Pergi ke kandungan

Khuluk

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.

Khuluk atau khulʿ (Arab: خلع [xʊlʕ]), juga dipanggil tebus talak, ialah prosedur berdasarkan fiqah yang membolehkan seorang wanita Muslim memulakan perceraian[1] dengan mengembalikan mas kahwin dan segala yang diterimanya daripada suami sepanjang mereka hidup bersama, atau tanpa mengembalikan apa-apa, seperti yang dipersetujui oleh pasangan itu atau ditetapkan oleh hakim, bergantung pada keadaan.[2]

Asal usul dalam teks

[sunting | sunting sumber]

Al-Quran

[sunting | sunting sumber]

Berdasarkan terjemahan "Sahih International" Qur'an.

Perceraian adalah dua kali. Kemudian, sama ada kekal [dengannya] dengan cara yang baik atau lepaskan [dia] dengan perlakuan yang baik. Dan tidak halal bagi kamu mengambil balik apa-apa yang telah kamu berikan kepada mereka melainkan jika kedua-duanya takut bahawa mereka tidak dapat mematuhi had Allah. Namun, jika kamu takut bahawa mereka tidak dapat mematuhi had Allah, maka tidak ada dosa ke atas kedua-duanya mengenai apa yang diberikan oleh isteri untuk menebus dirinya. Inilah had Allah, maka janganlah melampauinya. Dan sesiapa yang melampaui had Allah—mereka itulah orang-orang yang zalim.

— 2:229[3]

Dan jika seorang wanita takut akan penghinaan atau pengelakan daripada suaminya, tidak ada dosa ke atas mereka jika mereka membuat penyelesaian antara mereka—dan penyelesaian adalah yang terbaik. Dan dalam jiwa [manusia] terdapat sifat kedekut. Tetapi jika kamu berbuat baik dan bertakwa kepada Allah—maka sesungguhnya Allah sentiasa Mengetahui apa yang kamu lakukan.

— 4:128[4]

Hadis

[sunting | sunting sumber]

Kisah paling masyhur tentang khuluk dan menjadi asas tafsiran fiqah ialah kisah Jamilah, isteri Thabit bin Qais:[5]

Diriwayatkan oleh Ibnu Abbas: Isteri Thabit bin Qais datang kepada Nabi s.a.w. dan berkata, "Wahai Rasulullah, saya tidak menyalahkan Thabit bin Qais dari segi akhlak dan agama, tetapi saya tidak suka berbuat kufur dalam Islam (kalau saya terus hidup bersamanya)." Lalu Rasulullah bersabda kepadanya, "Adakah kamu akan mengembalikan kebun yang suami kamu berikan sebagai mas kahwin?" Dia menjawab, "Ya." Kemudian Nabi memerintahkan Thabit, "Wahai Thabit, terima kebun kamu, dan ceraikan dia satu kali."[6]

Isu berkaitan

[sunting | sunting sumber]

Pampasan

[sunting | sunting sumber]

Kebanyakan mazhab Islam bersetuju bahawa suami tidak berhak mendapat lebih daripada jumlah awal mas kahwin yang diberikan kepada isteri. Walau bagaimanapun, beberapa tafsiran mencadangkan bahawa suami berhak mendapat pampasan yang lebih besar, manakala tafsiran lain mencadangkan bahawa suami tidak berhak mendapat sebarang pampasan.[7] Menurut beberapa tafsiran, khuluk menghendaki mas kahwin yang telah dibayar dikembalikan bersama-sama dengan sebarang hadiah kahwin. Menurut majoriti imam fiqah, hukum ini hanya terpakai jika suami tidak bersalah. Lelaki kadangkala lebih suka dan menekan isteri mereka untuk meminta khuluk berbanding suami itu mengisytiharkan talaq supaya suami boleh menuntut pengembalian mas kahwin. Senario lain yang jarang berlaku dalam khuluk ialah suami akan meminta pampasan kewangan yang tidak munasabah. Ini boleh menghalangnya daripada memohon khuluk kerana mereka tidak mempunyai cara untuk menyara diri dari segi kewangan dengan kehilangan mas kahwin dan "hadiah-hadiah" perkahwinan lain.[8]

Persetujuan suami

[sunting | sunting sumber]

Kebanyakan mazhab bersetuju bahawa persetujuan suami adalah penting untuk pemberian perceraian, melainkan terdapat hal keadaan peringan. Hanya beberapa mazhab membenarkan hakim memberikan perceraian tanpa persetujuan suami. Suami tidak perlu bersetuju jika terdapat alasan yang sah untuk perceraian, seperti kekejaman atau mati pucuk yang tidak didedahkan semasa perkahwinan. Selain itu, jika suami tidak dapat menyediakan isterinya dengan kewajipan perkahwinan asas, seperti tempat tinggal atau nafkah, seseorang wanita itu boleh diberikan khuluk.[9] Jika wanita itu di bawah umur, maka persetujuan mesti diberikan oleh penjaga hartanya.[10] Butiran hukum-hakam khuluk khususnya tidak boleh didapati secara langsung dalam al-Quran, jadi hakim mahkamah syariah mesti merujuk hadis dan preseden dalam memutuskan apakah alasan yang sah untuk perceraian.[11]

Peranan Mahkamah

[sunting | sunting sumber]

Pandangan tentang peranan mahkamah dan hakim berbeza antara mazhab, bergantung pada sama ada perceraian itu dianggap sebagai jenis talak (suami membangkang perkahwinan itu) atau pembatalan oleh hakim. Jika suami tidak bersetuju untuk bercerai, seorang wanita sering pergi kepada pihak ketiga yang menjadi pengantara, seperti seorang imam. Hanya orang yang mahir dalam hukum-hakam Islam iaitu qadi, atau hakim mahkamah syariah, boleh memberikan khuluk tanpa persetujuan suami. Apabila petisyen untuk khuluk dibawa ke mahkamah syariah, hakim dibenarkan menggantikan suami dan membatalkan perkahwinan itu. Proses pembatalan kehakiman ini juga biasa dirujuk sebagai fasakh, yang biasanya berlaku apabila suami enggan bersetuju dengan keputusan isteri untuk bercerai.[12]

Idah

[sunting | sunting sumber]

Apabila seorang wanita diberikan perceraian melalui khuluk, dia mesti memasuki tempoh menunggu yang dikenali sebagai idah. Menurut pendapat majoriti, yang termasuk kedudukan yang boleh dipercayai dalam mazhab Hanafi, Maliki, Syafii dan Hanbali, tempoh menunggu untuk khuluk adalah sama dengan tempoh menunggu untuk talak, dan pendapat minoriti menghadkannya kepada satu tempoh suci haid.[13] Jika seorang wanita telah putus haid, dia mesti menunggu tiga bulan kalendar. Tempoh menunggu untuk wanita yang mempunyai haid tidak teratur bergantung pada tafsiran yang berbeza. Jika wanita itu hamil, dia mesti menjalani tempoh menunggu sehingga dia melahirkan anak.[14]

Penjagaan anak

[sunting | sunting sumber]

Penjagaan anak cenderung diberikan kepada ibu mereka jika dia tidak berkahwin semula, tetapi bapa masih bertanggungjawab untuk memberikan nafkah. Setelah anak cukup umur (tujuh untuk lelaki, sembilan untuk perempuan), dia diberi pilihan untuk memilih ibu atau bapa untuk tinggal bersama menurut Syafii, atau penjagaan diberikan kepada bapa menurut mazhab Hanbali, atau penjagaan diberikan kepada ibu menurut mazhab Maliki.[15]

Tafsiran mengikut negara

[sunting | sunting sumber]

Mesir

[sunting | sunting sumber]

Satu bentuk khuluk telah diterima pakai oleh Mesir pada tahun 2000, membenarkan seorang wanita Muslim untuk menceraikan suaminya tanpa sebarang kesalahan. Undang-undang ini sangat ketat sehingga hanya 126 wanita daripada 5,000 wanita yang memohon khuluk sebenarnya diberikan. Sebagai syarat perceraian, wanita itu melepaskan sebarang tuntutan kewangan terhadap suami dan hak ke atas rumah di mana mereka tinggal sebumbung ketika berkahwin.[16] Prosedur khuluk Islam juga telah digunakan oleh beberapa wanita Kristian Mesir untuk mendapatkan perceraian tanpa kesalahan, dan ia dianggap oleh sesetengah pihak sebagai peluang untuk pemberdayaan mereka bertentangan dengan institusi patriarki.[17]

India

[sunting | sunting sumber]

Perundangan India membenarkan undang-undang peribadi Muslim dalam perkahwinan berdasarkan Akta Aplikasi Undang-Undang Peribadi Muslim (Syariah). Walau bagaimanapun, terdapat beberapa tafsiran kehakiman yang telah membatalkan amalan perceraian Muslim. Keputusan Mahkamah Tinggi Kerala pada tahun 2022 telah memutuskan bahawa persetujuan suami tidak diperlukan untuk prosedur Khuluk, menjadikannya proses satu pihak.[18]

Iraq

[sunting | sunting sumber]

Iraq unik kerana dinyatakan dalam undang-undang bahawa perzinaan merupakan alasan yang sah untuk perceraian. Selain itu, seorang wanita dibenarkan memohon khuluk jika suaminya mandul dan mereka tidak mempunyai anak.[19] Apabila seorang wanita diberikan khuluk, pampasan boleh lebih besar atau kurang daripada mas kahwin (jika suami tidak bersalah).[20]

Jordan, Maghribi, dan Syria

[sunting | sunting sumber]

Di Maghribi, jika seorang wanita dipaksa atau diganggu oleh suaminya, suami tidak berhak mendapat pampasan. Di Maghribi dan Syria, pampasan selain wang boleh termasuk penjagaan atau hak penjagaan anak. Di Jordan, mahkamah menyaksikan peningkatan mendadak dalam kes khuluk selepas perubahan undang-undang yang membenarkan wanita menamatkan perkahwinannya dengan mengembalikan mas kahwin dan tanpa membuktikan kesalahan.[21]

Nigeria

[sunting | sunting sumber]

Khuluk ialah bentuk perceraian yang paling lazim di Utara Nigeria. Jika seorang wanita boleh memberikan pampasan yang mencukupi sendiri atau dengan bantuan keluarga, kemungkinan besar dia akan dapat keluar daripada perkahwinan yang tidak bahagia.[22]

Amerika Utara

[sunting | sunting sumber]

Menurut kajian sepuluh tahun dari 1992 hingga 2002 yang dijalankan oleh Dr. Ilyas Ba-Yunus, kadar perceraian keseluruhan dalam kalangan penduduk Muslim di Amerika Utara ialah 32% yang jauh lebih rendah daripada kadar 51% untuk seluruh populasi.[23] Selanjutnya, di Amerika Utara, kajian 2009 yang dijalankan untuk SoundVision, sebuah yayasan Islam, menyimpulkan bahawa 64% perceraian Islam dimulakan oleh wanita.[24] Imam-imam di Amerika Utara telah mengamalkan pelbagai pendekatan khuluk. Salah satu isu terbesar yang menyebabkan imam berbeza pendapat adalah sama ada wanita patut mengembalikan mas kahwin kepada suami atau tidak. Isu penting lain bagi wanita di Amerika Utara ialah mendapatkan dekri sivil dan perceraian agama. Perceraian agama dicari sebagai "proses peribadi dan rohani yang bermakna" yang dicapai sebagai tambahan (bukan pengganti) kepada dekri sivil. Isu penting lain yang timbul di Amerika Utara ialah ramai wanita tidak menyedari hak Islam mereka untuk memohon khuluk. Malah, beberapa wanita Amerika Utara memberi amaran bahawa bersikap tegas dan berpengetahuan tentang undang-undang Islam di hadapan imam mereka mungkin akan merugikan mereka. Wanita telah mengatakan bahawa imam kelihatan "kurang bersimpati" kerana mereka melihat wanita sebagai pencabar kepada autoriti mereka.[25]

Pakistan

[sunting | sunting sumber]

Akta Pembubaran Perkahwinan Muslim membenarkan khuluk kehakiman tanpa persetujuan suami dan kemudiannya diperluaskan untuk memasukkan perceraian tanpa kesalahan jika isteri bersetuju melepaskan hak kewangannya.[26]

Yaman

[sunting | sunting sumber]

Alkoholisme, hukuman penjara lebih daripada tiga tahun, mati pucuk, kelemahan mental, dan kebencian ialah alasan untuk khuluk. Walaupun keganasan rumah tangga dianggap sebagai alasan yang mencukupi untuk perceraian, adalah melanggar undang-undang di Yaman bagi suami untuk mencederakan isteri mereka secara fizikal atau psikologi.[27]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ↑ "Pengertian Khulu dalam Ikatan Pernikahan dan Hukumnya dalam Islam".
  2. ↑ Nasir, Jamal J (2009). The Status of Women Under Islamic Law and Modern Islamic Legislation. Brill. m/s. 129. ISBN 9789004172739.
  3. ↑ "Surah Al-Baqarah - 229". Quran.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2023-11-15.
  4. ↑ "Surah An-Nisa - 128". Quran.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2023-11-15.
  5. ↑ Macfarlane, 2012, p. 34
  6. ↑ SearchTruth. "63. Divorce - Sahih Al-Bukhari - 0 - 197". SearchTruth.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2019-11-27.
  7. ↑ Engineer, 1992, p. 137-138
  8. ↑ Macfarlane,2012, 195-6.
  9. ↑ Engineer, 1992, p. 137-138
  10. ↑ Nasir, 2009, p. 131
  11. ↑ Macfarlane, 2012, p. 168-9.
  12. ↑ Tucker 2008, p.97-99
  13. ↑ Encyclopedia of Islamic Jurisprudence. 19. Kuwait Ministry of Awqaf and Islamic Affairs. m/s. 252–253.
  14. ↑ Tucker 2008, p. 100-101.
  15. ↑ Welchman, 1998, p. 121
  16. ↑ "Egypt Divorce Rates Hit New High with 'Khula' Law". Al Arabiya News. December 4, 2012.
  17. ↑ Yüksel Sezgin (2013). Human Rights under State-Enforced Religious Family Laws in Israel, Egypt and India. Cambridge University Press. m/s. 154. ISBN 9781107435650.
  18. ↑ Editor_4 (2022-11-04). "Muslim wife can terminate marriage even without the will of the husband, by invoking 'Khula'; Kerala High Court upholds". SCC Times (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2024-12-30.CS1 maint: extra text: authors list (link)
  19. ↑ Welchman 1998, p. 109.
  20. ↑ Nasir 2009, p. 131
  21. ↑ Nasir 2009, pp. 131–134
  22. ↑ Nasir 2009, p. 130.
  23. ↑ Macfarlane 2012, Islamic Divorce in North America, 142.
  24. ↑ Macfarlane, 167.
  25. ↑ Macfarlane, 175–176.
  26. ↑ "Law Firm | Karachi | Pakistan | Lawyers | Corporate, Trademark Law, Litigation, Property". Law Firm | Karachi | Pakistan | Lawyers (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2019-11-27.
  27. ↑ Amanat, Abbas and Frank Griffel 2009, p. 175.

Bacaan lanjut

[sunting | sunting sumber]
  • Amanat, Abbas and Frank Griffel (2009). Shari'a: Islamic Law in the Contemporary Context. Stanford: Stanford University Press.
  • Engineer, Asghar Ali (1992). The Rights of Women in Islam. New York: St. Martin's Press.
  • Macfarlane, Julie. Islamic Divorce in North America: A Shari'a Path in a Secular Society. Oxford: Oxford University Press, 2012.
  • Nasir, Dr. Jamal J. Ahmad (2009). The Status of Women Under Islamic Law and Modern Islamic Legislation. Netherlands: Brill.
  • Tucker, Judith E. (2008). Women, Family, and Gender in Islamic Law. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Welchman, Lynn (1998). Women and Muslim Family Laws in Arab States: A Comparative Overview of Textual Development and Advocacy. Amsterdam: Amsterdam University Press.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Khuluk&oldid=6548056"