Pokok Chengal

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Pokok Chengal
Pengelasan saintifik


Pokok Chengal adalah sejenis tumbuhan yang terdapat di hutan Malaysia serta di negara-negara ASEAN yang lain. Nama saintifiknya *Neobalanocarpus heimii (King) Ashton. [1]

Pokok chengal merupakan sejenis spesies dipterokarpa yang endemik kepada Semenanjung Malaysia (tidak terdapat di Borneo) dan terkenal sebagaikayu berkualiti yang tahan lama. Ia juga terdapat di selatan Thailand berhampiran sempadan dengan Malaysia, dan dikatakan pernah terdapat di Singapura, sebelum pembangunannya. Pokok Chengal adalah genus monotypik, yang bermaksud terdapat hanya satu spesies dalam genus Neobalanocarpus (yang diketahui setakat ini). Kekuatan dan ketahanan kayunya (dikelaskan sebagai kayu keras berat) bermakna Chengal sangat dicari-cari semasa operasi pembalakan, dan kadang-kadang disebut sebagai pokok Jati Malaysia.

Pokok ini biasanya terdapat di tempatan, tetapi mungkin tidak terdapat di tempat lain pada masa yang sama. Ia dipercayai tidak terdapat di sebahagian besar Taman Negara di Pahang, tetapi banyak terdapat di kawasan Taman Terengganu dan Kelantan. Walau bagaimanapun, chengal boleh ditemui tumbuh di kebanyakan bahagian Semenanjung Malaysia, walaupun sebagai individu yang tersebar di hutan hujan, pada kebanyakan masa. Di kawasan pemuliharaan lain, chengal boleh dilihat di Hutan Simpan Pasoh di Negeri Sembilan (di mana ia banyak terdapat), dan ia juga terdapat di dalam sempadan Rizab Hidupan Liar Krau di Pahang.

Pokok Chengal mampu mencapai ketinggian yang mengagumkan melebihi dari 60 meter, sama seperti kebanyakan spesies dipterocarps yang lain. Apabila keadaan ideal, chengal kadang-kadang boleh tumbuh berkelo,pok, dengan pengecualian berhampiran spesies pokok lain, apabila ia menjadi pokok kanopi utama yang muncul / utama. Ia tumbuh subur di tanah kering, dari hutan paya campuran sehingga ke bukit, di bawah ketinggian 1000 meter.

Berhampiran dengan sempadan Taman Negara di Terengganu, di dalam Hutan Simpan Pasir Raja, spesimen yang sangat besar ditemui pada tahun 1998 oleh seorang renjer hutan, dan setakat ini, ini adalah pokok chengal yang direkodkan setakat ini. Dipanggil Chengal Besar, pokok itu mempunyai ketinggian 65 meter, dengan ketebalan 16.75 meter, diameter purata 5.33 meter, dan usia anggaran lebih daripada 1300 tahun. Buku Malaysia Rekod Malaysia menyenaraikannya sebagai pokok terbesar di Malaysia.

Daun chengal mempunyai purata panjang kira-kira 17-20 cm. Daun mempunyai "hujung memanjang"; untuk membantu mengalirkan air hujan dari permukaan daun - ciri biasa bagi kebanyakan pokok hutan hujan. Pangkal pokok Chengal mempunyai banir yang bersaiz sederhana dan kulit coklat gelap yang tebal sering agak bersisik, terutama di pokok yang lebih tua (lebih daripada yang lain). Kulit "bersisik" sebahagian besarnya berkurangan ke arah puncak pokok itu. Pokok-pokok besar sangan tua seperti Chengal Besar tidak memaparkan kulit yang seberat itu. Damar chengal keluar apabila kulitnya rosak, dan mengeras selepas itu untuk melindungi pokok itu.

Di kawasan Rizab Hutan Pasir Raja yang sama, tidak jauh dari Chengal Besar, satu lagi pokok chengal yang lain juga ditemui, walaupun ia adalah lebih kecil, dengan ketebalan 10.75 meter, diameter 3.42 meter, dan ketinggian 45 meter. Sudah jelas bahawa chengal adalah pokok yang biasanya mencapai saiz yang besar walaupun kadar pertumbuhan yang perlahan, dengan diameter sekitar 2 meter yang biasa dijumpai (selagi hutan tidak ditebang). Pokok-pokok besar pastinya beratus-ratus tahun, sekurang-kurangnya.

Sepanjang sejarah Semenanjung Malaysia, kayu chengal merupakan pilihan kayu pilihan untuk pembinaan kapal, tidur kereta api, dan pembinaan rumah / bangunan. Disebabkan nilai kayu dan pokok yang jarang ditemui, chengal mendapat perhatian khusus dari Jabatan Perhutanan, dan terdapat batas pemotongan minimum dan maksimum untuk memotong pokok ini. Pokok ini dikelaskan sebagai Kerentanan pada Senarai Merah IUCN.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]


Lihat juga[sunting | sunting sumber]