Presiden Latvia

Presiden Republik Latvia
Latvijas Valsts prezidents
Panji Presiden Latvia
Penyandang Edgars Rinkēvičs sejak 8 Julai 2023
Jenis	Ketua negara
Bidang kuasa	Latvia
Institusi	Canseleri Presiden Latvia
Kediaman	Istana Riga; Kediaman Jūrmala
Pusat	Istana Riga, Riga
Dilantik oleh	Saeima Undi terbuka; sekurang-kurangnya 51 daripada 100 ahli Saeima
Tempoh jawatan	4 tahun Maksimum 8 tahun berturut-turut
Surat cara pembentukan	Satversme
Dibentuk	14 November 1922
Pemegang pertama	Jānis Čakste
Penggantian	Yang Dipertua Saeima
Senarai	List of presidents of Latvia (en)
Tapak web	president.lv
sunting · sunting di Wikidata Lihat pendokumenan templat ini

Presiden Latvia (Latvijas Valsts prezidents) ialah ketua negara Republik Latvia. Latvia merupakan sebuah republik berparlimen yang memisahkan jawatan ketua negara daripada ketua kerajaan: Presiden dipilih oleh Saeima, manakala Kabinet Menteri, yang diketuai oleh Perdana Menteri, menjalankan kuasa eksekutif dan bertanggungjawab secara politik kepada Saeima. Presiden mempunyai kedudukan perlembagaan tersendiri dengan kuasa dalam pembentukan kerajaan, proses perundangan, hubungan luar, pertahanan negara, pengampunan dan hubungan antara institusi negara.

Menurut Satversme, Presiden dipilih oleh 100 ahli Saeima untuk penggal empat tahun melalui undi terbuka dan seseorang tidak boleh memegang jawatan itu lebih daripada lapan tahun berturut-turut. Calon memerlukan sekurang-kurangnya 51 undi untuk dipilih. Penyandang sejak 8 Julai 2023 ialah Edgars Rinkēvičs, yang dipilih oleh Saeima pada 31 Mei 2023. Beliau memperoleh 52 undi dalam pusingan ketiga pemilihan presiden 2023.

Jawatan presiden diwujudkan dalam susunan perlembagaan yang dibentuk oleh Satversme pada tahun 1922. Jānis Čakste dipilih pada 14 November 1922, tarikh yang dianggap oleh institusi Presiden Latvia sebagai kelahiran jawatan tersebut. Pelaksanaan biasa jawatan itu berubah selepas rampasan kuasa Kārlis Ulmanis pada tahun 1934 dan penggabungan fungsi Presiden dengan jawatan Perdana Menteri pada tahun 1936. Semasa pendudukan Latvia, tokoh gerakan kesinambungan negara di luar struktur pendudukan menganggap Yang Dipertua dan Timbalan Yang Dipertua Saeima tertentu sebagai pemangku Presiden menurut Satversme. Selepas pemulihan kemerdekaan, jawatan Presiden sebagai institusi berasingan dihidupkan semula apabila Satversme dipulihkan sepenuhnya pada tahun 1993.

Sejarah

Pembentukan dan zaman antara perang

Jānis Čakste, presiden pertama Latvia.

Selepas Republik Latvia diisytiharkan pada 18 November 1918, fungsi ketua negara pada peringkat awal dilaksanakan melalui kepimpinan badan perwakilan negara. Jānis Čakste mengetuai Majlis Rakyat Latvia dan kemudiannya Perhimpunan Perlembagaan Latvia, yang menggubal Satversme. Perlembagaan itu diterima pakai oleh Perhimpunan Perlembagaan pada 15 Februari 1922 dan berkuat kuasa pada 7 November tahun yang sama.

Satversme mewujudkan jawatan Presiden yang dipilih oleh parlimen, bukannya presiden eksekutif yang dipilih secara langsung oleh rakyat. Susunan tersebut merupakan sebahagian daripada sistem berparlimen yang memberikan peranan utama kepada Saeima dan kerajaan yang bertanggungjawab kepadanya.

Saeima memilih Čakste sebagai Presiden pada 14 November 1922. Beliau memperoleh 92 undi dan mengangkat sumpah jawatan beberapa hari kemudian. Canseleri Presiden menganggap pemilihan itu sebagai titik permulaan institusi kepresidenan Latvia. Čakste dipilih semula pada tahun 1925 tetapi meninggal dunia ketika masih memegang jawatan pada Mac 1927. Beliau digantikan melalui pemilihan Saeima oleh Gustavs Zemgals, diikuti oleh Alberts Kviesis.

Rejim autoritarian, pendudukan dan kesinambungan negara

Pada 15 Mei 1934, Perdana Menteri Kārlis Ulmanis melancarkan rampasan kuasa yang membubarkan kehidupan berparlimen dan membentuk pemerintahan autoritarian. Kviesis kekal sebagai Presiden sehingga tamat tempohnya. Pada 12 Mac 1936, kerajaan Ulmanis menerima pakai undang-undang yang memperuntukkan bahawa selepas tamat tempoh Kviesis, fungsi Presiden akan dilaksanakan oleh Perdana Menteri. Ulmanis dengan itu menjalankan fungsi Presiden bersama-sama jawatan Perdana Menteri mulai 11 April 1936.

Pelaksanaan jawatan di Latvia terhenti dalam bentuk perlembagaan biasa selepas pendudukan Latvia oleh Kesatuan Soviet pada 17 Jun 1940. Dalam kerangka undang-undang Latvia selepas pemulihan kemerdekaan, pendudukan dan pengilhakan negara itu tidak dianggap telah memutuskan kesinambungan undang-undang Republik Latvia.

Semasa pendudukan Jerman, Majlis Pusat Latvia, sebuah organisasi penentangan yang mempertahankan pemulihan republik berparlimen, mengeluarkan pengisytiharan pada 8 September 1944 yang menganggap Yang Dipertua Saeima Pauls Kalniņš sebagai pemangku Presiden berdasarkan aturan penggantian dalam Satversme. Selepas kematian Kalniņš pada tahun 1945, Majlis Pusat Latvia pada 26 April 1947 mengiktiraf Timbalan Yang Dipertua Saeima Jāzeps Rancāns sebagai pemangku Presiden. Rancāns kekal dikaitkan dengan tuntutan perlembagaan tersebut sehingga kematiannya pada 2 Disember 1969.

Kedudukan Kalniņš dan Rancāns berbeza daripada Presiden yang dipilih melalui prosedur biasa Saeima. Mereka tidak dipilih sebagai Presiden dalam pemilihan parlimen baharu, sebaliknya tuntutan pemangkuan mereka berasaskan kesinambungan institusi Saeima dan aturan penggantian dalam Satversme ketika badan perlembagaan Latvia tidak dapat berfungsi secara bebas di wilayah negara.

Pemulihan jawatan selepas 1990

Pada 4 Mei 1990, Majlis Tertinggi Republik Latvia menerima pakai pengisytiharan pemulihan kemerdekaan dengan berasaskan kesinambungan Republik Latvia yang ditubuhkan pada tahun 1918. Dalam tempoh peralihan, tidak diwujudkan jawatan Presiden yang berasingan. Pengerusi Majlis Tertinggi, Anatolijs Gorbunovs, menjalankan fungsi ketua negara dari tahun 1990 sehingga pemulihan penuh Satversme pada Julai 1993.

Selepas pilihan raya Saeima yang baharu dan pemulihan penuh kerangka perlembagaan, Guntis Ulmanis dipilih sebagai Presiden pada 7 Julai 1993. Pemilihannya menandakan pemulihan semula jawatan Presiden sebagai institusi berasingan berdasarkan Satversme.

Pakar undang-undang Latvia Jānis Pleps menilai bahawa sejak tahun 1993, Presiden secara beransur-ansur menjadi lebih aktif dalam menggunakan kuasa yang diperuntukkan oleh Satversme. Antara bidang yang menunjukkan perkembangan dalam amalan perlembagaan ialah penglibatan Presiden dalam proses pembentukan kerajaan serta penggunaan kuasa perundangan dan kuasa untuk menangani hubungan antara institusi negara. Perkembangan ini berlaku melalui amalan perlembagaan dan bukannya melalui perubahan yang menjadikan Presiden sebagai ketua eksekutif.

Pada tahun 1997, peruntukan mengenai tempoh jawatan dipinda sehingga penggal Presiden menjadi empat tahun. Perlembagaan pada masa ini mengehadkan seseorang kepada lapan tahun berturut-turut dalam jawatan tersebut.

Kedudukan perlembagaan

Presiden ialah ketua negara, tetapi bukan ketua kerajaan. Dalam sistem Latvia, Kabinet Menteri merupakan badan yang mengetuai cabang eksekutif dan perlu mengekalkan keyakinan Saeima. Presiden pula mempunyai kuasa yang berhubung dengan beberapa bahagian sistem perlembagaan, termasuk pelantikan calon Perdana Menteri, perundangan, hubungan luar dan pertahanan.

Dalam huraian Nacionālā enciklopēdija, Jānis Pleps menyifatkan Presiden sebagai institusi perlembagaan yang menjalankan fungsi pengimbang dan secara prinsipnya berkedudukan neutral dalam persaingan politik harian. Oleh sebab kuasanya menyentuh fungsi perundangan, eksekutif dan aspek lain pemerintahan, kedudukan Presiden tidak dapat disamakan sepenuhnya dengan salah satu cabang kuasa negara sahaja.

Satversme menetapkan bahawa Presiden tidak menanggung tanggungjawab politik atas pelaksanaan tugas jawatan. Pada kebiasaannya, perintah Presiden perlu ditandatangani bersama oleh Perdana Menteri atau menteri yang berkenaan, yang dengan itu mengambil tanggungjawab terhadap perintah tersebut. Dua pengecualian utama ialah tindakan Presiden untuk mencadangkan pembubaran Saeima dan pemilihan individu yang akan dijemput membentuk Kabinet Menteri.

Jawatan Presiden tidak boleh dipegang serentak dengan jawatan lain. Jika seorang ahli Saeima dipilih sebagai Presiden, beliau perlu melepaskan mandat parlimennya. Presiden juga tidak kebal secara mutlak daripada prosiding jenayah: menurut Perkara 54 Satversme, Presiden boleh dikenakan pendakwaan jenayah dengan persetujuan sekurang-kurangnya dua pertiga daripada semua ahli Saeima.

Pemilihan dan tempoh jawatan

Kelayakan dan pencalonan

Perkara 37 Satversme menetapkan bahawa calon Presiden mesti merupakan warganegara Latvia yang mempunyai hak kewarganegaraan penuh dan telah mencapai umur sekurang-kurangnya 40 tahun. Seseorang yang memegang kewarganegaraan negara lain tidak boleh dipilih sebagai Presiden.

Undang-undang Pemilihan Presiden Latvia menambah beberapa syarat terperinci. Antaranya, calon mesti mempunyai reputasi yang tidak tercela dan tidak termasuk dalam kategori ketidaklayakan yang ditetapkan oleh undang-undang.

Dalam pemilihan biasa, pencalonan dikemukakan secara bertulis kepada Presidium Saeima oleh ahli Saeima antara 60 hingga 55 hari sebelum tamat tempoh jawatan Presiden semasa. Jawatankuasa Mandat, Etika dan Permohonan Saeima memeriksa sama ada calon memenuhi kehendak undang-undang. Sidang pemilihan biasa dijadualkan antara 40 hingga 30 hari sebelum tamat tempoh penyandang.

Tatacara pemilihan

Presiden dipilih oleh Saeima. Oleh sebab Saeima mempunyai 100 ahli, seorang calon perlu memperoleh undi sekurang-kurangnya 51 ahli untuk dipilih. Pemilihan dijalankan menggunakan kertas undi. Jika tiada calon memperoleh majoriti yang diperlukan mengikut tatacara pemilihan, undang-undang memperuntukkan pusingan seterusnya dan, apabila perlu, suatu pemilihan baharu dengan proses pencalonan yang baharu.

Pemilihan Presiden pada asalnya dijalankan melalui undi sulit. Pindaan perlembagaan yang diterima pakai pada 4 Oktober 2018 mengubah kaedah itu kepada undi terbuka mulai 1 Januari 2019. Perubahan tersebut membolehkan undi setiap ahli Saeima dalam pemilihan Presiden diketahui umum.

Pemilihan 2023 menunjukkan tatacara beberapa pusingan tersebut. Tiga calon, Elīna Pinto, Uldis Pīlēns dan Edgars Rinkēvičs, bertanding dalam pemilihan pada 31 Mei. Rinkēvičs akhirnya dipilih dalam pusingan ketiga dengan 52 undi menyokong dan 35 undi menentang.

Seseorang Presiden memegang jawatan untuk tempoh empat tahun dan orang yang sama tidak boleh memegang jawatan lebih daripada lapan tahun berturut-turut. Sebelum menjalankan tugas, Presiden perlu mengangkat sumpah jawatan di hadapan Saeima sebagaimana yang diperuntukkan oleh Perkara 40 Satversme.

Kuasa dan tanggungjawab

Kuasa Presiden ditetapkan terutamanya dalam Bab III Satversme. Selain peruntukan perlembagaan, beberapa undang-undang lain memberikan tugas tambahan kepada Presiden, termasuk dalam keselamatan negara dan pentadbiran pengampunan.

Kuasa utama Presiden menurut Satversme

Bidang	Kuasa dan tanggungjawab utama	Asas perlembagaan
Hubungan luar	Mewakili Latvia dalam hubungan antarabangsa, melantik wakil diplomatik Latvia, menerima wakil diplomatik asing dan melaksanakan keputusan Saeima mengenai pengesahan perjanjian antarabangsa.	Perkara 41
Pembentukan kerajaan	Menjemput seseorang untuk membentuk Kabinet Menteri. Presiden juga boleh memanggil dan mempengerusikan mesyuarat luar biasa Kabinet serta menetapkan agendanya.	Perkara 46 dan 56
Perundangan	Mempunyai hak untuk mengemukakan rang undang-undang, memasyhurkan undang-undang, meminta Saeima mempertimbangkan semula undang-undang dan, dalam keadaan yang ditetapkan, menangguhkan pemasyhuran undang-undang.	Perkara 47, 69, 71 dan 72
Hubungan dengan Saeima	Boleh mencadangkan pembubaran Saeima, yang kemudiannya diputuskan melalui referendum mengikut aturan perlembagaan.	Perkara 48 dan 50
Pertahanan	Merupakan panglima tertinggi angkatan bersenjata, melantik Panglima Tertinggi ketika perang dan melaksanakan kuasa pertahanan tertentu apabila negara diancam serangan.	Perkara 42–44
Pengampunan	Mempunyai hak memberikan pengampunan kepada individu yang telah dijatuhi hukuman. Kuasa memberikan amnesti pula terletak pada Saeima.	Perkara 45

Hubungan dengan Saeima dan kerajaan

Selepas pilihan raya atau apabila kerajaan baharu perlu dibentuk, Presiden memilih individu yang akan dijemput untuk membentuk Kabinet Menteri. Individu tersebut tidak menjadi Perdana Menteri hanya atas keputusan Presiden; kerajaan yang dibentuk perlu memperoleh keyakinan Saeima untuk menjalankan tugas.

Presiden mempunyai kuasa yang luar biasa untuk mencadangkan pembubaran Saeima. Cadangan tersebut tidak membubarkan parlimen serta-merta, sebaliknya mencetuskan referendum kebangsaan. Jika lebih daripada separuh pengundi yang mengambil bahagian menyokong pembubaran, Saeima dianggap terbubar dan pilihan raya baharu perlu diadakan dalam tempoh dua bulan. Jika lebih daripada separuh pengundi menolak cadangan pembubaran Presiden, Presiden dianggap telah dilucutkan jawatan dan Saeima memilih Presiden baharu bagi baki tempoh jawatan tersebut.

Perundangan

Presiden ialah sebahagian daripada proses perundangan walaupun kuasa menggubal undang-undang terletak pada Saeima. Presiden mempunyai hak untuk mengemukakan rang undang-undang dan bertanggungjawab memasyhurkan undang-undang yang telah diluluskan. Menurut Perkara 69 Satversme, pemasyhuran biasanya dilakukan tidak lebih awal daripada hari kesepuluh dan tidak lewat daripada hari kedua puluh satu selepas sesuatu undang-undang diterima pakai.

Dalam tempoh sepuluh hari selepas undang-undang diterima pakai, Presiden boleh mengemukakan permintaan bertulis yang beralasan supaya Saeima mempertimbangkannya semula. Jika Saeima tidak meminda undang-undang tersebut selepas pertimbangan semula, Presiden tidak boleh membantahnya buat kali kedua.

Presiden juga boleh menangguhkan pemasyhuran undang-undang selama dua bulan. Dalam keadaan tertentu, penangguhan sedemikian boleh membawa kepada referendum jika bilangan pemilih yang ditetapkan oleh Satversme mengemukakan permintaan. Saeima boleh mengelakkan proses referendum itu dengan menerima pakai semula undang-undang berkenaan dengan sekurang-kurangnya tiga perempat undi semua ahlinya.

Hubungan luar, pertahanan dan fungsi lain

Sebagai ketua negara, Presiden mewakili Latvia di peringkat antarabangsa, melantik wakil diplomatik Latvia dan menerima kelayakan wakil diplomatik asing. Presiden turut melaksanakan keputusan Saeima mengenai pengesahan perjanjian antarabangsa.

Presiden merupakan panglima tertinggi Angkatan Bersenjata Kebangsaan Latvia. Dalam masa perang, Presiden melantik seorang Panglima Tertinggi. Pengisytiharan perang dibuat oleh Presiden berasaskan keputusan Saeima. Jika negara lain mengisytiharkan perang terhadap Latvia atau musuh menyerang sempadannya, Presiden dibenarkan mengambil langkah pertahanan ketenteraan yang diperlukan dan mesti segera memanggil Saeima bersidang.

Di luar tugas tersebut, undang-undang memberikan Presiden peranan dalam Majlis Keselamatan Negara Latvia serta beberapa proses berkaitan pertahanan dan keselamatan negara. Presiden juga menjalankan kuasa pengampunan individu mengikut undang-undang, manakala amnesti merupakan kuasa Saeima.

Pemangkuan dan penamatan jawatan

Perkara 52 Satversme menetapkan aturan penggantian yang tidak mewujudkan jawatan naib presiden. Jika Presiden meletakkan jawatan, meninggal dunia, dilucutkan jawatan, berada di luar Latvia atau atas sebab lain tidak dapat menjalankan tugas, Yang Dipertua Saeima menjalankan tugas Presiden sehingga keadaan tersebut berakhir atau Presiden baharu mengambil alih jawatan.

Saeima boleh melucutkan Presiden daripada jawatan melalui prosedur khas. Sekurang-kurangnya separuh daripada semua ahli Saeima perlu mengemukakan cadangan tersebut dan keputusan dibuat dalam persidangan tertutup. Pelucutan jawatan memerlukan sokongan sekurang-kurangnya dua pertiga daripada semua ahli Saeima.

Undang-undang pemilihan turut memperuntukkan pemilihan luar biasa apabila jawatan menjadi kosong kerana peletakan jawatan, kematian atau pelucutan jawatan. Jika seseorang yang telah dipilih sebagai Presiden enggan mengangkat sumpah, pemilihan baharu juga perlu diadakan.

Mekanisme berasingan terpakai apabila Presiden sendiri mencadangkan pembubaran Saeima. Sekiranya majoriti pengundi dalam referendum menolak pembubaran, Presiden dianggap telah dilucutkan jawatan menurut Perkara 50 Satversme.

Canseleri, kediaman dan panji

Istana Riga, kediaman rasmi Presiden dan lokasi Canseleri Presiden Latvia.

Presiden disokong oleh Canseleri Presiden Latvia (Valsts prezidenta kanceleja). Canseleri menyediakan sokongan pentadbiran dan dasar kepada Presiden, termasuk penyediaan lawatan rasmi, urusan berkaitan inisiatif perundangan dan pengembalian undang-undang kepada Saeima, sokongan kepada badan keselamatan yang berkaitan dengan Presiden serta pentadbiran permohonan pengampunan.

Istana Riga telah digunakan sebagai kediaman Presiden sejak penubuhan jawatan pada tahun 1922. Presiden juga mempunyai sebuah kediaman rasmi di Jūrmala, yang terletak antara kawasan Majori dan Dubulti. Canseleri Presiden berpusat di Istana Riga.

Presiden menggunakan panji rasmi yang berbeza daripada bendera Latvia. Panji itu berlatar putih dengan salib dalam warna dan corak bendera negara serta jata negara besar Latvia di tengahnya. Nisbah panji ialah 3:2. Panji digunakan antaranya di kediaman atau pejabat tempat Presiden berada dan pada kenderaan yang membawa Presiden dalam keadaan yang ditetapkan oleh protokol.

Pemegang jawatan

Presiden yang dipilih oleh Saeima

Jadual berikut menyenaraikan Presiden yang dipilih melalui proses parlimen menurut Satversme. Tarikh mula dan tamat tempoh jawatan serta keputusan pemilihan berdasarkan kronologi yang disusun oleh Nacionālā enciklopēdija; tarikh pemilihan dibezakan daripada tarikh seseorang secara rasmi memulakan tempoh jawatannya.

Presiden Latvia yang dipilih oleh Saeima

Bil.	Presiden	Potret	Mula	Tamat	Pemilihan oleh Saeima
1	Jānis Čakste		18 November 1922	14 Mac 1927	14 November 1922 (92 undi); 6 November 1925 (60 undi)
2	Gustavs Zemgals		8 April 1927	9 April 1930	8 April 1927 (73 undi)
3	Alberts Kviesis		9 April 1930	11 April 1936	9 April 1930 (55 undi); 4 April 1933 (52 undi)
4	Guntis Ulmanis		7 Julai 1993	7 Julai 1999	7 Julai 1993 (53 undi); 18 Jun 1996 (53 undi)
5	Vaira Vīķe-Freiberga		8 Julai 1999	7 Julai 2007	17 Jun 1999 (53 undi); 20 Jun 2003 (88 undi)
6	Valdis Zatlers		8 Julai 2007	7 Julai 2011	31 Mei 2007 (58 undi)
7	Andris Bērziņš		8 Julai 2011	7 Julai 2015	2 Jun 2011 (53 undi)
8	Raimonds Vējonis		8 Julai 2015	7 Julai 2019	3 Jun 2015 (55 undi)
9	Egils Levits		8 Julai 2019	7 Julai 2023	29 Mei 2019 (61 undi)
10	Edgars Rinkēvičs		8 Julai 2023	Kini	31 Mei 2023 (52 undi)

Jurang antara 1936 dengan 1993 dalam jadual tersebut mencerminkan hakikat bahawa tidak ada Presiden baharu yang dipilih melalui proses biasa Saeima dalam tempoh pemerintahan autoritarian, pendudukan dan peralihan awal menuju pemulihan sistem perlembagaan. Beberapa tokoh bagaimanapun menjalankan atau dituntut menjalankan fungsi ketua negara berdasarkan aturan undang-undang yang berbeza.

Pemegang fungsi ketua negara di luar pemilihan biasa

Tokoh dalam jadual berikut tidak mempunyai kedudukan undang-undang yang sama dengan Presiden yang dipilih oleh Saeima melalui prosedur biasa. Jadual membezakan pelaksanaan fungsi Presiden di bawah rejim autoritarian, tuntutan pemangkuan berdasarkan kesinambungan Satversme semasa pendudukan dan pelaksanaan fungsi ketua negara dalam tempoh pemulihan kemerdekaan.

Pemegang fungsi ketua negara di luar pemilihan Presiden biasa

Pemegang fungsi	Mula	Tamat	Kedudukan dan asas
Kārlis Ulmanis	11 April 1936	17 Jun 1940	Sebagai Perdana Menteri, menjalankan fungsi Presiden berdasarkan undang-undang 12 Mac 1936 yang menggabungkan pelaksanaan kedua-dua jawatan dalam rejim autoritarian.
Pauls Kalniņš	8 September 1944	26 Ogos 1945	Yang Dipertua Saeima yang dianggap oleh Majlis Pusat Latvia sebagai pemangku Presiden berdasarkan aturan penggantian Satversme ketika Latvia berada di bawah pendudukan.
Jāzeps Rancāns	26 April 1947	2 Disember 1969	Timbalan Yang Dipertua Saeima yang diiktiraf oleh Majlis Pusat Latvia sebagai pemangku Presiden selepas kematian Kalniņš, dalam kerangka tuntutan kesinambungan perlembagaan Latvia.
Anatolijs Gorbunovs	3 Mei 1990	6 Julai 1993	Pengerusi Majlis Tertinggi Republik Latvia yang menjalankan fungsi ketua negara dalam tempoh pemulihan kemerdekaan sebelum jawatan Presiden dipulihkan sebagai institusi berasingan.

Lihat juga

• Perdana Menteri Latvia
• Saeima
• Perlembagaan Latvia
• Politik Latvia

Pautan luar

• Laman rasmi Presiden Latvia
• Satversme di Likumi.lv