Pergi ke kandungan

Dua Puluh Satu Tuntutan

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
"Penerimaan China terhadap Dua Puluh Satu Tuntutan" yang ditandatangani oleh Yuan Shikai.

Dua Puluh Satu Tuntutan (Jepun: 対華21ヶ条要求, rumi: Taika Nijūikkajō Yōkyū; Cina ringkas: 二十一条/廿一条; Cina tradisional: 二十一條/廿一條; pinyin: Èrshíyī tiáo) ialah satu set tuntutan yang diajukan Jepun kepada Republik China pada 18 Januari 1915 semasa Perang Dunia Pertama, di bawah Perdana Menteri Ōkuma Shigenobu. Tuntutan ini bertujuan untuk memperluas kawalan Jepun ke atas China, termasuk mengekalkan wilayah yang sebelum ini disewa oleh Jerman, meningkatkan pengaruh Jepun di Manchuria dan Mongolia Selatan, serta menguasai pengangkutan kereta api.

Bahagian paling ekstrem (Bahagian 5) akan memberi Jepun kawalan besar terhadap kewangan, keselamatan, dan pentadbiran China, menjadikannya seolah-olah negeri naungan Jepun dan mengurangkan pengaruh Barat.

Walaupun Jepun berada dalam kedudukan kuat kerana sekutu Britain sedang terikat dengan Perang Dunia, pendedahan tuntutan rahsia ini menimbulkan kemarahan China, Amerika Syarikat dan Britain.[1] Protes di China termasuk boikot barangan Jepun secara besar-besaran, menyebabkan eksport Jepun ke China merosot. Tekanan antarabangsa memaksa Jepun menolak Bahagian 5 pada perjanjian 1916.

Akhirnya, Jepun hanya memperoleh sebahagian kecil tuntutannya, iaitu bahagian pertama hingga keempat, tetapi kehilangan banyak prestij dan kepercayaan daripada Britain dan Amerika Syarikat.

Latar belakang

[sunting | sunting sumber]
Rencana utama: Peluasan kuasa Jepun

Jepun telah memperoleh pengaruh besar di utara China dan Manchuria melalui kemenangan dalam Perang China-Jepun Pertama dan Perang Rusia-Jepun, menjadikan Jepun setaraf dengan kuasa imperialis Eropah dalam usaha menguasai China di bawah Dinasti Qing. Selepas Revolusi Xinhai menggulingkan Qing dan menubuhkan Republik China, Jepun melihat peluang untuk memperluas kedudukannya di China.[2]

Pada masa sama, Jerman menguasai wilayah Shandong sejak 1898 melalui konsesi Teluk Kiautschou. Dengan permulaan Perang Dunia Pertama, Jepun mengisytiharkan perang ke atas Jerman pada 23 Ogos 1914, dan bersama Britain berjaya menawan semua wilayah Jerman di Timur Jauh selepas Pengepungan Tsingtao.

Rundingan awal

[sunting | sunting sumber]
Ōkuma Shigenobu, Perdana Menteri Jepun semasa perangkaan Dua Puluh Satu Tuntutan.

Pada 18 Januari 1915, Jepun di bawah Perdana Menteri Ōkuma Shigenobu dan Menteri Luar Katō Takaaki, menyerahkan "Dua Puluh Satu Tuntutan" kepada Presiden Yuan Shikai dari kerajaan Beiyang.[3][4][5][6] Dokumen ini dibahagikan kepada lima kumpulan:[7]

  • Kumpulan 1 (4 tuntutan): Mengesahkan penguasaan Jepun ke atas pelabuhan Jerman di Shandong dan memperluas pengaruh Jepun terhadap kereta api, pantai, dan bandar utama.
  • Kumpulan 2 (7 tuntutan): Berkaitan Zon Kereta Api Manchuria Selatan, lanjutan pajakan 99 tahun, hak menetap, kuasa hak luar wilayah, pelantikan pegawai kewangan dan pentadbiran Jepun, dan keutamaan pelaburan Jepun. Jepun juga menuntut akses ke Mongolia Dalam sebagai sumber bahan mentah, tempat pembuatan, dan penampan strategik terhadap Rusia di Korea.[8]
  • Kumpulan 3 (2 tuntutan): Kawalan Jepun ke atas kompleks perlombongan dan metalurgi Han-Ye-Ping (Hanyang, Daye dan Pingxiang) di tengah China, yang berhutang kepada Jepun.
  • Kumpulan 4 (1 tuntutan): Menghalang China memberikan sebarang konsesi pantai atau pulau kepada kuasa asing lain.
  • Kumpulan 5 (7 tuntutan): Paling agresif; Jepun hendak mengawal kewangan dan polis China melalui penasihat Jepun, membina tiga laluan kereta api utama, kuil Buddha, sekolah, dan menguasai Fujian.

Kerajaan Jepun sedar Kumpulan 5 akan menimbulkan reaksi negatif, jadi pada awalnya ia dirahsiakan. Kerajaan China cuba menangguh dan membocorkan dokumen penuh kepada kuasa Eropah, berharap mereka akan campur tangan kerana ancaman terhadap kepentingan politik dan ekonomi mereka.

Ultimatum Jepun

[sunting | sunting sumber]
China tidak bersedia menjawab 21 Tuntutan Jepun pada tahun 1915; laporan Bradley dalam Chicago Daily News, 13 Mac 1915.

Selepas China menolak cadangan Jepun yang disemak pada 26 April 1915, golongan genrō Jepun campur tangan dan membuang Kumpulan 5, yang paling kontroversi. Satu set yang dikurangkan, dikenali sebagai "Tiga Belas Tuntutan", dihantar pada 7 Mei 1915 sebagai ultimatum dengan tempoh dua hari untuk memberi jawapan. Yuan Shikai tidak mahu mengambil risiko perang dengan Jepun dan menerima tuntutan itu sebagai langkah meredakan ketegangan; pendekatan ini juga diikuti oleh penggantinya. Perjanjian akhir ditandatangani pada 25 Mei 1915.[9]

Menteri Jepun Katō Takaaki mengakui secara terbuka bahawa ultimatum ini sebenarnya dijemput oleh Yuan untuk menjaga maruahnya di mata rakyat China. Laporan Menteri Amerika Paul Reinsch menyatakan pegawai China terkejut kerana ultimatum itu lebih lembut daripada yang dijangka, menuntut kurang daripada apa yang mereka sedia maklum akan diserahkan.

Kesan

[sunting | sunting sumber]
Rencana utama: Masalah Shandong

Versi akhir yang dikurangkan (Tiga Belas Tuntutan) memberi manfaat yang kecil kepada Jepun, kerana tanpa Kumpulan 5, Jepun hampir tidak memperoleh lebih daripada apa yang sudah dimilikinya di China.

Reaksi antarabangsa amat negatif apabila Amerika Syarikat menentang Jepun kerana menafikan Dasar Pintu Terbuka, walaupun mengiktiraf "kepentingan istimewa" Jepun di Manchuria, Mongolia, dan Shandong (Bryan Note, 13 Mac 1915). Sementara itu, Britain, sekutu terdekat Jepun, kesal dengan pendekatan Jepun yang dianggap menindas dan memaksa,[10] kerana cuba menjadikan China sebagai negeri naungan Jepun.[11]

Demi mencari kompromi, Jepun dan Amerika Syarikat menandatangani Perjanjian Lansing–Ishii (1917), disahkan pada Persidangan Keamanan Paris 1919.[12] Jepun tetap menuntut kawalan Shandong, dan berjaya mendapat pengiktirafan diplomatik Eropah melalui Perjanjian Versailles,[13] walaupun delegasi China menolak untuk menandatanganinya. Akibatnya, hubungan Jepun-Amerika tegang, dan di China tercetus boikot besar-besaran barangan Jepun, menyemarakkan Gerakan 4 Mei dan nasionalisme China.[14][15]

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Catatan

[sunting | sunting sumber]
  1. ^ Arthur S. Link, Wilson, Volume III: The Struggle for Neutrality, 1914–1915 (1960) pp 267–308; online.
  2. ^ Roy Hidemichi Akagi, Japan Foreign Relations 1542–1936 (1936) pp 282–335.
  3. ^ Minohara, Tosh; Hon, Tze-ki; Dawley, Evan (2014). The Decade of the Great War: Japan and the Wider World in the 1910s (dalam bahasa Inggeris). Brill. m/s. 191. ISBN 978-90-04-27427-3. Dicapai pada 16 January 2021.
  4. ^ Dillon, Michael (2010). China: A Modern History (dalam bahasa Inggeris). Bloomsbury Publishing. m/s. 154. ISBN 978-0-85772-164-8. Dicapai pada 16 January 2021.
  5. ^ Best, Antony; Frattolillo, Oliviero (2015). Japan and the Great War (dalam bahasa Inggeris). Springer. m/s. 46. ISBN 978-1-137-54674-6. Dicapai pada 17 January 2021.
  6. ^ Hsü, Immanuel C. Y. (1970). The rise of modern China. New York: Oxford University Press. m/s. 582. Dicapai pada 17 January 2021.
  7. ^ Nish, (1977) pp 98–99
  8. ^ Li Narangoa, "Japanese Geopolitics and the Mongol Lands, 1915–1945," European Journal of East Asian Studies (2004) 3#1 pp 45–67
  9. ^ Noriko Kawamura (2000). Turbulence in the Pacific: Japanese-U.S. Relations During World War I. Greenwood. m/s. 27. ISBN 9780275968533.
  10. ^ Walter LaFeber, The Clash: US-Japanese Relations Throughout History (1998) pp 106–116
  11. ^ Robert Joseph Gowen, "Great Britain and the Twenty-One Demands of 1915: Cooperation versus Effacement" Journal of Modern History (1971) 43#1 pp 76–106.
  12. ^ "China, Japan, and the Twenty-One Demands | Council on Foreign Relations".
  13. ^ A. Whitney Griswold, The Far Eastern Policy of the United States (1938) pp 326–328
  14. ^ Zhitian Luo, "National humiliation and national assertion-The Chinese response to the twenty-one demands", Modern Asian Studies (1993) 27#2 pp 297–319.
  15. ^ "China, Japan, and the Twenty-One Demands | Council on Foreign Relations".

Bibliografi

[sunting | sunting sumber]
  • Akagi, Roy Hidemichi. Japan Foreign Relations 1542–1936 (1936) pp 332–364.online
  • Bix, Herbert P. "Japanese Imperialism and the Manchurian Economy, 1900–31." China Quarterly (1972): 425–443 online
  • Clubb, O. Edmund. 20th century China (1965) online pp 52–55, 86
  • Davis, Clarence B. "Limits of Effacement: Britain and the Problem of American Cooperation and Competition in China, 1915–1917." Pacific Historical Review (1979): 47–63.
  • Dickinson, Frederick R. War and national reinvention: Japan in the Great War, 1914–1919 (Harvard U. Asia Center, Vol. 177. 1999)
  • Dull, Paul S. “Count Kato Komei and the Twenty-One Demands.” Pacific Historical Review 19#2 (1950), pp. 151–161. online
  • Duus, Peter et al. eds. The Japanese informal empire in China, 1895–1937 (1989) online
  • Gowen, Robert Joseph. "Great Britain and the Twenty-One Demands of 1915: Cooperation versus Effacement," Journal of Modern History (1971) 43#1 pp. 76–106 in JSTOR
  • Griswold, A. Whitney. The Far Eastern Policy of the United States (1938)
  • Hsü, Immanuel C. Y. (1970). The Rise of Modern China. Oxford UP. m/s. 494, 502.
  • Hinsley, F. H. ed. British Foreign Policy under Sir Edward Grey (1977) pp 452–465.
  • Jansen, Marius B. "Yawata, Hanyehping, and the twenty-one demands," Pacific Historical Review (1954) 23#1 pp 31–48.
  • LaFeber, Walter. The Clash: US-Japanese Relations Throughout History (1998) pp 106–16.
  • Link, Arthur S. Wilson, Volume III: The Struggle for Neutrality, 1914–1915 (1960) pp 267–308, on the American role.
  • Luo, Zhitian. "National humiliation and national assertion – The Chinese response to the twenty-one demands" Modern Asian Studies (1993) 27#2 pp 297–319 online.
  • Narangoa, Li. "Japanese Geopolitics and the Mongol Lands, 1915–1945," European Journal of East Asian Studies (2004) 3#1 pp 45–67
  • Nish, Ian Hill. Japanese foreign policy, 1869–1942: Kasumigaseki to Miyakezaka (1977).
  • Wood, G. Zay. The twenty-one demands, Japan versus China (1921) online
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_Puluh_Satu_Tuntutan&oldid=6772869"