Muntah paus

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Bekas berisi ketulan muntahan paus

Muntah paus atau ambergris [am.bĕr.gris] ialah sejenis pepejal kekelabuan yang berlilin dan mudah terbakar dihasilkan daripada rembesan dalaman saluran hempedu paus sperma.[1] Pepejal ini pada awalnya berbau hanyir namun lama-kelamaan mereput menghasilkan bau wangi seakan alkohol isopropil.[2]

Ia lazim digunakan dalam minyak wangi sebagai pengikat kepada bahan wangian yang boleh mengekalkan haruman dihasilkan pada tempoh yang sangat lama.[3]

Peristilahan[sunting | sunting sumber]

Bahan "muntahan paus" atau "muntah paus" dikatakan bernama sedemikian berdasarkan bentuk longgokan yang timbul seakan sisa muntah yang keluar daripada ikan tersebut,[4] tetapi pepejal ini sebenarnya lebih dihasilkan dalam usus lalu dikeluarkan daripada dubur ia;[5] Namun, pemuntahan melalui mulut adakalanya boleh berlaku jika rembesan yang terkumpul terlalu bebas untuk dikeluarkan melalui jalan dubur yang biasa.[4]

Perkataan "ambergris" pula datang daripada pinjaman Bahasa Perancis: ambre gris berakar daripada akar Bahasa Latin: ambra grisea yang bererti "ambar kelabu".[6][7]

Ciri[sunting | sunting sumber]

Sifat fizikal[sunting | sunting sumber]

Bahan berlemak yang terbuang dari dalam ikan paus ini pada asalnya lembut berwarna putih pucat (malah juga kehitaman) serta berbau najis yang kuat. Sifat ia akan berubah setelah sekian lama hanyut terdedah kepada sinaran dan haba matahari yang menguraikan dan mengoksidakan ia; pepejal ini mengeras dan menghitam mengeluarkan suatu bau yang harum. Sisa ini sering hanyut dibawa arus lautan selama bertahun-tahun sebelum akhirnya terdampar di pesisiran lautan,[8] hal ini menjadikan muntah paus sangat jarang dan berharga sehingga mampu mencecah ribuan dolar.

Ketulan dan longgokan yang terdampar ini wujud dalam pelbagai saiz dan berat dari seringan 15 gram sampailah ke seberat lebih 50 kilogram.[6]

Kandungan kimia[sunting | sunting sumber]

Bahan ini tidak terkesan daripada pendedahan kepada asid.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Ambergris. Britannica. Dicapai pada 31 January 2013.
  2. ^ Burr, Chandler (2003). The Emperor of Scent: A Story of Perfume, Obsession, and the Last Mystery of the Senses. New York: Random House. ISBN 978-0-375-50797-7.
  3. ^ Panten, J. and Surburg, H. 2016. Flavors and Fragrances, 3. Aromatic and Heterocyclic Compounds. Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. 1–45.
  4. ^ a b William F. Perrin; Bernd Wursig; J. G.M. Thewissen (2009). Encyclopedia of Marine Mammals. Academic Press. m/s. 28. ISBN 978-0080919935.
  5. ^ Phesi Ester Julikawati (14 November 2017). "Ambergris Bukan Muntahan Paus, tapi..." TEMPO. Dicapai pada 19 Februari 2020.
  6. ^ a b Chisholm, Hugh, penyunting (1911). Ambergris. Encyclopædia Britannica (ed. ke-11). Cambridge University Press. m/s. 794.
  7. ^ Wedgwood, Hensleigh (1855). "On False Etymologies". Transactions of the Philological Society (6): 66.
  8. ^ Kemp, Christopher (2012). Floating Gold: A Natural (and Unnatural) History of Ambergris. University of Chicago Press. halaman 12–13. ISBN 978-0-226-43036-2.

Pautan luar[sunting | sunting sumber]