Pergi ke kandungan

Metro Delhi

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Delhi Metro
தில்லி மெட்ரோ
दिल्ली मेट्रो
See caption
Sebuah kereta api Metro di Laluan Kuning di Stesen Metro Patel Chowk."
Umum
PemilikPerbadanan Rel Metro Delhi
LokasiNew Dehli
Jenis transit
Alihan Laju
Jumlah laluan/aliran
12
Nombor laluan/aliran
10
Jumlah stesen
271[a]
Bil. penumpang harian
6.46 Juta (2025)[1]
Bil. penumpang tahunan
2.35 billion (2025)[b][1]
Tokoh pentingKatikithala Srinivas (Pengerusi)
Vikas Kumar (Pengarah Urusan)[2]
Ibu pejabat
Metro Bhawan, Barakhamba Road, New Delhi
Laman sesawang
delhimetrorail.com
Operasi
Mula beroperasi
24 December 2002; 23 tahun yang lalu (24 December 2002)
PengendaliPerbadanan Rel Metro Delhi
Jumlah kenderaan
350 [3][4]
Panjang kereta api
4/6/8 gerabak[5][3]
Jarak kepala
2 minit[6]
Teknikal
Panjang sistem
395 km (245 bt)[c][7]
Tolok landasan
Pengelektrikan25 kV 50 Hz AC Talian elektrik atas
Kelajuan purata
45 km/j (28 mph)[8][9]
Kelajuan tertinggi
120 km/j (75 mph)[10][9]
Peta sistem

sunting
Lihat pendokumenan templat ini
Lihat pendokumenan templat ini

Metro Delhi ialah sistem transit laju yang melayani Delhi serta bandar satelit bersebelahan seperti Faridabad, Gurugram, Ghaziabad, Noida, Bahadurgarh, dan Ballabhgarh di Wilayah Ibu Negara India . [11] Sistem ini terdiri daripada 10 laluan berkod warna [12] yang melayani 271 stesen, [d] dengan jumlah panjang 374.466 km (232.682 bt) . [e] Ia merupakan sistem rel metro terbesar dan paling sibuk di India. Metro ini mempunyai gabungan stesen bawah tanah, atas aras, dan bertingkat yang menggunakan landasan tolok lebar dan tolok standard . Metro ini menjalankan lebih 4,300 perjalanan setiap hari. [15]

Pembinaan bermula pada tahun 1998, dan bahagian peringkat pertama (Shahdara to Tis Hazari) di Laluan Merah dibuka pada 25 Disember 2002. Bahagian bawah tanah pertama (Vishwa Vidyalaya – Kashmere Gate) di Laluan Kuning dibuka pada 20 Disember 2004.[16] Rangkaian ini dibangunkan secara berperingkat. Fasa I siap pada tahun 2006, diikuti oleh Fasa II pada 2011. Fasa III kebanyakanya siap pada tahun 2021, kecuali satu sambungan kecil Laluan Lapangan Terbang dibuka pada tahun 2023.[17] Kerja bagi Fasa IV bemula pada 30 December 2019.[18]

Perbadanan Rel Metro Delhi (DMRC), sebuah usaha sama antara Kerajaan India dan Delhi, membina dan mengendalikan Metro Delhi. [19] [20] DMRC telah diperakui oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada tahun 2011 sebagai sistem metro dan sistem berasaskan rel pertama di dunia yang menerima kredit karbon kerana mengurangkan pelepasan gas rumah hijau, sekali gus mengurangkan tahap pelepasan karbon tahunan di bandar tersebut sebanyak 630,000 tan.

Metro Delhi mempunyai pertukaran dengan Metro Rapid Gurgaon (dengan sistem tiket bersama) dan Metro Noida [21] Jumlah penumpang tahunan Metro Delhi ialah 2.35 bilionpada tahun 2025. [f] [22] [23] Sistem ini juga mempunyai pertukaran dengan Delhi-Meerut RRTS, sistem transit wilayah bandar terpantas di India. [24]

.

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Latar Belakang

[sunting | sunting sumber]
Non-Animated timeline of the metro
Evolusi Metro Delhi dari tahun 2003 hingga 2018

Konsep transit aliran massa bagi New Delhi mula muncul daripada satu kajian ciri trafik dan perjalanan di bandar tesebut pada tahun 1969 [25] Sepanjang beberapa tahun berikutnya, jawatankuasa dalam pelbagai jabatan kerajaan telah ditugaskan untuk meneliti isu-isu berkaitan teknologi, jajaran laluan dan bidang kuasa kerajaan. [25] Pada tahun 1984, Suruhanjaya Seni Bandar tekag mencadangkan pembangunan sistem pengangkutan pelbagai mod yang akan membina tiga koridor transit aliran massa bawah tanah serta memperkukuh rangkaian kereta api pinggir bandar dan sistem pengakutan jalan raya di bandar tersebut. [26]

Kerajaan India di bawah Perdana Menteri HD Deve Gowda [27] dan Kerajaan Delhi menubuhkan Perbadanan Rel Metro Delhi (DMRC) pada 3 Mei 1995, dengan Elattuvalapil Sreedharan sebagai pengarah urusannya. [28] Mangu Singh menggantikan Sreedharan sebagai pengarah urusan DMRC pada 31 Disember 2011. [29]

Pembinaan awal

[sunting | sunting sumber]

Apabila projek itu pada asalnya diluluskan oleh Kabinet Kesatuan pada September 1996, ia mempunyai tiga koridor. [30] Pembinaan Metro Delhi bermula pada 1 Oktober 1998. [31]

Laluan pertama Metro Delhi, Laluan Merah, telah dirasmikan oleh Perdana Menteri Atal Bihari Vajpayee pada 24 Disember 2002. [32] Metro ini menjadi sistem transit laju bawah tanah kedua di India, selepas Metro Kolkata, apabila seksyen Vishwavidyalaya – Kashmere Gate di Laluan Kuning dibuka pada 20 Disember 2004. Laluan bawah tanah tersebut telah dirasmikan oleh Perdana Menteri Manmohan Singh . Fasa pertama projek ini telah siap pada tahun 2006, [33] [34] mengikut bajet dan hampir tiga tahun lebih awal daripada jadual. [35]

Fasa I

[sunting | sunting sumber]

Sebuah rangkaian sepanjang 64.75 kilometer yang merangkumi 59 stesen telah dibina, meliputi bahagian awal Laluan Merah,Laluan Kuning dan Laluan Biru.Stesen-stesen berikut dibuka kepada orang awam antara 25 Disember 2002 hingga 11 November 2006.

Phase 1 Network[36][12]
No. Laluan Stesen Panjang (km) Terminals Opening date[37]
1 Laluan Merah6 8.35 Shahdara Tis Hazari 25 Disember 2002[38]
4 4.87 Tis Hazari Inderlok 3 Oktober 2003[38]
8 8.84 Inderlok Rithala 31 Mac 2004[38]
2 Laluan Kuning 4 4.06VishwavidyalayaKashmere Gate 20 Disember 2004[38]
6 6.62 Kashmere Gate Central Secretariat 3 July 2005[39]
3 Laluan Biru 2222.74 Dwarka Barakhamba Road 31 December 2005[40]
6 6.47 Dwarka Sector 9 1 April 2006[38]
32.80Barakhamba Road Indraprastha 11 November 2006[41]
Total 59 64.75

Fasa II

[sunting | sunting sumber]

Sejumlah rangkaian sepanjang 123.3-kilometer-long (76.6 bt) yang merangkumi 86 stesen serta 10 laluan dan sambungan telah dibina Tujuh laluan merupakan sambungan kepada rangkaian Fasa I, tiga lagi laluan baharu berkod warna, dan tiga laluan menghubungkan bandar lain dalam Wilayah Ibu Negara, iaitu Laluan Kuning ke Gurgaon serta Laluan Biru ke Noida dan Ghaziabad di negeri Haryana dan Uttar Pradesh.

Pada akhir Fasa I dan Fasa 2, jumlah panjang keselurhan rangkain mencapai 188.05 km (116.85 bt) dan sebanyak 145 stesen mula beroperasi anatara 4 Jun 2008 and 27 Ogos 2011.

Rangkaian Fasa 2[36][12]
No. Laluan Stesen Panjang (km) Terminal Tarikh Pembukaan[37]
1 Laluan Merah3 2.86 Shahdara Dilshad Garden 4 June 2008[42]
2 Laluan Kuning 5 6.38 VishwavidyalayaJahangirpuri 4 Februari 2009[43]
9 15.82 Millennium City Centre Gurugram Qutab Minar 21 June 2010[44]
1 Chhatarpur 26 Ogos 2010[45]
9 11.76 Qutab Minar Central Secretariat 3 September 2010[46]
3 Laluan Biru 1 2.17 Indraprastha Yamuna Bank 10 May 2009[47]
10 12.85 Yamuna Bank Noida City Centre 12 November 2009[48]
2 2.28 Sektor 9 Dwarka Sektor 21 Dwarka 30 Oktober 2010[49]
4 Cawangan Laluan Biru 6 6.25 Yamuna Bank Anand Vihar 6 Januari 2010[50]
2 2.26 Anand Vihar Vaishali 14 Julai 2011[51]
5 Laluan Hijau 14 14.19 Inderlok Mundka 3 April 2010[52]
2 3.41 Ashok Park Main Kirti Nagar 27 Ogos 2011[53]
6 Laluan Ungu 13 15.34 Sekretariat Pusat Sarita Vihar 3 October 2010[54]
3 4.82 Sarita Vihar Badarpur Border 14 Januari 2011[55]
- Ekspres Lapangan Terbang 4 22.91 New Delhi Sektor 21 Dwarka 23 Februari 2011[56]
2 Dhaula Kuan & Delhi Aerocity 15 Ogos 2011[57]
Total 86 123.30

Fasa III

[sunting | sunting sumber]

Bagi mengurangkan kesesakan dan meningkatkan kesalinhghubungan, Fasa III merangkumi lapan sambungan kepada laluan sedia ada, dua laluan lingkaran (Laluan Merah Jambu dan Magenta) serta laluan kelabu. Fasa ini mempunyai 28 stesen bawah tanah, tiga laluan baru dan tujuh perluasan laluan.

Rangkaian Fasa III[58][12]
No. Laluan Stesen Panjang (km) Terminal Tarikh Pembukaan
1 Laluan Merah 8 9.64 Dilshad GardenShaheed Sthal
(New Bus Adda)		9 March 2019[59]
2 Laluan Kuning3 4.37 Jahangirpuri Samaypur Badli 10 November 2015[60]
3 Laluan Biru 6 6.80 Noida City CentreNoida Electronic City9 March 2019[61]
5 Laluan Hijau 7 11.19 MundkaBrigadier Hoshiyar Singh24 June 2018[62]
1 – Punjabi Bagh West 29 March 2022[63]
6 Laluan Ungu 2 3.23 Mandi House Sekretariat Pusat 26 June 2014[64]
1 0.97 Mandi House ITO 8 June 2015[65]
9 13.56 Badarpur BorderEscorts Mujesar6 September 2015[66]
4 5.07 Kashmere GateITO 28 May 2017[67]
2 3.35 Escorts MujesarRaja Nahar Singh (Ballabhgarh)19 November 2018[68]
- Ekspres Lapangan Terbang 1 2.01 Sektor 21 DwarkaYashobhoomi - Sektor 2517 September 2023[69]
7 Laluan Merah Jambu 12 21.57 Majlis ParkKampus Selatan Durgabai Deshmukh14 Mac 2018[70]
6 8.53 Kampus Selatan Durgabai DeshmukhLajpat Nagar6 Ogos 2018[71]
15 17.86 Trilokpuri Sanjay LakeShiv Vihar31 Oktober 2018[72]
5 9.63 Lajpat NagarShree Ram Mandir Mayur Vihar31 December 2018[73]
0 1.65 Shree Ram Mandir Mayur ViharTrilokpuri Sanjay Lake6 ogos 2021[74]
8 Laluan Magenta9 12.64 Kalkaji MandirTaman Botani25 Disember 2017[75]
16 24.82 Janakpuri BaratKalkaji Mandir29 May 2018[76]
9 Laluan Kerabu 3 4.30 DwarkaNajafgarh4 Oktober 2019[77]
1 0.89 Najafgarh Hentian Bas Dhansa 18 September 2021[78]
Total111162.375

Fasa IV

[sunting | sunting sumber]

Fasa IV, dengan panjang 103km dan enam laluan, telah dimuktadkan oleh Kerajaan Delhi pada Disember 2018. Fasa IV, dengan panjang 103 km (64 batu) dan enam laluan, telah dimuktamadkan oleh Kerajaan Delhi pada Disember 2018. Kelulusan daripada Kerajaan India bagi tiga koridor keutamaan telah diperoleh pada Mac 2019. Pembinaan koridor sepanjang 65.1 km (40.5 batu) bermula pada 30 Disember 2019, dengan tarikh jangkaan siap pada tahun 2026.

Rangkaian Fasa IV
No. Laluan Stesen Panjang (km) Terminal Status Dijangka Siap Tarikh Pembukaan
7 Laluan Merah Jambu 7 12.32 Majlis Park Maujpur - Babarpur Telah disiapkan 8 Mac 2026[79]
1 – Soorghat Dalam Pembinaan 2026
8 Laluan Magenta 1 1.8 Janakpuri Barat Krishna Park Telah disiapkan 5 Januari 2025
7 9.9 Majlis Park Deepali Chowk Telah disiapkan 8 Mac 2026[79]
6 17.53 Krishna Park Extension Deepali Chowk Dalam Pembinaan[80] 2026[81]
8 Majlis Park RK Ashram Marg
10 12.38[82] Inderlok Indraprastha Dalam Pembinaan[83] 2029[84]
10 Laluan Emas 15 23.62 Tughlakabad Delhi Aerocity Under construction[80] 2026[81]
11 Laluan Emas 8 8.4 Lajpat Nagar Saket G-Block Dalam Pembinaan[85] 2029[84]
1 Laluan Merah 21 26.46[86] Rithala Kundli Dalam Pembinaan[87] 2029
Total84112.427

Fasa V-A

[sunting | sunting sumber]
Rangkaian Fasa V-A
No. Laluan Stesen Panjang (km) Terminal Status Dijangka Siap
8 Laluan Magenta 8 9.913 R K Ashram Marg Indraprastha Diluluskan[88] 2029
10 Laluan Emas 3 3.9 Tughlakabad Kalindi Kunj Diluluskan[88] 2029
1 2.263 Delhi Aerocity Terminal 1 Lapangan Terbang IGI Diluluskan[88] 2029
Total 12 16.076

Rangkaian

[sunting | sunting sumber]

Laluan Merah (Laluan 1)

[sunting | sunting sumber]
Older, but still modern, rapid-transit train at a station
Stok gerabak lama yang digunakan oleh DMRC di Laluan 1. Kebanyakan stok yang beroperasi di Laluan 2, 3, dan 4 dirancang untuk dihantar ke Laluan 1.

Laluan Merah, laluan metro pertama yang dibuka, menghubungkan Rithala di sebelah barat dengan Shaheed Sthal (Bas Adda Baharu) di sebelah timur sejauh 34.55 kilometer (21.47 bt) . [89] Sebahagiannya bertingkat dan sebahagiannya di aras tanah, ia melintasi Sungai Yamuna di antara stesen Kashmere Gate dan Shastri Park . [90] Laluan Merah mempunyai pertukaran di Kashmere Gate dengan Laluan Kuning dan Ungu, di Inderlok dengan Laluan Hijau, serta di Netaji Subhash Place dan Welcome dengan Laluan Merah Jambu, dan di Madhuban Chowk dengan Laluan Magenta . Satu pertukaran dengan Laluan Biru di Mohan Nagar juga dirancang. Perkhidmatan tren Enam gerabak telah diperkenalkan di laluan ini pada 24 November 2013. [91] Sambungan dari Dilshad Garden ke Shaheed Sthal (Bas Adda Baharu) dibuka pada 8 Mac 2019. Pada November 2022,metro turut meperkenalkan dua set tren lapan gerabak di Laluan Merah, yang dinaik taraf daripada armada sedia ada sebanyak 39 tren enam gerabak. [92]

Laluan Kuning (Laluan 2)

[sunting | sunting sumber]
Still-modern train at a station
Set kereta api Mitsubishi-Rotem fi Laluan Kuning
See caption
Kereta api tiba di salah satu stesen Laluan Kuning

Laluan Kuning, laluan metro kedua, merupakan laluan bawah tanah pertama dalam sistem ini. [93] Dengan panjang 49 kilometer (30 bt) dari utara ke selatan, ia menghubungkan Samaypur Badli dengan Pusat Bandar Millennium Gurugram di Gurugram . Bahagian utara dan selatan laluan ini adalah bertingkat, manakala bahagian tengah (yang melalui kawasan paling sesak di Delhi) terletak di bawah tanah. Bahagian bawah tanah antara Vishwavidyalaya dan Gerbang Kashmere dibuka pada 20 Disember 2004;Jajaran Gerbang Kashmere– Sekretariat Pusat dibuka pada 3 Julai 2005, manakala Vishwa Vidyalaya – Jahangirpuri pada 4 Februari 2009. [94] Laluan ini mempunyai stesen metro kedua terdalam di India [95] di Chawri Bazar,yang terletak 25 meter (82 ka) di bawah paras tanah. [96]

Pertukaran tersedia dengan Laluan Merah dan Terminal Bas Antara Negeri Maharana Pratap di Kashmere Gate, dengan Laluan Biru di Rajiv Chowk, dengan Laluan Ungu di Kashmere Gate dan Sekretariat Pusat, dengan Laluan Ekspres Lapangan Terbang Delhi di New Delhi, dengan Laluan Merah Jambu di Azadpur dan Dilli Haat-INA, dengan Laluan Magenta di Hauz Khas dan Haiderpur Badli Mor, dengan Rapid Metro Gurgaon di Sikanderpur, dan dengan perkhidmatan Indian Railways di Chandni Chowk dan New Delhi . [97] [98]

Laluan Biru (Laluan dan 4)

[sunting | sunting sumber]
Modern train at a station
Set kereta api Bombardier yang baharu di Laluan Biru

Laluan Biru, laluan metro ketiga yang dibuka, merupakan yang pertama menghubungkan kawasan di luar Delhi. [99] Kebanyakannya bertingkat dan sebahagiannya di bawah tanah, [100] ia menghubungkan Dwarka Sub City di barat dengan bandar satelit Noida di timur sejauh 56.61 kilometer (35.18 bt) . [99] [94] Laluan ini melintasi Sungai Yamuna antara stesen Indraprastha dan Yamuna Ban, [90]

Sebuah cawangan Laluan Biru, yang dirasmikan pada 8 Januari 2010, beroperasi sepanjang 6.25 kilometer (3.88 bt) dari stesen Yamuna Bank ke Anand Vihar di Delhi Timur. [101] Ia dilanjutkan ke Vaishali pada 14 Julai 2011. [102] Pertukaran tersedia dengan Laluan Aqua (Metro Noida) di stesen Sektor 52 Noida(melalui Sektor 51 Noida), dengan Laluan Kuning di Rajiv Chowk,dengan Laluan Hijau di Kirti Nagar, dengan Laluan Ungu di Mandi House, dengan Airport Express di Dwarka Sector 21, dengan Laluan Merah Jambu di Rajouri Garden, Mayur dengan Laluan Merah Jambu di Rajouri Garden, Mayur dan Ananda Vila. Magenta di Janakpuri West dan Botanical Garden, serta dengan Indian Railways dan Terminal Bas Antara Negeri (ISBT) di stesen Anand Vihar (yang bersambung dengan Anand Vihar Railway Terminal dan Anand Vihar ISBT).

Laluan Hijau (Laluan 5)

[sunting | sunting sumber]

Dibuka pada tahun 2010, Laluan Hijau (Laluan 5) merupakan laluan kelima Delhi Metro dan laluan tolok standard pertamanya Laluan ini mempunyai depot penyelenggaraan tolok piawai pertama di India di Mundka. [103]

Laluan Ungu (Laluan 6)

[sunting | sunting sumber]
Modern train with the number 6 in front
Stok gerabak Mitsubishi-Rotem-BEML di Laluan Violet

Laluan Violet ialah laluan metro keenam yang dibuka dan koridor tolok piawai kedua, selepas Laluan Hijau.

Laluan Ekspres Lapangan Terbang / Laluan Oren

[sunting | sunting sumber]
The outside of an Airport Express train, outdoors
Laluan Ekspres Lapangan Terbang
Roomy, comfortable-looking train interior
Bahagian dalam kereta api Airport Express

Laluan Ekspres Lapangan Terbang beroperasi sejauh 22.7 kilometer (14.1 batu) dari New Delhi ke Sektor-25 Yashobhoomi Dwarka, menghubungkan Stesen Kereta api New Delhi dengan Lapangan Terbang Antarabangsa Indira Gandhi. .[104] Laluan ini mempunyai enam stesen (Dhaula Kuan dan Delhi Aerocity mula beroperasi pada 15 Ogos 2011), dan sebahagiannya dilengkapi dengan kemudahan daftar masuk penerbangan, tempat letak kereta, serta kedai makan.Tren yang digunakan terdiri daripada enam gerabak, beroperasi pada selang masa sepuluh minit, dengan kelajuan maksimum 120 km/j (75 batu/j). [105]

Pertukaran tersedia dengan Laluan Kuning di New Delhi, dengan Laluan Biru di Dwarka Sector 21, dengan Laluan Merah Jambu di stesen Durgabai Deshmukh South Campus di Dhaula Kuan, serta perkhidmatan Indian Railways di New Delhi. Sambungan ke Dwarka Sector 25 telah dirasmikan pada 17 September 2023 selepas pembukaan Pusat Konvensyen Antarabangsa India yang bersebelahan.

Laluan Merah Jambu (Laluan 7)

[sunting | sunting sumber]

Laluan Merah Jambu merupakan laluan baharu kedua dalam fasa ketiga Metro Delhi. Ia dibuka pada 14 Mac 2018, dengan sambungan tambahan dibuka pada 6 Ogos.

Laluan Magenta (Laluan 8)

[sunting | sunting sumber]
See caption
Sebuah kereta api Laluan Magenta di stesen

Laluan Magenta merupakan laluan baharu pertama dalam fasa ketiga Metro Delhi. Jajaran Botanical Garden hingga Kalkaji Mandir dibuka pada 25 Disember 2017, manakala jajaran Janakpuri West hingga Kalkaji Mandir dibuka pada 28 Mei 2018.

Dalam sambungan Fasa IV, jajaran Janakpuri West hingga Krishna Park Extension dibuka pada 5 Januari 2026, dan laluan Majlis Park hingga Deepali Chowk dibuka pada 8 Mac 2026.

Laluan Kelabu (Laluan 9)

[sunting | sunting sumber]
A train at a station
Kereta api Hyundai Rotem di Laluan Grey

Laluan Grey (juga dikenali sebagai Laluan 9), laluan terpendek metro Delhi, beroperasi dari Dwarka ke Terminal Bas Dhansa di barat Delhi.[106]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. 1 2 "Delhi Metro handles 235.8 crore passenger journeys in 2025". The Pioneer. 16 March 2025. Dicapai pada 24 March 2026.
  2. ↑ "Board of Directors of DMRC". www.delhimetrorail.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 31 May 2022. Dicapai pada 2026-01-01.
  3. 1 2 Dayal, Anuj (15 November 2024). "FIRST TRAIN SET ORDERED FOR DELHI METRO'S PHASE 4 OPERATIONS REACHES DELHI" (Siaran akhbar). DMRC. Dicapai pada 24 January 2026. The Delhi Metro currently operates on a network of 392.4 kilometres with 288 Metro stations (including the Noida – Greater Noida corridor and the Rapid Metro, Gurugram) operating with a fleet of about 350 Metro trains with four, six and eight coach combinations on both, broad gauge as well as standard gauge tracks.
  4. ↑ "Delhi Metro adding 120 more coaches to upgrade remaining fleet of 6-coach trains". Hindustan Times (dalam bahasa Inggeris). 2021-04-04. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 April 2022. Dicapai pada 2022-04-10.
  5. 1 2 3 "Introduction | DMRC". www.delhimetrorail.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 April 2022. Dicapai pada 2022-04-16.
  6. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "DM - Train frequency"
  7. ↑ https://www.ice.org.uk/what-is-civil-engineering/infrastructure-projects/delhi-metro/
  8. ↑ "VROOM! Delhi metro top speed increased! Now, IGI Airport to New Delhi Railway Station in just". 22 March 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 31 July 2023. Dicapai pada 31 July 2023.
  9. 1 2 "Delhi airport metro line, now running at 100 KMPH". 23 March 2023.
  10. ↑ "Delhi Metro increases speed to 120 kmph on Airport Line. Know how long will it take to reach Delhi airport". Live Mint. 16 September 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 6 November 2023. Dicapai pada 25 October 2023.
  11. ↑ Dua, Tanya (24 November 2018). "After 5 years of riding the New York City subway, I tried the Delhi Metro at the busiest time of the year – and it showed me exactly what I'm missing". Business Insider. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 November 2018. Dicapai pada 24 February 2019.
  12. 1 2 3 4 5 "Present Network". www.delhimetrorail.com. Dicapai pada February 19, 2025.
  13. 1 2 "Route map". www.delhimetrorail.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 March 2023. Dicapai pada 2022-04-16.
  14. ↑ Priyangi Aggarwal (2026-03-09). "Pink Line comes full circle as Delhi Metro grows to 416 km". New Delhi: The Times of India. Dicapai pada 2026-03-12.
  15. ↑ "DMRC Services Update". delhimetrorail.com. Delhi Metro Rail Corporation (DMRC). 24 October 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 6 November 2023. Dicapai pada 14 November 2023.
  16. ↑ Roy, Sidharatha (25 December 2017). "Delhi Metro: It all started 15 Xmas days ago". The Times of India. New Delhi. Diarkibkan daripada yang asal pada 7 January 2018. Dicapai pada 16 January 2018.
  17. ↑ "DMRC's remarkable growth: Delhi Metro surpasses 390 kms, becomes India's longest metro network". 18 September 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 February 2024. Dicapai pada 19 September 2023.
  18. ↑ "Project Update an Janakpuri West – R. K. Ashram Marg corridor". Diarkibkan daripada yang asal pada 7 April 2023. Dicapai pada 25 April 2022.
  19. ↑ "Delhi Metro to join global club of metro networks having span of over 300 km". The Times of India. 29 October 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 31 October 2018. Dicapai pada 29 October 2018.
  20. ↑ Service, Tribune News. "PM inaugurates KMP expressway, Ballabhgarh-Mujesar Metro rail link". Tribuneindia News Service. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2019. Dicapai pada 20 November 2018.
  21. ↑ "Delhi Metro takes over operations of Gurgaon Rapid Metro". mint (dalam bahasa Inggeris). 23 October 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 February 2024. Dicapai pada 16 April 2022.
  22. ↑ "Delhi Metro handles 235.8 crore passenger journeys in 2025". Daily Pioneer. New Delhi. 18 January 2024. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 January 2024. Dicapai pada 19 March 2026.
  23. ↑ Ashish Chandrorkar (19 February 2021). "A comprehensive report on Metro rail systems in India" (PDF). Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 31 August 2021.
  24. ↑ "Delhi-NCR travel boost: RRTS, metro together solve connectivity puzzle; Namo Bharat stations integrated with DMRC". The Times of India. 2025-09-16. ISSN 0971-8257. Diarkibkan daripada yang asal pada 2 October 2025. Dicapai pada 2025-10-13.
  25. 1 2 Siemiatycki, Matti (June 2006). "Message in a Metro: Building Urban Rail Infrastructure and Image in Delhi, India". International Journal of Urban and Regional Research. 30 (2): 277–292. Bibcode:2006IJURR..30..277S. doi:10.1111/j.1468-2427.2006.00664.x.
  26. ↑ "History of Delhi Metro". DMRC. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 September 2010. Dicapai pada 17 September 2009.
  27. ↑ "The derailment of E Sreedharan". TOI (dalam bahasa Inggeris). 2 March 2021. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 March 2021. Dicapai pada 4 March 2021.
  28. ↑ "Structure of Delhi Metro". DMRC. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 September 2010. Dicapai pada 17 September 2009.
  29. ↑ "Sreedharan calls it a day; Mangu Singh takes over as new chief of Delhi Metro". NDTV.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 6 November 2023. Dicapai pada 2023-11-06.
  30. ↑ "Breaking Ground: A Narrative on the Making of Delhi Metro" (PDF). jica.go.jp. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 2 June 2024. Dicapai pada June 4, 2024.
  31. ↑ "Delhi metro rail work begins but without fanfare". The Indian Express. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 April 2008.
  32. ↑ "Indian PM launches Delhi metro". BBC News. 24 December 2002. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 April 2012. Dicapai pada 22 April 2010.
  33. ↑ "The Tribune, Chandigarh, India – Delhi and neighbourhood". The Tribune. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 March 2016. Dicapai pada 12 February 2017.
  34. ↑ "The Tribune – Magazine section – Saturday Extra". The Tribune. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 July 2007. Dicapai pada 12 February 2017.
  35. ↑ Nandini Lakshman (19 March 2007). "The Miracle-Worker of the Delhi Metro". Bloomberg BusinessWeek. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 December 2008. Dicapai pada 10 September 2009.
  36. 1 2 "Economic Survey of Delhi 2022–23" (PDF). m/s. 206–208. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 1 October 2023. Dicapai pada 30 March 2023.
  37. 1 2 "Economic Survey of Delhi 2014-15" (PDF). Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 20 October 2023.
  38. 1 2 3 4 5 "25 years of DMRC! How Delhi Metro has become a lifeline for the national capital – from 1995 to 2019". Financialexpress (dalam bahasa Inggeris). 2019-05-07. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 January 2024. Dicapai pada 2024-04-30.
  39. ↑ "Delhi Metro goes underground". The Times of India. 2005-07-02. ISSN 0971-8257. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 April 2024. Dicapai pada 2024-04-30.
  40. ↑ "PM inaugurates Barakhamba-Dwarka Metro line". The Times of India. 2005-12-30. ISSN 0971-8257. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 April 2024. Dicapai pada 2024-04-30.
  41. ↑ "Barakhamba-Indraprastha section of Metro opens". Hindustan Times (dalam bahasa Inggeris). 2006-11-11. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 April 2024. Dicapai pada 2024-04-30.
  42. ↑ "Metro comes to Dilshad Garden". Hindustan Times (dalam bahasa Inggeris). 2008-06-03. Diarkibkan daripada yang asal pada 20 December 2023. Dicapai pada 2024-04-27.
  43. ↑ "DU-Jahangirpuri Metro line flagged off, opens to public from today". The Indian Express (dalam bahasa Inggeris). 2009-02-04. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  44. ↑ "Delhi Metro reaches Gurgaon, brings smiles to residents". India Today (dalam bahasa Inggeris). 2010-06-21. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  45. ↑ "Chattarpur station to open today". The Times of India. 2010-08-26. ISSN 0971-8257. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 November 2012. Dicapai pada 2024-04-25.
  46. ↑ "Central Secretariat-Qutub Minar Metro line gets operational". India Today (dalam bahasa Inggeris). 2010-09-03. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  47. ↑ "Delhi Metro chugs into East Delhi". The Indian Express (dalam bahasa Inggeris). 2009-05-10. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  48. ↑ "Delhi Metro enters Noida, to open to public tomorrow". The Times of India. 2009-11-12. ISSN 0971-8257. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  49. ↑ "Noida Metro line extended to Dwarka Sec-21". The Economic Times. 2010-10-30. ISSN 0013-0389. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  50. ↑ "Anand Vihar Metro line opens for public". Zee News (dalam bahasa Inggeris). 2010-01-07. Diarkibkan daripada yang asal pada 2 May 2024. Dicapai pada 2024-04-30.
  51. ↑ "Delhi Metro begins service to Ghaziabad". India Today (dalam bahasa Inggeris). 2011-07-14. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  52. ↑ "Metro's Green Line opened". The Hindu (dalam bahasa Inggeris). 2010-04-02. ISSN 0971-751X. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  53. ↑ "Kirti Nagar-Ashok Park Metro opens to public". Zee News (dalam bahasa Inggeris). 2011-08-27. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  54. ↑ "Metro to JLN Stadium from today". The Indian Express (dalam bahasa Inggeris). 2010-10-03. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  55. ↑ "DMRC opens Sarita Vihar-Badarpur section". The Hindu (dalam bahasa Inggeris). 2011-01-14. ISSN 0971-751X. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  56. ↑ "Airport Express Corridor opens; reach IGI in 18 minutes". The Hindu (dalam bahasa Inggeris). 2011-02-23. ISSN 0971-751X. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2024. Dicapai pada 2024-04-27.
  57. ↑ "Airport Metro gets 2 new stations". Hindustan Times (dalam bahasa Inggeris). 2011-08-15. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 April 2024. Dicapai pada 2024-04-25.
  58. ↑ "Economic Survey of Delhi 2023–24, Chapter 12: Transport" (PDF). m/s. 240. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 30 September 2024. Dicapai pada 28 March 2024.
  59. ↑ "PM flags off Red Line extension". The Hindu (dalam bahasa Inggeris). 2019-03-08. ISSN 0971-751X. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 April 2024. Dicapai pada 2022-04-25.
  60. ↑ "Naidu, Kejriwal to flag-off Jahangirpuri-Samaypur Badli extension of Delhi Metro". Zee News (dalam bahasa Inggeris). 2015-11-10. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 May 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  61. ↑ "Blue Line Metro: PM Modi inaugurates Delhi Metro's Blue Line extension | Noida News". The Times of India. 9 March 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 April 2023. Dicapai pada 9 March 2019.
  62. ↑ "Delhi Metro Green Line: Mundka-Bahadurgarh section inaugurated by PM Modi; 5 facts every commuter should know". Financialexpress (dalam bahasa Inggeris). 2018-06-24. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  63. ↑ "Delhi metro's first interchange station inaugurated at Punjabi Bagh, connects Green line to Pink line". Home News India. West Punjabi Bagh, Punjabi Bagh, Delhi. March 29, 2022. Dicapai pada March 31, 2022.
  64. ↑ "Delhi Metro's Mandi House-Central Secretariat line opens". The Times of India. 2014-06-26. ISSN 0971-8257. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 January 2019. Dicapai pada 2024-04-26.
  65. ↑ "Delhi Metro services begin on ITO-Mandi House section". Zee News (dalam bahasa Inggeris). 2015-06-08. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  66. ↑ "PM Narendra Modi inaugurates Badarpur-Faridabad metro line". Business Today (dalam bahasa Inggeris). 2015-09-06. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  67. ↑ "Delhi Metro's ITO-Kashmere Gate 'Heritage Line' opens for public". Business Standard. 28 May 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 26 April 2024.
  68. ↑ "Delhi Metro Violet Line: PM Modi flags off new Escorts Mujesar-Ballabhgarh section; check route, stations". Financialexpress (dalam bahasa Inggeris). 2018-11-19. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  69. ↑ "Airport Line extension opens for passengers, ends at YashoBhoomi Dwarka Sector 25 station". The Times of India. 2023-09-17. ISSN 0971-8257. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  70. ↑ "Majlis Park-South Campus corridor of Delhi Metro's Pink Line inaugurated". The Times of India. 2018-03-14. ISSN 0971-8257. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  71. ↑ "Delhi Metro's South Campus-Lajpat Nagar section on Pink Line inaugurated". Hindustan Times (dalam bahasa Inggeris). 2018-08-06. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  72. ↑ "Delhi Metro's Pink Line from Shiv Vihar to Trilokpuri now open for public". Business Today (dalam bahasa Inggeris). 2018-10-31. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  73. ↑ "Delhi metro pink line: Lajpat Nagar-Mayur Vihar Pocket 1 corridor inaugurated". The Times of India. 2018-12-31. ISSN 0971-8257. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 Februari 2019. Dicapai pada 2024-04-26.
  74. ↑ "Pink Line: Cut Travel Time & Save Money As Trilokpuri - Mayur Vihar Pocket 1 To Open Today". news.abplive.com (dalam bahasa Inggeris). 2021-08-06. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 April 2024. Dicapai pada 2024-04-25.
  75. ↑ "Delhi Metro's Magenta Line open to public from 5 pm; expected to ferry over 3.6 lakh commuters daily". Firstpost (dalam bahasa Inggeris). 2017-12-25. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  76. ↑ "Delhi Metro's Kalkaji Mandir-Janakpuri West stretch inaugurated". Hindustan Times (dalam bahasa Inggeris). 2018-05-28. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  77. ↑ "Delhi Metro's Grey Line connecting Dwarka and Najafgarh inaugurated". Business Today (dalam bahasa Inggeris). 2019-10-04. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2024. Dicapai pada 2024-04-26.
  78. ↑ "Grey Line: Delhi Metro's Najafgarh-Dhansa Bus Stand corridor inaugurated". The Hindu (dalam bahasa Inggeris). 2021-09-18. ISSN 0971-751X. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 April 2024. Dicapai pada 2024-04-25.
  79. 1 2 "PM Modi inaugurates two new Delhi Metro corridors: Key details of Pink and Magenta line extension". Hindustan Times (dalam bahasa Inggeris). 2026-03-08. Dicapai pada 2026-03-08.
  80. 1 2 "Work begins on Delhi Metro Phase-IV". The Hindu (dalam bahasa Inggeris). 31 December 2019. ISSN 0971-751X. Dicapai pada 31 December 2019.
  81. 1 2 "First section of Delhi Metro phase-IV to open by July 2024, says DMRC chief". TimesNow (dalam bahasa Inggeris). 2023-11-05. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 November 2023. Dicapai pada 2023-11-24.
  82. ↑ "Cabinet approves two corridors of Delhi Metro Phase-IV projects namely (i) Lajpat Nagar to Saket G-Block and (ii) Inderlok to Indraprastha". March 13, 2024. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 December 2024. Dicapai pada 13 March 2024.
  83. ↑ "Cabinet okays two new Delhi Metro corridors at ₹8400 crore project cost | All you need to know". Hindustan Times (dalam bahasa Inggeris). 2024-03-13. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 October 2024. Dicapai pada 2024-03-13.
  84. 1 2 "Delhi Metro Update: Two new metro lines announced for National Capital! Inderlok to Indraprastha and Lajpat Nagar to Saket G Block - Here' all you need to know - Infrastructure News | The Financial Express". www.financialexpress.com (dalam bahasa Inggeris). 2024-03-13. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 December 2024. Dicapai pada 2024-03-14.
  85. ↑ "Golden Line: DMRC begins work on Lajpat Nagar-Saket G block metro corridor". The Economic Times. 2025-12-12. ISSN 0013-0389. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 December 2025. Dicapai pada 2025-12-12.
  86. ↑ "Delhi Metro: Red Line to Extend to Kundli in Haryana, Check Station Names - News18". News18 (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 13 February 2025. Dicapai pada 2025-12-12.
  87. ↑ "Union Cabinet approves Rithala-Kundli corridor of Delhi Metro". The Hindu (dalam bahasa Inggeris). 2024-12-06. ISSN 0971-751X. Diarkibkan daripada yang asal pada 5 April 2025. Dicapai pada 2025-12-12.
  88. 1 2 3 "Cabinet approves 3 new corridors of Delhi Metro worth ₹12,015 crore; PM Modi says, Delhi Metro expansion to boost 'Ease of Living' in national capital". News on air (dalam bahasa Inggeris). 2015-12-25. Dicapai pada 2026-02-26.
  89. ↑ "Delhi Metro Red Line". Diarkibkan daripada yang asal pada 5 October 2016. Dicapai pada 20 September 2016.
  90. 1 2 "On May 2, Metro to cross the Yamuna again". The Times of India. New Delhi. 24 April 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 February 2015. Dicapai pada 16 January 2018. Ralat petik: Tag <ref> tidak sah, nama "Yamuna" digunakan secara berulang dengan kandungan yang berbeza
  91. ↑ "DMRC to introduce six-coach trains on Dilshad Garden-Rithala line on Sunday". The Times of India. New Delhi. 23 November 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 February 2015. Dicapai pada 16 January 2018.
  92. ↑ "Eight-coach trains introduced on Red line: Delhi Metro". The Times of India. 8 November 2022. Diarkibkan daripada yang asal pada 20 February 2023. Dicapai pada 20 February 2023.
  93. ↑ "A subterranean journey begins". The Times of India. New Delhi. 20 December 2004. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 March 2018. Dicapai pada 22 January 2018.
  94. 1 2 "Metro Station Information". DMRC. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 September 2010. Dicapai pada 29 March 2009. Ralat petik: Tag <ref> tidak sah, nama "Stations" digunakan secara berulang dengan kandungan yang berbeza
  95. ↑ "Delhi Metro Museum Celebrates 3rd Anniversary". RailNews Media India Ltd. Diarkibkan daripada yang asal pada 11 September 2014.
  96. ↑ "Hauz Khas set to get deepest underground metro station by March 2016". The Indian Express. New Delhi. 16 September 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 January 2018. Dicapai pada 22 January 2018.
  97. ↑ Sharma, Nidhi (29 June 2005). "New Delhi Metro station, your connect with National rail". The Times of India. New Delhi. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 January 2018. Dicapai pada 22 January 2018.
  98. ↑ "Secretariat to DU in 18 minutes flat". The Hindu. 1 July 2005. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 February 2016. Dicapai pada 22 January 2018.
  99. 1 2 "Metro enters Noida, set to change travelling habits of people". Daily News and Analysis. 12 November 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 April 2012. Dicapai pada 12 January 2009.
  100. ↑ "Metro to travel underground and overhead". The Times of India. 28 December 2005. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 January 2013. Dicapai pada 4 April 2010.
  101. ↑ "Delhi Anand Vihar Metro line opens for public". The Economic Times. 7 January 2010. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 January 2010. Dicapai pada 8 January 2010.
  102. ↑ "Anand Vihar – Vaishali Section To Open For Passenger Services From 14th July 2011" (Siaran akhbar). DMRC. 13 July 2011. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 July 2011.
  103. ↑ "Metro gets first standard gauge depot". The Hindu. New Delhi. 23 February 2010. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 March 2021. Dicapai pada 16 January 2018.
  104. ↑ "Delhi Airport Express rail link opens". Railway Gazette International. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 December 2019. Dicapai pada 27 April 2022.
  105. ↑ "Airport Express Link: Metro gives a preview". The Indian Express. New Delhi. 6 November 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 February 2016. Dicapai pada 16 January 2018.
  106. ↑ "Grey Line's Najafgarh- Dhansa Bus Stand Section Opens: How It Will Benefit Commuters". NDTV.com. 18 September 2021. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 September 2021. Dicapai pada 2021-09-19.
  1. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "fn1"
  2. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "line_util"
  3. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "fn2"
  4. ↑ tesen pertukaran dikira lebih daripada sekali. Terdapat 26 stesen pertukaran. Jika stesen pertukaran dikira sekali sahaja, jumlahnya ialah 245 stesen. Stesen Ashok Park Main, di mana dua cabang Laluan Hijau berkongsi landasan dan platform, dikira sebagai satu stesen. Stesen Noida Metro dan Metro Gurgaon tidak diambil kira; jika diambil kira, jumlahnya ialah 303 stesen..[13][12][5]
  5. ↑ The Delhi Metro's own network length is 374.47 km. The Gurgaon Metro and Noida Metro are operated and maintained by the Delhi Metro Rail Corporation, and the total length operated by the DMRC is 416.49 kilometer (258.79 bt).[13][14][5]
  6. ↑ Based on line utilisation, which counts transit lines used for a single journey.
Ralat petik: Tag <ref> wujud untuk kumpulan bernama "lower-alpha", tetapi tiada tag <references group="lower-alpha"/> yang berpadanan disertakan
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Metro_Delhi&oldid=6871102"