (July 4, 2016). "Farnborough: Proposed stretch of 737 Max 9 possible, but challenging". FlightGlobal. Diarkibkan daripada yang asal pada July 5, 2016. Dicapai pada July 4, 2016.
  61. ↑ Norris, Guy (September 30, 2016). "Simpler 737-10X, New Midsize Airplane Both 'Doable'". Aviation Week & Space Technology. Diarkibkan daripada yang asal pada September 30, 2016. Dicapai pada September 30, 2016.
  62. ↑ Norris, Guy (January 10, 2017). "Boeing Defines Final 737 MAX Stretch Offering". Aviation Week & Space Technology. Diarkibkan daripada yang asal pada January 31, 2017. Dicapai pada January 11, 2017.
  63. ↑ Ostrower, Jon (January 12, 2017). "Boeing chases airlines for stretch 737". CNN. Diarkibkan daripada yang asal pada October 19, 2020. Dicapai pada August 3, 2020.
  64. ↑ Tinseth, Randy (March 6, 2017). "MAX 10X". Boeing. Diarkibkan daripada yang asal pada November 26, 2017. Dicapai pada March 7, 2017.
  65. ↑ Johnsson, Julie (March 7, 2017). "Boeing's Longest 737 Max Can't Debut Too Soon for One Buyer". Bloomberg. Diarkibkan daripada yang asal pada March 8, 2017. Dicapai pada March 9, 2017.
  66. ↑ "Boeing Launches Larger Capacity 737 MAX 10 at 2017 Paris Air Show" (Siaran akhbar). Boeing. June 19, 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada June 26, 2017. Dicapai pada June 19, 2017.
  67. ↑ Trimble, Stephen (June 19, 2017). "Boeing launches 737 Max 10". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada May 10, 2019. Dicapai pada June 19, 2017.
  68. ↑ Dron, Alan (June 20, 2017). "United converts 100 MAX to -10 variant; CALC includes -10s in order". Aviation Week Network. Diarkibkan daripada yang asal pada June 23, 2017. Dicapai pada June 22, 2017.
  69. ↑ "Propelled by MAX 10, Boeing thumps Airbus at Paris Air Show". Leeham. June 22, 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada January 10, 2019. Dicapai pada June 22, 2017.
  70. ↑ "Boeing, Lion Air Group Announce Commitment for 50 737 MAX 10s" (Siaran akhbar). Boeing. June 19, 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada June 30, 2017. Dicapai pada July 5, 2017.
  71. ↑ "Boeing 737 MAX 10 Reaches Firm Configuration" (Siaran akhbar). Boeing. February 6, 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada September 19, 2020. Dicapai pada February 11, 2018.
  72. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "AvWeek30aug2018"
  73. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "AvWeek9feb2018"
  74. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Boeing-737MAX10Brochure"
  75. ↑ "Boeing 737 MAX 10 Makes its Debut" (Siaran akhbar). Boeing. November 22, 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada September 15, 2020. Dicapai pada November 23, 2019.
  76. ↑ Hemmerdinger, Jon (November 23, 2019). "Muted Boeing unveils 737 Max 10". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada November 25, 2019. Dicapai pada November 24, 2019.
  77. ↑ "Why the A321XLR makes sense for Alaska Airlines". Leeham News and Analysis. February 23, 2020. Diarkibkan daripada yang asal pada March 12, 2021. Dicapai pada February 24, 2020.
  78. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Flight2feb2021"
  79. ↑ Hemmerdinger, Jon (June 18, 2021). "Boeing 737 Max 10 makes maiden flight". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada June 27, 2021. Dicapai pada June 18, 2021.
  80. ↑ Dominic Gates (June 29, 2021). "United orders 200 Boeing 737 MAX planes in huge boost for the jet program". The Seattle Times. Diarkibkan daripada yang asal pada July 5, 2021. Dicapai pada July 5, 2021.
  81. ↑ Josephs, Leslie (January 23, 2024). "United CEO casts doubt on 737 Max 10 order after Boeing's recent problems". CNBC (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada January 23, 2024.
  82. ↑ "Ryanair Fail To Reach Agreement Over Boeing MAX10's – Travel Radar". Travel Radar – Aviation News. September 6, 2021. Diarkibkan daripada yang asal pada September 14, 2021. Dicapai pada September 14, 2021.
  83. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "RTE"
  84. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "boeing_nov22"
  85. ↑ Velani, Bhavya (October 13, 2024). "Delta Air Lines to Receive its First 737 MAX 10 in 2026". Aviation A2Z.
  86. ↑ "Boeing Business Jets to Offer the BBJ MAX" (Siaran akhbar). Boeing. October 29, 2012. Diarkibkan daripada yang asal pada November 3, 2016. Dicapai pada November 1, 2016.
  87. ↑ "Boeing Business Jets Unveils BBJ MAX 7" (Siaran akhbar). Boeing. October 31, 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada October 31, 2018. Dicapai pada November 1, 2016.
  88. ↑ "Milestone paves the way for delivery of the newest version of the best-selling business jetliner" (Siaran akhbar). Boeing. April 16, 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada October 31, 2018. Dicapai pada April 17, 2018.
  89. ↑ "737 MAX Airplane Characteristics for Airport Planning" (PDF) (ed. Rev. H). Boeing. March 2023. Dicapai pada February 9, 2024.
  90. ↑ "737 MAX". Boeing. Technical Specs. Diarkibkan daripada yang asal pada November 27, 2018. Dicapai pada October 11, 2021.
  91. ↑ "Boeing Revises "Obsolete" Performance Assumptions". FlightGlobal. August 3, 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada October 5, 2016. Dicapai pada May 5, 2016.
  92. ↑ "DOC 8643 – Aircraft Type Designators". ICAO. Diarkibkan daripada yang asal pada July 10, 2017. Dicapai pada July 1, 2017.
  93. ↑ "Statistical Summary of Commercial Jet Airplane Accidents" (PDF). Boeing. September 2023. m/s. 10. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada November 1, 2014. Dicapai pada June 30, 2024.
  94. ↑ "Lion Air: How could a brand new plane crash?". BBC News Online. October 29, 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada March 28, 2019. Dicapai pada March 14, 2019.
  95. ↑ Kami, Indah Mutiara (October 29, 2018). "Breaking News: Basarnas Pastikan Pesawat Lion Air JT 610 Jatuh". Detik.com. Diarkibkan daripada yang asal pada October 29, 2018. Dicapai pada October 30, 2018.
  96. ↑ Levin, Alan; Suhartono, Harry (March 20, 2019). "Pilot Who Hitched a Ride Saved Lion Air 737 Day Before Deadly Crash". Bloomberg. Diarkibkan daripada yang asal pada March 20, 2019. Dicapai pada March 20, 2019.
  97. ↑ "Aircraft Accident Investigation Report. PT. Lion Airlines Boeing 737 (MAX); PK-LQP Tanjung Karawang, West Java, Republic of Indonesia 29 October 2018" (PDF). Komite Nasional Keselamatan Transportasi. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada October 25, 2019. Dicapai pada October 25, 2019.
  98. ↑ "Boeing issues operational manual guidance to airlines following Lion Air crash". CNN. November 7, 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada November 7, 2018. Dicapai pada October 8, 2018.
  99. ↑ "Ethiopian Airlines: 'No survivors' on crashed Boeing 737". BBC News Online. March 10, 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada March 10, 2019. Dicapai pada March 10, 2019.
  100. ↑ "Official pressrelease". ethiopianairlines.com. Diarkibkan daripada yang asal pada November 6, 2018. Dicapai pada March 10, 2019.
  101. ↑ Watts, Jonathan; Burke, Jason (March 10, 2019). "Ethiopian Airlines crash: inquiry to explore how 'excellent' pilot was unable to avert disaster". The Guardian. Diarkibkan daripada yang asal pada March 10, 2019. Dicapai pada March 10, 2019.
  102. ↑ Lazo, Luz; Schemm, Paul; Aratani, Lori. "Investigators find 2nd piece of key evidence in crash of Boeing 737 Max 8 in Ethiopia". The Washington Post. Diarkibkan daripada yang asal pada March 17, 2019. Dicapai pada March 16, 2019.
  103. ↑ Asquith, James (August 19, 2019). "When Will the Boeing 737 MAX Fly Again? Not This Year". Forbes. Diarkibkan daripada yang asal pada August 21, 2019. Dicapai pada August 21, 2019.
  104. ↑ Yoon, John (January 5, 2024). "Alaska Airlines Plane Forced to Land at Oregon Airport Shortly After Takeoff". The New York Times. Dicapai pada January 5, 2024.
  105. ↑ Petchenik, Ian (January 6, 2024). "Alaska Airlines 737-9 MAX exit door separates in flight". Flightradar24 Blog. Diarkibkan daripada yang asal pada January 6, 2024. Dicapai pada January 6, 2024.
  106. ↑ McAvoy, Audrey; Koenig, David (January 6, 2024). "Federal officials order grounding of some Boeing 737 Max 9 jetliners after plane suffers a blowout". Associated Press.
  107. ↑ Hradecky, Simon (January 6, 2024). "Accident: Alaska B39M at Portland on Jan 5th 2024, emergency exit and panel separated in flight". The Aviation Herald. Diarkibkan daripada yang asal pada January 6, 2024. Dicapai pada January 6, 2024.
  108. ↑ Shepeardson, David; Insinna, Valerie (January 5, 2024). "U.S. safety board investigating Alaska Airlines Boeing 737 MAX 9 emergency landing". Reuters. Dicapai pada January 5, 2024.
  109. ↑ "Alaska Airlines grounds Boeing 737 Max 9 planes after mid-air window blowout". The Guardian. January 6, 2024.
  110. ↑ "Federal officials order grounding of Boeing 737-9 Max jetliners after a plane suffers a blowout". Apnews.com. January 6, 2024.
  111. ↑ "Boeing 737 Max 9: United Airlines finds loose bolts in jet inspections". January 8, 2024.
  112. ↑ "Key bolts missing when Boeing delivered Alaska blowout jet, NTSB report says". The Seattle Times. February 6, 2024. Dicapai pada February 7, 2024.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Boeing_737_MAX&oldid=6899657"