Pergi ke kandungan

Pemerintahan Jepun di Taiwan

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Taiwan
臺灣 (Cina)[I]
Tʻai-wan
臺灣 (Jepun)[a]
Taiwan
1895–1945
Bendera Taiwan
Jata Taiwan
Bendera Jata
Lagu kebangsaan: 
Cop kebangsaan:
臺灣總督之印
Mohor Gabenor-Jeneral Taiwan
Lambang kebangsaan:
臺字章
Daijishō
Taiwan dalam Empayar Jepun
Taiwan dalam Empayar Jepun
StatusSebahagian daripada Empayar Jepun (jajahan)[1]
Ibu negaraTaihoku
Bandar terbesaribu negara
Bahasa rasmiJepun
Bahasa lainTaiwan
Hakka
Formosa
Agama
Demonim
KerajaanKerajaan-Jeneral
Maharaja 
• 1895–1912
Meiji
• 1912–1926
Taishō
• 1926–1945
Shōwa
Gabenor-Jeneral 
• 1895–1896 (pertama)
Kabayama Sukenori
• 1944–1945 (terakhir)
Rikichi Andō
Era SejarahEmpayar Jepun
17 April 1895
21 Oktober 1895
27 Oktober 1930
15 Ogos 1945
25 Oktober 1945
28 April 1952
5 Ogos 1952
Mata wangyen Taiwan
Kod ISO 3166TW
Didahului oleh		 Diganti oleh
Pemerintahan Qing di Taiwan
Republik Formosa
Pemerintahan ROC Taiwan
Sekarang sebahagian dariRepublik China (Taiwan)
Taiwan
"Taiwan" dalam Tradisional (atas) dan Ringkas (bawah) tulisan Cina
Nama Bahasa Cina
Tulisan Cina Tradisional臺灣 or 台灣
Tulisan Cina Ringkas台湾
PosTaiwan
Jepun memerintah Taiwan
Tulisan Cina Tradisional日治臺灣
Tulisan Cina Ringkas日治台湾
Jepun menduduki Taiwan
Tulisan Cina Tradisional日據臺灣
Tulisan Cina Ringkas日據台湾
Nama Jepun
Hiraganaだいにっぽんていこくたいわん
Katakanaダイニッポンテイコクタイワン
Kyūjitai大日本帝國臺灣
Shinjitai大日本帝国台湾
Gambaran artis memaparkan tentera Jepun memasuki kota Taipei pada 1895.

Pulau Taiwan, bersama-sama Kepulauan Penghu menjadi wilayah yang diilhak oleh Empayar Jepun pada tahun 1895, apabila Dinasti Qing menyerahkan Wilayah Fujian–Taiwan melalui Perjanjian Shimonoseki selepas kemenangan Jepun dalam Perang China–Jepun Pertama. Selepas tentera Jepun menumpaskan gerakan penentangan Republik Formosa yang tercetus susulan itu, Jepun memerintah Taiwan selama 50 tahun. Ibu kotanya terletak di Taihoku (Taipei), yang menjadi pusat pentadbiran Gabenor-Jeneral Taiwan.

Taiwan merupakan tanah jajahan pertama Jepun dan boleh dianggap sebagai langkah awal dalam pelaksanaan "Doktrin Peluasan ke Selatan" pada penghujung abad ke-19. Jepun yang bertujuan menjadikan Taiwan sebagai tanah jajahan contoh, berusaha meningkatkan ekonomi pulau tersebut, kerja-kerja awam, industri, proses penjepunan budaya (1937–1945), serta menyokong keperluan ketenteraan Jepun dalam pencerobohan di Asia-Pasifik.[2] Jepun menubuhkan sistem monopoli dan menjelang tahun 1945 telah menguasai sepenuhnya penjualan candu, garam, kapur barus, tembakau, alkohol, mancis, sukatan dan timbangan, serta petroleum di pulau itu.[3] Kebanyakan kanak-kanak Taiwan tidak bersekolah di institusi pendidikan yang ditubuhkan oleh Jepun sehingga pendidikan rendah diwajibkan pada tahun 1943.[4][5][6]

Pentadbiran Jepun di Taiwan berakhir pada Oktober 1945, selepas Jepun menyerah kalah untuk menamatkan Perang Dunia Kedua pada Ogos tahun yang sama, dan wilayah tersebut diletakkan di bawah pentadbiran Republik China (ROC) melalui Perintah Am No. 1 yang dikeluarkan oleh Jeneral Amerika Syarikat Douglas MacArthur.[7] Jepun secara rasmi melepaskan kedaulatannya ke atas Taiwan melalui Perjanjian San Francisco yang berkuat kuasa pada 28 April 1952.

Terminologi

[sunting | sunting sumber]

Istilah yang digunakan untuk merujuk tempoh pemerintahan Jepun di Taiwan merupakan isu yang kontroversial dan sangat bergantung kepada pendirian politik.[8][9][10][11][12][13] Perdebatan utama adalah antara penggunaan istilah "Taiwan di bawah pemerintahan Jepun" dan "Taiwan di bawah pendudukan Jepun". Pada tahun 2013, kerajaan di bawah Kuomintang mengarahkan penggunaan istilah "pendudukan Jepun", namun arahan tersebut tidak lagi dikuatkuasakan selepas pertukaran kerajaan kepada Parti Progresif Demokrat pada tahun 2016. Dalam kalangan sarjana, terdapat perbezaan pandangan: sebahagian menganggap istilah "pemerintahan Jepun" lebih tepat dari sudut sejarah, manakala yang lain menegaskan istilah "pendudukan Jepun" lebih menghormati sejarah penentangan rakyat Taiwan. Secara umum, perbezaan istilah ini lebih mencerminkan sudut pandang dan tafsiran sejarah berbanding fakta sejarah itu sendiri.[14]

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Hubungan Jepun dengan Taiwan bermula jauh sebelum penjajahan rasmi, apabila pedagang Jepun terlibat dalam perdagangan di Taiwan sejak sebelum kedatangan Belanda pada abad ke-17. Beberapa percubaan awal Jepun untuk menguasai pulau tersebut, termasuk ekspedisi ketenteraan pada awal era Tokugawa, gagal akibat penentangan penduduk tempatan, tindakan balas pihak China, serta faktor semula jadi seperti taufan.[15][16][17] Usaha-usaha awal ini menunjukkan minat strategik Jepun terhadap Taiwan sejak awal lagi, walaupun belum berjaya secara ketenteraan.

Peristiwa penting yang menjadi titik perubahan ialah Peristiwa Mudan pada tahun 1871, apabila sekumpulan kelasi dari Kerajaan Ryukyu terbunuh selepas kapal mereka karam di tenggara Taiwan. Walaupun insiden ini pada awalnya tidak mendapat perhatian besar, ia kemudiannya digunakan oleh Jepun sebagai alasan diplomatik dan undang-undang untuk campur tangan ketenteraan. Dengan sokongan pemikiran geopolitik Barat dan dorongan Amerika Syarikat, Jepun melancarkan pencerobohan ke atas Taiwan pada tahun 1874, mendakwa bahawa Dinasti Qing gagal mentadbir penduduk peribumi Taiwan dengan berkesan. Walaupun Jepun akhirnya berundur, tindakan ini mengukuhkan kedudukan Jepun sebagai kuasa serantau yang semakin agresif.[18]

Taiwan secara rasmi menjadi tanah jajahan Jepun selepas kekalahan Dinasti Qing dalam Perang China–Jepun Pertama (1894–1895) melalui Perjanjian Shimonoseki.[19] Penyerahan ini mencetuskan penentangan hebat di Taiwan, termasuk pembentukan Republik Formosa dan peperangan gerila berpanjangan sehingga awal abad ke-20. Jepun menggunakan kekuatan ketenteraan secara besar-besaran untuk menumpaskan penentangan ini, khususnya di kawasan luar bandar dan pergunungan.[20]

Pemerintahan Jepun kemudiannya melalui beberapa fasa dasar utama.[21] Pada peringkat awal (1895–1915), Jepun menumpukan kepada penenteraman ketenteraan dan kawalan keselamatan, terutama terhadap masyarakat peribumi. Penentangan bersenjata besar seperti Peristiwa Tapani (1915) dan kemudian Peristiwa Musha (1930) mencerminkan reaksi keras penduduk tempatan terhadap dasar penindasan, rampasan tanah dan asimilasi paksa. Peristiwa Musha khususnya melibatkan masyarakat Seediq dan membawa kepada perubahan pendekatan Jepun terhadap masyarakat peribumi selepas itu.[22][23]

Selain penentangan bersenjata, muncul juga gerakan penentangan tanpa kekerasan yang dipimpin oleh golongan intelektual Taiwan pada 1920-an, seperti Persatuan Kebudayaan Taiwan. Gerakan ini menuntut hak sivil, kebebasan budaya dan pemerintahan sendiri, dan walaupun sering disekat oleh pihak kolonial, ia berjaya mewujudkan kesedaran politik dan identiti masyarakat Taiwan.

Semasa Perang Dunia Kedua, Taiwan memainkan peranan strategik sebagai pangkalan ketenteraan dan perindustrian Jepun di Asia Timur. Penduduk tempatan dikerah sebagai buruh dan askar, termasuk dalam unit sukarelawan, manakala sebahagian wanita Taiwan dipaksa menjadi wanita penghibur tentera.[24][25] Taiwan turut menjadi sasaran pengeboman oleh tentera Pihak Berikat, mengakibatkan kemusnahan ekonomi serta korban awam yang besar.

Pemerintahan Jepun di Taiwan berakhir pada tahun 1945 selepas Jepun menyerah kalah.[26][27] Pentadbiran Taiwan diserahkan kepada Republik China, dan majoriti penduduk Jepun dihantar pulang. Jepun secara rasmi melepaskan kedaulatan ke atas Taiwan melalui Perjanjian San Francisco 1951, menamatkan era pemerintahan Jepun yang berlangsung selama lima dekad.[28]

Pentadbiran

[sunting | sunting sumber]
Peta negara Jepun bersama Taiwan pada 1912.
Ibu pejabat Bank Taiwan yang ditubuhkan di Taipei pada 1897.

Sebagai pihak berkuasa kolonial tertinggi di Taiwan sepanjang tempoh pemerintahan Jepun, Kerajaan Jeneral Taiwan dipimpin oleh seorang Gabenor-Jeneral Taiwan yang dilantik oleh Tōkyō. Kuasa pentadbiran sangat berpusat, dengan Gabenor-Jeneral memegang kuasa eksekutif, perundangan dan kehakiman tertinggi, sekali gus menjadikan kerajaan tersebut pada hakikatnya sebagai sebuah pemerintahan diktator.[29]

Pada peringkat awal penubuhannya, kerajaan kolonial ini terdiri daripada tiga biro utama, iaitu Biro Hal Ehwal Dalam Negeri, Biro Tentera Darat dan Biro Tentera Laut. Biro Hal Ehwal Dalam Negeri pula dibahagikan kepada empat pejabat, iaitu Hal Ehwal Dalaman, Pertanian, Kewangan dan Pendidikan. Biro Tentera Darat dan Biro Tentera Laut kemudiannya digabungkan menjadi satu Biro Hal Ehwal Ketenteraan pada tahun 1896. Selepas pembaharuan pentadbiran pada tahun 1898, 1901 dan 1919, Biro Hal Ehwal Dalam Negeri menambah tiga pejabat lagi, iaitu Hal Ehwal Am, Kehakiman dan Perhubungan. Struktur pentadbiran ini kekal sehingga berakhirnya pemerintahan kolonial.

Kerajaan kolonial Jepun bertanggungjawab membina pelabuhan dan hospital, serta membangunkan prasarana seperti landasan kereta api dan jalan raya. Menjelang tahun 1935, rangkaian jalan raya telah diperluas sehingga 4,456 kilometer, berbanding hanya 164 kilometer sebelum pendudukan Jepun. Kerajaan Jepun juga melaburkan sejumlah besar dana dalam sistem sanitasi di pulau tersebut. Kempen membanteras tikus dan membaiki bekalan air yang tidak bersih telah menyumbang kepada pengurangan penyakit berjangkit seperti taun (kolera) dan malaria.[30]

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]

Kerajaan kolonial Jepun memperkenalkan sistem ukuran dan timbangan yang seragam, bank pusat, sekolah untuk meningkatkan tenaga kerja mahir, persatuan petani, serta pelbagai institusi lain di Taiwan. Infrastruktur pengangkutan dan perhubungan dibangunkan di seluruh pulau, termasuk kemudahan perjalanan antara Jepun dan Taiwan. Projek besar seperti sistem pengairan dan loji kuasa turut dibina. Fokus utama penjajahan Jepun ialah pembangunan pertanian untuk membekalkan makanan dan bahan mentah kepada Jepun. Selain itu, industri seperti elektrik, kimia, aluminium, keluli, mesin, pembinaan kapal, tekstil dan kertas turut dibangunkan. Semua perniagaan besar dimiliki oleh Jepun, dan Taiwan dijadikan sebagai "model tanah jajahan" pihak Jepun.[31][32]

Sistem perbankan moden diperkenalkan tidak lama selepas penyerahan Taiwan pada 1895. Bank Taiwan ditubuhkan pada 1897 dan mula beroperasi pada 1899, berfungsi juga sebagai bank pusat dan mencetak mata wang.[33] Institut Kajian Pertanian Taiwan (TARI) ditubuhkan pada 1895 untuk tujuan penyelidikan pertanian.[34]

Di bawah pemerintahan Gabenor Shimpei Goto, pelbagai projek awam penting selesai, termasuk sistem kereta api dari utara ke selatan dan pemodenan pelabuhan Kīrun dan Takao. Pengeluaran makanan meningkat 4 kali ganda, pengeluaran tebu meningkat 15 kali ganda (1895–1925), dan sistem pengairan moden meliputi 55% tanah pertanian.[35] Persatuan petani ditubuhkan, dan sektor pertanian menguasai ekonomi Taiwan. Pada tahun 1939, Taiwan menjadi pengeluar utama pisang dan tin nanas dunia.[36]

Jepun juga memperkenalkan padi Japonica pendek menggantikan padi Indica,[37] mengubah cara menanam dan makan rakyat Taiwan. Kopi komersial dan koko mula ditanam pada zaman Jepun, walaupun banyak industri ini terjejas selepas Perang Dunia Kedua.[38]

Ekonomi Taiwan ketika itu bersifat kolonial, iaitu sumber manusia dan alam digunakan untuk pembangunan Jepun. Sebelum 1930, dasar ekonomi ialah "industri untuk Jepun, pertanian untuk Taiwan". Selepas 1930, dasar beralih kepada perindustrian kerana keperluan perang.[29]

Perang bermula pada 1939 menjejaskan pengeluaran pertanian dan industri Taiwan. Infrastruktur seperti kereta api, loji kuasa, kilang, dan pelabuhan banyak rosak akibat pengeboman. Kekurangan pekerja terlatih berlaku kerana ramai pakar Jepun meninggalkan pulau. Inflasi tinggi dan pemulihan ekonomi perlahan, dan tahap hidup pada era sebelum perang hanya kembali pada 1960-an.[39]

Pendidikan

[sunting | sunting sumber]
Putera Mahkota Hirohito melawat Sekolah Menengah Pertama Tainan (kini Sekolah Menengah Kedua Tainan). Sekolah ini merupakan sekolah menengah khusus untuk orang Jepun, manakala terdapat sebuah sekolah menengah yang berasingan untuk pelajar Taiwan.

Kerajaan Jepun memperkenalkan sistem sekolah rendah (kōgakkō) di Taiwan. Sekolah ini mengajar bahasa dan budaya Jepun, Bahasa Cina Klasik, etika Konfusianisme, serta subjek praktikal seperti sains.[40] Bahasa Cina Klasik diajar untuk menarik minat ibu bapa golongan elit Taiwan, tetapi penekanan utama adalah pada bahasa dan etika Jepun.[6] Hanya sebahagian kecil kanak-kanak Taiwan berpeluang belajar di sekolah kerajaan, sementara kanak-kanak Jepun belajar di sekolah rendah berasingan (shōgakkō). Pendidikan menengah dan peluang memasuki kolej perubatan juga terhad bagi kanak-kanak Taiwan, menyebabkan ramai terus belajar di sekolah swasta seperti zaman Dinasti Qing.

Golongan bangsawan Taiwan mempunyai perasaan bercampur tentang pendidikan moden. Mereka digalakkan menerima "pembelajaran baru" yang menggabungkan Neo-Konfusianisme dan pendidikan gaya Meiji, tetapi ramai yang masih mempertahankan sistem pendidikan Cina lama.[41] Generasi muda Taiwan mula terlibat dalam hal ehwal komuniti pada 1910-an dan berusaha mendapatkan pendidikan moden walaupun menghadapi diskriminasi di sekolah kerajaan.

Pada 1922, sistem sekolah bersepadu diperkenalkan, membolehkan kanak-kanak Taiwan dan Jepun belajar bersama mengikut tahap penguasaan bahasa Jepun.[4] Bagaimanapun, kerana kebanyakan kanak-kanak Taiwan tidak fasih bahasa Jepun, hanya anak-anak keluarga kaya yang dekat dengan penduduk Jepun dibenarkan belajar bersama kanak-kanak Jepun.[5] Sekolah rendah Jepun mengekalkan peraturan bahawa hanya 10% pelajar Taiwan dibenarkan hadir. Kanak-kanak Jepun juga menghadiri tadika secara berasingan.

Situasi pendidikan yang terhad mendorong beberapa pelajar Taiwan mencari pendidikan menengah dan universiti di Jepun atau Manchukuo.[6] Pada 1943, pendidikan rendah menjadi wajib, dan hampir tiga daripada empat kanak-kanak sudah bersekolah pada tahun berikutnya.[42] Pada 1944, terdapat 944 sekolah rendah di Taiwan dengan kadar pendaftaran 71.3% untuk kanak-kanak Taiwan, 86.4% untuk kanak-kanak peribumi, dan 99.6% untuk kanak-kanak Jepun. Dengan ini, kadar pendaftaran sekolah rendah di Taiwan antara yang tertinggi di Asia, hanya di belakang Jepun sendiri.[29]

Demografi

[sunting | sunting sumber]

Kerajaan kolonial Jepun di Taiwan menjalankan bancian setiap lima tahun bermula 1905 untuk mengumpul data penduduk secara terperinci. Statistik menunjukkan pertumbuhan penduduk antara 0.988% hingga 2.835% setahun sepanjang pemerintahan Jepun. Pada 1905, populasi Taiwan dianggarkan sekitar 3 juta orang,[43] meningkat kepada 5.87 juta menjelang 1940, dan 6.09 juta menjelang akhir Perang Dunia Kedua pada 1946. Penduduk Jepun pula berjumlah kira-kira 309,000 orang menjelang 1938.

Orang asli di Taiwan dibahagikan kepada dua kumpulan utama: orang asli dataran rendah dan orang asli pergunungan.[44] Menurut banci 1905, lebih 45,000 orang asli dataran rendah hampir sepenuhnya berasimilasi dengan masyarakat Han, manakala lebih 113,000 orang asli pergunungan mengekalkan identiti tradisional mereka.

Komuniti Cina perantauan juga terus berkembang walaupun Taiwan telah diserahkan kepada Jepun. Pada 1920-an, lebih 20,000 imigran Cina menetap di Taiwan. Konsulat Jeneral Republik China di Taihoku ditubuhkan pada 6 April 1931 dan beroperasi sehingga 1945, dengan Lin Shao-nan dilantik sebagai Konsul Jeneral dan Yuan Chia-ta sebagai Timbalan Konsul Jeneral pada 1930.[45]

Pemulangan rakyat Jepun dari Taiwan.

Penduduk Jepun mula tiba di Taiwan pada April 1896,[46] meskipun awalnya jumlah mereka sedikit kerana infrastruktur terhad, ketidakstabilan, dan risiko penyakit. Bagaimanapun, jumlah mereka meningkat dari masa ke masa, dan ramai mulai menganggap Taiwan sebagai tanah air mereka. Untuk mengekalkan identiti Jepun, sekolah rendah Jepun mengadakan lawatan ke Jepun, manakala pegawai polis Jepun perlu mempelajari dialek tempatan untuk menerima elaun dan kenaikan pangkat.[5] Menjelang akhir 1930-an, orang Jepun membentuk 5.4% daripada populasi Taiwan tetapi memiliki 20–25% tanah pertanian berkualiti tinggi dan majoriti pegangan tanah besar.[47]

Selepas tamat Perang Dunia Kedua, hampir 350,000 orang Jepun di Taiwan dipulangkan kembali ke Jepun antara Februari hingga Mei 1946.[48] Sebahagian anak mereka yang lahir di Taiwan dihantar ke sekolah Jepun untuk bersedia hidup di Jepun. Harta Jepun disita dan digunakan oleh kerajaan Nasionalis, manakala sesetengah kekerasan atau kecurian berlaku disebabkan tekanan keadaan perang dan perubahan pentadbiran.[49]

Dasar sosial

[sunting | sunting sumber]

Tiga Perbuatan Buruk

[sunting | sunting sumber]

Kerajaan kolonial Jepun menganggap tiga amalan lama di Taiwan sebagai merbahaya dan ketinggalan zaman, dikenali sebagai "Tiga Perbuatan Buruk" (三大陋習, Santai rōshū), iaitu penggunaan candu, ikat kaki, dan pemakaian tocang (gaya rambut panjang tradisional lelaki Cina).[50][51] Tiga tabiat ini dilihat tidak sihat dan bertentangan dengan usaha Jepun untuk memodenkan masyarakat Taiwan.

Pada 1921, Parti Rakyat Taiwan menuduh pihak kolonial di Liga Bangsa kerana dikatakan terlibat dalam penagihan candu lebih 40,000 orang, sambil meraih keuntungan daripada penjualan candu. Tuduhan ini menimbulkan kontroversi besar terhadap dasar kolonial Jepun mengenai candu.

Sebagai tindak balas, kerajaan kolonial mengeluarkan Titah Candu Baharu Taiwan pada 28 Disember 1921 dan menerangkan butiran dasar baru pada 8 Januari 1922. Dasar baharu ini mengurangkan bilangan permit penjualan candu, menubuhkan klinik pemulihan di Taihoku, dan melancarkan kempen antidadah secara besar-besaran.[52]

Walaupun dasar baru diperkenalkan, kerajaan kolonial terus terlibat dengan perdagangan candu sehingga Jun 1945.[53] Langkah-langkah pengawalan ini menunjukkan usaha Jepun untuk mengekalkan kawalan sosial dan kesihatan awam, sambil mengekalkan kepentingan ekonomi mereka daripada perdagangan opium.

Kesusasteraan

[sunting | sunting sumber]
Universiti Imperial Taipei (kini Universiti Kebangsaan Taiwan). Semasa pemerintahan Jepun, pendidikan tinggi di Taiwan hanya untuk orang Jepun, manakala peluang bagi orang Taiwan untuk menerima pendidikan tinggi adalah terhad.

Pada 1918, pelajar Taiwan yang menuntut di Tōkyō menyusun semula Persatuan Pencerahan, yang kemudian dinamakan semula sebagai Persatuan Rakyat Baharu (新民会, Shinminkai) selepas 1920. Organisasi ini menjadi wadah bagi pelbagai gerakan politik dan sosial yang akan muncul di Taiwan. Selepas itu, beberapa penerbitan baru muncul, termasuk Taiwanese Literature & Art (1934) dan New Taiwanese Literature (1935), yang memulakan pergerakan sastera vernakular, iaitu peralihan daripada bentuk klasik puisi kuno kepada bentuk moden yang lebih dekat dengan masyarakat umum. Pada 1915, kumpulan ini diketuai oleh Rin Kendō, menyumbang secara besar-besaran untuk menubuhkan sekolah menengah pertama di Taichū bagi masyarakat orang asli dan Taiwan.[54]

Gerakan sastera ini tetap berkembang walaupun berada di bawah penapisan kerajaan kolonial. Pada awal 1930-an, satu perdebatan terkenal mengenai bahasa luar bandar Taiwan berlangsung. Pada 1930, penduduk Taiwan-Jepun Kō Sekiki (黄石輝, Huáng Shíhuī) memulakan perdebatan tentang sastera luar bandar di Tōkyō, menyokong agar sastera Taiwan menumpukan kepada isu Taiwan, mempunyai impak luas, dan menggunakan bahasa Hokkien Taiwan. Pada 1931, Kaku Shūsei (郭秋生, Guō Qiūshēng) dari Taihoku menyokong pandangan Kō dan memulakan Debat Bahasa Pedalaman Taiwan, yang turut disokong oleh Rai Wa (頼和, Lài Hé), yang dianggap sebagai bapa sastera Taiwan. Perdebatan ini membincangkan sama ada sastera Taiwan harus menggunakan bahasa Taiwan atau Cina dan apakah kandungannya seharusnya berkaitan dengan Taiwan. Bagaimanapun, oleh kerana adanya ancaman perang dan dasar penjepunan, perdebatan ini tidak dapat berkembang lebih jauh.[55]

Fokus utama sastera Taiwan adalah semangat dan budaya Taiwan. Golongan penulis dan seniman mula menumpukan perhatian kepada isu-isu budaya tempatan dan berusaha mewujudkan budaya yang benar-benar milik Taiwan. Pergerakan budaya yang signifikan ini banyak dipimpin oleh generasi muda yang mendapat pendidikan formal Jepun. Walaupun kerajaan berusaha meningkatkan pendidikan rendah dan menengah rendah, jumlah sekolah menengah yang ada amat terhad, kira-kira tiga sahaja di seluruh negara. Oleh itu, pelajar lepasan sekolah menengah lebih cenderung pergi ke Tōkyō atau bandar lain untuk melanjutkan pelajaran. Pendidikan di luar negara kebanyakannya dicapai melalui motivasi sendiri dan sokongan keluarga, kerana kerajaan kolonial tidak menjamin peluang pekerjaan bagi mereka selepas kembali ke Taiwan.[56]

Kesenian

[sunting | sunting sumber]

Seni mula diinstitusikan secara formal di Taiwan semasa zaman penjajahan Jepun melalui penubuhan sekolah awam khusus untuk seni halus. Jepun memperkenalkan teknik lukisan minyak dan cat air kepada Taiwan, dan ramai artis Taiwan dipengaruhi secara langsung oleh artis Jepun. Namun begitu, seperti lazimnya sebagai kuasa penjajah, Jepun tidak menubuhkan institusi pendidikan seni peringkat tinggi di Taiwan. Semua pelajar yang ingin melanjutkan pelajaran dalam bidang seni terpaksa pergi ke Jepun untuk mendapatkan ijazah lanjutan.[57]

Pada 1920-an, Gerakan Budaya Baru turut memberi kesan besar kepada generasi artis Taiwan. Mereka menggunakan seni sebagai medium untuk menunjukkan kesamarataan dengan penjajah, malah sesetengahnya cuba menunjukkan keunggulan mereka berbanding pihak penjajah.[58]

Peralihan kuasa pemerintahan

[sunting | sunting sumber]
Tentera Nasionalis China di Taiwan pada Oktober 1945.

Jepun menyerah kalah kepada Pihak Berikat pada 14 Ogos 1945. Selepas itu, pada 29 Ogos 1945, Chiang Kai-shek melantik Chen Yi sebagai Ketua Eksekutif Wilayah Taiwan dan mengumumkan penubuhan Pejabat Ketua Eksekutif Wilayah Taiwan serta Komando Garison Taiwan pada 1 September, dengan Chen Yi juga menjadi panglima badan terakhir tersebut.

Beberapa hari selepas itu, satu pihak pasukan bergerak masuk ke Taihoku pada 5 Oktober 1945, diikuti ketibaan lebih ramai pegawai dari Shanghai dan Chongqing antara 5 hingga 24 Oktober.

Pada masa itu, kira-kira 309,000 orang Jepun tinggal di Taiwan.[59] Antara penyerahan Taiwan oleh Jepun pada 1945 dan 25 April 1946, pihak Republik China telah menghantar pulang 90% penduduk Jepun di Taiwan ke Jepun, sebagai sebahagian daripada proses pemulangan semula ke tanah air mereka.[60]

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Nota

[sunting | sunting sumber]
  1. ^
  1. ^ Kyūjitai

Catatan

[sunting | sunting sumber]
  1. ^ Pastreich, Emanuel (July 2003). "Sovereignty, Wealth, Culture, and Technology: Mainland China and Taiwan Grapple with the Parameters of "Nation State" in the 21st Century". Historia Actual Online. Program in Arms Control, Disarmament, and International Security, University of Illinois at Urbana-Champaign. OCLC 859917872. Diarkibkan daripada yang asal pada April 14, 2018. Dicapai pada December 22, 2014.
  2. ^ Pastreich, Emanuel (July 2003). "Sovereignty, Wealth, Culture, and Technology: Mainland China and Taiwan Grapple with the Parameters of "Nation State" in the 21st Century". Historia Actual Online. Program in Arms Control, Disarmament, and International Security, University of Illinois at Urbana-Champaign. OCLC 859917872. Diarkibkan daripada yang asal pada April 14, 2018. Dicapai pada December 22, 2014.
  3. ^ Eckhardt, Jappe; Fang, Jennifer; Lee, Kelley (2017-03-04). "The Taiwan Tobacco and Liquor Corporation: To 'join the ranks of global companies'". Global Public Health. 12 (3): 335–350. doi:10.1080/17441692.2016.1273366. ISSN 1744-1692. PMC 5553428. PMID 28139964.
  4. ^ a b Rubinstein 1999, m/s. 221.
  5. ^ a b c Matsuda 2019, m/s. 103–104.
  6. ^ a b c Kishida 2021.
  7. ^ Chen, C. Peter (May 2007). "Japan's Surrender". World War II Database. Lava Development, LLC. Diarkibkan daripada yang asal pada January 2, 2016. Dicapai pada December 22, 2014.
  8. ^ "高中課綱微調 審議過關" (dalam bahasa Cina). 台北: 中央社. 2014-01-27. Diarkibkan daripada yang asal pada 2019-09-25.
  9. ^ 徐和謙 (September 5, 2013). "「日據」或「日治」，歷史稱謂挑起台灣政治波瀾". 紐約時報. Diarkibkan daripada yang asal pada 2015-08-01. Dicapai pada 2015-07-17.
  10. ^ 周婉窈 (2012-05-04). "從「日治」到「日據」再到「日治」──一份公文所揭示的歷史事實". Hi-on.org.tw. Diarkibkan daripada yang asal pada 2014-09-13.
  11. ^ "台湾官方就"日据"与"日治"之争定调". BBC News 中文 (dalam bahasa Cina). 2013-07-23. Diarkibkan daripada yang asal pada 2024-03-26. Dicapai pada 2024-03-26.
  12. ^ "台湾、日本統治「占領」表記に". 日本経済新聞. 2013-07-23. Diarkibkan daripada yang asal pada 2015-04-23.
  13. ^ "日本の植民地時代は占領？統治？ 台湾で教科書論争". 中央社フォーカス台湾. 2013-07-22. Diarkibkan daripada yang asal pada 2014-06-22.
  14. ^ 張亞中 (2013-09-12). "人間百年筆陣--為何使用「日據」 而非「日治」？" (dalam bahasa Cina). 人間福報. Diarkibkan daripada yang asal pada 2013-12-17. Dicapai pada 2013-12-10. ...稱「日據」才是對歷史的尊重，也是對台灣先人抗日行為的尊重，更是符合我國的國格。...一九五二年我國與日本簽署《中日和約》，雙方承認「在一九四一年（民國三十年）十二月九日以前所締結一切條約、專約及協定，均因戰爭結果而歸無效」。雖然日本殖民統治台灣為事實，但依條約，中日兩國均已同意《馬關條約》為無效，因此我們認為，日本是在「占據」台灣行為下行使殖民統治。基於尊重條約與國家立場，所謂「日本統治時期」的正確用法應為「日據時期的殖民統治」。...日本政府在與我國所簽的《中日和約》中都已經接受《馬關條約》為無效，我們自己實在沒有理由與必要還一定要再說，日本在台灣五十年的殖民統治為正當的統治。我們再看看歷史，當日本以武力據有台灣時，成千上萬的台灣先民犧牲生命抵抗日本的殖民統治。如果我們到現在還在日本殖民統治的正當性，使用「日治」，等於是汙蔑了當時抗日先賢們的犧牲奮鬥。...
  15. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama gio3
  16. ^ Smits, Gregory (2007). "Recent Trends in Scholarship on the History of Ryukyu's Relations with China and Japan" (PDF). Dalam Ölschleger, Hans Dieter (penyunting). Theories and Methods in Japanese Studies: Current State and Future Developments (Papers in Honor of Josef Kreiner). Göttingen: Bonn University Press via V&R Unipress. m/s. 215–228. ISBN 978-3-89971-355-8. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada March 2, 2012. Dicapai pada July 4, 2023.
  17. ^ Frei, Henry P. (1991). Japan's Southward Advance and Australia: From the Sixteenth Century to World War II (dalam bahasa Inggeris). University of Hawaii Press. m/s. 34. ISBN 978-0-8248-1311-6. ...ordered the Governor of Nagasaki, Murayama Toan, to invade Formosa with a fleet of thirteen vessels and around 4000 men. Only a hurricane thwarted this effort and forced their early return.
  18. ^ Zhao, Jiaying (1994). 中国近代外交史 [A Diplomatic History of China] (dalam bahasa Cina) (ed. 1st). Taiyuan: 山西高校联合出版社. ISBN 978-7-81032-577-6.
  19. ^ A detailed account of the transfer of Taiwan, translated from the Japan Mail, appears in Davidson (1903), m/s. 293–295
  20. ^ Rubinstein 1999, m/s. 211–212.
  21. ^ Ching, Leo T. S. (2001). Becoming "Japanese": Colonial Taiwan and the Politics of Identity Formation. Berkeley: University of California Press. pp. 93–95. ISBN 0-520-22553-8.
  22. ^ Matsuda 2019, m/s. 106.
  23. ^ Ching (2001), m/s. 137–140.
  24. ^ Ward 2018, m/s. 2–4.
  25. ^ William Logan; Keir Reeves (5 December 2008). Places of Pain and Shame: Dealing with 'Difficult Heritage'. Routledge. m/s. 124–. ISBN 978-1-134-05149-6. Diarkibkan daripada yang asal pada April 25, 2023. Dicapai pada October 29, 2020.
  26. ^ "UNHCR | Refworld | World Directory of Minorities and Indigenous Peoples – Taiwan: Overview". Diarkibkan daripada yang asal pada 2011-07-28. Dicapai pada 2010-03-14. UNHCR
  27. ^ Lowther, William (9 Jun 2013). "CIA report shows Taiwan concerns". Taipei Times. m/s. 1. Dicapai pada 2015-09-28. [Quoting from a declassified CIA report on Taiwan written in March 1949] From the legal standpoint, Taiwan is not part of the Republic of China. Pending a Japanese peace treaty, the island remains occupied territory in which the US has proprietary interests.
  28. ^ Morris, Andrew D. (30 July 2015). [[[:Templat:GBurl]] Japanese Taiwan: Colonial Rule and its Contested Legacy] Check |url= value (bantuan) (dalam bahasa Inggeris). Bloomsbury Publishing. m/s. 115–118. ISBN 978-1-4725-7674-3.
  29. ^ a b c Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama gio7
  30. ^ Roy, Denny (2003). Taiwan: a political history (ed. 1. publ.). Ithaca: Cornell University Press. m/s. 39. ISBN 978-0-8014-8805-4.
  31. ^ Shih 1968, m/s. 115-116.
  32. ^ van der Wees, Gerrit. "Has Taiwan Always Been Part of China?". thediplomat.com. The Diplomat. Diarkibkan daripada yang asal pada December 1, 2020. Dicapai pada 2 December 2020.
  33. ^ Mark Metzler (13 March 2006). Lever of Empire: The International Gold Standard and the Crisis of Liberalism in Prewar Japan. University of California Press. m/s. 179–. ISBN 978-0-520-93179-4. Diarkibkan daripada yang asal pada April 10, 2023. Dicapai pada October 29, 2020.
  34. ^ "History". www.tari.gov.tw. TARI. September 6, 2011. Dicapai pada 22 February 2021.
  35. ^ Chen, Yi-Ying; Huang, Wei; Wang, Wei-Hong; Juang, Jehn-Yih; Hong, Jing-Shan; Kato, Tomomichi; Luyssaert, Sebastiaan (2019). "Reconstructing Taiwan's land cover changes between 1904 and 2015 from historical maps and satellite images". Scientific Reports. 9 (1): 3643. Bibcode:2019NatSR...9.3643C. doi:10.1038/s41598-019-40063-1. PMC 6403323. PMID 30842476.
  36. ^ CROOK, STEVEN (April 19, 2023). "Taiwan's Farm Exporters Look to Unlock New Markets". topics.amcham.com.tw/. Taiwan Topics. Dicapai pada 22 April 2023.
  37. ^ Su, Lynn. "A Rice Renaissance". www.taiwan-panorama.com. Taiwan Panorama. Dicapai pada 16 December 2020.
  38. ^ Su, Lynn. "A Sweet Vision: Taiwanese Chocolate's Road to the World". www.taiwan-panorama.com. Taiwan Panorama. Dicapai pada 10 December 2019.
  39. ^ Hsiao 2017, m/s. 195.
  40. ^ Rubinstein 1999, m/s. 210–211.
  41. ^ Rubinstein 1999, m/s. 217.
  42. ^ Rubinstein 1999, m/s. 243.
  43. ^ Takekoshi, Yosaburō (1907). "Chapter XIII: Population and future development of the island resources". Japanese rule in Formosa. London, New York, Bombay and Calcutta: Longmans, Green, and co. OCLC 753129. OL 6986981M.
  44. ^ "台湾総督府統計書. 第15（明治44年）" [Governor-General of Taiwan Statistic Yearbook 1911]. Governor-General of Taiwan. 1913. m/s. 36. Diarkibkan daripada yang asal pada April 22, 2016. Dicapai pada August 30, 2015.
  45. ^ Lan, Shi-chi, Nationalism in Practice: Overseas Chinese in Taiwan and the Taiwanese in China, 1920s and 1930s (PDF), Academia Sinica Institute of Modern History, diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada June 23, 2016, dicapai pada March 27, 2014
  46. ^ Tai 2014, m/s. 90.
  47. ^ Ye 2019, m/s. 201.
  48. ^ Dawley 2015, m/s. 115–117.
  49. ^ Dawley 2015, m/s. 122–124.
  50. ^ Wu, Wen-shing (吳文星). 近代台灣的社會變遷 [Recent Changes in Taiwanese Society].
  51. ^ Wu, Mi-cha (2000). 台灣史小事典 [A Brief Timeline of Major Incidents in Taiwanese History]. 遠流出版. ISBN 978-957-32-4161-4.
  52. ^ Government figures show 2,000 opium permits issued in 1945.
  53. ^ Han Cheung (15 January 2017). "Taiwan in Time: The 'war' on opium". Taipei Times. Diarkibkan daripada yang asal pada January 15, 2017. Dicapai pada 15 January 2017.
  54. ^ Lin, Hsien-tang (1927). 林獻堂先生紀念集 (dalam bahasa Cina). 1. m/s. 17–22.; Tai, Pao-tsun (1987). 士紳型政治運動領導者—林獻堂. 臺灣近代名人誌 (dalam bahasa Cina). 4. m/s. 41–73. OCLC 18086252.
  55. ^
    • Lee, Jim (1995). "一百年來臺灣政治運動中的國家認同" [National recognition of Taiwanese political movements in the past hundred years]. 台灣─我的選擇 (dalam bahasa Cina). Taipei: 玉山社. m/s. 73–145. ISBN 978-957-9361-07-1.
    • Zhang, De-shui (1992). 激動!臺灣的歷史 : 臺灣人的自國認識 [Excitement! Taiwan's history: Taiwanese's self-recognition] (dalam bahasa Cina). Taipei: 前衛. ISBN 978-957-9512-75-6.
    • Chen, Zhao-ying (1998). "論臺灣的本土化運動：一個文化史的考察" [Discussion on Taiwanese nativism: An investigation in cultural history]. 臺灣文學與本土化運動 (dalam bahasa Cina). Taipei: National Taiwan University Press. ISBN 978-986-01-9749-5.
  56. ^ Taiwan sōtokufu gakuji nenpō 台湾総督府学事年報. 第２５（昭和元年度） (dalam bahasa Jepun). 25. Taihoku/Taipei: 台湾総督府文教局. 1927. m/s. 50–1. OCLC 673809296. Diarkibkan daripada yang asal pada December 27, 2014. Dicapai pada December 27, 2014.; 台湾総督府学事年報 (dalam bahasa Jepun). 28. Taihoku/Taipei: 台湾総督府文教局. 1930. m/s. 46.
  57. ^ Chung, Oscar (January 2020). "Beauty in Diversity". taiwantoday.tw. Taiwan Today. Dicapai pada 27 January 2020.
  58. ^ Staff Writer. "FEATURE: Art from 1920s–1940s forms Taiwanese identity". www.taipeitimes.com. Taipei Times. Dicapai pada 1 November 2021.
  59. ^ Grajdanzev, A. J. (1942). "Formosa (Taiwan) Under Japanese Rule". Pacific Affairs. 15 (3): 311–324. doi:10.2307/2752241. JSTOR 2752241.
  60. ^ "Taiwan history: Chronology of important events". China Daily. China Daily Information Co. Julai 21, 2003. Diarkibkan daripada yang asal pada April 16, 2016. Dicapai pada Disember 23, 2014.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
  • Kategori berkaitan Taiwan under Japanese rule di Wikimedia Commons
Didahului oleh
Pemerintahan Qing
1683–1895 		Sejarah Taiwan
Pemerintahan Jepun
1895–1945 		Diikuti oleh:
Pemerintahan Republik China
1945–
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Pemerintahan_Jepun_di_Taiwan&oldid=6749350"