Haka

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Pergi ke pandu arah Pergi ke carian
Gambaran haka yang dilakukan pahlawan-pahlawan Māori, bertarikh sekitar 1845.
Batalion Māori berhaka siaga sebelum perang di Mesir, tahun 1941

Haka ([ha.ka]) ialah suatu perilaku mengacah khas yang dilakukan orang Māori[1] dengan pergerakan yang rancak dan hentakan kaki yang kuat berirama panggilan khusus. Ia dahulunya dilakukan pahlawan-pahlawan lelaki sebelum berperang sesama puak, namun ia kini lebih dilakukan kedua-dua kaum lelaki dan wanita[2] untuk tujuan dan kegiatan lain[3][4] seperti menyambut tetamu (pōwhiri) atau majlis pengebumian.

Tarian ini lebih dikenali melalui pengamalannya oleh Pasukan ragbi kebangsaan New Zealand ("All Blacks") sejak 1905,[5] terutamanya pasukan peribumi (New Zealand Native) yang membuat penjelajahan mereka se-New Zealand serta ke Britain, Ireland, Australia antara tahun-tahun 1888 dan 1889. Tarian ini turut dipersembahkan secara kecilan di sekolah-sekolah di New Zealand, di mana ia dipanggil kapa haka;[6] persembahan sebegini sering diiringi nyanyian koir dan penggunaan alat (misalnya poi) atau senjata (taiaha misalnya) tertentu.

Mitologi Māori meletakkan haka sebagai sebuah tarian "tentang meraikan kehidupan".

Etimologi[sunting | sunting sumber]

Perkataan haka dalam bahasa Māori sewarisan dengan perkataan-perkataan yang membawa makna sama dalam bahasa-bahasa Polinesia yang serumpun termasuk saʻa atau saʻasaʻa dalam bahasa Samoa, ʻaka dalam bahasa Rarotonga, dan haʻa dalam bahasa Hawaii kesemuanya bermaksud "menari" diturunkan daripada akar Proto-Polinesia saka lanjutan daripada akar Proto-Melayu-Polinesia *sakaŋ yang bermaksud "kaki bengkok";[7] akar ini berakhiran *-kaŋ₁ yang turut didapati pada perkataan jangkang ("berjalan dengan kaki terbuka luas") dan bongkang ("terlentang membujur") dalam bahasa Melayu.[8]

Latar belakang[sunting | sunting sumber]

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Jackson & Hokowhitu 2002, m/s. 70.
  2. ^ Haka is also the plural form in Māori Diarkibkan 20 Julai 2011 di Wayback Machine
  3. ^ "Haka, Maori dance". Encyclopædia Britannica. Dicapai pada 26 April 2017.
  4. ^ Simon 2015.
  5. ^ Hunt 2015.
  6. ^ "Kapa haka in mainstream schools – Affirming Māori students as Māori". SchoolNews – New Zealand (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 25 Jun 2018.
  7. ^ Blust, Robert; Trussel, Stephen (2010). "*sakaŋ: bow-legged". Austronesian Comparative Dictionary. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. Dicapai pada 12 Julai 2022.
  8. ^ Blust, Robert; Trussel, Stephen (2010). "*-kaŋ₁: walk with legs wide apart". Austronesian Comparative Dictionary. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. Dicapai pada 12 Julai 2022.

Pautan luar[sunting | sunting sumber]

Templat:Tunas-New-Zealand