Nord (jabatan Perancis)

Nord Département du Nord
Jabatan
Negara	Perancis
Wilayah	Hauts-de-France
Prefektur	Lille
Arondissement	6
Penduduk  (2023)
• Jumlah	2,615,635
• Kepadatan	455.5/km2 (1,180/batu persegi)
ISO 3166 code	FR-59
Tapak sesawang	https://lenord.fr/

Nord (Perancis: Département du Nord) ialah sebuah jabatan Perancis yang terletak di wilayah Hauts-de-France, di bahagian utara Perancis. Nama Nord bermaksud "Utara" dalam bahasa Perancis dan merujuk kepada kedudukannya di bahagian paling utara tanah besar Perancis.

Prefektur jabatan ini ialah Lille, yang juga merupakan ibu negeri wilayah Hauts-de-France. Nord mempunyai kod jabatan 59 dan bersempadan dengan Belgium di bahagian utara dan timur.

Dengan jumlah penduduk sebanyak 2,615,635 orang pada tahun 2023, Nord merupakan salah satu jabatan yang paling ramai penduduk di Perancis. Kepadatan penduduknya pada tahun yang sama ialah kira-kira 455.5 orang bagi setiap kilometer persegi.

Geografi

Nord terletak di bahagian paling utara Perancis dan merupakan sebahagian daripada wilayah pentadbiran Hauts-de-France.

Jabatan ini bersempadan dengan:

• Belgium di utara dan timur;
• Pas-de-Calais di barat;
• Somme di barat daya;
• Aisne di selatan; dan
• Ardennes di tenggara.

Kedudukan Nord menjadikannya salah satu kawasan utama hubungan darat antara Perancis dan Belgium serta kawasan lain di Benelux.

Pentadbiran

Nord mempunyai kod geografi rasmi 59. Pusat pentadbiran jabatan ialah Lille.

Pada 1 Januari 2026, jabatan Nord dibahagikan kepada 6 arrondissement dan 647 komuniti.

Enam arrondissement tersebut ialah:

Bil.	Arrondissement	Pusat pentadbiran
1	Avesnes-sur-Helpe Avesnes-sur-Helpe 2 [[Arrondissement Cambrai Cambrai - 3 [[Arrondissement Douai Douai - 4 [[Arrondissement Dunkirk Dunkirk - 5 [[Arrondissement Lille Lille - 6 [[Arrondissement Valenciennes Valenciennes

Bandar utama

Antara bandar utama di Nord ialah:

• Lille;
• Roubaix;
• Tourcoing;
• Dunkirk;
• Villeneuve-d'Ascq;
• Valenciennes;
• Douai;
• Cambrai;
• Maubeuge;
• Wattrelos; dan
• Armentières.

Lille merupakan pusat pentadbiran dan bandar utama jabatan serta salah satu pusat bandar terpenting di utara Perancis.

Kawasan metropolitan Lille mempunyai hubungan ekonomi, pengangkutan dan kebudayaan yang rapat dengan Belgium dan kawasan sempadan.

Demografi

Menurut data INSEE, Nord mempunyai populasi sebanyak 2,615,635 orang pada tahun 2023. Kepadatan penduduknya ialah 455.5 orang/km².

Jumlah penduduk Nord menjadikannya antara jabatan paling ramai penduduk di Perancis.

Penduduknya tertumpu terutamanya di kawasan bandar dan perindustrian di sekitar Lille, Roubaix, Tourcoing, Dunkirk dan Valenciennes.

Populasi Nord mengalami pertumbuhan purata tahunan sebanyak kira-kira 0.1% antara tahun 2017 dan 2023.

Sejarah

Jabatan Nord diwujudkan semasa Revolusi Perancis pada tahun 1790 sebagai sebahagian daripada penyusunan semula pentadbiran wilayah Perancis.

Jabatan ini dibentuk daripada sebahagian wilayah sejarah Flanders dan Hainaut, serta kawasan lain yang kemudiannya menjadi sebahagian daripada Perancis.

Kedudukan Nord berhampiran Belgium menyebabkan sejarahnya berkait rapat dengan perkembangan politik dan ekonomi Eropah Barat.

Perindustrian

Nord merupakan salah satu kawasan perindustrian utama Perancis pada abad ke-19 dan ke-20.

Perkembangan industri banyak dipengaruhi oleh:

• Perlombongan arang batu;
• Industri tekstil;
• Industri keluli;
• Industri kejuruteraan;
• Pengeluaran kereta; dan
• Industri kimia.

Kawasan perlombongan arang batu di utara Perancis menjadi salah satu pusat penting Revolusi Perindustrian.

Walaupun banyak lombong arang batu telah ditutup, warisan perindustrian masih menjadi sebahagian penting daripada identiti budaya dan sejarah Nord.

Ekonomi

Ekonomi Nord merupakan antara ekonomi wilayah yang paling pelbagai di Perancis.

Sektor penting termasuk:

• Perkhidmatan;
• Perdagangan;
• Industri;
• Pengangkutan dan logistik;
• Teknologi;
• Pendidikan;
• Pelancongan;
• Industri makanan; dan
• Pembuatan.

Kedudukan Nord berhampiran Belgium dan rangkaian pengangkutan Eropah menjadikannya lokasi penting untuk perdagangan rentas sempadan.

Lille berfungsi sebagai pusat ekonomi dan perkhidmatan utama.

Dunkirk pula mempunyai sektor pelabuhan dan industri yang penting.

Valenciennes mempunyai sejarah perindustrian yang berkaitan dengan industri automotif dan kejuruteraan.

Pengangkutan

Nord mempunyai rangkaian pengangkutan yang maju kerana kedudukannya di antara Paris, Brussels, London dan kawasan Eropah Barat yang lain.

Lille merupakan salah satu hab pengangkutan utama di utara Perancis.

Perkhidmatan kereta api berkelajuan tinggi TGV dan Eurostar menghubungkan Lille dengan bandar-bandar utama di Perancis, Belgium dan United Kingdom.

Rangkaian lebuh raya pula menghubungkan Nord dengan kawasan lain di Perancis dan Belgium.

Pelabuhan Dunkirk

Pelabuhan Dunkirk merupakan salah satu pelabuhan utama Perancis dan memainkan peranan penting dalam perdagangan antarabangsa.

Pelabuhan tersebut mengendalikan pelbagai jenis barangan dan mempunyai hubungan dengan kawasan industri di sekitar Dunkirk.

Kedudukan Dunkirk di pantai Laut Utara menjadikannya penting untuk perdagangan maritim Eropah.

Budaya

Nord mempunyai budaya serantau yang dipengaruhi oleh sejarah Perancis dan Flanders.

Budaya tempatan dapat dilihat melalui:

• Bahasa dan dialek serantau;
• Masakan;
• Karnival;
• Muzik;
• Seni bina;
• Perayaan tempatan; dan
• Tradisi komuniti.

Kawasan Nord juga terkenal dengan tradisi carnaval, khususnya di bandar-bandar seperti Dunkirk.

Bahasa

Bahasa Perancis ialah bahasa rasmi yang digunakan dalam pentadbiran dan pendidikan.

Disebabkan sejarahnya sebagai sebahagian daripada kawasan Flanders, beberapa kawasan di Nord mempunyai hubungan sejarah dengan bahasa Belanda dan dialek Flemish Barat.

Bahasa dan dialek serantau tersebut merupakan sebahagian daripada warisan budaya utara Perancis.

Pelancongan

Nord mempunyai pelbagai tarikan pelancongan.

Antara lokasi utama termasuk:

• Lille;
• Dunkirk;
• Roubaix;
• Tourcoing;
• Valenciennes;
• Cambrai;
• Douai;
• Bandar-bandar bersejarah Flanders;
• Kawasan pantai Laut Utara; dan
• Tapak warisan perindustrian.

Lille terkenal dengan pusat bandar bersejarahnya dan seni bina Flemish.

Dunkirk pula terkenal dengan pantai, pelabuhan dan karnival tahunannya.

Pendidikan

Lille merupakan salah satu pusat pendidikan tinggi utama di utara Perancis.

Antara institusi pendidikan tinggi yang beroperasi di kawasan jabatan termasuk universiti dan institusi pengajian tinggi yang terletak di Lille dan bandar-bandar sekitarnya.

Kehadiran institusi pendidikan tinggi menyumbang kepada perkembangan ekonomi berasaskan pengetahuan dan penyelidikan di kawasan tersebut.

Sukan

Nord mempunyai tradisi sukan yang kukuh.

Antara sukan popular termasuk:

• Bola sepak;
• Berbasikal;
• Ragbi;
• Bola keranjang; dan
• Atletik.

Lille OSC merupakan salah satu kelab bola sepak utama yang berpangkalan di jabatan ini.

Alam sekitar

Nord mempunyai pelbagai jenis landskap, termasuk:

• Kawasan bandar;
• Kawasan pertanian;
• Hutan;
• Pantai Laut Utara;
• Kawasan paya; dan
• Bekas kawasan perlombongan.

Perubahan struktur ekonomi daripada industri berat kepada ekonomi perkhidmatan turut menyebabkan usaha pemulihan kawasan perindustrian lama dan pemuliharaan alam sekitar.

Politik

Nord merupakan salah satu jabatan yang mempunyai kepentingan politik yang besar di Perancis kerana jumlah penduduknya yang tinggi.

Jabatan ini mempunyai wakil dalam Perhimpunan Kebangsaan dan Senat.

Pentadbiran tempatan dijalankan melalui Majlis Jabatan Nord, manakala kerajaan pusat diwakili oleh prefektur jabatan.

Majlis Jabatan

Majlis Jabatan Nord (Conseil départemental du Nord) merupakan badan perwakilan tempatan yang menguruskan bidang kuasa jabatan.

Antara tanggungjawab kerajaan jabatan termasuk:

• Perkhidmatan sosial;
• Bantuan kepada golongan rentan;
• Pengurusan jalan jabatan;
• Pendidikan menengah;
• Perlindungan kanak-kanak; dan
• Pembangunan wilayah.

Hubungan rentas sempadan

Kedudukan Nord yang bersempadan dengan Belgium menjadikan hubungan rentas sempadan penting dalam kehidupan ekonomi dan sosial penduduk.

Kawasan Lille dan bandar-bandar berhampiran sempadan Belgium mempunyai hubungan yang erat dengan bandar-bandar Belgium seperti Kortrijk, Tournai dan Mouscron.

Kerjasama rentas sempadan meliputi:

• Pengangkutan;
• Pekerjaan;
• Perdagangan;
• Pendidikan;
• Kebudayaan; dan
• Pelancongan.

Warisan

Nord mempunyai warisan sejarah dan budaya yang pelbagai.

Antara unsur warisan penting termasuk:

• Pusat bandar bersejarah Lille;
• Seni bina Flemish;
• Warisan perlombongan;
• Warisan industri;
• Pelabuhan Dunkirk;
• Tradisi karnival; dan
• Tapak keagamaan dan bersejarah.

Lihat juga

• Perancis
• Hauts-de-France
• Lille
• Dunkirk
• Pas-de-Calais
• Belgium
• Jabatan Perancis
• Senarai jabatan di Perancis

Pautan luar

• INSEE – Département du Nord
• insee%20–%20statistik%20nord
• Majlis Jabatan Nord
• Prefektur Nord