Parti Bansa Dayak Sarawak Baru

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Pergi ke pandu arah Pergi ke carian
Parti Bansa Dayak Sarawak
Sarawak Native People's Party
SingkatanPBDS
PresidenBobby William
Setiausaha agungSai Malaka
Timbalan Presiden• Mejar (B) Moses Ripai
• Julius Enchana
• Kipli anak Ayom
Datuk Ali Biju
Naib Presiden• Adman Jubang
• Dr. Bego Sepop
• Baba Emperan
• Sawing Kedit
• Emilia Ambrose
• Avester Ujan anak Daya
• Wen Achat
Bendahari AgungSaini Kakong
PengasasLeo Moggie, Daniel Tajem
Ditubuhkan28 Ogos 2013
Didahului olehParti Bansa Dayak Sarawak Baru (PBDSB)
Ibu pejabat1st Floor, Lot 5855, Sublot 1192, Sibu Jaya, Sibu, 96000 SARAWAK.
Sayap beliaPergerakan Pemuda PBDS
Sayap wanitaPergerakan Wanita PBDS
IdeologiNasionalisme Sarawak
Hak sosial & budaya Dayak
Kebajikan rakyat Sarawak
Demokrasi sosial negeri
Semangat perpaduan
Semangat bangsa Dayak
Kuasa politik Dayak
Perjuangan hak negeri
Hak golongan belia
Hak golongan wanita
Hak pembangunan negeri
Kedudukan politikBerhaluan tengah
Penggabungan kebangsaanGagasan Rakyat Sarawak (2022–kini)
WarnaBiru, Merah, Kuning
SloganAgi Idup Agi Ngelaban
Dewan Negara:
0 / 70
Dewan Rakyat:
0 / 31
(kerusi Parlimen di Sarawak)
Dewan Undangan Negeri Sarawak:
0 / 82
Premier Sarawak:
0 / 1
(hanya di Sarawak)
Laman sesawang
Laman sesawang[pautan mati]
Politik Malaysia
Parti politik
Pilihan raya
Parti Bansa Dayak Sarawak Baru di Facebook

Parti Bansa Dayak Sarawak (Bahasa Inggeris: New Sarawak Native People's Party, singkatan PBDS, atau dulu dikenali sebagai PBDS Baru) merupakan sebuah parti politik berhaluan tengah yang berpangkalan di Sibu, Sarawak. Ia merupakan sebuah parti politik tempatan yang diaktifkan semula serta diluluskan oleh Pendaftar Pertubuhan Malaysia (RoS), selepas 9 tahun dibubarkan. Sepanjang tempoh pembubaran parti lamanya, Parti Bangsa Dayak Sarawak (PBDS), terdapat 2 buah parti politik tempatan yang didominasi oleh kaum Dayak, iaitu Parti Rakyat Sarawak (PRS) (merupakan parti politik tempatan Dayak yang lebih konsisten di Sarawak sehingga kini) dan Kongres Dayak Malaysia (MDC) yang pernah wujud pada awal 2000-an tetapi gagal didaftarkan oleh RoS atas sebab isu sensitiviti yang melibatkan seluruh masyarakat Dayak.

Perebutan jawatan dalaman Parti Bansa Dayak Sarawak (PBDS) antara Datuk Seri Daniel Tajem yang sepatutnya mengambil alih kepimpinan parti itu tapi telah dibantahi dan dipertikaikan, dan bekas Ketua Penerangan PBDS, Datuk Seri Dr. James Jemut Masing telah mengakibatkan parti PBDS dibatalkan pendaftarannya oleh Pendaftar Pertubuhan (ROS) dan dibubarkan sebanyak 2 kali pada 5 Disember 2003 dan 21 Oktober 2004. Manakala pendaftaran bagi Kongres Dayak Malaysia (MDC) yang telah dikemukakan pada 6 Mei 2005 pula telah ditolak oleh Kementerian Dalam Negeri (KDN) melalui suratnya bertarikh 9 April 2008 berhubung keputusan ROS pada 19 Julai 2006 yang menolak permohonan MDC untuk didaftarkan sebagai parti politik atas sebab "keselamatan dan ketenteraman awam" di bawah Artikel 7 Akta Pertubuhan. Anggota jawatankuasa penaja MDC Walau bagaimanapun telah mengemukakan rayuan kepada KDN pada 12 Ogos 2006 berhubung keputusan ROS itu namun rayuan pendaftaran barunya masih belum diluluskan sehingga kini.

Kelengahan dan keengganan ROS meluluskan pendaftaran MDC telah membuntukan usaha jawatankuasa penaja parti baru itu yang memutuskan untuk tidak merujuk masalah mereka kepada penghakiman di mahkamah dan hanya dapat menyerahkan nasib masa depan parti baru mereka yang belum dapat didaftarkan kepada ROS. Usaha baru juga dilakukan bagi mendaftarkan semula Parti Bangsa Dayak Sarawak Baru (PBDS Baru). Parti ini sah didaftarkan pada 28 Ogos 2013. Pada 2020, Resolusi Kapit telah diadakan dan mencadangkan agar nama parti ini dikenali sebagai Parti Bansa Dayak Sarawak. Usul ini telah dipersetujui semasa TDC 2022. Pada September 2022, ROS telah meluluskan pendaftaran parti sebagai PBDS Dan logo parti menggunakan logo asal 1983 ~ 2004. [1] PBDS Baru pernah bertanding di lima (5) kerusi majoriti etnik Dayak di dalam Pilihan raya negeri Sarawak 2016.[2][3]

Kini, parti politik ini dipimpin sepenuhnya oleh Bobby William. Beliau telah dipilih menjadi Presiden PBDSB pada tahun 2019. Pada 27 September 2022, Pendaftaran Pertubuhan (RoS) secara rasminya mengesahkan penjenamaan semula & transformasi baharu PBDSB, dengan nama asalnya iaitu Parti Bansa Dayak Sarawak (PBDS).[4]

Agenda utama penubuhan Parti Bansa Dayak Sarawak (PBDS)[sunting | sunting sumber]

  • Hak politik seluruh bangsa Dayak di Sarawak, termasuk melibatkan hak politik belia Dayak, hak politik wanita Dayak, serta hak kuasa rakyat Sarawak melalui kaedah pengundian (electoral system).
  • Hak sosioekonomi masyarakat Dayak. Ini termasuk sektor perniagaan kecil-kecilan & perniagaan berskala sederhana, bantuan-bantuan asas perniagaan untuk bangsa Dayak, sektor pertanian & komoditi secara kecil-kecilan, dan keupayaan penggunaan teknologi moden untuk tujuan pertanian & penternakan.
  • Melaksanakan pemberian peruntukan pembangunan menyeluruh demi memajukan wilayah Sarawak. Ini termasuklah peruntukan RM 30 bilion (peruntukan untuk pembangunan wilayah Sarawak), dan RM 8 bilion (peruntukan khas untuk seluruh komuniti Dayak).[5]
  • Memperkukuhkan kerjasama antarabangsa melalui pelaksanaan pelbagai aktiviti atau kempen pelancongan di Sarawak, penganjuran pelbagai majlis, aktiviti, atau acara berskala besar di Sarawak, menggalakkan masyarakat ASEAN untuk mendalami ilmu mengenai sejarah & asal usul masyarakat di Sarawak, serta memantapkan industri seni & budaya, fesyen & gaya hidup, dan warisan tradisi pelbagai kaum di negeri ini.
  • Hak sosiopendidikan dan pengajian tinggi untuk anak-anak Dayak. Ini melibatkan bantuan pendidikan untuk anak-anak Dayak dari golongan miskin & berpendapatan rendah, memperluaskan pendidikan tinggi (universiti, kolej, & kolej vokasional) untuk golongan belia Dayak, serta mewujudkan Tabung Pendidikan Anak Dayak Sarawak (TPADS), Majlis Pendidikan Nasional Sarawak (MPNS), dan Sarawak International Dayak Education Council (SIDEC).
  • Hak warisan, budaya dan cara hidup masyarakat Dayak di Sarawak. Ini termasuk bantuan-bantuan khas untuk bangsa Dayak, hak warisan & tradisi asal bangsa Dayak, hak ekonomi, hak sosial, serta hak asal peribumi Dayak di Sarawak.
  • Sistem ekonomi & bisnes yang berorientasikan agrikultur, pertanian moden & penternakan yang didominasi oleh masyarakat Dayak.
  • Menghapuskan & membanteras budaya rasisme (racism), amalan prejudis, serta budaya pilih kasih dalam kalangan ahli-ahli PBDS, para pemimpin tempatan, anak-anak Dayak, golongan masyarakat Dayak, serta seluruh masyarakat yang pelbagai kaum, agama, dan bangsa di Sarawak.
  • Menggalakkan golongan belia Dayak menceburi bidang keusahawanan digital (digital entrepreneurship), bidang kejuruteraan teknologi moden, bidang ilmu sains & aeroangkasa, bidang sukan, bidang seni & budaya, serta bidang hartanah (properties).
  • Hak-hak yang melibatkan golongan belia Dayak, seperti bantuan kewangan khas belia, peluang perniagaan yang lebih baik, bantuan keusahawanan yang lebih baik, bantuan pendidikan, bantuan pengajian tinggi, serta hal ehwal berkaitan perkhidmatan awam negeri, khususnya untuk golongan belia Dayak.
  • Hak-hak yang memfokuskan golongan wanita Dayak seperti hal ehwal keusahawanan wanita, bantuan kewangan khas untuk wanita, peluang pekerjaan, serta bakat & kebolehan wanita Dayak dalam bidang ekonomi, budaya, sukan, politik, dan kebajikan sosial.
  • Membanteras & menghapuskan sepenuhnya amalan rasuah yang melibatkan untuk tujuan tertentu seperti politik wang, penggubahan wang haram, salah guna dana rakyat, pemalsuan dokumen-dokumen kerajaan, dan salah guna kuasa jawatan parti.
  • Menghapuskan sepenuhnya amalan budaya lompat parti di kalangan semua ahli-ahli PBDS, termasuk semua ahli dalam Majlis Pimpinan Tertinggi PBDS, Pemuda PBDS, dan Wanita PBDS.
  • Mewujudkan lebih banyak bakat dan kebolehan seluruh masyarakat Dayak dalam pelbagai bidang, seperti sukan, ekonomi, sosial, politik, seni & budaya, perfileman, kewartawanan, dan banyak lagi.
  • Utamakan sepenuhnya budaya integriti, berwawasan tinggi, berilmu, dan mempunyai nilai-nilai kepimpinan yang lebih baik, khususnya seluruh masyarakat Dayak di Sarawak.
  • Mengutamakan pembangunan infrastruktur asas Sarawak seperti bekalan air percuma, bekalan elektrik percuma, perluasan liputan internet berkelajuan tinggi 4G & 5G, serta pembinaan jalan-jalan raya di kawasan luar bandar & perkampungan.
  • Melaksanakan pelbagai pembangunan projek berimpak besar (seperti projek kompleks perumahan rakyat, projek penyelenggaraan sekolah-sekolah daif / rosak, projek penyelenggaraan jalan raya & lebuh raya, projek bandar baharu & bandar mesra alam baharu, dan projek membaikpulih kemudahan-kemudahan sedia ada di kawasan perkampungan & luar bandar), serta projek-projek pembangunan lain yang dikhususkan untuk masyarakat Dayak serta seluruh masyarakat berbilang kaum dan agama, bagi menjamin kesejahteraan seluruh rakyat Sarawak.
  • Melaksanakan tuntutan hak-hak & kedaulatan wilayah Sarawak seperti yang termaktub dalam Perjanjian Malaysia (MA63). Ini termasuk hak tanah peribumi Sarawak, hak imigresen, hak royalti minyak & gas Sarawak, hal ehwal peribumi Dayak, serta hak pemerintahan & pentadbiran kerajaan Sarawak yang baharu.
  • Mengutamakan semangat perpaduan semua kaum yang lebih erat, memupuk semangat rasa cinta akan negeri Sarawak, menggalakkan anak-anak mendalami lebih banyak mengenai sejarah & asal usul Sarawak, sejarah asal bangsa Dayak, serta kepentingan budaya & adat tradisi semua kaum di Sarawak.
  • Mengutamakan hak-hak yang berkaitan dengan tanah adat peribumi Dayak (NCR) seperti pemilikan tanah adat, pewarisan tanah adat, tuntutan hak milik tanah Dayak, pelaksanaan projek-projek berasaskan pertanian moden & cara hidup masyarakat Dayak, dan sebagainya.

Organisasi kepimpinan Parti Bansa Dayak Sarawak (PBDS)[sunting | sunting sumber]

Majlis Pimpinan Tertinggi PBDS[sunting | sunting sumber]

  • Presiden:
    • Bobby William
  • Timbalan Presiden:
  • Naib Presiden:
    • Adman Jubang
    • Dr. Bego Sepop
    • Wen Achat
    • Emilia Ambrose Muttu
    • Saweng Kedit
    • Baba Emperan
    • Avester Ujan
  • Setiausaha Agung:
    • Sai Malaka
  • Timbalan Setiausaha Agung:
  • Ketua Penerangan:
    • Andrew Bugie Ipang
  • Timbalan Ketua Penerangan:
  • Bendahari Agung:
    • Saini Kakong
  • Timbalan Bendahari Agung:
  • Pengerusi Tetap:
    • Mengga Mikui
  • Penasihat Undang-Undang:
    • Christopher Sawan Jiram
  • Pengarah Strategi Pilihanraya:
  • Pengarah Komunikasi Parti:
  • Setiausaha Organisasi:
  • Setiausaha Khas (Keahlian):
  • Setiausaha Khas (Biro Aduan Rakyat):
  • Ahli-ahli Jawatankuasa Pusat:
    • Allex Kanang 

Pergerakan Pemuda PBDS (Pemuda PBDS)[sunting | sunting sumber]

  • Ketua Pemuda:
    • Robert Sawing
  • Timbalan Ketua Pemuda:
  • Naib Ketua Pemuda:
  • Setiausaha:
  • Timbalan Setiausaha:
  • Bendahari:
  • Timbalan Bendahari:
  • Ketua Penerangan:
  • Timbalan Ketua Penerangan:
  • Pengarah Komunikasi:
  • Setiausaha Organisasi:
  • Ahli-ahli Perwakilan Pemuda:

Pergerakan Wanita PBDS (Wanita PBDS)[sunting | sunting sumber]

  • Ketua Wanita:
    • Susan George
  • Timbalan Ketua Wanita:
  • Naib Ketua Wanita:
  • Setiausaha:
  • Timbalan Setiausaha:
  • Bendahari:
  • Timbalan Bendahari:
  • Ketua Penerangan:
  • Timbalan Ketua Penerangan:
  • Pengarah Komunikasi:
  • Setiausaha Organisasi:
  • Ahli-ahli Perwakilan Wanita:

Senarai Pengerusi PBDS Daerah masing-masing[sunting | sunting sumber]

  • Kuching:
  • Bau & Lundu: Saini Kakong
  • Samarahan:
  • Serian:
  • Sri Aman:
  • Betong:
  • Lubok Antu:
  • Sarikei & Tanjong Manis:
  • Sibu (Julau & Selangau): Julius Enchana
  • Sibu (Bandar Sibu & Pakan): Bobby William
  • Kapit:
  • Mukah:
  • Bintulu:
  • Miri:
  • Limbang:
  • Lawas:

Menyertai Pilihan raya negeri Sarawak 2016[sunting | sunting sumber]

No. DUN Calon Undian Keputusan
N1 Opar Patrick Anak Kuren 524 Kalah (Hilang deposit)
N22 Kudup Mark Murau Anak Sumon 168 Kalah (Hilang deposit)
N23 Bukit Simuja Cobbold Anak Lusoi 133 Kalah (Hilang deposit)
N30 Balai Ringin Pok Anak Ungkut 90 Kalah (Hilang deposit)
N75 Senadin Philemon Anak John Edon 329 Kalah (Hilang deposit)

Menyertai Pilihan raya negeri Sarawak 2021[sunting | sunting sumber]

Pada pilihanraya umum negeri Sarawak 2021, sebanyak 11 calon PBDS Baru bertanding. Walau bagaimanapun, malangnya kesemua calon PBDS Baru gagal memenangi pilihan raya disebabkan oleh jumlah sokongan yang kurang, jumlah undi yang sedikit, sokongan penyokong parti yang lemah, serta ketidakadilan sistem pilihan raya yang dilaksanakan oleh kerajaan negeri Sarawak.

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Nurul Ain Mohd Hussain (2 September 2013). "ROS Umum 20 Parti Politik Baru Yang Diluluskan" (dalam bahasa Malay). mStar. Diarkibkan daripada yang asal pada 2018-08-29. Dicapai pada 7 May 2016.CS1 maint: unrecognized language (link)
  2. ^ "PBDS Baru To Contest Less Than 10 Dayak-Majority Seats". Bernama. 20 April 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 May 2016. Dicapai pada 28 April 2016. (langganan diperlukan)
  3. ^ "Former MP Anek to stand in Opar". The Borneo Post. 21 April 2016. Dicapai pada 28 April 2016.
  4. ^ https://www.theborneopost.com/2022/09/28/ros-approves-partys-name-change-to-parti-bansa-dayak-sarawak/
  5. ^ https://www.theborneopost.com/2022/09/28/budget-2023-pbds-wants-rm1-bln-allocation-for-dayak-community-in-sarawak/

4.https://www.theborneopost.com/2019/05/19/bobby-william-heads-pbds-baru/?amp https://www.malaymail.com/amp/news/malaysia/2022/03/27/pbds-weighing-whether-to-contest-ge15-says-president/2049882

Pautan luar[sunting | sunting sumber]