Julia Perez

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Julia Perez
Kelahiran Yuli Rachmawati
(1980-07-15)15 Julai 1980
Jakarta, Indonesia
Kematian 10 Jun 2017(2017-06-10) (umur 36)
Jakarta, Indonesia
Sebab kematian Kanser serviks
Nama lain Jupe
Pusat pendidikan Universiti Bung Karno
Pekerjaan Pelakon, penyanyi, model
Tahun aktif 2002–2017
Pasangan Gaston Castano (bercerai)
Damien Parguci (bercerai)
Ibu bapa Angkasa Jaya (bapa)
Sri Wulansih (ibu)

Yuli Rachmawati, juga dikenali sebagai Julia Perez (15 Julai 1980 – 10 Jun 2017) merupakan seorang model, pengacara, pelakon drama bersiri dan penyanyi dangdut Indonesia.[1]

Kerjaya Julia, atau mesra dengan panggilan akrabnya Jupe, bermula di Perancis. Perkenalannya dengan model lelaki Damien Perez (Yusuf Perez) yang kemudian menjadi suaminya, membuka kesempatan awal dirinya tampil sebagai model majalah FHM dan Maxim di Perancis. Sebelum itu, Jupe mendapat kesempatan melanjutkan pendidikan di Belanda melalui latihan sebagai setiausaha di sebuah syarikat swasta.[2] Berkat penampilannya dalam FHM dan Maxim, Jupe dinamakan sebagai antara satu daripada 100 wanita terseksi versi majalah FHM dan Maxim. Beliau juga digelar sebagai “bom seks” kerana persembahan seksinya.[3][4][5][6]

Latar belakang[sunting | sunting sumber]

Perez dilahirkan sebagai Yuli Rachmawati di Jakarta pada 15 Julai 1980. Beliau merupakan anak sulung daripada tiga adik-beradik yang dilahirkan kepada Angkasa Jaya, bekas pemain bola sepak untuk kelab di bandar Bandar Lampung, dan Sri Wulansih.[7] Beliau berketurunan campuran Sunda dan Betawi.[8] Ibu bapanya bercerai sekitar 1988, apabila Julia berusia 8 tahun. Ibunya terpaksa mengambil pelbagai kerja untuk menyara keluarga.[9] Ibunya kemudian berkahwin dengan Sakib 'Sammy' Mahri, yang memiliki perniagaan kimpalan dan hartanah sewa.[10]

Selepas meninggalkan sekolah tinggi, Julia belajar di Secretarial Academy InterStudi di Jakarta, atas nasihat seorang sahabat wanita yang sulung, yang juga dibayar untuk tuisyen beliau dan menasihatkan beliau untuk mencari teman lelaki asing putih. Beliau kemudian bekerja untuk sebuah syarikat perabot yang dikendalikan oleh seorang Belanda. Beliau mula bercinta dengan anak pemilik, yang menjemput beliau untuk bekerja di Belanda. Beliau menerima tawaran tersebut dan menghabiskan masa selama tiga tahun di Belanda, belajar Belanda dan bekerja sebagai seorang setiausaha. Ia adalah semasa percutian ke Sepanyol bahawa Julia bertemu dengan bakal suaminya, seorang warga Perancis bernama Damien Perez, seorang model.[11]

Pada 7 Oktober 2002, beliau berkahwin dengan Damien Perez di Perancis. Mereka tidak mempunyai anak. Jupe berkata beliau meletakkan kerjayanya sebelum memulakan sebuah keluarga. Beliau mengalami keguguran pada tahun 2007. Pada tahun 2009, Jupe mula rapat dengan pemain bola sepak Argentina, Gaston Castaño, yang bermain untuk kelab Indonesia Persiba. Pada tahun 2010, beliau dan Damien telah bercerai. Beliau menyalahkan kegagalan perkahwinan mereka kerana kaki perempuan didakwa Damien.[12]

Pada tahun 2013, Julia dan Gaston mengumumkan pertunangan mereka. Mereka dijangka akan berkahwin pada 2014 tetapi perkahwinan itu dibatalkan. Ibu Julia telah menentang idea anak perempuannya berkahwin dengan seorang pemain bola sepak.

Bapa kandung Julia, Angkasa Jaya, telah ditangkap pada tahun 2012 kerana didakwa memiliki dadah. Beliau meninggal dunia pada Disember 2013.[13]

Pada tahun 2015, Julia Perez memperoleh Sarjana Hukum (Sarjana Muda Undang-undang) dari Universitas Bung Karno.[14]

Kerjaya[sunting | sunting sumber]

Selepas bermula sebagai seorang setiausaha di Jakarta, Julia berpindah ke Belanda untuk kerja-kerja setiausaha lanjut. Hubungan beliau dengan Damien Perez membuka pintu untuk beliau menjadi model untuk majalah FHM dan Maxim di Perancis. Berikut susun atur beliau dalam FHM dan Maxim, Jupe telah dicalonkan sebagai salah satu daripada 100 Wanita Paling Seksi di Dunia.[15]

Sekitar tahun 2002, beliau pulang ke Indonesia untuk bercuti untuk membantu adiknya menghadiri sesi ujibakat, tetapi pengarah akhirnya merekrut Julia, yang memulakan kerjaya lakonan. Beliau muncul dalam rancangan komedi lewat malam, dengan tajuk seperti Komedi Nakal. Beliau mendapat pendedahan lanjut dan populariti dengan membintangi sebagai penyelamat yang memakai baju renang merah dalam versi tidak rasmi Indonesia Baywatch dipanggil Penjaga Pantai.[16]

Beliau muncul dalam sinetron tempatan dan anekaragam, dan juga menjadi seorang penyanyi dangdut popular. Album pertama beliau Kamasutra termasuk kondom percuma, yang mengecewakan pertubuhan Islam konservatif dan menyebabkan beliau diharamkan daripada membuat persembahan di beberapa bandar.

Pada tahun 2012, Perez melancarkan rantaian makanan segera dipanggil Jupe Fried Chicken (JFC).[17]

Politik[sunting | sunting sumber]

Pada bulan Mac 2010, Julia Perez memberitahu media bahawa lapan parti-parti politik telah meminta beliau untuk bertanding bagi jawatan Pemangku Raja kabupaten Pacitan di wilayah Jawa Timur, walaupun beliau tidak pernah melawat Pacitan.[18] Beliau berkata pihak yang bercinta selama pilihan raya tempatan Disember 2010 termasuk Partai Nurani Hati Rakyat (Hanura), Parti Gerakan Indonesia Raya (Gerindra) dan Parti Amanat Nasional (PAN). Pencalonan beliau membawa kepada tuduhan bahawa parti-parti politik telah meletakkan personaliti sebelum dasar dan pengalaman, manakala penyokong beliau membalas bahawa pengalaman beliau dalam rasuah politik dan pembangkang beliau untuk konservatif Islam menjadikan beliau calon yang layak.[19] Pada Ogos 2010, Julia mengumumkan dia telah menarik diri daripada pilihan raya itu, berkata ia adalah keputusan sendiri.[20]

Menjelang pilihan raya presiden Indonesia pada tahun 2014, bertanding antara populis Joko 'Jokowi' Widodo dan bekas jeneral Prabowo Subianto, Jupe ditawarkan kepada umum untuk berkahwin dengan Prabowo, yang tidak pernah berkahwin semula sejak menceraikan bekas presiden anak kedua Suharto, Titiek Suharto.[21] Julia menulis tweet pada 19 Mei 2014: "Wahai Encik Mr Prabowo, Jupe sedia untuk cadangan perkahwinan apabila anda mahu.. Anda mahu menjadi presiden [dan] perlu isteri, Jupe bersedia tuan." Prabowo balas di Twitter dengan mengucapkan terima kasih Julia untuk sokongan beliau. Julia kemudian berkata tawaran itu tidak bermakna beliau menyokong tawaran presiden Prabowo kerana beliau merupakanneutral. Pada 5 Jun 2014, Jupe berkata beliau telah memutuskan untuk menyokong Jokowi kerana Prabowo telah merosakkan hatinya kerana dia sudah mempunyai teman wanita.[22]

Menjelang pilihan raya gabenor Jakarta pada 2017, Jupe menyuarakan sokongan untuk penyandang, Basuki Tjahaja Purnama, yang lebih dikenali sebagai Ahok, yang akhirnya kehilangan pilihan raya dan kemudiannya dipenjara atas kesalahan kekufuran terhadap Islam.[23] Jupe pada mulanya menganggap Ahok menjadi garang dan menyeramkan, tetapi apabila bertemu beliau pada Mac 2016 beliau menyatakan dia menjadi ramah dan mesra. Jupe memuji perancangan bandar dan usaha untuk memerangi banjir dan lalu lintas terkenal Jakarta. Beliau turut memuji kejujuran beliau, berkata ia adalah amat sukar untuk mencari pemimpin yang jujur di Indonesia.[24]


Aktiviti lain[sunting | sunting sumber]

Pada 2006, Julia menjadi duta untuk Persatuan Catur Seluruh Indonesia (PERCASI), yang mengadakan "Pertandingan Catur Terbuka Julia Perez" di Jakarta pada 5 Oktober 2006.[25]

Pada tahun 2010, Julia mengasaskan Champions Soccer School (CSS) di Jakarta, dengan tujuan untuk meningkatkan kehebatan bola sepak kanak-kanak Indonesia dengan menyediakan latihan "gaya Amerika Latin" daripada jurulatih Argentina dan Chile.[26] Beliau berkata CSS tidak bertujuan untuk menjadi operasi membuat wang, tetapi telah diilhamkan oleh cintanya pada bola sepak. Beliau teringat bermain bola sepak sebagai kanak-kanak dengan ibu bapa dan adik-beradik beliau di Cijantung, Jakarta Timur. CSS berpangkalan di Kuningan, Jakarta Selatan, dan seterusnya membuka klinik kejurulatihan di Stadium Bung Karno dan BHD, Jakarta Selatan. Kumpulan pertama sekolah 14 peserta menerima latihan percuma. peserta berikutnya, yang mempunyai purata umur 10 hingga 13 tahun, dikehendaki membayar yuran pendaftaran Rp1 juta, termasuk tambahan Rp1 juta untuk kursus 10 minggu. Bekas peserta ingat Jupe sering memantau latihan, menggalakkan mereka untuk menjalankan dan berkongsi minatnya untuk permainan.[27]

Julia Perez telah dilantik Tinju Amatur Manager untuk pasukan Garuda untuk pertandingan yang diadakan pada 2 hingga 9 Jun, 2011, di Batam, Kepulauan Riau.[28] Jupe berkata kehadiran beliau memberi semangat kepada prestasi pasukan. Beliau juga bersemangat tentang pasukan, mengulas:. "Pada hari lain, saya mahu melihat peninju ditimbang Apabila saya pergi di dalam bilik, kenapa mereka semua telanjang? Rupa-rupanya, ada yang untuk jalur ditimbang. Apa yang boleh saya berkata, itulah nasib saya."[29]

Kehidupan peribadi[sunting | sunting sumber]

Julia Perez dilantik sebagai Pengurus Tinju Amatur untuk pasukan Garuda untuk acara yang diadakan dari 2 hingga 9 Jun 2011, di kota Batam, Kepulauan Riau.[30]

Umum[sunting | sunting sumber]

Pada 7 Ogos 2012, Julia Perez mempersembahkan tarian tiang di tiang lampu isyarat di Kuningan, Jakarta Pusat, untuk tepati janji selepas mencapai satu juta pengikut Twitter. Beliau tidak berpakaian terlalu sendat kerana ia adalah bulan puasa Ramadhan, walaupun beliau masih mempernampakkan beberapa belahan yang mencukupi beliau.[31]

Kontroversi[sunting | sunting sumber]

Tuduhan lucah[sunting | sunting sumber]

Majlis Ulama Indonesia (MUI), pada Oktober 2011 menuduh Julia sebagai seorang pelakon lucah. Daripada mula memakai tudung Islam, dia menjawab dengan menuntut pertemuan dengan MUI dan mencabar ulama menunjukkan sebarang bukti pornografi.[32] Beliau juga secara berseloroh meminta maaf kerana berpenampilan seksi.[33]

Pertengkaran[sunting | sunting sumber]

Pada 11 Oktober 2011, Mahkamah Daerah Jakarta Timur menjatuhkan hukuman tiga bulan penjara terhadap Perez dengan enam bulan percubaan kerana menyerang Dewi Persik semasa pertengkaran di set penggambaran filem seram "Arwah Goyang Karawang".[34] Perez memfailkan rayuan kepada Mahkamah Agung, yang menolak rayuan itu dan membatalkan tempoh percubaan beliau. Beliau diarahkan untuk mula menjalani hukuman beliau pada 14 Februari 2013, tetapi beliau menghilangkan diri. Pada 18 Mac 2013, pegawai-pegawai secara paksa mengurisnya dari rumahnya dan membawanya ke penjara wanita Pondok Bambu.[35] Beliau dibebaskan pada 17 Jun 2013, dan selepas itu beliau mengedarkan al-Quran di tujuh masjid.[36]

Nama Perez[sunting | sunting sumber]

Julia perlu memberi Rp1 bilion ($ 95.200) bagi setiap tahun, jika beliau masih mahu menggunakan nama Perez selepas bercerai dengan Damian Perez. Julia akan menukar namanya.[37]

Penapisan[sunting | sunting sumber]

Pada Februari 2012, lagu Julia Jupe Paling Suka 69 adalah antara 10 lagu dangdut diharamkan oleh Suruhanjaya Penyiaran Wilayah Nusa Tenggara Barat (KPID) dari siaran radio dan televisyen atas alasan mempunyai lirik "lucah".[38] Pada 2016, lagu yang sama telah diharamkan oleh KPID Jawa Barat.[39]

Duta kondom[sunting | sunting sumber]

Pada tahun 2013, Julia dinamakan duta untuk Minggu Kondom Kebangsaan Indonesia, satu acara yang bertujuan untuk meningkatkan kesedaran untuk mencegah HIV/AIDS. Acara ini telah dibatalkan selepas kumpulan Islam konservatif mendakwa ia menggalakkan pergaulan.[40]

Kesihatan[sunting | sunting sumber]

Pada Oktober 2014, Perez mendedahkan bahawa tujuh bulan sebelum ini beliau telah didiagnosis dengan kanser serviks Tahap 2a.[41][42] Walaupun rawatan, kanser merebak dan sehingga Disember 2016 telah mencapai Tahap 4.[43] Pada tahun 2017, Perez sedang dirawat di Hospital Cipto Mangunkusumo Jakarta. Beliau bergantung kepada sumbangan daripada rakan-rakan dan penyokong untuk menampung bil-bil perubatan berat beliau untuk kemoterapi dan rawatan yang lain. Antara yang membantu untuk membayar bil-bil beliau adalah Basuki Tjahaja Purnama, yang lebih dikenali sebagai Ahok, yang pernah berkhidmat sebagai Gabenor Jakarta sehingga dipenjara untuk kekufuran terhadap Islam pada Mei 2017. Semasa lawatan terakhir kepada Julia pada April 2017, beliau berkata mereka tidak perlu risau tentang membayar bil beliau.[44]

Meninggal dunia[sunting | sunting sumber]

Telah diumumkan pada 10 Jun 2017 bahawa Julia Perez meninggal dunia akibat kanser serviks yang melebihi Tahap 4.[45]

Filemografi[sunting | sunting sumber]

Filem[sunting | sunting sumber]

Tahun Tajuk Peranan Catatan
2007 Nagabonar Jadi 2 Wanita Seksi
2007 Coklat Stroberi Casting Girl #2
2007 Beranak Dalam Kubur Jasmine
2008 Susahnya Jadi Perawan Julia
2008 Basahhh... Juve
2008 The Shaman Nasha
2009 Hantu Jamu Gendong Sri
2009 Sumpah, (Ini) Pocong! Nani
2009 Kuntilanak Kamar Mayat Sarah
2009 Bukan Cinta Biasa Angel
2009 Mau Dong... Ah! Jupe
2009 Jeritan Kuntilanak Yunita
2010 Sst... Jadikan Aku Simpanan Tisya La Fontaine
2010 Te(Rekam) Jupe
2010 Istri Bo'ongan Amara
2011 Arwah Goyang Jupe-Depe Lilis
2011 Kuntilanak Kesurupan Kameo
2011 Pocong Minta Kawin Yuli Gaga
2012 Rumah Bekas Kuburan Karina
2012 Bangkit Dari Kubur Kameo
2012 Kutukan Arwah Santet Kirana
2013 Gending Sriwijaya Malini Pelakon Wanita Terbaik di Festival Filem Royal Bali
Pelakon Wanita Termulia di Festival Filem Bandung 2013
2013 Perawan Seberang Yulia Sumbukurung
2013 3 Cewek Petualang Sally
2014 Caleg By Accident Sundari
2014 Main Dukun -

Sinetron[sunting | sunting sumber]

  • Cinta Lokasi
  • Rahasia Ilahi
  • Komedi Nakal
  • Iman
  • Mimpi Manis
  • Hidayah
  • Do'a
  • Superboy
  • Memori Cinta

Televisyen[sunting | sunting sumber]

Tahun Tajuk Televisyen Catatan
2014-2017 Pesbukers ANTV

Diskografi[sunting | sunting sumber]

Album studio[sunting | sunting sumber]

Tahun Tajuk
2008 Kamasutra

Album runut bunyi[sunting | sunting sumber]

Tahun Tajuk
2011 Ost. Arwah Goyang Karawang
  • Album runut bunyi kedua
  • Label: -
  • Format: -
2011 Ost. Pocong Minta Kawin
  • Album runut bunyi kedua
  • Label: -
  • Format: -

Anugerah[sunting | sunting sumber]

Pada 2013, Julia memenangi tiga anugerah:[46]

  • Pelakon Wanita Terbaik untuk Gending Sriwijaya filem di Festival Film Bandung 2013
  • Pilihan Pelakon Wanita Terbaik dalam Piala Maya 2013
  • Pelakon Wanita Terbaik untuk Gending Sriwijaya filem di Festival Filem Bali Royal

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ "Raunchy dangdut music stirs debate in Indonesia". BBC News. March 27, 2012. 
  2. ^ Profil Panelis Silat Lidah: Julia Perez, dicapai 3 Mei 2008.
  3. ^ Pramudito. "Julia Perez Jadi Cewek Impian". Suryalive.com.  
  4. ^ Julia Perez Tak Risih Dijuluki Bomseks, KapanLagi.com, diakses May 5, 2008
  5. ^ Album Julia Perez Berhadiah Kondom, inilah.com, diakses pada May 15, 2008
  6. ^ "Demokrasi dan Pencalonan "Bom Seks" Julia Perez". TRIBUNnews.com. 11 April 2010. Dicapai pada 21 May 2017. 
  7. ^ "Ayah Julia Perez Mantan Pemain Bola". TRIBUNnews.com. 29 May 2012. Dicapai pada 21 May 2017. 
  8. ^ Bahar, Komario (22 April 2017). "Tasbih di Genggaman Julia Perez dan Salib di Dada Gaston". Detik Hot. Dicapai pada 21 May 2017. 
  9. ^ Onishi, Norimitsu (30 July 2010). "An Unabashedly Sexy Celebrity Gets Political". The New York Times. Dicapai pada 23 May 2017. 
  10. ^ "Diam-diam Ayah Tiri Jupe Ternyata Punya Bisnis ini, Lihat Foto-fotonya". TRIBUNnews.com. 24 April 2017. Dicapai pada 21 May 2017. 
  11. ^ "Julia Perez, dari Sekretaris di Belanda Jadi Artis di Indonesia". Detik Hot. 5 March 2013. Dicapai pada 21 May 2017. 
  12. ^ "Jupe Akui Pernikahannya Hancur Karena Suami Bulenya Selingkuh". Detik Hot. 6 March 2013. Dicapai pada 21 May 2017. 
  13. ^ Maulana, Irfan (2 December 2013). "Ayah Jupe Meninggal Dunia". Kompas. Dicapai pada 21 May 2017. 
  14. ^ Hendra Gunawan (October 19, 2015). "Berkebaya Buatan Anne Avantie, Jupe Diwisuda Jadi Sarjana Hukum". 
  15. ^ "Julia Perez, dari Sekretaris di Belanda Jadi Artis di Indonesia". Detik Hot. 5 March 2013. Dicapai pada 21 May 2017. 
  16. ^ "Profil Julia Perez". viva.co.id. PT.Viva Media Baru. 
  17. ^ "Jupe Fried Chicken genjot mitra usaha". Kontan.co.id. 25 September 2012. Dicapai pada 21 May 2017. 
  18. ^ Amri, Arfi Bambani (30 March 2010). "Julia Perez: Saya Dipinang Delapan Partai". PT.Viva Media Baru. Dicapai pada 23 May 2017. 
  19. ^ "Jupe for Pacitan". Indonesia Matters. Dicapai pada 23 May 2017. 
  20. ^ "Jupe has pulled out of Pacitan election". The Jakarta Post. 18 August 2010. Dicapai pada 23 May 2017. 
  21. ^ "Jupe Siap Dipinang Prabowo". Tribun Bali. 20 May 2014. Dicapai pada 11 June 2017. 
  22. ^ "Patah Hati dengan Prabowo, Jupe Beralih ke Jokowi". Solopos Digital Media. 6 June 2014. Dicapai pada 11 June 2017. 
  23. ^ "Dukung Ahok, Julia Perez: Kupinang Kau dengan KTP!". Tempo Media. 1 April 2016. Dicapai pada 11 June 2017. 
  24. ^ Aziza, Kurnia Sari (30 March 2016). "Dukung Ahok, Jupe Kutip Pernyataan Bung Hatta". Kompas. Dicapai pada 11 June 2017. 
  25. ^ "Profil Julia Perez". viva.co.id. PT.Viva Media Baru. Dicapai pada 21 May 2017. 
  26. ^ "Julia Perez Lirik Jabatan Manajer Timnas". detikcom. 29 March 2010. Dicapai pada 11 June 2017. 
  27. ^ "Jupe dan Mimpinya Membesarkan Sepak Bola Indonesia". kumparan. 21 April 2017. Dicapai pada 11 June 2017. 
  28. ^ "Archived copy". Diarkibkan daripada original pada 2011-10-08. Dicapai pada 2011-05-30. 
  29. ^ "Jupe says she swells boxing team's passions". The Jakarta Post. 6 July 2011. Dicapai pada 11 June 2017. 
  30. ^ "Archived copy". Diarkibkan daripada original pada 2011-10-08. Dicapai pada 2011-05-30. 
  31. ^ "Julia Perez pole dances at Kuningan intersection". August 8, 2012. 
  32. ^ "Jupe wants to face off with MUI". The Jakarta Post. 12 October 2011. Dicapai pada 21 May 2017. 
  33. ^ "Julia Perez: I'm Sorry, I am Sexy!". Kapanlagi.com. 4 October 2011. Dicapai pada 21 May 2017. 
  34. ^ "Julia Perez Divonis Tiga Bulan". October 11, 2011. 
  35. ^ "Jupe Dieksekusi Jaksa". March 19, 2013. 
  36. ^ Fikri, Chairul (17 June 2013). "Julia Perez Released From Prison". The Jakarta Globe. Dicapai pada 15 May 2017. 
  37. ^ "Jupe Harus Bayar Rp 1 M Setahun untuk Perez". August 21, 2013. 
  38. ^ "10 'Pornographic' Dangdut Songs Banned From Airplay in NTB". The Jakarta Globe. 23 February 2012. Dicapai pada 21 May 2017. 
  39. ^ Munday (3 May 2016). "Jupe: 'Paling Suka 69' Dilarang, Nggak Gitu Ngaruh". Pikiran Rakyat. Dicapai pada 21 May 2017. 
  40. ^ "Indonesia: National Condom Week cancelled". BBC News. 9 December 2013. Dicapai pada 21 May 2017. 
  41. ^ Edward, Julian (10 October 2014). "Terpaksa Suntik Sperma, Julia Perez Terserang Kanker?". Liputan6.com. Dicapai pada 21 May 2017. 
  42. ^ "Jupe: Saya Terkena Kanker Serviks Stadium 2A". Detik Hot. detikcom. Dicapai pada 15 May 2017. 
  43. ^ "Kanker yang Serang Julia Perez Sudah Stadium 4". Tempo.co. 26 December 2016. Dicapai pada 15 May 2017. 
  44. ^ Setiawan, Tri Susanto (22 April 2017). "Ahok: Julia Perez Enggak Usah Khawatir soal Biaya". Kompas.com. Dicapai pada 21 May 2017. 
  45. ^ Pangerang, Andi (10 June 2017). "Julia Perez Meninggal Dunia". Kompas. Dicapai pada 10 June 2017. 
  46. ^ "Sukses Bermain Film, Jupe Raih Penghargaan Ketiga". December 30, 2013. 

Pautan luar[sunting | sunting sumber]