Qaniujaaqpait

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Pergi ke pandu arah Pergi ke carian
Qaniujaaqpait
ᖃᓂᐅᔮᖅᐸᐃᑦ
Inuktitut syllabics

Inuktitut.png
Jadual sistem mewakili setiap
suku kata terbuka dan penutup
Jenis
BahasaInuktitut
Tempoh masa
1870-an–kini
Aksara induk
Abjad suku kata Cree
Arah tulisKiri-ke-kanan
ISO 15924Cans, 440
Alias Unikod
Canadian Aboriginal
Unified Canadian Aboriginal Syllabics, U+1400–167F (chart)

Qaniujaaqpait (Bahasa Inuktitut: ᖃᓂᐅᔮᖅᐸᐃᑦ [qaniujaːqpaˈit,[1] qa.niu.yaq.pa.it] daripada ᖃᓂᖅ qaniq "mulut", Bahasa Inggeris: Inuktitut syllabics) ialah suatu sistem tulisan sukuan kata digunakan untuk menulis bahasa Inuktitut tuturan masyarakat Inuit Nunavut dan Quebec, Kanada.

Ia merupakan adaptasi daripada abjad suku kata Kanada yang dikembangkan untuk menulis bahasa Cree pada abad ke-19. Ia menjadi tulisan rasmi bersama abjad Rumi pada tahun 1976.

Jadual[sunting | sunting sumber]

Jadual di bawah menunjukkan setiap semua suku kata bunyi konsonan diwakili. Seperti mana abjad-abjad Kanada lainnya, bunyi vokal diwakili bertukar apabila suatu aksara suku kata ini berputar dari kedudukan asal manakala vokal panjang ditandakan dengan suatu titik di atasnya.

Vokal pendek Vokal panjang Padanan Rumi
a
pa
ta
ka
ha
ga
ma
na
sa/ha
ᓴ̵ ᓵ̵ shra
ᓴˏ ᓵˏ ha
la
ja (ya)
ᑦᔭ ᑦᔮ jja (yya)
řa
va
ra
qa
ᖅᑲ ᖅᑳ qqa
nga/ŋa
nnga/ŋŋa
ła
Vokal pendek Vokal panjang Rumi
i
pi
ti
ki
hi
gi
mi
ni
si/hi
ᓯ̵ ᓰ̵ shri
ᓯˋ ᓰˋ hi
li
ji (yi)
ᑦᔨ ᑦᔩ jji (yyi)
ři
vi
ri
qi
ᖅᑭ ᖅᑮ qqi
ngi/ŋi
nngi/ŋŋi
łi
Vokal pendek Vokal panjang Padanan Rumi
u
pu
tu
ku
hu
gu
mu
nu
su/hu
ᓱ̵ ᓲ̵ shru
ˎᓱ ˎᓲ hu
lu
ju (yu)
ᑦᔪ ᑦᔫ jju (yyu)
řu
vu
ru
qu
ᖅᑯ ᖅᑰ qqu
ngu/ŋu
nngu/ŋŋu
łu

Berikut adalah tanda diletakkan untuk mewakili bentuk hujung berkonsonan:

Aksara Padanan Rumi
 
-p
-t
-k
-h 1
-g
-m
-n
-s/ -h 2
ᔅ̵ -shr 3, 4
ᔅ̷ -h 3, 4
-l
-j (-y)
ᑦᔾ -jj (-yy)
3
-v
-r
-q
ᖅᒃ -qq 5
-ng/ŋ 6, 8
-nng/ŋŋ 7, 8
9
-b 10
-h 5
ʼ /ʔ/

Nota

1 Dijumpai di Nunavik (ᓄᓇᕕᒃ)
2 s di Nunavut timur tetapi h di Nunavut barat
3 Dijumpai di Natsilingmiutut (ᓇᑦᓯᖕᒥᐅᑐᑦ)
4 dan Belum ada di Unicode. Dihampirkan di sini sebagai ᓯ siri dengan batang melalui batang (seperti seri)) untuk shr dan seri with dengan akut, kubur, atau memotong kepala (seperti siri ᖠ) untuk h
5 Dijumpai di Nunavut (ᓄᓇᕗᑦ)
6 ᖕ adalah ig ligatur di kebanyakan kawasan tetapi ᓐᒃ ligatur (yang mungkin menyerupai ⁸) di Nunavik
7 ᖖ adalah ligatur ᓐᓐᒡ di kebanyakan kawasan tetapi sama ada ᓐᓐᒃ ligatur (yang mungkin menyerupai ᓐ⁸) atau ligatur ᓐᒃ (ᓐᒃᓐᒃ) berganda (yang mungkin menyerupai ⁸⁸) di Nunavik
8 Ini umumnya ditulis dalam bentuk huruf ng dan nng, tetapi dalam Natsilingmiutut sebagai ŋ dan ŋŋ
9 Dijumpai di Qikiqtaaluk Utara, Natsilingmiutut, Aivilingmiutut dan Paallirmiutut ; kadang-kadang ł ditranskripsikan sebagai &
10 Dijumpai di Aivilingmiutut


Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ "Writing the Inuit Language | Inuktut Tusaalanga". tusaalanga.ca. Dicapai pada 2019-07-02.

Patan luar[sunting | sunting sumber]