Pergi ke kandungan

Penyelaman bebas

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.

Penyelaman bebas (freediving) (Jawi: ڤپلمن بيبس), selam tahan nafas (breath-hold diving) (Jawi: سلم تاهن نفس),[1] atau selam kulit (skin diving) (Jawi: سلم كوليت), adalah mod penyelaman dalam air yang bergantung kepada menahan nafas (apnea) sehingga muncul semula ke permukaan, berbanding penggunaan alat pernafasan seperti peralatan skuba. Selain daripada had menahan nafas, rendaman dalam air dan pendedahan kepada tekanan ambien yang tinggi juga mempunyai kesan fisiologi yang mengehadkan kedalaman dan tempoh yang mampu dicapai dalam penyelaman bebas.

Contoh aktiviti penyelaman bebas adalah teknik memancing tradisional, peneylaman bebas kompetitif dan bukan kompetitif, menombak ikan kompetitif dan bukan kompetitif serta fotografi penyelaman bebas, renang berirama, bola sepak bawah air, ragbi bawah air, hoki bawah air, menembak sasaran bawah air dan selam permukaan. Terdapat juga pelbagai disiplin apnea kompetitif; yang mana peserta cuba mencapai kedalaman, masa, atau jarak yang hebat dengan satu nafas.

Dari segi sejarah, istilah penyelaman bebas (free diving) juga pernah digunakan untuk merujuk kepada penyelaman skuba, kerana kebebasan bergerak berbanding dengan penyelaman yang dibekalkan udara dari permukaan.[2][3][4]

Sejarah

[sunting | sunting sumber]
Ilustrasi abad ke-9 penyelam mutiara

Pada zaman purba, penyelaman bebas tanpa bantuan peranti mekanikal adalah satu-satunya kemungkinan, dengan pengecualian penggunaan buluh dan pundi pernafasan kulit sekali-sekala.[5] Penyelam menghadapi masalah yang sama seperti penyelam hari ini, seperti pengsan semasa menahan nafas. Penyelaman bebas diamalkan dalam budaya purba untuk mengumpul makanan, menuai sumber seperti bunga karang dan mutiara, mendapatkan semula barangan berharga yang tenggelam, dan untuk membantu kempen ketenteraan.[6] Di Yunani Purba, kedua-dua Plato dan Homer menyebut tentang bunga karang yang digunakan untuk mandi. Pulau Kalimnos merupakan pusat utama penyelaman untuk bunga karang. Dengan menggunakan pemberat (skandalopetra) seberat 15 kilogram (33 lb) untuk mempercepatkan penurunan, penyelam tahan nafas akan turun ke kedalaman sehingga 30 meter (98 ka) untuk mengumpul bunga karang.[7] Penuaian karang merah juga dilakukan oleh penyelam.[8]

Kawasan Mediterranean mempunyai jumlah perdagangan maritim yang besar. Akibat bangkai kapal, terutamanya dalam ribut musim sejuk yang ganas, penyelam sering diupah untuk menyelamatkan apa sahaja yang mereka boleh dari dasar laut.[9]

Penyelam juga digunakan dalam peperangan. Pertahanan terhadap kapal laut sering dibina, seperti penghadang bawah air, dan oleh itu penyelam sering digunakan untuk meninjau dasar laut apabila kapal menghampiri pelabuhan musuh. Jika penghadang ditemui, penyelamlah yang digunakan untuk merombaknya, jika boleh.[10] Semasa Perang Peloponnesos, penyelam digunakan untuk melepasi sekatan musuh bagi menyampaikan mesej serta bekalan kepada sekutu atau tentera yang terputus hubungan,[11] dan pada 332 SM, semasa Pengepungan Tirus, bandar itu menggunakan penyelam untuk memotong kabel sauh kapal penyerang Alexander.[12]

Di Jepun, penyelam ama mula mengumpul mutiara kira-kira 2,000 tahun dahulu.[13][14] Selama beribu-ribu tahun, kebanyakan mutiara air laut diperoleh oleh penyelam yang bekerja di Lautan Hindi, di kawasan seperti Teluk Parsi, Laut Merah, dan di Teluk Mannar (antara Sri Lanka dan India).[15] Serpihan jadual perjalanan Partava milik Isidoros dari Kharaks telah dipelihara dalam karya Athenaios abad ke-3, Deipnosofistai, yang merekodkan penyelaman bebas untuk mutiara di sekitar sebuah pulau di Teluk Parsi.[16]

Penyelam mutiara berhampiran Filipina juga berjaya menuai mutiara besar, terutamanya di Kepulauan Sulu. Pada masa itu, mutiara terbesar adalah milik sultan mengikut undang-undang, dan menjualnya boleh mengakibatkan hukuman mati kepada penjual. Walau bagaimanapun, banyak mutiara dibawa keluar dari kepulauan itu secara sembunyi, dan akhirnya dimiliki oleh keluarga terkaya di Eropah.[17] Penangkapan mutiara popular di Qatar, Bahrain, Jepun, dan India. Teluk Mexico juga terkenal dengan penangkapan mutiara.[18] Penduduk asli Amerika menuai mutiara air tawar dari tasik dan sungai seperti Ohio, Tennessee, dan Mississippi, manakala yang lain menyelam untuk mutiara marin dari Karibia dan perairan di sepanjang pantai Amerika Tengah dan Selatan.[19]

Pada tahun 1940, Dottie Frazier mempelopori penyelaman bebas untuk wanita di Amerika Syarikat dan juga mula mengajar kelas. Pada masa ini jugalah beliau mula mereka bentuk dan menjual sut getah untuk penyelam UDT Tentera Laut.[20]

Aktiviti penyelaman bebas

[sunting | sunting sumber]

Perburuan dan pengumpulan rekreasi

[sunting | sunting sumber]

Menombak ikan

[sunting | sunting sumber]

Menombak ikan adalah kaedah menangkap ikan purba yang telah digunakan di seluruh dunia selama beribu-ribu tahun. Tamadun awal sudah biasa dengan adat menombak ikan di sungai dan anak sungai menggunakan kayu yang diasah.[21]

Penombakan ikan moden menggunakan senapang lembing (speargun) berkuasa elastik dan tarbil, atau senapang lembing pneumatik berkuasa gas mampat untuk memanah ikan yang diburu. Teknik dan peralatan khusus telah dibangunkan untuk pelbagai jenis persekitaran akuatik dan ikan sasaran. Penombakan ikan boleh dilakukan menggunakan teknik penyelaman bebas, selam permukaan, atau penyelaman skuba. Menombak ikan semasa menggunakan peralatan skuba adalah haram di sesetengah negara. Penggunaan senapang lembing berkuasa mekanikal juga dilarang di sesetengah negara dan bidang kuasa.[perlu rujukan] Menombak ikan adalah sangat selektif, biasanya tidak menggunakan umpan dan mempunyai tangkapan sampingan yang terhad.[22]

Koleksi kerang-kerangan

[sunting | sunting sumber]

Pelbagai budaya telah mengumpul kerang-kerangan melalui penyelaman bebas selama "berkemungkinan beribu-ribu" tahun.[23][24][25] Salah satu contoh ialah pengumpulan rekreasi abalon mengikut sejarah di Afrika Selatan, sebelum penuaian haram mengurangkan stok ke tahap yang menyebabkan pengumpulan rekreasi dilarang selama-lamanya. Ini tidak menghentikan sepenuhnya penuaian haram kerana penjualan abalon yang dituai secara haram kekal menguntungkan.[26]

Sukan air kompetitif menahan nafas

[sunting | sunting sumber]

Akuatlon

[sunting | sunting sumber]

Akuatlon (juga dikenali sebagai gusti bawah air) ialah sukan bawah air di mana dua peserta yang memakai topeng dan sirip bergusti di bawah air dalam usaha untuk menanggalkan reben daripada jalur buku lali lawan untuk memenangi perlawanan tersebut. "Pertempuran" itu berlangsung di dalam gelanggang empat segi bersaiz 5 meter (16 kaki) di dalam kolam renang, dan terdiri daripada tiga pusingan selama 30 saat, dengan pusingan keempat dimainkan sekiranya seri. Sukan ini berasal pada tahun 1980-an di bekas USSR (kini Rusia) dan pertama kali dimainkan di peringkat antarabangsa pada tahun 1993. Ia telah diiktiraf oleh Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques (CMAS) pada tahun 2008.[27][28][29][30]

Menombak ikan kompetitif

[sunting | sunting sumber]

Menombak ikan kompetitif ditakrifkan oleh badan induk dunia CMAS sebagai "pemburuan dan penangkapan ikan di bawah air tanpa bantuan peranti pernafasan buatan, menggunakan peralatan yang bergantung sepenuhnya kepada kekuatan fizikal peserta." Mereka menerbitkan set peraturan pertandingan yang digunakan oleh organisasi gabungan.[31][32]

Renang berirama

[sunting | sunting sumber]
Seorang ahli pasukan Jepun dilambung ke udara oleh ahli-ahli lain dari bawah air semasa rutin bebas pasukan tersebut di Terbuka Perancis 2013.

Renang berirama ialah bentuk gabungan renang, tarian, dan gimnastik, yang terdiri daripada perenang (sama ada solo, duet, trio, kombo, atau pasukan) yang mempersembahkan rutin segerak dengan pergerakan rumit di dalam air, diiringi muzik. Renang berirama menuntut kemahiran air yang tinggi, dan memerlukan kekuatan, daya tahan, fleksibiliti, keanggunan, kesenian dan ketepatan masa yang hebat, serta kawalan nafas yang luar biasa apabila berada dalam keadaan terbalik di bawah air. Semasa aksi mengangkat, perenang tidak dibenarkan menyentuh dasar kolam.[33]

Secara tradisinya ia adalah sukan wanita, tetapi berikutan penambahan acara berpasangan campuran yang baharu, pertandingan FINA World Aquatics dibuka kepada lelaki sejak kejohanan ke-16 pada 2015 di Kazan, dan pertandingan antarabangsa serta kebangsaan yang lain membenarkan peserta lelaki dalam setiap acara. Walau bagaimanapun, lelaki pada masa ini masih dilarang daripada bertanding di Sukan Olimpik. Kedua-dua USA Synchro dan Synchro Canada membenarkan lelaki bertanding dengan wanita. Kebanyakan negara Eropah juga membenarkan lelaki bertanding, malah Perancis membenarkan podium lelaki sahaja, mengikut bilangan peserta. Dalam dekad yang lalu, lebih ramai lelaki mula terlibat dalam sukan ini dan pertandingan dwitahunan global yang dipanggil Piala Lelaki (Men's Cup) telah berkembang dengan mantap.[perlu rujukan]

Perenang mempersembahkan dua rutin untuk hakim, satu teknikal dan satu bebas, serta rutin dan figura mengikut kumpulan umur. Renang berirama adalah sukan individu dan berpasukan. Perenang bertanding secara individu semasa acara figura, dan kemudian sebagai sebuah pasukan semasa rutin. Figura terdiri daripada gabungan kemahiran dan kedudukan yang sering memerlukan kawalan, kekuatan, dan fleksibiliti. Perenang diberi kedudukan secara individu untuk bahagian pertandingan ini. Rutin tersebut melibatkan kerja berpasukan dan penyelarasan. Ia dikoreografikan mengikut muzik dan sering mempunyai tema. Renang berirama dikawal selia di peringkat antarabangsa oleh FINA (Fédération Internationale de Natation).[perlu rujukan]

Hoki air

[sunting | sunting sumber]
Dua pemain merebut puck dalam sukan hoki air

Hoki air (juga dipanggil octopush, terutamanya di United Kingdom) ialah sukan sentuhan terhad yang dimainkan secara global di mana dua pasukan bertanding untuk menggerakkan puck hoki di sepanjang dasar kolam renang ke gawang pasukan lawan dengan menolaknya menggunakan kayu hoki. Sukan ini berasal dari England pada tahun 1954 apabila Alan Blake, pengasas Southsea Sub-Aqua Club yang baru ditubuhkan, mencipta permainan yang dipanggilnya octopush untuk memastikan ahli kelab berminat dan aktif semasa musim sejuk yang sejuk, apabila penyelaman air terbuka hilang daya tarikannya.[34] Hoki bawah air kini dimainkan di seluruh dunia, dikawal selia oleh Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques (CMAS).[35] Kejohanan Dunia Hoki Bawah Air yang pertama telah diadakan di Kanada pada tahun 1980, selepas kejohanan yang dirancang pada tahun 1979 dibatalkan oleh politik antarabangsa dan aparteid.[perlu rujukan]

Bola sepak air

[sunting | sunting sumber]
Pelajar Tentera Laut AS bermain bola sepak air

Bola sepak air ialah sukan bawah air dua pasukan yang berkongsi elemen biasa dengan hoki air dan ragbi air. Seperti kedua-dua permainan tersebut, ia dimainkan di dalam kolam renang dengan peralatan snorkeling (topeng, snorkel, dan sirip). Matlamat permainan ini adalah untuk menggerakkan (dengan membawa dan menghantar) bola yang mempunyai daya apungan negatif sedikit dari satu sisi kolam ke sisi yang lain oleh pemain yang tenggelam sepenuhnya di bawah air. Mata diperoleh dengan meletakkan bola (di bawah kawalan) ke dalam longkang di tepi kolam. Variasi termasuk menggunakan torpedo getah mainan sebagai bola, dan meletakkan pemberat pada baldi untuk diletakkan di dasar sebagai gawang.[perlu rujukan] Ia dimainkan di wilayah Kanada iaitu Alberta, Manitoba, Newfoundland dan Labrador, serta Saskatchewan.[36]

Ragbi air

[sunting | sunting sumber]

Ragbi bawah air ialah sukan berpasukan bawah air. Semasa perlawanan, dua pasukan cuba menjaringkan bola dengan daya apungan negatif (diisi dengan air masin) ke dalam gol lawan di dasar kolam renang. Ia berasal daripada rejim latihan kecergasan fizikal yang wujud dalam kelab selam Jerman pada awal 1960-an dan mempunyai sedikit persamaan dengan bola sepak ragbi kecuali pada namanya. Ia telah diiktiraf oleh Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques (CMAS) pada tahun 1978 dan pertama kali dimainkan sebagai kejohanan dunia pada tahun 1980.[perlu rujukan]

Menembak sasaran bawah air

[sunting | sunting sumber]

Menembak sasaran bawah air ialah sukan bawah air yang menguji keupayaan peserta untuk menggunakan senapang lembing dengan tepat melalui set acara individu dan berpasukan yang dijalankan di dalam kolam renang menggunakan teknik penyelaman bebas atau apnea. Sukan ini dibangunkan di Perancis pada awal 1980-an dan kini diamalkan terutamanya di Eropah. Ia dikenali sebagai Tir sur cible subaquatique dalam bahasa Perancis dan sebagai Tiro al Blanco Subacuático dalam bahasa Sepanyol.

Apnea kompetitif

[sunting | sunting sumber]
Penyelam bebas monosirip

Penyelaman bebas kompetitif kini ditadbir oleh dua persatuan dunia: AIDA International[37] dan Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques (CMAS). Dari segi sejarah, terdapat dua lagi organisasi yang mengawal selia rekod dan aktiviti penyelaman bebas — Persatuan Penyelam Bebas Antarabangsa (IAFD) dan Entiti Peraturan dan Pendidikan Penyelaman Bebas (FREE).[38][39] Setiap organisasi mempunyai peraturan tersendiri mengenai pengiktirafan percubaan rekod yang boleh didapati di laman web organisasi tersebut. Di samping disiplin kompetitif, terdapat disiplin rekod — iaitu disiplin yang tidak diadakan dalam pertandingan, sebaliknya hanya untuk menetapkan rekod dunia. Terdapat organisasi ketiga, Guinness, yang selain daripada AIDA dan CMAS, turut memantau disiplin rekod.[perlu rujukan]

Hampir semua jenis penyelaman bebas kompetitif adalah sukan individu berdasarkan pencapaian individu terbaik. Pengecualian kepada peraturan ini adalah Kejohanan Dunia Pasukan AIDA yang diadakan dua tahun sekali, di mana skor gabungan ahli pasukan membentuk jumlah mata pasukan, dan pertandingan penyelaman Skandalopetra yang dikendalikan oleh CMAS, iaitu satu-satunya acara 'pasukan' sebenar dalam penyelaman bebas di mana pasukan dibentuk oleh dua atlet: seorang bertindak sebagai penyelam (βουτηχτής, voutichtis) dan seorang lagi bertindak sebagai pembantu (κολαουζέρης, kolaouzeris).[perlu rujukan]

Disiplin

[sunting | sunting sumber]

Kini terdapat sebelas disiplin yang diiktiraf yang ditakrifkan oleh AIDA dan CMAS, dan belasan lagi yang hanya diamalkan secara tempatan.[40][41] Semua disiplin boleh diamalkan oleh lelaki dan wanita, dan hanya CMAS yang pada masa ini membezakan rekod dalam air tawar daripada rekod di laut. Disiplin-disiplin AIDA boleh dilakukan sama ada dalam pertandingan atau sebagai percubaan rekod, dengan pengecualian bagi 'berat berubah-ubah' (variable weight) dan 'tanpa had' (no limits), yang kedua-duanya semata-mata untuk percubaan rekod. Bagi semua disiplin kedalaman AIDA, kedalaman yang akan dicuba oleh atlet akan diumumkan sebelum selaman; ini adalah amalan yang diterima untuk pertandingan dan percubaan rekod. Kebanyakan penyelam memilih sirip tunggal (monosirip/MF) berbanding sirip berkembar (dwisirip/BF) jika terdapat pilihan.[42]

Disiplin Pengukuran AIDA[43] CMAS[44] Penerangan
perairan terbuka kolam perairan terbuka kolam
Apnea berat tetap (CWT)kedalamanGreen tick–Green tick– Kedalaman maksimum mengikut tali panduan. Tali tersebut bertindak semata-mata sebagai panduan dan hanya satu pegangan tali dibenarkan untuk menghentikan penurunan dan memulakan kenaikan. Menjatuhkan pemberat selam tidak dibenarkan. Kedua-dua dwifin dan monosirip dibenarkan dan teknik adalah tidak relevan.
Apnea berat tetap dwisirip (CWT BF, CWTB)kedalamanGreen tick–Green tick– Seperti CWT di atas tetapi monosirip tidak dibenarkan dan atlet dilarang menggunakan sepakan dolfin untuk tujuan mereka.
Apnea berat tetap tanpa sirip (CNF)kedalamanGreen tick–Green tick– Seperti CWT di atas tetapi tiada alat bantuan renang seperti sirip dibenarkan. Disiplin ini adalah disiplin yang paling baru diiktiraf, telah diiktiraf oleh AIDA sejak 2003.
Apnea dinamik tanpa sirip (DNF)jarak mendatar–Green tickGreen tickGreen tick Jarak maksimum di bawah air, di dalam kolam, tiada alat bantuan renang seperti sirip dibenarkan (AIDA).
Apnea dinamik dengan sirip (DYN)jarak mendatar–Green tickGreen tickGreen tick Jarak mendatar maksimum dengan satu nafas di dalam kolam. Monosirip atau dwifin dibenarkan dan teknik adalah tidak relevan.
Apnea dinamik dengan dwisirip (DYN BF, DYNB)jarak mendatar–Green tick–Green tick Sama seperti DYN di atas tetapi monosirip tidak dibenarkan dan atlet dilarang menggunakan sepakan dolfin untuk tujuan mereka.
Apnea rendaman bebas (FIM)kedalamanGreen tick–Green tick– Kedalaman maksimum mengikut garisan menegak. Tali boleh digunakan untuk menarik diri ke bawah ke kedalaman dan kembali ke permukaan. Tiada balast atau sirip dibenarkan. Ia dikenali kerana kemudahannya berbanding disiplin Berat Tetap, sementara masih tidak membenarkan pelepasan pemberat.
Lompat biru (JB, juga the cube)jarak mendatarRed XGreen tick– Jarak maksimum yang dilalui mengelilingi segi empat sama 15 meter pada kedalaman 10 meter. Monosirip, dwisirip atau tanpa sirip semuanya dibenarkan. Sled boleh digunakan untuk penurunan.
Apnea tanpa had (NLT)kedalamanGreen tick–Red X Sebarang cara menyelam tahan nafas ke kedalaman dan kembali ke permukaan adalah dibenarkan asalkan tali panduan digunakan untuk mengukur jarak. Kebanyakan penyelam menggunakan sled pemberat untuk turun dan beg kembung untuk naik. Adalah penting untuk diperhatikan bahawa percubaan baharu tidak lagi diiktiraf kerana tahap bahaya yang dihadapi oleh penyelam.[45]
Skandalopetrakedalaman & masa min.Red XGreen tick– Satu-satunya acara berpasukan sebenar dalam penyelaman bebas. Penyelam 1 turun, biasanya dibantu oleh batu atau kepingan marmar yang dilekatkan pada tali, manakala Penyelam 2 menunggu di permukaan. Penyelam 1 mencapai kedalaman sasaran dan ditarik ke permukaan oleh Penyelam 2 menggunakan tenaga otot sahaja. Tiada topeng selam, sut atau sirip dibenarkan, hanya klip hidung.
Apnea statik (STA)masa maks.Green tickGreen tickGreen tickGreen tick Ketahanan tahan nafas bermasa semasa terapung di permukaan atau berdiri di dasar. Biasanya di dalam kolam.
Apnea statik dengan oksigen tulen (STA O2)masa maks.Red XRed X Ketahanan tahan nafas bermasa, pra-pernafasan 100% oksigen sehingga 30 minit sebelum menahan nafas adalah dibenarkan. Biasanya di dalam kolam. Walaupun tidak lagi diiktiraf oleh AIDA mahupun CMAS, terdapat tiga keadaan di mana rekod telah diluluskan oleh AIDA.
Apnea kelajuan-daya tahan (S&E apnea)[46]masa min.Red X–Green tick Masa tersingkat dalam jarak tetap di bawah air. Sub-disiplin daya tahan dilakukan dengan berenang dalam pecahan panjang kolam yang berselang-seli antara renangan apnea dengan pemulihan pasif pada selang masa. Disiplin-disiplinnya ialah SPE – 100m apnea kelajuan, END 16x50 – 800m dan END 8x50 – 400m apnea daya tahan.
Apnea berat boleh ubah tanpa sirip (VNF)kedalamanRed XGreen tick– Penurunan dibantu oleh sled pemberat yang meluncur turun mengikut tali, manakala kenaikan boleh dilakukan dengan menarik tali atau berenang tanpa sirip.
Apnea berat boleh ubah (VWT)kedalamanGreen tick–Green tick– Penurunan dibantu oleh sled pemberat yang meluncur turun mengikut tali, manakala kenaikan boleh dilakukan sama ada dengan:
1.) menarik tali atau berenang dengan atau tanpa sirip di bawah peraturan AIDA
2.) berenang dengan sirip di bawah peraturan CMAS.
Herbert Nitsch, Penyelam Bebas Pemegang Rekod Dunia
Piala Dunia Laut Dalam Kepulauan Camotes, Filipina; Berat Malar Tanpa Sirip (CNF); Agata Załęcka 2025
Gambaran keseluruhan disiplin di atas[47][48][46]
Disiplin Alat bantuan dibenarkan Perubahan
berat
dibenarkan?
Penurunan Kenaikan
CNF Tiada
atau pemberat		 Tiada Tidak
CWT BF / MF
dan/atau pemberat		 BF / MF Tidak
CWT BF BF
dan/atau pemberat		 BF Tidak
DNF – – –
DYN – – –
DYN BF – – –
FIM Tali
atau tiada		 Tali
atau tiada		 Tidak
JB Sled dan/atau
BF / MF atau tiada		 BF / MF
atau tiada		 Sled sahaja
NLT (Tanpa Had) (Hanya AIDA) Sebarang Sebarang Ya
Skandalopetra Batu Ditarik ke atas Ya
STA – – –
STA O2 – – –
Apnea S&E – – –
VNF (hanya CMAS) Sled Tali
atau tiada		 Ya
VWT Sled BF / MF
atau tali		 Ya

Rekod dunia

[sunting | sunting sumber]

Keputusan rasmi terbaik dalam apnea statik ialah rekod dunia Guinness (WR) iaitu 11:54 oleh Branko Petrović pada tahun 2014, seorang penyelam bebas yang mempunyai keputusan melebihi 10 minit di bawah kedua-dua AIDA dan CMAS.[perlu rujukan] Keputusan 'tanpa had' (no limits) terbaik ialah 253.2m oleh Herbert Nitsch pada 2012; hasrat beliau untuk membolehkan selaman tersebut diiktiraf oleh AIDA tidak berjaya berikutan konflik penajaan.[perlu rujukan] Selepas 2001, AIDA International tidak lagi memisahkan rekod yang dicapai dalam air tawar daripada rekod di laut.[perlu rujukan]

Rekod dunia yang diiktiraf oleh CMAS

[sunting | sunting sumber]

Setakat 1 Januari 2024, rekod dunia yang diiktiraf oleh CMAS ialah:[49]

Disiplin Jantina Kedalaman
[m]		 Jarak
[m]		 Masa Nama/Negara Tarikh Tempat
Apnea statikSTALelaki––10:45.000 Branko Petrović (SRB)2017-11-11Subotica, Serbia
Perempuan––08:53.150 Veronika Dittes (AUT)2017-06-15Cagliari, Itali
Apnea dinamik dengan siripDYNLelaki–321.43– Mateusz Malina (POL)2022-06-15Belgrade, Serbia
Perempuan–275.36– Mirela Kardašević (CRO)2022-06-15Belgrade, Serbia
di bawah aisLelaki–175– Arthur Guérin-Boëri (FRA)2017-03-11Tasik Sonnanen, Finland
Perempuan–140– Valentina Cafolla (CRO)2024-02-23Tasik Anterselva, Itali[50]
perairan terbukaLelaki–200– Sertan Aydin (TUR)
Perempuan––
Apnea dinamik dengan dwisiripDBFLelaki–274.70– Guillaume Bourdila (FRA)2022-06-13Belgrade, Serbia
Perempuan–250.00– Mirela Kardašević (CRO)2022-06-13Belgrade, Serbia
Apnea dinamik tanpa siripDNF-50Lelaki–236– Guillaume Bourdila (FRA)2019-06-19Istanbul, Turki
Perempuan–210– Julia Kozerska (POL)2022-06-12Belgrade, Serbia
DNF-25Lelaki–220.70– Vanja Peles (CRO)2021-03-28Sisak, Croatia
Perempuan–206.20– Mirela Kardasevic (CRO)2021-03-28Sisak, Croatia
Kelajuan 100 m.SPELelaki––00:30.350 Malte Striegler (GER)2018-06-15Lignano, Itali
Perempuan––00:35.860 Vera Yarovitskaya (RUS)2017-06-15Cagliari, Itali
Daya tahanEND16x50Lelaki––09:10.030 Max Poschart (GER)2019-06-19Istanbul, Turki
Perempuan––10:41.120 Evgeniia Kozyreva (RUS)2021-06-23Belgrade, Serbia
END8x50Lelaki––03:05.720 Mikhail Drozdov (RUS)2019-06-22Istanbul, Turki
Perempuan––04:10.190 Chiara Zaffaroni (ITA)2023-05-10Kuwait
END4x50Lelaki––
Perempuan––01:33.860 Chiara Zaffaroni (ITA)2023-05-11Kuwait
Apnea lompat biru dengan siripdi lautLelaki–201.61– Arthur Guérin-Boëri (FRA)2015-10-09Ischia, Itali
Perempuan–190.48– Alessia Zecchini (ITA)2015-10-09Ischia, Itali
air tawarLelaki–170– Alfredo Leonidas Rosado Estrada (ECU)
Perempuan–132.92– Gilda Rivadeneria Montalvo (ECU)
Berat tetap dengan siripdi lautLelaki136–– Alexey Molchanov (RUS)2023-08-23Roatan, Honduras
Perempuan122–– Alenka Artnik (SLO)2021-07-21Long Island, Bahamas
air tawarLelaki80–– Michele Tomasi (ITA)
Perempuan57–– Tanya Streeter (UK)1998-12-28Ocala, Fl, AS
Berat tetap dengan dwisirip (CWT BF)di lautLelaki124–– Alexey Molchanov (RUS)2023-08-25Roatan, Honduras
Perempuan106–– Alenka Artnik (SLO)2021-09-30Kaş, Turki
air tawarLelaki75–– Michele Tomasi (ITA)
Perempuan––
Berat tetap tanpa siripdi lautLelaki100–– Alexey Molchanov (RUS)2023-08-23Roatan, Honduras
Perempuan78–– Kateryna Sadurska (UKR)2023-08-24Roatan, Honduras
air tawarLelaki65–– Michal Rišian (CZE)2016-07-10Weyregg, Austria
Perempuan––––––
Apnea rendaman bebasdi lautLelaki132–– Petar Klovar (CRO)2022-10-04Kaş, Turki
Perempuan72–– Alessia Zecchini (ITA)2021-07-17Long Island, Bahamas
Apnea berat boleh ubah monosiripdi lautLelaki131–– Homer Leuci (ITA)2012-09-11Soverato, Itali
Perempuan116–– Lena Balta (SER)2022-06-25Sharm el Sheik, Mesir
Apnea berat boleh ubah dwisiripdi lautLelaki130–– William Winram (SWI)2021-10-21Sharm el Sheik, Mesir
Perempuan-––
Apnea berat boleh ubah tanpa sirip (VNF)di lautLelaki140–– William Winram (SWI)2023-12-11Sharm el Sheik, Mesir
Perempuan106–– Şahika Ercümen (TUR)2023-10-17Hatay, Turki
Skandalopetradi lautLelaki112–– Andreas Güldner (GER)2014-06-26Laut Merah, Mesir
Perempuan68.9–– Karol Meyer (BRA)2012Bonaire, Caribbean

Rekod dunia yang diiktiraf oleh AIDA

[sunting | sunting sumber]

Setakat 26 Julai 2023, rekod dunia yang diiktiraf oleh AIDA ialah:[51][52][53]

Disiplin Jantina Kedalaman [m] Jarak [m] Masa Nama Tarikh Tempat
Apnea statik (STA)Lelaki––11 min 35 saat Stéphane Mifsud (FRA)2009-06-08Hyères, Var, Perancis
Perempuan––9 min 22 saat Heike Schwerdtner (GER)2025-05-04Stockholm, Sweden
Apnea dinamik dengan sirip (DYN)Lelaki–316.53– Mateusz Malina (POL)[54]2019-06-22Turku, Finland
Perempuan–280– Zsófia Törőcsik (HUN)2025-07-02Wakayama, Jepun
Apnea dinamik dengan bi-fin (DYNB)Lelaki–298– Guillaume Bourdila (FRA)2025-06-28Wakayama, Jepun
Perempuan–208– Kardasevic Mirela (CRO)2019-03-07Moscow, Rusia
Apnea dinamik tanpa sirip (DNF)Lelaki–250– Mateusz Malina (POL)2022-05-01Dębica, Poland
Perempuan–213– Julia Kozerska (POL)2023-06-13Seogwipo, Korea Selatan
Apnea berat tetap (CWT)Lelaki133–– Alexey Molchanov (RUS)2023-07-22Dean's Blue Hole, Long Island Bahamas
Perempuan123–– Alessia Zecchini (ITA)2023-04-24Camotes Island, Filipina
Apnea berat tetap dengan bi-fin (CWTB)Lelaki126–– Alexey Molchanov (RUS)2025-09-26Limassol, Cyprus
Perempuan111–– Alenka Artnik (SVN)2023-07-30Dean's Blue Hole, Long Island Bahamas
Apnea berat tetap tanpa sirip (CNF)Lelaki103–– Petar Klovar (CRO)2025-05-26Sharm el-Sheikh, Mesir
Perempuan73–– Alessia Zecchini (ITA)2016-04-26Dean's Blue Hole, Long Island Bahamas
Apnea rendaman bebas (FIM)Lelaki133–– Alexey Molchanov (RUS)2023-07-21Dean's Blue Hole, Long Island Bahamas
Perempuan103–– Sanda Delija (HRV)2025-05-04Mabini, Filipina
Apnea berat boleh ubah (VWT)Lelaki156–– Alexey Molchanov (RUS)2023-03-28Bonaire, Caribbean
Perempuan130–– Nanja van den Broek (NED)2015-10-18Sharm el-Sheikh, Mesir
Apnea tanpa had (NLT)Lelaki214–– Herbert Nitsch (AUT)2012-06-06Santorini, Greece
Perempuan160–– Tanya Streeter (UK)2002-08-17Kepulauan Turks dan Caicos
Disiplin Jantina Mata Pasukan / Individu Tarikh Tempat
Pasukan AIDALelaki840.6 CRO
Goran Čolak, Božidar Petani, Veljano Zanki		2012-09-16Nice, Perancis[55][56]
Perempuan
Lelaki313.3 William Trubridge (NZL)2010-07-06Okinawa, Jepun[57][58]
Perempuan

Rekod dunia yang diiktiraf oleh Guinness

[sunting | sunting sumber]

Jadual berikut hanya merangkumi disiplin yang merupakan pengubahsuaian daripada disiplin AIDA atau CMAS sedia ada dan disiplin eksklusif Guinness (kerana ia mengiktiraf dan mewarisi beberapa rekod AIDA/CMAS) atau disiplin ciptaan Guinness (yang pernah/sedang diiktiraf oleh CMAS dan AIDA pada masa tertentu).[penjelasan diperlukan]

Setakat 25 Februari 2018:

Disiplin Jantina Kedalaman [m] Jarak [m] Masa Nama Tarikh Tempat
STA O2Lelaki––24:11 Budimir Šobat (CRO)24 Februari 2018Zagreb
Perempuan––18:32 Karol Meyer (BRA)10 Julai 2009Florianopolis
DYN di bawah aisLelaki–175–butiran di bawah rekod dunia CMAS
Perempuan–125–
DNF di bawah aisLelaki–84– Nik Linder (GER)Feb 2013Weissensee[59][60]
Perempuan––
DNF di bawah ais (tanpa sut selam)Lelaki–81– David Vencl (CZE)Feb 2021Tasik Lahošť
Perempuan–50– Johanna Nordblad (FIN)Mac 2015Päijänne[61]
NLT di bawah aisLelaki65–– Andreas Pap (SRB)Feb 2013Weissensee[59]
Perempuan––

Rekreasi

[sunting | sunting sumber]
Penyelaman bebas rekreasi di Lubang Biru di Laut Merah.

Penyelaman bebas sebagai aktiviti rekreasi diamalkan secara meluas dan berbeza dengan ketara daripada penyelaman skuba. Walaupun terdapat risiko dalam semua aktiviti penyelaman bebas, ia boleh diamalkan dengan tahap keselamatan yang boleh diterima pada pelbagai peringkat kemahiran, daripada penyelam permukan (snorkeler) biasa sehinggalah penyelam bebas profesional. Berbanding dengan penyelaman selam skuba, penyelaman bebas menawarkan:[perlu rujukan]

  • Kebebasan daripada peralatan yang menyusahkan dan masa persediaan yang singkat.
  • Kos yang rendah.
  • Suasana yang tenang dan tidak mengganggu ikan; bunyi pernafasan dan buih boleh menjadi agak kuat pada skuba litar terbuka walaupun alat pernafasan semula (rebreather) jauh lebih senyap.
  • Mobiliti dan kelajuan, tetapi untuk tempoh yang jauh lebih terhad.
  • Tiada hentian penyahmampatan (decompression stops) diperlukan untuk selaman dalam, walaupun masih terdapat kemungkinan untuk mendapat penyakit penyahmampatan, atau taravana, akibat penyelaman bebas dalam yang berulang dengan selang masa permukaan yang singkat.[62] Ini diimbangi dengan masa selaman yang jauh lebih pendek.
  • Ketiadaan buih udara yang dihembus memberikan penglihatan yang lebih baik semasa naik ke permukaan.
  • Kebolehcapaian; jika tapak tersebut boleh dilalui dengan berjalan kaki, ia berpotensi untuk diselam.[penjelasan diperlukan]
  • Penyelam bebas yang berkemahiran dan cergas boleh pergi sedalam, atau lebih dalam daripada penyelam skuba rekreasi, di mana kedalamannya hanya dihadkan oleh kesediaan untuk menerima risiko; penyelaman skuba dihadkan oleh tahap pensijilan.[meragukan – bincang][berkaitan? – bincang]

Mata air tawar dan gua-gua lain yang sering mempunyai jarak penglihatan yang sangat baik telah diselam secara bebas tetapi dengan risiko yang lebih besar. Menyelam ke dalam air dengan akses terhad ke permukaan adalah sangat berbeza daripada menyelam di air terbuka. Masa yang ada untuk penyelam bebas menyelesaikan masalah di bawah air sebelum hipoksia berlaku adalah sangat terhad berbanding skuba, dan menyelam skuba di bawah ruang tertutup tidak disyorkan tanpa bekalan gas kecemasan bebas. Penyelaman bebas ke dalam sistem gua yang sempit telah mengakibatkan beberapa kematian. Penyelaman bebas gua sangat tidak digalakkan dalam latihan keselamatan asas penyelam bebas.[63]

Fisiologi

[sunting | sunting sumber]

Fisiologi manusia dalam penyelaman bebas adalah pengaruh fisiologi persekitaran bawah air terhadap penyelam yang menahan nafas pada tekanan ambien, dan adaptasi untuk beroperasi di bawah air. Oleh itu, ia merangkumi rangkaian kesan fisiologi yang secara amnya terhad kepada penyelaman bebas manusia. Beberapa faktor mempengaruhi penyelam, termasuk rendaman, pendedahan kepada air, had ketahanan menahan nafas, variasi dalam tekanan ambien, dan gangguan deria. Semua ini boleh menjejaskan prestasi dan keselamatan penyelam.[64]

Rendaman menjejaskan keseimbangan cecair, peredaran dan kerja pernafasan.[65][66] Pendedahan kepada air sejuk boleh mengakibatkan tindak balas kejutan sejuk yang memudaratkan,[67][68] refleks menyelam yang membantu dan kehilangan haba badan yang berlebihan.[69][70][71][72] Tempoh menahan nafas dihadkan oleh simpanan oksigen, tindak balas terhadap tahap karbon dioksida yang meningkat, dan risiko pitam hipoksik, yang mempunyai risiko lemas yang tinggi.[73][74][75]

Perubahan besar atau mendadak dalam tekanan ambien mempunyai potensi kecederaan yang dikenali sebagai barotrauma.[64][76] Gas tidak aktif secara metabolik diserap oleh tisu dan mungkin mempunyai kesan narkotik atau kesan lain yang tidak diingini, dan mesti dilepaskan secara perlahan-lahan untuk mengelakkan pembentukan buih semasa penyahmampatan.[77] Persekitaran bawah air juga menjejaskan input deria, yang boleh memberi kesan kepada keselamatan dan keupayaan untuk berfungsi secara berkesan di kedalaman.[65]

Adaptasi manusia terkini

[sunting | sunting sumber]

Sebagai tambahan kepada adaptasi umum dalam spesies manusia, penyelaman bebas adalah contoh aktiviti yang telah terjejas secara langsung oleh perubahan manusia baru-baru ini. Suku Bajau, atau Nomad Laut, telah terlibat dalam penyelaman bebas selama beribu-ribu tahun, dan pemilihan semula jadi telah membawa kepada saiz limpa yang lebih besar. Ini berfungsi sebagai takungan oksigen semasa menyelam. Dihipotesiskan bahawa populasi penyelam terpencil lain di seluruh dunia mungkin telah mengalami pemilihan yang sama.[78]

Teknik

[sunting | sunting sumber]


Keupayaan menahan nafas, dan seterusnya prestasi selam, adalah fungsi simpanan oksigen dalam badan, ruang untuk pengurangan kadar metabolik, penggunaan oksigen yang cekap, dan toleransi hipoksia.[79] Atlet cuba mencapai perkara ini dalam pelbagai cara. Sesetengah penyelam menggunakan teknik packing (pengisian paru-paru), yang meningkatkan jumlah paru-paru melebihi kapasiti total paru-paru yang normal.[80] Selain itu, latihan diperuntukkan untuk meningkatkan simpanan oksigen dalam darah dan otot, walaupun pada tahap yang terhad.[penjelasan diperlukan] Kebanyakan penyelam bergantung pada peningkatan kecergasan dengan meningkatkan toleransi CO2 dan kapasiti paru-paru. Latihan menahan nafas yang mudah adalah sangat berkesan untuk membina toleransi terhadap CO2 dan pada tahap tertentu meningkatkan kapasiti paru-paru. Dalam satu temu bual di rancangan bual bicara radio Fresh Air, wartawan James Nestor, pengarang buku Breath: The New Science of a Lost Art,[81] menyatakan: "Sesetengah penyelam mempunyai kapasiti paru-paru sebanyak 14 liter, iaitu kira-kira dua kali ganda saiz lelaki dewasa biasa. Mereka tidak dilahirkan sebegini. ... Mereka melatih diri mereka untuk bernafas dengan cara yang memberi kesan mendalam kepada tubuh fizikal mereka."[82]

Sebelum percubaan pertandingan, penyelam bebas melakukan urutan persediaan, yang biasanya terdiri daripada regangan fizikal, senaman mental dan senaman pernafasan. Ia mungkin termasuk berturut-turut apnea statik dengan panjang pemasa yang berbeza-beza dan pernafasan dalam pembersihan khas (purging). Hasil daripada urutan persediaan ini adalah metabolisme yang lebih perlahan, kadar jantung dan pernafasan yang lebih rendah, tahap karbon dioksida yang lebih rendah dalam aliran darah,[83] dan keseimbangan mental secara keseluruhan.[perlu rujukan]

Pengisian paru-paru

[sunting | sunting sumber]

Dikenali secara teknikal sebagai insuflasi glosofaringeal (glossopharyngeal insufflation), pengisian paru-paru (lung packing) atau buccal pumping ialah teknik untuk mengembangkan paru-paru melebihi kapasiti total isobarik normalnya, yang digunakan untuk melambatkan pemampatan paru-paru oleh tekanan hidrostatik, membolehkan kedalaman yang lebih besar dicapai, dan menyediakan simpanan oksigen yang sedikit lebih besar untuk selaman. Selepas inspirasi normal penuh, penyelam mengisi mulut dengan udara dengan glotis tertutup, kemudian membuka glotis dan memaksa udara dari mulut masuk ke dalam paru-paru, kemudian menutup glotis untuk menahan udara tersebut. Ini diulangi beberapa kali. Lung packing boleh meningkatkan isipadu udara dalam paru-paru sehingga 50% daripada kapasiti vital. Tekanan yang terhasil akan mengurangkan isipadu darah di dalam dada, yang akan meningkatkan ruang yang tersedia untuk udara. Gas dalam paru-paru juga termampat. Tekanan sekitar 75 milimeter merkuri (100 mbar) telah dilaporkan.[84] Lung packing telah dikaitkan dengan ketidakstabilan hemodinamik jangka pendek, yang mungkin menyumbang kepada pencetusan pitam.[85]

Pernafasan pemulihan

[sunting | sunting sumber]

Juga dikenali sebagai pernafasan cangkuk (hook breathing). Ini adalah teknik yang digunakan oleh penyelam bebas semasa muncul ke permukaan untuk mengurangkan risiko pitam di permukaan (surface blackout). Hembusan nafas separa dilakukan, diikuti dengan sedutan nafas yang cepat; kemudian penyelam menutup saluran pernafasan dan memberi tekanan selama beberapa saat seolah-olah mahu batuk. Tingkah laku ini diulangi beberapa kali sepanjang 30 saat pertama di permukaan. Tujuannya adalah untuk memastikan tekanan toraks meningkat sedikit bagi meningkatkan tekanan separa oksigen arteri secara buatan atau menghalangnya daripada jatuh pada saat-saat kritikal sehingga darah beroksigen baharu dapat sampai ke otak dan dengan itu mengelakkan pengsan di permukaan. Ini adalah teknik yang sama yang digunakan oleh juruterbang semasa gerakan daya-g tinggi, serta oleh pendaki gunung di altitud tinggi.[86][87]

Latihan

[sunting | sunting sumber]

Tiada keperluan undang-undang yang mewajibkan penyelam bebas untuk melakukan latihan penyelaman bebas secara formal atau mendapat sijil, tetapi disebabkan risiko yang sedia ada pada sukan tersebut, penyelaman bebas tanpa pengetahuan atau latihan boleh mendatangkan risiko yang lebih besar kepada nyawa. Kursus peneyalaman bebas mengandungi tiga komponen: pengajian teori, sesi air terkurung yang umumnya dijalankan di dalam kolam renang, dan sesi air terbuka di lautan atau jasad air tawar atau masin yang besar.[88][89]

Latihan untuk ketahanan menahan nafas boleh mengambil pelbagai bentuk, sesetengahnya boleh dilakukan di darat. Satu senaman latihan ialah jalan apnea (apnea walk). Ini terdiri daripada persediaan "pernafasan-awal" (breathe-up), diikuti dengan menahan nafas dalam tempoh singkat (biasanya 1 minit) semasa berehat. Tanpa melepaskan nafas, peserta kemudian mula berjalan sejauh mungkin sehingga perlu bernafas semula. Sesetengah atlet boleh melakukan hampir 400 meter dalam latihan dengan cara ini.[perlu rujukan]

Bentuk latihan ini bagus untuk membiasakan otot bekerja di bawah keadaan anaerobik, dan untuk toleransi terhadap pengumpulan karbon dioksida dalam peredaran darah. Ia juga mudah untuk mengukur kemajuan, kerana pertambahan jarak boleh diukur.[perlu rujukan]

Pensijilan

[sunting | sunting sumber]

Terdapat beberapa agensi latihan yang menyediakan pensijilan dalam penyelaman bebas pada pelbagai peringkat daripada pemula hingga pengajar. Sesetengahnya, seperti AIDA dan Molchanovs, fokus secara eksklusif pada penyelaman bebas, terutamanya aspek kompetitif, manakala yang lain, seperti PADI dan SSI, adalah agensi latihan skuba rekreasi antarabangsa yang telah berkembang ke dalam penyelaman bebas rekreasi. Kesemua agensi ini akan menyediakan arahan dan latihan praktikal dalam aspek keselamatan, teori fisiologi asas penyelaman bebas dan teknik praktikal.[90]

Keselamatan

[sunting | sunting sumber]

Penyelam bebas digalakkan oleh organisasi pensijilan dan sukan untuk menyelam hanya bersama buddy (rakan selam) yang menemani mereka, memerhati dari dalam air di permukaan, dan bersedia untuk menyelam bagi menyelamat jika penyelam hilang kesedaran semasa naik ke permukaan. Ini hanya praktikal jika kejernihan air membolehkan pemerhatian dilakukan, dan rakan tersebut mampu mencapai penyelam dengan selamat. Dalam keadaan jarak penglihatan yang lemah, penyelam boleh menyangkutkan diri pada tali penurun (downline) dengan tali rakan (buddy line). Isyarat boleh dihantar melalui tali penurun dan ia boleh digunakan untuk mencari penyelam. Penombak ikan boleh menggunakan boya penanda permukaan untuk tujuan yang sama. Disebabkan sifat sukan ini, risiko penyelaman bebas boleh dikurangkan dengan pematuhan ketat terhadap langkah keselamatan sebagai sebahagian daripada aktiviti, tetapi tidak boleh dihapuskan sepenuhnya. Peraturan pertandingan mungkin memerlukan semua peserta mempunyai sijil dan mahir dalam menyelamat serta resusitasi.[91][92]

Bahaya, akibat dan risiko

[sunting | sunting sumber]

Bahaya yang paling ketara ialah ketiadaan akses kepada udara untuk bernafas – satu keperluan untuk nyawa manusia. Ini boleh mengakibatkan asfiksia akibat lemas jika penyelam tidak mencapai permukaan semasa masih mampu menahan nafas dan menyambung semula pernafasan. Risiko ini bergantung kepada beberapa faktor, termasuk kedalaman, tempoh dan bentuk profil selaman.[93]

Hipoksia pendam (latent hypoxia) adalah bahaya khusus dalam selaman bebas yang lebih dalam. Kesan ini boleh menyebabkan pitam hipoksik semasa naik ke permukaan.[94]

Pitam penyelaman bebas (freediving blackout), pitam tahan nafas,[95] atau pitam apnea adalah kelas pitam hipoksik, iaitu kehilangan kesedaran yang disebabkan oleh hipoksia serebrum menjelang penghujung selaman menahan nafas (selaman bebas atau apnea dinamik), apabila perenang tidak semestinya mengalami keperluan mendesak untuk bernafas dan tidak mempunyai keadaan perubatan lain yang jelas yang mungkin menyebabkannya. Ia boleh dicetuskan oleh hiperventilasi sejurus sebelum selaman, atau sebagai kesan daripada pengurangan tekanan semasa naik, atau gabungan kedua-duanya. Mangsa selalunya merupakan pengamal penyelaman tahan nafas yang berpengalaman, cergas, perenang yang kuat dan tidak pernah mengalami masalah sebelum ini.[76][75][74]

Penyelam dan perenang yang pengsan atau mengalami kekaburan penglihatan (grey out) di bawah air semasa selaman biasanya akan lemas melainkan diselamatkan dan diberikan resusitasi dalam masa yang singkat.[96] Pitam penyelaman bebas mempunyai kadar kematian yang tinggi, dan kebanyakannya melibatkan lelaki berumur bawah 40 tahun, tetapi secara amnya boleh dielakkan. Risiko tidak dapat dikuantitikan, tetapi jelas meningkat dengan sebarang tahap hiperventilasi.[73]

Pitam penyelaman bebas boleh berlaku pada mana-mana profil selaman: pada kedalaman tetap, semasa naik dari kedalaman, atau di permukaan selepas naik dari kedalaman dan boleh digambarkan dengan beberapa istilah bergantung pada profil selaman dan kedalaman di mana kesedaran hilang. Pitam semasa selaman cetek berbeza daripada pitam semasa naik dari selaman dalam kerana pitam semasa naik dicetuskan oleh penyahtekanan semasa naik dari kedalaman, manakala pitam dalam air yang sentiasa cetek adalah kesan daripada hipokapnia berikutan hiperventilasi.[74][97]

Terdapat juga pelbagai bahaya persekitaran yang mungkin berlaku khusus untuk tapak serta keadaan air dan cuaca semasa selaman, dan mungkin terdapat bahaya lain yang khusus untuk aktiviti selaman bebas tersebut, seperti menombak ikan.[98]

Kegagalan untuk bertindak balas terhadap isyarat amaran fisiologi, atau melintasi halangan mental dengan kehendak yang kuat, boleh membawa kepada pitam di bawah air atau semasa mencapai permukaan.[13][99] Penyelam bebas yang terlatih sangat menyedari perkara ini dan pertandingan mesti diadakan di bawah pengawasan rakan yang ketat dan dengan pembantu kecemasan yang kompeten dalam keadaan bersedia.[100] Walau bagaimanapun, ini tidak menghapuskan risiko pengsan.[91]

Keselamatan pertandingan

[sunting | sunting sumber]

Berikutan kematian dua penyelam bebas dalam pertandingan, AIDA telah menyediakan sistem untuk memantau dan jika perlu, menyelamatkan peserta yang hilang kesedaran di bawah air. Setakat 2022, kejadian buruk dalam pertandingan kedalaman berbeza-beza antara 3 dan 4% daripada selaman pertandingan. Kadar ini dianggap agak rendah dan dijangka berlaku semasa pertandingan di mana penyelam menolak had menahan nafas mereka. Hampir semua penyelam ini berjaya dibantu dan pulih sepenuhnya. Terdapat insiden kecederaan yang lebih serius yang jauh lebih rendah.[101]

Penyelam keselamatan

[sunting | sunting sumber]
Prinsip keselamatan mendalam untuk penyelaman bebas dengan pemberat lawan

Pasukan keselamatan biasanya terdiri daripada sukarelawan, atau kakitangan bergaji dalam beberapa acara utama, dan diawasi oleh Ketua Keselamatan. Setiap peserta dipantau oleh sepasukan penyelam keselamatan tahan nafas yang akan turun tepat pada masanya untuk menemui peserta semasa mereka naik, dan memantau mereka sepanjang sisa perjalanan naik tersebut. Mereka akan campur tangan jika perlu, biasanya dengan mengamankan saluran pernafasan peserta dan membawa mereka berenang ke permukaan. Penyelam keselamatan pertama akan menemui peserta pada kira-kira 1/3 hingga 1/4 daripada kedalaman sasaran, biasanya pada maksimum 30m. Yang kedua akan menemui mereka kira-kira 10m lebih cetek, dan yang ketiga akan bersedia sekiranya berlaku kecemasan. Tugas ini boleh mencabar kerana banyak selaman dilakukan dalam sehari, jadi pasukan penyelam keselamatan biasanya digilirkan untuk memastikan mereka tidak terlalu terbeban.[101] Penyelam skuba dan penyelam bebas skuter juga boleh menjadi sebahagian daripada pasukan keselamatan.[102]

Sekiranya berlaku insiden di kedalaman yang lebih dalam, peserta diklipkan pada tali penurun sepanjang tempoh selaman, yang boleh ditarik naik dengan pantas oleh pasukan sokongan permukaan, yang termasuk kumpulan sokongan perubatan.[101]

Statistik dan kemalangan yang ketara

[sunting | sunting sumber]

Nicholas Mevoli, seorang penyelam dari New York meninggal dunia pada 17 November 2013 selepas hilang kesedaran semasa muncul ke permukaan daripada selaman selama 3 minit 38 saat ke kedalaman 72 meter semasa percubaan rekod rasmi dalam acara "berat tetap tanpa sirip". Beliau sebelum ini telah mencapai kedalaman yang lebih besar dan masa yang lebih lama dalam disiplin lain.[103]

Pada 22 Julai 2017, penyelam keselamatan Ireland Stephen Keenan meninggal dunia semasa selaman di Dahab, Mesir. Beliau merupakan penyelam keselamatan untuk penyelam bebas Itali Alessia Zecchini, yang cuba berenang melalui Gerbang Lubang Biru (Laut Merah). Atas sebab-sebab yang masih tidak jelas, Keenan mula turun kira-kira 20 saat lewat daripada yang dirancang, menyebabkan beliau terlepas titik pertemuan yang dijadualkan dengan Zecchini. Beliau akhirnya berjaya mencapainya dan membantu Zecchini naik ke permukaan. Tidak lama kemudian, Keenan hilang kesedaran dan kemudiannya ditemui terapung tertelungkup di dalam air.[104]

Fiksyen dan dokumentari

[sunting | sunting sumber]

Dokumentari

[sunting | sunting sumber]

Fiksyen

[sunting | sunting sumber]
  • Dalam filem Mission: Impossible – Rogue Nation, Tom Cruise melakonkan watak perisik handalan Ethan Hunt yang melawan kuasa jahat, dan melakukan penyelaman bebas dalam satu adegan untuk mendedahkan penjahat.
  • Mutiara oleh John Steinbeck (1947) ialah sebuah novel tentang seorang penyelam mutiara miskin, Kino, yang menemui 'Mutiara Syurga' yang sangat berharga, yang mengubah hidupnya selamanya. Novel ini meneroka tema sifat manusia serta ketamakan dan kejahatan.
  • Dalam South Sea Adventure (1952) oleh Willard Price, adik-beradik Hunt yang terdampar di pulau karang, menggunakan penyelaman bebas untuk mengumpul mutiara dan air tawar.
  • Dalam novel James Bond karya Ian Fleming, You Only Live Twice (1964), watak Kissy Suzuki ialah seorang penyelam ama. Hubungan ini juga disebut dalam versi filem.
  • Man from Atlantis merupakan siri TV tahun 1970-an yang menampilkan adiwira dengan kebolehan bernafas di dalam air dan melakukan penyelaman bebas dengan cara tersendiri.
  • The Big Blue (1988) ialah sebuah filem romantik tentang dua penyelam bebas bertaraf dunia, sebuah gambaran fiksyen tentang persaingan antara penyelam bebas Jacques Mayol dan Enzo Maiorca.
  • Dalam filem Phoenix Blue (2001), protagonis Rick ialah seorang pemuzik yang menyertai pertandingan selaman bebas.
  • Novel kanak-kanak The Dolphins of Laurentum oleh Caroline Lawrence (2003), yang berlatarkan Rom purba, menggambarkan aplikasi penyelaman bebas (penyelaman bunga karang dan mutiara) serta bahayanya, apabila salah seorang watak utama dan antagonis utama cuba menewaskan satu sama lain untuk mendapatkan harta karun yang tenggelam.
  • The Freediver (2004) ialah sebuah filem tentang seorang penyelam bebas wanita berbakat yang ditemui dan dibawa ke sebuah pulau, di mana dia dilatih oleh seorang saintis yang bercita-cita tinggi untuk memecahkan rekod dunia penyelaman bebas yang kini dipegang oleh seorang wanita Amerika.
  • Dalam filem Into the Blue (2005) lakonan Jessica Alba, sekumpulan penyelam mendapati diri mereka dalam masalah besar dengan ketua dadah selepas mereka menemui kargo haram daripada sebuah kapal terbang yang tenggelam di Karibia. Jessica Alba ialah seorang penyelam bebas yang mahir dan melakukan banyak babak bawah air; beberapa aksi ngeri lain dilakukan oleh Mehgan Heaney-Grier.
  • Dalam novel Greg Iles, Blood Memory (2005), watak utama Cat Ferry ialah seorang odontologis dan penyelam bebas.
  • Siri H2O: Just Add Water Musim 3 menambah watak penyelam bebas (Will Benjamin lakonan Luke Mitchell) sebagai watak tetap. Penyelaman bebas dipaparkan dalam beberapa episod.
  • The Greater Meaning of Water (2010) ialah sebuah filem bebas tentang penyelaman bebas berat tetap kompetitif, memfokuskan kepada elemen 'zen' dalam penyelaman bebas.
  • Dalam siri televisyen Kanada Corner Gas, watak Karen Pelly (Tara Spencer-Nairn) bertanding dalam apnea statik, menduduki tempat kelima di Kanada dengan rekod peribadi terbaik melebihi enam minit.
  • Dalam siri televisyen Amerika Baywatch episod "The Chamber" (Musim 2, Episod 17), watak Mitch Buchannon menyelamatkan seorang penyelam yang terperangkap 90 kaki di bawah permukaan laut, tetapi hampir mati akibat kesan penyakit penyahmampatan; penyakit penyahmampatan adalah sangat mustahil berlaku selepas pendedahan penyelaman bebas pada kedalaman ini.
  • Dalam buku Hornblower and the Atropos, watak C. S. Forester iaitu Horatio Hornblower ditugaskan oleh Tentera Laut Diraja untuk mendapatkan semula harta karun yang tenggelam dengan bantuan penyelam mutiara Sinhala yang melakukan penyelaman bebas.
  • Dalam filem Avatar: The Way of Water, Suku Metkayina daripada kaum Na'vi telah menyesuaikan diri dengan penyelaman bebas dan membina keseluruhan budaya mereka di sekelilingnya, yang kemudiannya diajar kepada keluarga Sully.
  • Dalam Black Panther: Wakanda Forever, seorang pendeta Maya melakukan selaman bebas dan menemui tumbuhan mutasi yang digunakan untuk mengubah suai sukunya menjadi manusia duyung.

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ↑ "Carian Umum: berenang". Pusat Rujukan Persuratan Melayu. Dewan Bahasa dan Pustaka. Dicapai pada 27 Disember 2025.
  2. ↑ Rebikoff, Dimitri (1955). Free Diving. Sidgwick & Jackson.
  3. ↑ Owen, David M. (1955). A Manual for Free-Divers Using Compressed Air. Pergamon.
  4. ↑ Tailliez, Philippe; Dumas, Frederic; Cousteau, Jacques-Yves; dll. (1957). The Complete Manual of Free Diving. New York: G. P. Putnam's sons.
  5. ↑ Ivanova, Desislava; Nihrizov, Hristo; Zhekov, Orlin (1999). "The Very Beginning". Human Contact With the Underwater World. Think Quest. Diarkibkan daripada yang asal pada 2009-12-18. Dicapai pada 2009-09-06.
  6. ↑ Rodríguez-Álvarez, Emilio (2023). "The Archaeology of Freediving: A Foundational Study". Studia Historica. Historia Antigua. 41. doi:10.14201/shha31300. ISSN 0213-2052. Unknown parameter |article-number= ignored (bantuan)
  7. ↑ Sandra Hendrikse; André Merks (12 May 2009). "Diving the Skafandro suit". Diving Heritage. Dicapai pada 16 October 2009.
  8. ↑ Rossi, S. (2019). Historical Ecology, Understanding the Present Panorama Using Past Scenarios. Biol. Mar. Mediterr. (Laporan). 26. Lecce, Italy.: Dipartimento di Scienze e Tecnologie Biologiche ed Ambientali, Università del Salento. m/s. 203–211.
  9. ↑ Galili, Ehud; Rosen, Baruch (2008). "Ancient Remotely-Operated Instruments Recovered Under Water off the Israeli Coast". International Journal of Nautical Archaeology. Nautical Archaeology Society. 37 (2): 283–94. Bibcode:2008IJNAr..37..283G. doi:10.1111/j.1095-9270.2008.00187.x. S2CID 110312998.
  10. ↑ Frost, F. J. (1968). "Scyllias: Diving in Antiquity". Greece & Rome. Second Series. Cambridge University Press. 15 (2): 180–5. doi:10.1017/S0017383500017435.
  11. ↑ Thucydides (2009) [431 BCE]. History of the Peloponnesian War. Diterjemahkan oleh Crawley, Richard.
  12. ↑ Arrian of Nicomedia. "Chapter XXI: Siege of Tyre". The Anabasis of Alexander; or, The History of the Wars and Conquests of Alexander the Great. Diterjemahkan oleh Chinnock, E. J. London: Hodder & Stoughton.
  13. 1 2 Lundgren, Claus E. G.; Ferrigno, Massimo, penyunting (1985). "Physiology of Breath-hold Diving. 31st Undersea and Hyperbaric Medical Society Workshop". Undersea and Hyperbaric Medical Society. Diarkibkan daripada yang asal pada June 2, 2009. Dicapai pada 16 April 2009.CS1 maint: unfit URL (link)
  14. ↑ Rahn, H.; Yokoyama, T. (1965). Physiology of Breath-Hold Diving and the Ama of Japan. United States: National Academy of Sciences – National Research Council. m/s. 369. ISBN 0-309-01341-0. Diarkibkan daripada yang asal pada October 7, 2008. Dicapai pada 16 April 2009.CS1 maint: unfit URL (link)
  15. ↑ De Silva, K. M. (1995). History of Ceylon: History of Sri Lanka. 2. Peradeniya: Ceylon University Press. m/s. 56. ISBN 955-589-004-8. OCLC 952216.
  16. ↑ Ἰσίδωρος Χαρακηνός [Isidore of Charax]. Τὸ τῆς Παρθίας Περιηγητικόν [Tò tēs Parthías Periēgētikón, A Journey around Parthia]. sekitar 1st century AD (dalam bahasa Greek Kuno) in Ἀθήναιος [Athenaeus]. Δειπνοσοφισταί [Deipnosophistaí, Sophists at Dinner], Book III, 93E. sekitar 3rd century (dalam bahasa Greek Kuno) Trans. Charles Burton Gulick as Athenaeus, Vol. I, p. 403. Harvard University Press (Cambridge), 1927. Accessed 13 Aug 2014.
  17. ↑ Streeter's Pearls and pearling life dedicates a chapter to the Sooloo islands. Streeter was one of the leading and most influential English jewelers in the 19th century and outfitted his own schooner the Shree-Pas-Sair which he sailed as well and on which he himself went pearl fishing in 1880. (For an illustration of divers on a schooner, see Pearl fishers obtaining the world's best pearls. Streeter furthermore led a consortium to compete with Baron Rothschild to lease Ruby mines in Burma.
  18. ↑ "Bahrain's pearling legacy: Reviving a millennia-old culture". news.un.org. Dicapai pada 26 November 2025.
  19. ↑ Warsh, M. A. (2010). "Enslaved Pearl Divers in the Sixteenth Century Caribbean". Slavery & Abolition. 31 (3): 345–362. doi:10.1080/0144039X.2010.504540.
  20. ↑ Russ. "Dottie Frazier Pioneer/Women". skindivinghistory.com. Dicapai pada 2018-03-09.
  21. ↑ Caffrey, Cait. "Spearfishing". www.ebsco.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 28 November 2025.
  22. ↑ Smith, Adam; Nakaya, Seiji (21–24 May 2002). "Spearfishing – is it ecologically sustainable?". 3rd World Recreational Fishing Conference. 21–24 May 2002.. m/s. 19–22. http://www.chbf.com/documents/sustainable_spearfishing.pdf. Diperolehi 21 August 2013.
  23. ↑ Krüger, Louise (20 June 2023). "'There is no mercy!': the young women swapping South Korea's work culture for freediving". The Guardian. Diarkibkan daripada yang asal pada 20 June 2023. Dicapai pada 28 September 2024.
  24. ↑ Stratton, Mark (5 May 2019). "Dispatches: Freediving with Japan's ama women". Wanderlust Magazine. Diarkibkan daripada yang asal pada 28 September 2024. Dicapai pada 28 September 2024.
  25. ↑ Rincon, Paul (20 April 2018). "Bajau people 'evolved bigger spleens' for free-diving". BBC. Dicapai pada 28 September 2024.
  26. ↑ de Greef, Kimon (18 August 2018). "The poachers and the treasures of the deep: diving for abalone in South Africa". The Observer. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 August 2018. Dicapai pada 28 September 2024.
  27. ↑ "History of Aquathlon". International Aquathlon Association. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 June 2004.
  28. ↑ "Philosophy of the I.A.A". International Aquathlon Association. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 June 2004. Dicapai pada 6 October 2014.
  29. ↑ Cedeño O., Miguel A. (21 February 2009). "The Aquathlon (Fight Underwater) continues its development in 2009". SPORTALSUB.NET. Diarkibkan daripada yang asal pada 28 September 2022. Dicapai pada 31 October 2016.
  30. ↑ "Aquatlon". History of CMAS. CMAS. Diarkibkan daripada yang asal pada 2013-05-16.
  31. ↑ "About Spearfishing". www.cmas.org. World Underwater Federation (CMAS). Diarkibkan daripada yang asal pada 23 March 2023. Dicapai pada 25 August 2017.
  32. ↑ "Underwater Fishing (Spear fishing) International Rules - English version". www.cmas.org. World Underwater Federation (CMAS). 23 January 2015. Dicapai pada 25 August 2017.
  33. ↑ "Synchronized swimming". www.iwsfederation.com. International Water Sports Federation. 23 December 2021. Dicapai pada 9 August 2025.
  34. ↑ "The History of Underwater Hockey". www.cmas.org. Diarkibkan daripada yang asal pada 5 April 2017. Dicapai pada 5 August 2014.
  35. ↑ "CMAS Underwater Hockey Commission". www.cmas.org. Dicapai pada 5 August 2014.
  36. ↑ "Where is it Played". underwaterfootball.com. Dicapai pada 7 November 2014.
  37. ↑ McKie, N. (2004). "Freediving in cyberspace". Journal of the South Pacific Underwater Medicine Society. 34: 101–03. Diarkibkan daripada yang asal pada October 5, 2013. Dicapai pada 5 October 2013.CS1 maint: unfit URL (link)
  38. ↑ Engelbrecht, Christian (January 2009). "History of freediving". seanomad-freediving.com. Dicapai pada 9 August 2020.
  39. ↑ "Rudi Castineyra – ApneaBlue". Diarkibkan daripada yang asal pada 2018-06-18. Dicapai pada 2018-06-18.
  40. ↑ "World Records". AIDA International (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 27 Disember 2025.
  41. ↑ "Freediving - World Records". Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques (CMAS) (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 27 Disember 2025.
  42. ↑ "Disciplines". AIDA International. Dicapai pada 27 Disember 2025. AIDA mengiktiraf 8 disiplin... Variable Weight dan No Limits bukanlah disiplin pertandingan.
  43. ↑ AIDA International. "AIDA-disciplines". Diarkibkan daripada yang asal pada 20 November 2015. Dicapai pada 5 August 2015.
  44. ↑ Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques. "CMAS-disciplines". Diarkibkan daripada yang asal pada 19 November 2017. Dicapai pada 5 August 2015.
  45. ↑ "AIDA | Competitive". www.aidainternational.org. Dicapai pada 2025-05-17.
  46. 1 2 "Freediving Disciplines Explained". www.deeperblue.com. Dicapai pada 9 August 2020.
  47. ↑ "About Free Diving". www.cmas.org. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 November 2017. Dicapai pada 9 August 2020.
  48. ↑ "Introducing… The Jump Blue - CMAS freediving". www.freedive-earth.com. Dicapai pada 9 August 2020.
  49. ↑ Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques. "Apnoea Records" (PDF). www.cmas.org. Dicapai pada 28 January 2024.
  50. ↑ "New CMAS World Record For Freediving Under Ice". divemagazine. 23 February 2024. Dicapai pada 2 March 2024.
  51. ↑ AIDA International. "World Records". Diarkibkan daripada yang asal pada 17 August 2016. Dicapai pada 1 June 2017.
  52. ↑ "Apnoetauchen Rekorde: Alle Weltrekorde (2020)". apnoetauchen-lernen.de (dalam bahasa Jerman). 2020-01-24. Dicapai pada 2020-05-28.
  53. ↑ depthdev.com; Development, Depth. "News | VERTICAL BLUE". News | VERTICAL BLUE. Dicapai pada 2023-07-26.
  54. ↑ Klugstedt, Sebastian (2019-12-16). "Apnoetauchen Rekorde: Alle Rekorde (2020) inkl. Video". freitauchen-lernen.com (dalam bahasa Jerman). Dicapai pada 2020-04-04.
  55. ↑ "Freediving World Team Championship 2012". Aida-worldchampionship.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 2013-07-24. Dicapai pada 2015-04-30.
  56. ↑ "Freediving World Team Championship 2012". Aida-worldchampionship.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 2018-01-18. Dicapai pada 2020-08-09.
  57. ↑ "Willian Trubridge"World Freediving Record Holder" signed photograph". www.trademe.co.nz. Dicapai pada 9 August 2020.
  58. ↑ "Event Details 7th AIDA Team World Championship 2010". Aida-worldchampionship.com. Dicapai pada 2020-08-09.
  59. 1 2 "Two new world records under ice for Nik Linder from Freiburg". bonex-systeme.de. Dicapai pada 9 August 2020.
  60. ↑ "Rekorde & Disziplinen". free-diving.de (dalam bahasa Jerman). Dicapai pada 9 August 2020.
  61. ↑ "Under Ice, 50M new world record". .freedive-earth.com. Dicapai pada 9 August 2020.
  62. ↑ Wong, R. M. (1999). "Taravana revisited: Decompression illness after breath-hold diving". South Pacific Underwater Medicine Society Journal. 29 (3). ISSN 0813-1988. OCLC 16986801. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 August 2009. Dicapai pada 8 April 2008.CS1 maint: unfit URL (link)
  63. ↑ Kemna, Lena; Stechmann, Jesper. "Journey to the centre of the earth". oceanographicmagazine.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 28 November 2025.
  64. 1 2 US Navy Diving Manual, 6th revision. United States: US Naval Sea Systems Command. 2006. Diarkibkan daripada yang asal pada 2 May 2008. Dicapai pada 26 May 2008.
  65. 1 2 Pendergast, D.R.; Lundgren, C.E.G. (1 January 2009). "The underwater environment: cardiopulmonary, thermal, and energetic demands". Journal of Applied Physiology. 106 (1): 276–283. doi:10.1152/japplphysiol.90984.2008. ISSN 1522-1601. PMID 19036887. S2CID 2600072.
  66. ↑ Kollias, James; Van Derveer, Dena; Dorchak, Karen J.; Greenleaf, John E. (February 1976). "Physiologic responses to water immersion in man: A compendium of research" (PDF). Nasa Technical Memorandum X-3308. Washington, DC: National Aeronautics And Space Administration. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 7 March 2017. Dicapai pada 12 October 2016.
  67. ↑ "4 Phases of Cold Water Immersion". Beyond Cold Water Boot Camp. Canadian Safe Boating Council. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 February 2019. Dicapai pada 8 November 2013.
  68. ↑ "Exercise in the Cold: Part II - A physiological trip through cold water exposure". The science of sport. www.sportsscientists.com. 29 January 2008. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 May 2010. Dicapai pada 24 April 2010.
  69. ↑ Lindholm, Peter; Lundgren, Claes E.G. (1 January 2009). "The physiology and pathophysiology of human breath-hold diving". Journal of Applied Physiology. 106 (1): 284–292. doi:10.1152/japplphysiol.90991.2008. PMID 18974367. S2CID 6379788.
  70. ↑ Panneton, W. Michael (2013). "The Mammalian Diving Response: An Enigmatic Reflex to Preserve Life?". Physiology. 28 (5): 284–297. doi:10.1152/physiol.00020.2013. PMC 3768097. PMID 23997188.
  71. ↑ Sterba, J.A. (1990). "Field Management of Accidental Hypothermia during Diving". US Navy Experimental Diving Unit Technical Report. NEDU-1-90.
  72. ↑ Cheung, S.S.; Montie, D.L.; White, M.D.; Behm, D. (September 2003). "Changes in manual dexterity following short-term hand and forearm immersion in 10 degrees C water". Aviat Space Environ Med. 74 (9): 990–3. PMID 14503680. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 June 2011. Dicapai pada 11 June 2008.
  73. 1 2 Pearn, John H.; Franklin, Richard C.; Peden, Amy E. (2015). "Hypoxic Blackout: Diagnosis, Risks, and Prevention". International Journal of Aquatic Research and Education. 9 (3): 342–347. doi:10.25035/ijare.09.03.09 – melalui ScholarWorks@BGSU.
  74. 1 2 3 Edmonds, C. (1968). "Shallow Water Blackout". $Royal Australian Navy, School of Underwater Medicine. RANSUM-8-68. Diarkibkan daripada yang asal pada April 15, 2013. Dicapai pada 2008-07-21.CS1 maint: unfit URL (link)
  75. 1 2 Lindholm, P; Pollock, N.W.; Lundgren, C.E.G., penyunting (2006). Breath-hold diving. Proceedings of the Undersea and Hyperbaric Medical Society/Divers Alert Network 2006 June 20–21 Workshop. Durham, NC: Divers Alert Network. ISBN 978-1-930536-36-4. Diarkibkan daripada yang asal pada October 7, 2008. Dicapai pada 2008-07-21.CS1 maint: unfit URL (link)
  76. 1 2 Brubakk, A. O.; Neuman, T. S. (2003). Bennett and Elliott's physiology and medicine of diving, 5th Rev ed. United States: Saunders Ltd. m/s. 800. ISBN 978-0-7020-2571-6.
  77. ↑ Bauer, Ralph W.; Way, Robert O. (1970). "Relative narcotic potencies of hydrogen, helium, nitrogen, and their mixtures". Diarkibkan daripada yang asal pada 2016-07-01. Dicapai pada 2017-07-26.
  78. ↑ Ilardo, M. A.; Moltke, I.; Korneliussen, T. S.; Cheng, J.; Stern, A. J.; Racimo, F.; de Barros Damgaard, P.; Sikora, M.; Seguin-Orlando, A.; Rasmussen, S.; van den Munckhof, I. C. L.; ter Horst, R.; Joosten, L. A. B.; Netea, M. G.; Salingkat, S.; Nielsen, R.; Willerslev, E. (April 18, 2018). "Physiological and Genetic Adaptations to Diving in Sea Nomads" (PDF). Cell. 173 (3): 569–580.e15. doi:10.1016/j.cell.2018.03.054. PMID 29677510.
  79. ↑ Schagatay E (2009). "Predicting performance in competitive apnoea diving. Part I: static apnoea". Diving Hyperb Med. 39 (2): 88–99. PMID 22753202. Diarkibkan daripada yang asal pada October 8, 2013. Dicapai pada 6 October 2013.CS1 maint: unfit URL (link)
  80. ↑ Simpson, G.; Ferns, J.; Murat, S. (2003). "Pulmonary effects of 'lung packing' by buccal pumping in an elite breath-hold diver". Journal of the South Pacific Underwater Medicine Society. 33: 122–126. Diarkibkan daripada yang asal pada October 8, 2013. Dicapai pada 14 October 2016.CS1 maint: unfit URL (link)
  81. ↑ Nestor, James (26 May 2020). Breath: The New Science of a Lost Art. Penguin Publishing Company. ISBN 978-0-7352-1361-6.
  82. ↑ Gross, Terri. "How The 'Lost Art' Of Breathing Can Impact Sleep And Resilience". npr.org. Dicapai pada 29 May 2020.
  83. ↑ Pollock, Neal W.; Vann, Richard D.; Thalmann, Edward D.; Lundgren, Claus E. G. (1997). "Oxygen-Enhanced Breath-hold Diving, Phase I: Hyperventilation and Carbon Dioxide Elimination". In Maney, E. J. Jr.; Ellis, C. H. Jr.. http://archive.rubicon-foundation.org/4647. Diperolehi 16 April 2009.
  84. ↑ Lindholm, Peter (2006). "Glossopharyngeal breathing and breath-hold diving on empty lungs". In Lindholm, P.; Pollock, N. W.; Lundgren, C. E. G.. Durham, NC: Divers Alert Network. m/s. 96. ISBN 978-1-930536-36-4. https://www.diversalertnetwork.org/files/UHMS_DAN_2006_Breath-hold_Workshop_Proceedings.pdf. Diperolehi 24 January 2017.
  85. ↑ Potkin, Ralph; Cheng, Victor; Siege, Robert (1 September 2007). "Effects of glossopharyngeal insufflation on cardiac function: an echocardiographic study in elite breath-hold divers". Journal of Applied Physiology. 103 (3): 823–827. CiteSeerX 10.1.1.550.5487. doi:10.1152/japplphysiol.00125.2007. ISSN 1522-1601. PMID 17556497.
  86. ↑ Krack, Kirk; Stepanek, Martin; Cruickshank, Mandy-Rae (2006). "Safety techniques and problem management in recreational and competitive freediving". In Lindholm, P.; Pollock, N. W.; Lundgren, C. E. G.. Durham, NC: Divers Alert Network. m/s. 82–95. ISBN 978-1-930536-36-4. https://www.diversalertnetwork.org/files/UHMS_DAN_2006_Breath-hold_Workshop_Proceedings.pdf. Diperolehi 27 January 2017.
  87. ↑ Soltis, Matthew G. "Power Breathing, the Jet Jock Style". Fighting G-LOC (how not to sleep while flying). Dicapai pada 31 January 2017.
  88. ↑ Outfitters, Adreno-Ocean. "How To Start Freediving: Training and Courses". Adreno - Ocean Outfitters (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2023-12-27.
  89. ↑ "Becoming a Certified PADI Freediver™ FAQs". PADI (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2023-12-27.
  90. ↑ "Comparing Freediving Certification Agencies: AIDA, PADI, Molchanovs, and SSI". www.bluecornerfreedive.com/ (dalam bahasa Inggeris). 24 May 2023. Dicapai pada 27 November 2025.
  91. 1 2 Chimiak, Jim; Valdivia-Valdivia, Juan (21 May 2024). "Freediving Risk Assessment". Dicapai pada 28 November 2025.
  92. ↑ Yiafas, Andreas. "10 Points For Successful And Safe Freedive". www.emotions.blue.
  93. ↑ Mulder, E; Staunton, C; Sieber, A; Schagatay, E. (November 2023). "Unlocking the depths: multiple factors contribute to risk for hypoxic blackout during deep freediving". Eur J Appl Physiol. 123 (11): 2483–2493. doi:10.1007/s00421-023-05250-z. PMC 10615935 Check |pmc= value (bantuan). PMID 37300699 Check |pmid= value (bantuan).
  94. ↑ Lindholm, P.; Pollock, N.W.; Lundgren, C.E.G., penyunting (2006). Breath-hold diving. Proceedings of the Undersea and Hyperbaric Medical Society/Divers Alert Network 2006 June 20–21 Workshop. Durham, NC: Divers Alert Network. ISBN 978-1-930536-36-4. Diarkibkan daripada yang asal pada October 7, 2008. Dicapai pada 2008-07-21.CS1 maint: unfit URL (link)
  95. ↑ Boyd, Christopher; Levy, Amanda; McProud, Trevor; Huang, Lilly; Raneses, Eli; Olson, Carolyn; Wiegert, Eric (22 May 2015). "Fatal and Nonfatal Drowning Outcomes Related to Dangerous Underwater Breath-Holding Behaviors — New York State, 1988–2011". Morbidity and Mortality Weekly Report. Atlanta, Georgia: Centers for Disease Control and Prevention. 64 (19): 518–521. PMC 4584570. PMID 25996093. Dicapai pada 26 January 2017.
  96. ↑ Lane, Jordan D. (2017). "Drowning Deaths From Unsupervised Breath Holding: Separating Necessary Training From Unwarranted Risk". Military Medicine. 182 (January/February): 1471–. doi:10.7205/MILMED-D-16-00246. PMID 28051962.
  97. ↑ Elliott, D. (1996). "Deep Water Blackout". South Pacific Underwater Medicine Society Journal. 26 (3). ISSN 0813-1988. OCLC 16986801. Diarkibkan daripada yang asal pada April 15, 2013. Dicapai pada 2008-07-21.CS1 maint: unfit URL (link)
  98. ↑ "Spearfishing: 5 Things That'll Kill You". adreno.com.au. 20 December 2021. Dicapai pada 28 November 2025.
  99. ↑ Lindholm, P.; Pollock, N. W.; Lundgren, C. E. (2006). Breath-hold diving. Proceedings of the Undersea and Hyperbaric Medical Society/Divers Alert Network 2006 June 20–21 Workshop. Durham, NC: Divers Alert Network. ISBN 978-1-930536-36-4. Diarkibkan daripada yang asal pada October 7, 2008. Dicapai pada 30 April 2008.CS1 maint: unfit URL (link)
  100. ↑ Fitz-Clarke, J. R. (2006). "Adverse events in competitive breath-hold diving". Undersea Hyperb Med. 33 (1): 55–62. PMID 16602257. Diarkibkan daripada yang asal pada August 20, 2008. Dicapai pada 6 October 2013.CS1 maint: unfit URL (link)
  101. 1 2 3 Melikhov, Oleg G. (6 July 2022). "Ensuring Safety in Freediving Competitions". DAN Southern Africa. Dicapai pada 19 August 2024.
  102. ↑ Bustad, Chris (12 June 2019). "Freediving Safety". www.dansa.org (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 28 November 2025.
  103. ↑ Skolnick, Adam (17 November 2013). "A Deep-Water Diver From Brooklyn Dies After Trying for a Record". The New York Times. Dicapai pada 30 November 2013.
  104. ↑ "AIDA | News". www.aidainternational.org. Dicapai pada 2025-10-14.
  105. ↑ "Ocean Men: Extreme Dive (2001)". IMDb. IMDb.com, Inc. 31 August 2001b. Dicapai pada 15 June 2018.
  106. ↑ My Pilot, Whale di YouTube Dolphin_Embassy, 24 July 2015

Bacaan lanjut

[sunting | sunting sumber]

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Penyelaman_bebas&oldid=6849037"