Haakon VIII

Haakon VIII
Duli Yang Maha Utama Raja Norway
Haakon pada 2021
Raja Norway
Pemerintahan	28 Ogos 2026 – kini
Didahului oleh	Harald V
Diikuti oleh	Ingrid Alexandra
Pemangku Raja Norway
Pemerintahan	Lihat senarai 25 November 2003 – 12 April 2004 29 Mac – 7 Jun 2005 25 September – 31 Oktober 2020 3 Mac – 22 April 2024 18–28 Ogos 2026
Pemangku raja	Harald V
Keputeraan	(1973-07-20) 20 Julai 1973 Hospital Kebangsaan, Oslo, Norway
Pasangan	Mette-Marit Tjessem Høiby (k. 2001)
Anakanda	Puteri Mahkota Ingrid Alexandra Putera Sverre Magnus
Kerabat	Kerabat Glücksburg
Ayahanda	Harald V
Bonda	Sonja Haraldsen
Agama	Gereja Norway
Pendidikan	Universiti California, Berkeley (BA) Sekolah Ekonomi London (MSc)
Kerjaya ketenteraan
Perkhidmatan	Tentera Darat Norway Tentera Laut Norway Tentera Udara Norway
Pangkat	Jeneral (Tentera Darat) Jeneral (Tentera Udara) Laksamana (Tentera Laut)

Haakon VIII, Raja Norway (Norway: Haakon VIII; Haakon Magnus Glucksburg; diputerakan 20 Julai 1973) ialah Raja Norway, memerintah sejak 28 Ogos 2026.

Baginda ialah satu-satunya putera dan anakanda kedua bagi Raja Harald V dan Permaisuri Sonja. Haakon mewakili generasi keempat kerabat diraja Norway yang memerintah dari Kerabat Glücksburg. Baginda mengahwini Mette-Marit Tjessem Høiby pada 2001, dan baginda berdua mempunyai dua anakanda, Puteri Mahkota Ingrid Alexandra dan Putera Sverre Magnus.

Haakon ialah pegawai tentera laut yang terlatih dan, sebagai raja, ialah rasminya Panglima Agung Angkatan Tentera Norway. Baginda berkhidmat sebagai Duta Muhibah untuk Rancangan Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan terlibat dalam pelbagai inisiatif dermawan dan antarabangsa, termasuk rangkaian Pemimpin Global Muda dan Lembaga Yayasannya. Baginda memegang BA dalam sains politik dari Universiti California, Berkeley, dan MSc dalam pengajian pembangunan dari Sekolah Ekonomi London.

Kehidupan awal dan kedudukan dalam pewarisan

Haakon Magnus diputerakan di Rikshospitalet di Oslo pada 20 Julai 1973 sebagai anak kepada Putera Mahkota Harald dan Puteri Mahkota Sonja, yang kemudiannya menjadi Raja Harald V dan Ratu Sonja. Beliau dibaptiskan di Gereja Kecil Istana Diraja pada tahun yang sama oleh Uskup Oslo, Kaare Støylen. Haakon dibesarkan bersama kakaknya, Puteri Märtha Louise, di Skaugum, kediaman keluarga di Asker, berhampiran Oslo.

Haakon ketika masih bayi bersama anggota keluarga diraja di Skaugum pada 1974.

Pada 17 Januari 1991, Raja Olav V mangkat dan Putera Mahkota Harald menaiki takhta sebagai Harald V. Haakon yang ketika itu berusia 17 tahun lalu menjadi putera mahkota dan pewaris pertama takhta Norway. Pada hari ulang tahunnya yang ke-18, 20 Julai 1991, beliau menghadiri mesyuarat Majlis Negara buat kali pertama dan menyampaikan ucapan rasmi pertamanya pada hari yang sama.

Kedudukan Haakon dalam susunan pewarisan mencerminkan perubahan undang-undang pewarisan Norway pada penghujung abad ke-20. Pada 29 Mei 1990, Storting meminda Perlembagaan Norway bagi memberi keutamaan kepada anak sulung tanpa mengira jantina. Walau bagaimanapun, peruntukan peralihan menetapkan bahawa bagi mereka yang dilahirkan sebelum 1990, lelaki masih mendahului perempuan. Oleh sebab Haakon dan Märtha Louise masing-masing dilahirkan pada 1973 dan 1971, Haakon kekal mendahului kakaknya. Selepas Haakon, anak perempuannya Puteri Ingrid Alexandra berada di tempat kedua dalam susunan pewarisan.

Pendidikan dan latihan ketenteraan

Haakon memulakan persekolahan di Smestad skole di Oslo dan kemudian bersekolah menengah di Kristelig Gymnasium. Beliau menamatkan peperiksaan pendidikan menengah atas Norway, artium, pada 1992. Pendidikan selepas sekolahnya menggabungkan latihan ketenteraan, sains politik, hubungan antarabangsa dan kajian pembangunan.

Pendidikan tinggi dan latihan utama Putera Haakon

Tahun	Institusi atau program	Kelayakan atau kegiatan
1995	Akademi Tentera Laut Diraja Norway, Bergen	Menamatkan pendidikan di akademi selepas perkhidmatan awal dalam Tentera Laut Diraja Norway.
1999	Universiti California, Berkeley	Memperoleh ijazah sarjana muda dalam sains politik.
1999	Misi Tetap Norway ke Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, New York	Menjalani latihan amali pada musim luruh dan mengikuti kerja Jawatankuasa Ketiga Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.
2001	Kementerian Luar Negeri Norway	Menamatkan program pelatih kementerian.
2003	London School of Economics and Political Science	Memperoleh ijazah sarjana dalam kajian pembangunan dengan pengkhususan pada perdagangan antarabangsa dan Afrika.

Perkhidmatan ketenteraan awal Haakon dijalankan dalam Tentera Laut Diraja Norway. Selain pendidikan di akademi tentera laut, beliau mengikuti latihan dengan Komando Operasi Khas Tentera Laut, menjalani latihan payung terjun bersama pasukan khas Norway serta mengikuti kursus perkhidmatan staf perang. Beliau juga kerap menghadiri latihan musim sejuk Angkatan Tentera Norway dalam kapasiti rasminya.

Haakon melawat anggota tentera semasa latihan Joint Viking 25 di Norway pada Mac 2025.

Salah satu penampilan awam Haakon yang menonjol ketika masih muda berlaku pada Sukan Olimpik Musim Sejuk 1994 di Lillehammer, apabila beliau menyalakan kawah Olimpik pada upacara pembukaan. Obor yang digunakannya kemudian digunakan semula dalam satu upacara sempena Sukan Olimpik Belia Musim Sejuk 2016.

Tugas sebagai putera mahkota

Peranan perlembagaan

Norway ialah sebuah raja berperlembagaan, dan kedudukan Haakon sebagai pewaris takhta mempunyai beberapa fungsi yang ditetapkan oleh Perlembagaan. Perkara 35 memperuntukkan bahawa pewaris takhta yang telah berumur 18 tahun boleh menghadiri Majlis Negara tanpa hak mengundi dan tanpa memikul tanggungjawab sebagai anggotanya. Haakon biasanya menghadiri mesyuarat Majlis Negara yang dipengerusikan oleh Raja, selain beberapa audiens diraja yang melibatkan perdana menteri, menteri luar negeri dan wakil Angkatan Tentera Norway.

Perkara 41 pula memperuntukkan bahawa apabila Raja berada di luar negara atau terlalu sakit untuk menjalankan pemerintahan, orang dewasa berikutnya yang berhak mewarisi takhta menjalankan kuasa diraja buat sementara waktu. Oleh sebab Haakon ialah pewaris pertama yang telah mencapai umur dewasa, beliau bertindak sebagai pemangku raja dalam keadaan tersebut.

Tugas rasmi

Sebagai putera mahkota, Haakon menjalankan kegiatan rasmi di seluruh Norway serta mewakili negara dalam lawatan ke luar negeri. Programnya merangkumi isu alam sekitar dan kemampanan, belia, hal ehwal antarabangsa serta pembangunan ekonomi. Dalam bidang ekonomi, beliau memberi perhatian khusus kepada usahawan, penciptaan nilai dan peralihan kepada ekonomi yang lebih hijau.

Haakon juga mengetuai delegasi rasmi ke luar negara bagi pihak kerajaan Norway. Lawatan sedemikian digunakan untuk memperkukuh hubungan dua hala dalam bidang seperti perdagangan dan perindustrian, sains dan kebudayaan, di samping mempromosikan kepentingan Norway. Peranannya sebagai pewaris takhta dengan itu merangkumi kedua-dua tugas perlembagaan di dalam negara dan fungsi perwakilan dalam hubungan antarabangsa.

Kegiatan antarabangsa dan kemasyarakatan

UNDP dan pembangunan mampan

Haakon dalam sebuah potret UNDP pada 2009.

Pada 2003, Haakon dilantik sebagai Duta Muhibah Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNDP). Kegiatannya bagi organisasi itu tertumpu pada pengurangan kemiskinan, perlindungan lautan dan pencarian penyelesaian pembangunan mampan. Beliau turut menggunakan peranan tersebut untuk menggalakkan Matlamat Pembangunan Mampan, khususnya usaha membasmi kemiskinan serta menangani kaitan antara perubahan iklim, ketidaksamaan sosial dan pembangunan.

Sepanjang tempoh pelantikannya, Haakon telah melawat projek UNDP di pelbagai negara di Afrika, Asia, Amerika Latin dan Caribbean. Antaranya ialah lawatan ke Jamaica pada 2024 yang memberi perhatian kepada daya tahan negara pulau kecil terhadap perubahan iklim. Pada 2025, beliau menyertai Persidangan Lautan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu ketiga di Nice, Perancis, dengan memberi tumpuan kepada kesihatan lautan, tadbir urus dan masyarakat yang bergantung pada sumber marin.

Pada November 2025, UNDP mengumumkan bahawa Haakon telah memperbaharui komitmennya sebagai Duta Muhibah sehingga 2027. Pada ketika itu, kerjasamanya dengan organisasi tersebut telah berlangsung selama lebih dua dekad dan merupakan antara hubungan duta muhibah yang paling lama dalam UNDP.

Belia dan penyertaan sosial

Kegiatan Haakon di Norway turut memberi tumpuan kepada penyertaan belia. Pada 2012, beliau memulakan persidangan SIKT, dengan persidangan pertama diadakan pada 2013. Acara tahunan itu menghimpunkan kira-kira 200 pemimpin muda dan bakat daripada pelbagai sektor masyarakat Norway untuk bertukar pandangan dan membina rangkaian merentas bidang.

Haakon dan Mette-Marit juga menubuhkan Yayasan Putera Mahkota dan Puteri Mahkota bersempena perkahwinan mereka pada 2001. Yayasan itu menyokong golongan muda yang berisiko tersisih daripada masyarakat dan memberi perhatian kepada peluang penyertaan melalui pendidikan, pekerjaan dan kegiatan sosial. Haakon menganggotai lembaga yayasan tersebut dan mengambil bahagian dalam projek kerjasamanya.

Perkahwinan dan keluarga

Pertunangan Haakon dengan Mette-Marit Tjessem Høiby diumumkan pada 1 Disember 2000. Pertunangan itu mendapat perhatian meluas dan mencetuskan perbahasan awam kerana Mette-Marit ialah seorang ibu tunggal dan kehidupan peribadinya pada tahun 1990-an menjadi bahan liputan media. Beberapa hari sebelum perkahwinan, beliau secara terbuka menyatakan kekesalan terhadap sebahagian pengalaman masa mudanya dan mengecam penggunaan dadah.

Haakon dan Mette-Marit pada 2013.

Pasangan itu berkahwin di Katedral Oslo pada 25 Ogos 2001 dalam upacara yang dikendalikan oleh Uskup Oslo Gunnar Stålsett. Mette-Marit seterusnya menjadi Puteri Mahkota Norway. Mereka mempunyai dua orang anak bersama. Anak sulung mereka, Puteri Ingrid Alexandra, diputerakan pada 21 Januari 2004 dan kini berada di tempat kedua dalam susunan pewarisan selepas Haakon. Anak kedua mereka, Putera Sverre Magnus, diputerakan pada 3 Disember 2005 dan berada di tempat ketiga.

Keluarga Putera Mahkota turut merangkumi Marius Borg Høiby, anak Mette-Marit daripada hubungan terdahulu. Haakon dan Mette-Marit menetap di Skaugum di Asker, yang merupakan kediaman rasmi pasangan putera mahkota.

Pangkat tentera dan darjah kebesaran

Monogram diraja Putera Haakon.

Haakon memegang pangkat jeneral dalam Angkatan Tentera Norway, laksamana dalam Tentera Laut Diraja Norway dan jeneral dalam Tentera Udara Diraja Norway. Pangkat tersebut berkait dengan kedudukannya dalam kerabat diraja serta hubungan rasmi putera mahkota dengan angkatan tentera.

Beliau juga menerima sejumlah darjah kebesaran Norway dan asing. Antara darjah kebesaran Norway yang utama ialah Darjah St. Olav pada kelas Salib Besar dengan Kalung dan Darjah Kebesaran Diraja Norway pada kelas Salib Besar. Senarai penuhnya turut merangkumi pingat perkhidmatan Norway dan darjah kebesaran daripada pelbagai negara.

Lihat juga

• Monarki Norway
• Susunan pewarisan takhta Norway
• Kerabat diraja Norway

Pautan luar

• Biografi rasmi Putera Mahkota Haakon di laman Kerabat Diraja Norway (Inggeris)
• Profil Putera Mahkota Haakon di laman UNDP (Inggeris)