Perbezaan antara semakan "Taksonomi (biologi)"

Jump to navigation Jump to search
tiada ringkasan suntingan
 
{{Biological classification}}
'''Taksonomi''' ({{Etimologi|grc|''[[wiktionary:τάξις|τάξις]]'' ([[taxis]])|arrangementsusunan|5=''[[wiktionary:νόμος|-νομία]]'' ([[:wikt:-nomy|-nomia]])|6=[[ScientificKaedah methodsaintifik|methodkaedah]]}}) adalah [[sains]] yang menentukan dan menamakan kumpulan organisma biologi berdasarkan ciri-ciri yang dikongsi. [[Organisma]] dikelompokkan bersama ke dalam taksonomi (tunggal: takson) dan kumpulan ini diberikan [[pangkat taksonomi]]; kumpulan pangkat yang diberikan dapat diagregatkan untuk membentuk kumpulan super yang lebih tinggi, sehingga menghasilkan [[hierarki]] taksonomi. Peringkat utama dalam penggunaan moden adalah [[Domain (biologi)|domain]], [[Alam (biologi)|alam/kerajaan]], [[filum]] (pembahagian kadang-kadang digunakan dalam botani sebagai pengganti filum), [[Kelas (biologi)|kelas]], [[Order|keturunan]], [[Keluarga (biologi)|keluarga]], [[genus]] dan [[spesies]]. Ahli botani Sweden [[Carl Linnaeus]] dianggap sebagai bapa taksonomi, ketika ia mengembangkan sistem yang dikenali sebagai taksonomi Linnaean untuk mengkategorikan organisme dan [[tatanama binomial]] untuk penamaan organismeorganisma.
 
Dengan munculnya bidang kajian seperti [[filogenetik]], [[Klados|kladistik]], dan [[sistematik]], sistem Linnaean telah berkembang ke sistem klasifikasi biologi moden berdasarkan hubungan [[evolusi]] antara organisma, yang hidup dan pupus.
 
== Sejarah ==
Walaupun terdapat beberapa deskripsi percubaan sejarah taksonomi untuk mengklasifikasikan taksonomi kepada tamadun purba, percubaan yang benar-benar saintifik untuk mengklasifikasikan organisma tidak berlaku sehingga abad ke-18. Kerja-kerja terdahulu adalah terutamanya deskriptif dan memberi tumpuan kepada tumbuhan yang berguna dalam bidang pertanian atau perubatan. Terdapat beberapa peringkat dalam pemikiran saintifik ini. Taksonomi awal didasarkan pada kriteria sewenang-wenang, sistem "buatan" yang disebut, termasuk sistem klasifikasi seksual Linnaeus. Sistem kemudiannya didasarkan pada pertimbangan yang lebih lengkap mengenai ciri-ciri takrif, yang disebut sebagai "sistem semula jadi", seperti yang dilakukan oleh Jussieu (1789), de Candolle (1813) dan Bentham dan Hooker (1862-1863). Ini adalah pra-evolusi dalam pemikiran. Penerbitan [[Charles Darwin]], ''[[On the Origin of Species]]'' (1859) membawa kepada cara pemikiran baru mengenai klasifikasi berdasarkan hubungan evolusi. Inilah konsep sistem phyletik,filetik dari tahun 1883 dan seterusnya. Pendekatan ini digambarkan oleh Eichler (1883) dan Engler (1886-1892). Kemunculan genetik molekul dan metodologi statistik membenarkan penciptaan era moden "sistem filogenetik" berdasarkan kladistik, bukannya [[Morfologi (biologi)|morfologi]] sahaja.{{sfn|Datta|1988}}{{sfn|Stace|1989}}{{sfn|Stuessy|2009}}
 
== Rujukan ==
 
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=VfQnuwh3bw8C|title=Plant taxonomy and biosystematics|last=Stace|first=Clive A.|date=1989|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=9780521427852|edition=2nd.|location=Cambridge|ref=harv|author-link=Clive A. Stace|access-date=19 April 2015|orig-year=1980}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=X7lfMACvjs4C|title=Systematic Botany|last=Datta|first=Subhash Chandra|date=1988|publisher=New Age International|isbn=978-8122400137|edition=4|location=New Delhi|ref=harv|access-date=25 JanuaryJanuari 2015}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=0bYs8F0Mb9gC|title=Plant Taxonomy: The Systematic Evaluation of Comparative Data|last=Stuessy|first=Tod F.|date=2009|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14712-5|ref=harv|access-date=6 FebruaryFebruari 2014}}
 
== Pautan luar ==
 
* [http://www.nhm.ac.uk/nature-online/science-of-natural-history/taxonomy-systematics/what-is-taxonomy/index.html Apakah botani?] di [http://www.nhm.ac.uk/ ''MuseumMuzium Sejarah London'']
* [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/ Botani] di [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ NCBI] yang ''Nasional Pusat Maklumat Bioteknologi''
* [https://www.uniprot.org/taxonomy/ Botani] di [https://www.uniprot.org/ UniProt] yang ''Universal Sumber Protein''
* [https://www.itis.gov/ ITIS] yang ''Disepadukan Taksonomi Sistem Maklumat''
* [http://www.cetaf.org/ CETaF] yang ''Konsorsium Eropah Taksonomi Kemudahan''
* [http://species.wikimedia.org/ Wikispecies] ''bebasdirektori spesies direktoribebas''
 
[[Kategori:Pengelasan saintifik]]
[[Kategori:Tatanama biologi]]

Menu pandu arah