Perdana Menteri Tonga
Penampilan
| Perdana Menteri Kerajaan Tonga | |
|---|---|
| Status | Ketua kerajaan |
| Singkatan | PM |
| Anggota bagi | Cabinet of Tonga (en) |
| Bidang kuasa | Tonga |
| Kediaman | Nukuʻalofa |
| Pusat | Nukuʻalofa |
| Dilantik oleh | Raja Tonga |
| Surat cara pembentukan | Perlembagaan Tonga |
| Penjawat sulung | Tēvita ʻUnga (Premier) Fatafehi Tuʻipelehake (Prime Minister) |
| Dibentuk | 1876 (Premier) 1970 (Perdana Menteri) |
| Timbalan/naib | Timbalan Perdana Menteri Tonga (kosong sejak 12 Disember 2021) |
| Gaji | T$ 94,500 setahun[1] |
| Senarai | List of Prime Ministers of Tonga (en) |
| Tapak web | https://pmo.gov.to/ |
| sunting · sunting di Wikidata | |
Perdana Menteri Tonga (dahulunya digelar sebagai premier) ialah ketua kerajaan Tonga. Tonga ialah sebuah negara beraja, kini di bawah Tupou VI, juga bekas perdana menteri yang kini menjadi ketua negara.[2] Perdana Menteri terkini ialah Siaosi Sovaleni yang dipilih pada 15 Disember 2021.[3] Sovaleni dipilih dengan 16 undian.[4][5]
Jawatan perdana menteri ini ditubuhkan berdasarkan Perlembagaan Tonga pada 1875 melalui Fasal 51 yang menyatakan bahawa Perdana Menteri serta para menteri dipilih dan dipecat oleh Raja.[6]
List of premiers/prime ministers of Tonga
[sunting | sunting sumber]| No. | Portrait | Name (Lifespan) |
Term of office | Party | Monarch (Reign) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Start | End | ||||||
| 1 | Crown Prince Tēvita ʻUnga (1824 – 1879) |
1 January 1876 | 18 December 1879 | Independent | George Tupou I r. 1845–1893 | ||
| 2 | George Tupou I | 18 December 1879 | April 1881 | ||||
| 3 | Rev. Shirley Waldemar Baker (1836 – 1903) |
April 1881 | July 1890 | ||||
| 4 | Siaosi Tukuʻaho (1854 – 1897) |
July 1890 | 1893 | ||||
| 5 | Siosateki Tonga (1853 – 1913) |
1893 | January 1905 | George Tupou II r. 1893–1918 | |||
| 6 | Siaosi Tuʻipelehake (1842 – 1912) |
January 1905 | January 1905 | ||||
| 7 | Sione Tupou Mateialona (1852 – 1925) |
January 1905 | 30 September 1912 | ||||
| 8 | Sālote Tupou III | 30 September 1912 | 30 September 1912 | ||||
| 9 | Tevita Tuʻivakano (1869 – 1923) |
30 September 1912 | 30 June 1923 | ||||
| Sālote Tupou III
r. 1918–1965 | |||||||
| 10 | Prince Viliami Tungī Mailefihi CBE (1887 – 1941) |
30 June 1923 | 20 July 1941 | ||||
| 11 | Solomone Ula Ata OBE (1883 – 1950) |
20 July 1941 | 12 December 1949 | ||||
| 12 | Crown Prince Tupoutoʻa Tungī KBE (1918 – 2006) [a] |
12 December 1949 | 16 December 1965 | ||||
| 13 | Prince Fatafehi Tuʻipelehake CBE (1922 – 1999) |
16 December 1965 | 22 August 1991 | Tāufaʻāhau Tupou IV r. 1965–2006 | |||
| 14 | Baron Siaosi Vaea (1921 – 2009) |
22 August 1991 | 3 January 2000 | ||||
| 15 | Prince ʻUlukālala Lavaka Ata (born 1959) [b] |
3 January 2000 | 11 February 2006 | ||||
| 16 | Feleti Sevele (born 1944) |
30 March 2006 | 22 December 2010 | Human Rights and Democracy Movement | |||
| George Tupou V r. 2006–2012 | |||||||
| 17 | Lord Tuʻivakanō (born 1952) |
22 December 2010 | 30 December 2014 | Independent | |||
| Tupou VI
r. 2012–present | |||||||
| 18 | ʻAkilisi Pōhiva (1941 – 2019) |
30 December 2014 | 12 September 2019 | Democratic Party of the Friendly Islands | |||
| 19 | Semisi Sika (born 1968) acting |
12 September 2019 | 8 October 2019 | ||||
| 20 | Pōhiva Tuʻiʻonetoa (1951 – 2023) |
8 October 2019 | 27 December 2021 | Tonga People's Party | |||
| 21 | Siaosi Sovaleni (born 1970) |
27 December 2021 | 9 December 2024 | Independent | |||
| 22 | Samiu Vaipulu (born 1953) acting |
9 December 2024 | 22 January 2025 | ||||
| 23 | ʻAisake Eke (born 1960) |
22 January 2025 | 18 December 2025 | ||||
| 25 | Lord Fakafānua (born 1985) |
18 December 2025 | Incumbent | ||||
Rujukan
[sunting | sunting sumber]- ↑ "New Public Service Remuneration Structure Approved by the Government of Tonga". www.mic.gov.to.
- ↑ "The Executive government ", Tonga government
- ↑ "Two nominees for PM Designate revealed, meeting underway". Matangi Tonga. 15 Disember 2021. Dicapai pada 15 Disember 2021.
- ↑ "Emotional, Siaosi Sovaleni elected PM Designate". Matangi Tonga. 15 Disember 2021. Dicapai pada 15 Disember 2021.
- ↑ "MPs choose Siaosi Sovaleni as new prime minister". Kaniva Tonga. 15 Disember 2021. Dicapai pada 15 Disember 2021.
- ↑ Constitution of Tonga Diarkibkan 19 Januari 2012 di Wayback Machine

