Pergi ke kandungan

Republik Sosialis Soviet Autonomi Dagestan

Koordinat: 42°59′00″U 47°29′00″T / 42.9833°U 47.4833°T / 42.9833; 47.4833
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Republik Sosialis Soviet Autonomi Dagestan
Дагестанская АССР (Rusia)
جمهورية داغستان الاشتراكية السوفيتية ذاتية الحكم (Arab)
Дагъистаналъул АССР (Avar)
Дагъыстан АССР (Kumyk)
Дагъустандин АССР (Lezgia)
Дагъусттаннал АССР (Lak)
Дағыстан МССР (Azeri)
Дагъистан АССР (Dargwa)
ДегӀастанан АССР (Chechen)
Дагыстан АССР (Nogai)
Дагъустан АССР (Tabassaran)
Догъисту АССР (Muslim Tat)
RSSA di RSPS Rusia
Republik Persekutuan Rusia
1921–1992
Flag of RSSA Dagestan
Lambang (dari 1978) of RSSA Dagestan
Bendera
(1954–1991)		 Lambang
(dari 1978)

Peta RSSA Dagestan di Kesatuan Soviet
Ibu kotaMahachkala
Keluasan
 • Koordinat42°59′00″U 47°29′00″T / 42.9833°U 47.4833°T / 42.9833; 47.4833
Sejarah
 • JenisRepublik Soviet
Sejarah 
• Ditubuhkan
20 Januari 1921
• Kedaulatan diisytihar (dinamakan semula ke RSS Dagestan')
13 Mei 1991
• Dinamakan semula ke Republik Dagestan
30 Julai 1992
Didahului oleh		 Diganti oleh
Oblast Dagestan
Oblast Grozny
Dagestan

Republik Sosialis Soviet Autonomi Dagestan[a] (1921–1991), disingkatkan sebagai RSSA Dagestan[b] atau RSSAD[c] dan secara tidak rasmi sebagai Dagestan Soviet atau hanya Dagestan, merupakan sebuah republik autonomi dalam Republik Sosialis Persekutuan Soviet Rusia (RSPSR) di bawah Kesatuan Soviet. Wilayah ini digelar "Tanah Pergunungan" dan juga dikenali sebagai "gunung bangsa-bangsa" kerana lebih daripada 30 kumpulan etnik asli tinggal di situ.[1] Kawasan ini diserap ke dalam Empayar Rusia pada tahun 1813 selepas termeterainya Perjanjian Gulistan,[2] dan kemudiannya menjadi pemangkin kepada semangat revolusi awal semasa Revolusi Rusia kerana rasa tidak puas hati penduduknya terhadap pemerintahan empayar.[3]

Sebagai sebahagian daripada strategi Soviet untuk memajukan bahasa tempatan serta mengekang gerakan pan-Turki dan pan-Islam, kira-kira enam kumpulan etnik diberikan pendidikan dalam bahasa ibunda mereka. Bagaimanapun, dalam sejarah Soviet, bahasa Rusia akhirnya menjadi bahasa kedua yang paling meluas digunakan dan secara beransur-ansur menjadi bahasa perantaraan utama, terutama di kawasan bandar.[4]

Planet minor bernombor 2297 Dagestan, yang ditemui pada tahun 1978[4] oleh ahli astronomi Soviet Nikolai Chernykh, dinamakan sempena RSSA Dagestan.[5]

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Dagestan mempunyai iklim yang keras, jadi hanya sekitar 15% tanahnya sesuai untuk pertanian.[1] Penduduk banyak bergantung kepada penternakan dan perdagangan dengan wilayah jiran seperti Chechnya dan Georgia untuk mengelakkan kebuluran. Perubahan cara bertani pada abad ke-18 dan awal abad ke-19 menyebabkan krisis perpindahan penduduk kerana kawasan tempat tinggal dan sumber tanah berubah.[3]

Sebelum zaman Soviet, identiti masyarakat Dagestan lebih berasaskan keluarga dan agama, bukan bangsa atau "negara" seperti yang difahami dalam sistem Soviet.[3] Struktur sosial utama ialah Jama’at,[3] iaitu komuniti kampung yang dilindungi dan dibahagikan kepada keluarga (Tukkhum). Dibuang dari Jama’at dianggap seperti hukuman mati sosial. Bagaimanapun, sistem ini semakin pudar akibat tekanan penjajahan Rusia dan masalah ekonomi serta alam sekitar.[3]

Dagestan secara rasmi dimasukkan ke dalam Empayar Rusia pada tahun 1813 melalui Perjanjian Gulistan. Salah seorang tokoh penentangan paling penting ialah Imam Shamil,[6] yang berjaya menyatukan pelbagai bangsa Dagestan dan memimpin perang gerila selama lebih 20 tahun menentang tentera Tsar.[6] Penaklukan Kaukasus hanya tamat sepenuhnya pada tahun 1859.[7] Selepas pemberontakan 1877, ramai penduduk Dagestan diusir ke pedalaman Rusia sebagai hukuman kolektif.[8]

Pada awal abad ke-20, dasar Tsar yang memberi tanah terbaik kepada orang Rusia dan Kozak menimbulkan kemarahan penduduk tempatan.[3] Percubaan menjadikan bahasa Rusia sebagai bahasa pentadbiran di kampung juga mencetuskan bantahan besar pada tahun 1914, apabila ribuan penduduk berarak ke ibu kota wilayah.[3]

Selepas Revolusi 1917, golongan Bolshevik Dagestan seperti Said Gabiev dan Ullu-biy Buynaksky memainkan peranan penting. Kerajaan Soviet mempromosikan pendidikan sekular, menyebabkan pendidikan Islam tradisional terancam.[9] Bahasa Rusia diwajibkan di sekolah, dan banyak bahasa tempatan Dagestan mula kehilangan penutur.[10]

Pada zaman Soviet awal, tokoh Islam reformis seperti Ali al-Ghumuqi cuba menggabungkan pendidikan agama dan sains moden,[3] tetapi akhirnya ditangkap dan dibuang negeri semasa pembersihan era Joseph Stalin.[3] Bahasa Arab yang sebelum itu menjadi lingua franca Dagestan digantikan selepas dasar kolektivisasi.[11]

Pada zaman Soviet lewat, pemindahan paksa dan perubahan sosial menyebabkan konflik antara etnik, terutama antara Kumyk (lebih sekular) dan Avar (lebih berpegang pada Islam).[12] Apabila ekonomi merosot, sebahagian Kumyk mengikut aliran Islam Wahabi yang lebih keras, dan ini meningkatkan ketegangan etnik dan agama.

Geografi

[sunting | sunting sumber]

Dagestan terbahagi kepada lima wilayah topografi utama yang mempunyai ciri alam semula jadi yang berbeza.

Wilayah paling selatan didominasi oleh Pergunungan Kaukasus. Di sinilah terletaknya puncak tertinggi Dagestan, iaitu Gunung Bazardüzü setinggi 4,466 meter.[1] Kawasan ini agak kering dengan taburan hujan yang sedikit, tetapi terdapat banyak sungai penting seperti Sungai Sulak dan Sungai Samur yang mengalir merentasi pergunungan.

Wilayah kedua terletak di utara pergunungan dan terdiri daripada bukit-bukau berhutan setinggi kira-kira 600–900 meter.[1] Kawasan ini menerima hujan yang lebih banyak, sekitar 63 cm setahun, menjadikan tanahnya lebih subur berbanding kawasan pergunungan yang kering.

Wilayah ketiga ialah dataran pantai yang terletak antara Pergunungan Kaukasus dan Laut Kaspia. Kawasan ini penting kerana mengandungi simpanan minyak dan gas asli yang kaya.

Wilayah keempat ialah dataran berpaya di sekitar Sungai Terek dan deltanya di pesisir Laut Kaspia. Kawasan ini mempunyai tanah lembap dan berpaya.

Wilayah kelima terletak di utara Sungai Terek, iaitu dataran separa gersang yang hanya menerima sekitar 20–25 cm hujan setahun. Oleh sebab itu, tumbuh-tumbuhan di kawasan ini agak terhad. Kawasan kering di utara ini merupakan sebahagian daripada wilayah luas Steppe Nogai di Rusia.[1]

Demografi

[sunting | sunting sumber]

Dagestan dihuni oleh banyak kumpulan etnik peribumi dari Kaukasus Utara seperti Avar, Dargin, Lezgin, serta kumpulan lain seperti Kumyk, Nogai dan Azeri. Etnik terbesar ialah Avar, yang terbahagi kepada kira-kira 15 subkumpulan. Selain itu, terdapat juga ramai orang Rusia yang berpindah ke Dagestan selepas zaman penaklukan Rusia.[13]

Agama utama di Dagestan ialah Islam Sunni, namun terdapat juga minoriti Kristian Ortodoks Rusia. Walaupun Dagestan dikenali sebagai salah satu wilayah paling beragama dalam Kesatuan Soviet, dasar ateisme negara tetap dikuatkuasakan semasa era Soviet.[9]

Bandar-bandar terbesar di Dagestan ialah Makhachkala (ibu negeri), serta Derbent, Kizlyar, Buynaksk, dan Izberbash.[1]

Galeri

[sunting | sunting sumber]
  • Peta RSSA Dagestan republik lain di rantau Kaukasus pada 1922
    Peta RSSA Dagestan republik lain di rantau Kaukasus pada 1922
  • Peta Dagestan pada 1953
    Peta Dagestan pada 1953
  • Peta Dagestan dan republik autonomi lain di rantau Kaukasus
    Peta Dagestan dan republik autonomi lain di rantau Kaukasus

Nota

[sunting | sunting sumber]
  1. ^ Rusia: Дагестанская Автономная Советская Социалистическая Республика
    Arab: جمهورية داغستان الاشتراكية السوفيتية ذاتية الحكم
    Avar: Дагъистаналъул Автономияб Советияб Социалистияб Жумгьурият
    Azeri: Дағыстан Мухтар Совет Сосиалист Республикасы
    Kumyk: Дагъыстан Автономиялы Советни Социалистни Республика
    Lezgia: Дагъустандин Советрин Социализмдин Автономиядин Республика
  2. ^ Rusia: Дагестанская АССР;
    Avar: Дагъистаналъул АССР;
    Kumyk: Дагъыстан АССР;
    Lezgia: Дагъустандин АССР;
    Lak: Дагъусттаннал АССР;
    Azeri: Дағыстан МССР;
    Aghul: Дагъустан АССР;
    Chechen: ДегӀастанан АССР;
    Nogai: Дагыстан АССР
  3. ^ Rusia: ДАССР

Catatan

[sunting | sunting sumber]
  1. ^ a b c d e f "Dagestan | republic, Russia | Britannica". www.britannica.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2023-02-17.
  2. ^ Sultanova, Sabina Malikovna (2020-10-31). "The Entry Of Dagestan Into The Russian Empire". European Proceedings of Social and Behavioural Sciences (dalam bahasa Inggeris). Social and Cultural Transformations in the Context of Modern Globalism» Dedicated to the 80th Anniversary of Turkayev Hassan Vakhitovich: 1040–1047. doi:10.15405/epsbs.2020.10.05.137. ISSN 2357-1330. S2CID 228971337. Unknown parameter |article-number= ignored (bantuan)
  3. ^ a b c d e f g h i Marshall, Alex (2010-09-13). The Caucasus Under Soviet Rule (dalam bahasa Inggeris). Routledge. ISBN 978-1-136-93824-5.
  4. ^ a b "Краткая справка об административно-территориальных изменениях Ставропольского края за 1920—1992 гг" [Brief information about the administrative-territorial changes in the Stavropol Territory for 1920-1992] (DOC). Stavkomarchiv (dalam bahasa Rusia).
  5. ^ Schmadel, Lutz D. (2003). Dictionary of Minor Planet Names (ed. 5th). New York: Springer Verlag. m/s. 187. ISBN 978-3-540-00238-3.
  6. ^ a b Brower, Daniel R.; Lazzerini, Edward J. (1997-06-22). Russia's Orient: Imperial Borderlands and Peoples, 1700–1917 (dalam bahasa Inggeris). Indiana University Press. ISBN 978-0-253-21113-2.
  7. ^ Vega, Octavio (2020-05-08). "The Bleeding Puzzle of Chechnya and Dagestan". Harvard International Review. Dicapai pada 2023-04-22.
  8. ^ Perović, Jeronim (June 2018). "3. The North Caucasus Within the Russian Empire". From Conquest to Deportation: The North Caucasus under Russian Rule. Oxford University Press. m/s. 75–102. doi:10.1093/oso/9780190889890.003.0004. ISBN 978-0-19-088989-0. Dicapai pada 2023-04-22.
  9. ^ a b Broxup, Marie (1981-01-01). "Islam and atheism in the North Caucasus". Religion in Communist Lands. 9 (1): 40–49. doi:10.1080/09637498108430978. ISSN 0307-5974.
  10. ^ Bilinsky, Yaroslav (1964). "Education of the Non-Russian Peoples in the Soviet Union". Comparative Education Review. 8 (1): 78–89. doi:10.1086/445036. ISSN 0010-4086. JSTOR 1186476. S2CID 143443004.
  11. ^ Bobrovnikov, Vladimir (December 2010). "Waqf Endowments in Daghestani Village Communities: From the 1917 Revolution to the Collectivization". Die Welt des Islams. 50 (3): 480. doi:10.1163/157006010X544250. JSTOR 41105363 – melalui ResearchGate.
  12. ^ Dudoignon, Stéphane A. & Noack, Christian (2014). Allah's Kolkhozes: migration, de-Stalinisation, privatisation, and the new Muslim congregations in the Soviet realm (1950s-2000s) (dalam bahasa Inggeris). Berlin: Klaus Schwarz Verlag. Dicapai pada 2023-04-22 – melalui Miami Libraries.
  13. ^ "RFE/RL's North Caucasus Service". RFE/RL (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2023-04-22.
Republik autonomi Kesatuan Soviet
Coat of arms of the Soviet Union Abkhaz RASS | Adjar RASS | Bashkir RASS | Buryat RASS | Chechen-Ingush RASS | Chuvash RASS | Crimea RASS |
Dagestan RASS | Kabardin RASS | Kabardino-Balkar RASS | Kalmyk RASS | Karakalpak RASS | Karelia RASS | Kazakh RASS |
Komi RASS | Kyrgyz RASS | Mari RASS | Moldavian RASS | Mordovia RASS | Nakhchivan RASS | Utara Ossetia RASS |
Tatar RASS | Turkestan RASS | Tuva RASS | Udmurtia RASS | Volga Jerman RASS | Yakut RASS
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Republik_Sosialis_Soviet_Autonomi_Dagestan&oldid=6772383"