Senarai objek membulat secara graviti dari Sistem Suria

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search

Pada 2006, Kesatuan Astronomi Antarabangsa (IAU) mentakrifkan planet sebagai jasad cakerawala yang mengorbit Matahari yang cukup besar untuk mencapai keseimbangan hidrostatik dan telah membersihkan jiranan sekitar orbitnya.[1] Satu objek dalam keseimbangan hidrostatik ialah objek yang cukup besar bagi gravitinya mengatasi ketegaran dalam, dan dikucupkan dalam bentuk bulat (elipsoid). Maksud amali "membersihkan jiranan" adalah bahawa sesebuah planet itu cukup besar, di mana gravitinya mampu mengawal orbit-orbit bagi semua objek yang berada di kawasan sekitarannya. Menurut takrifan IAU, terdapat lapan buah planet di dalam Sistem Suria. Objek-objek mengelilingi Matahari yang telah mencapai keseimbangan hidrostatik tetapi belum membersihkan jiranan mereka dipanggil sebagai planet kerdil dan baki objek yang lain diistilahkan sebagai jasad kecil Sistem Suria. Walau bagaimanapun, terdapat banyak objek di dalam Sistem Suria, termasuklah Matahari sendiri, 19 satelit semula jadi dan planet minor yang berpotensi, juga cukup besar untuk mencapai keseimbangan hidrostatik.[2] Kesemua objek di dalam Sistem Suria dengan bentuk hidrostatik disenaraikan di bawah, dengan contoh objek terbesar yang bentuknya masih belum dapat ditentukan dengan tepat. Ciri-ciri orbit Matahari disenaraikan berhubung dengan pusat galaksi. Semua objek lain disenaraikan dalam turutan jarak mereka dari Matahari.

Matahari[sunting | sunting sumber]

Matahari adalah suatu bintang berjujukan utama jenis G. Ia mengandungi hampir 99.9 peratus kesemua jisim di dalam Sistem Suria.

Matahari[3]
Sun in February.jpg
Simbol astronomi[q] Sun
Jarak min
dari pusat galaksi
km
tahun cahaya
~2.5×1017
~26,000
Jejari min km
:E[f]
696,342
109.3
Luas permukaan km2
:E[f]
6.0877×1012
11,990
Isi padu km3
:E[f]
1.4122×1018
1,300,000
Jisim kg
:E[f]
1.9855×1030
332,978.9
Parameter graviti m3/s2 1.327×1020
Ketumpatan g/cm3 1.409
Graviti khatulistiwa m/s2 274.0
Halaju lepas km/s 617.7
Tempoh putaran hari[g] 25.38
Tempoh orbit mengenai pusat galaksi[4] juta tahun 225–250
Min kelajuan orbit[4] km/s ~220
Kecondongan paksi[i] ke gerhana darjah 7.25
Kecondongan paksi[i] ke satah galaksi darjah 67.23
Min suhu permukaan K 5,778
Min suhu korona[5] K 1–2×106
Komposisi fotosfera HHeOCFeS

Planet[sunting | sunting sumber]

Petunjuk
*
planet bumian
°
gergasi gas

gergasi ais

Planet-planet adalah cukup besar untuk mencapai keseimbangan hidrostatik dan telah membersihkan jiranan objek-objek serupa. Kesatuan Astronomi Antarabangsa (IAU) mentakrifkan bahawa terdapat lapan buah planet dalam Sistem Suria; empat daripadanya merupakan planet bumian (juga dikenali sebagai planet berbatu) dan empat lagi merupakan planet gergasi. Planet gergasi tersebut boleh dibahagikan kepada dua iaitu gergasi gas dan gergasi ais. Apabila kecualikan Matahari, empat planet gergasi itu menyumbang lebih daripada 99 peratus daripada jisim Sistem Suria.

  *Utarid[6] *Zuhrah[7] *Bumi[8] *Marikh[9] °Musytari[10] °Zuhal[11] Uranus[12] Neptun[13]
  Mercury in color - Prockter07-edit1.jpg Venus globe.jpg The Earth seen from Apollo 17.jpg OSIRIS Mars true color.jpg Jupiter and its shrunken Great Red Spot.jpg Ringworld Waiting.jpg Uranus2.jpg Neptune Full.jpg
Simbol astronomi[q] Utarid Zuhrah Bumi Marikh Musytari Zuhal Uranus Neptun
Jarak min
dari Matahari
km
AU
57,909,175
0.38709893
108,208,930
0.72333199
149,597,890
1.00000011
227,936,640
1.52366231
778,412,010
5.20336301
1,426,725,400
9.53707032
2,870,972,200
19.19126393
4,498,252,900
30.06896348
Jejari khatulistiwa km
:E[f]
2,439.64
0.3825
6,051.59
0.9488
6,378.1
1
3,397.00
0.53260
71,492.68
11.209
60,267.14
9.449
25,557.25
4.007
24,766.36
3.883
Luas permukaan km2
:E[f]
75,000,000
0.1471
460,000,000
0.9020
510,000,000
1
140,000,000
0.2745
64,000,000,000
125.5
44,000,000,000
86.27
8,100,000,000
15.88
7,700,000,000
15.10
Isi padu km3
:E[f]
6.083×1010
0.056
9.28×1011
0.857
1.083×1012
1
1.6318×1011
0.151
1.431×1015
1,321.3
8.27×1014
763.62
6.834×1013
63.102
6.254×1013
57.747
Jisim kg
:E[f]
3.302×1023
0.055
4.8690×1024
0.815
5.972×1024
1
6.4191×1023
0.107
1.8987×1027
318
5.6851×1026
95
8.6849×1025
14.5
1.0244×1026
17
Parameter graviti m3/s2 2.203×1013 3.249×1014 3.986×1014 4.283×1013 1.267×1017 3.793×1016 5.794×1015 6.837×1015
Ketumpatan g/cm3 5.43 5.24 5.52 3.940 1.33 0.70 1.30 1.76
Graviti khatulistiwa m/s2 3.70 8.87 9.81 3.71 23.12 10.44 8.69 11.00
Halaju lepas km/s 4.25 10.36 11.18 5.02 59.54 35.49 21.29 23.71
Tempoh putaran[g] hari 58.646225 243.0187 0.99726968 1.02595675 0.41354 0.44401 0.71833 0.67125
Tempoh orbit[g] tahun 0.2408467 0.61519726 1.0000174 1.8808476 11.862615 29.447498 84.016846 164.79132
Min kelajuan orbit km/s 47.8725 35.0214 29.7859 24.1309 13.0697 9.6724 6.8352 5.4778
Kesipian 0.20563069 0.00677323 0.01671022 0.09341233 0.04839266 0.05415060 0.04716771 0.00858587
Kecondongan[f] darjah 7.00 3.39 0[8] 1.85 1.31 2.48 0.76 1.77
Kecondongan paksi[i] darjah 0.0 177.3[h] 23.44 25.19 3.12 26.73 97.86[h] 29.58
Min suhu permukaan K 440–100 730 287 227 152 [j] 134 [j] 76 [j] 73 [j]
Min suhu udara[k] K 288 165 135 76 73
Komposisi atmosfera HeNa+
P+ 
CO2N2, SO2 N2O2, Ar, CO2 CO2, N2
Ar
H2, He H2, He H2, He
CH4
H2, He
CH4
Bilangan bulan yang diketahui[v] 0 0 1 2 69 62 27 14
Gelang? Tiada Tiada Tiada Tiada Ya Ya Ya Ya
Pembeza layan planet[l][o] 9.1×104 1.35×106 1.7×106 1.8×105 6.25×105 1.9×105 2.9×104 2.4×104

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ "IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes" (Siaran akhbar). Kesatuan Astronomi Antarabangsa (IAU0603). 24 Ogos 2006. Dicapai 31 Disember 2007. 
  2. ^ Mike Brown. "The Dwarf Planets". Institut Teknologi California (CalTech). Dicapai 25 September 2008. 
  3. ^ "NASA Solar System exploration Sun factsheet". Diarkibkan daripada asal pada 2 Januari 2008.  dan "NASA Sun factsheet". NASA. Dicapai 17 November 2008.  (kecuali dipetik sebaliknya)
  4. ^ a b Stacy Leong (2002). Glenn Elert, penyunting. "Period of the Sun's Orbit around the Galaxy (Cosmic Year)". The Physics Factbook (terbitan sendiri). Dicapai 26 Jun 2008. 
  5. ^ Markus J. Aschwanden (2007). "The Sun". dalam Lucy Ann McFadden; Paul R. Weissman; Torrence V. Johnsson. Encyclopedia of the Solar System. Academic Press. m/s. 80. 
  6. ^ NASA Mercury Fact Sheet dan NASA Solar System Exploration Factsheet. NASA. Dicapai pada 17 November 2008 (kecuali dipetik sebaliknya)
  7. ^ NASA Venus Factsheet dan NASA Solar System Exploration Factsheet Diarkibkan 29 September 2006 di Wayback Machine.. NASA. Dicapai pada 17 November 2008 (kecuali dipetik sebaliknya)
  8. ^ a b NASA Earth factsheet dan NASA Solar System Exploration Factsheet. NASA. Dicapai pada 17 November 2008 (kecuali dipetik sebaliknya)
  9. ^ NASA Mars Factsheet dan NASA Mars Solar System Exploration Factsheet. NASA. Dicapai pada 17 November 2008 (kecuali dipetik sebaliknya)
  10. ^ NASA Jupiter factsheet dan NASA Solar System Exploration Factsheet. NASA. Dicapai pada 17 November 2008 (kecuali dipetik sebaliknya)
  11. ^ NASA Saturn factsheet dan NASA Solar System Exploration Saturn Factsheet. NASA. Dicapai pada 17 November 2008 (kecuali dipetik sebaliknya)
  12. ^ NASA Uranus factsheet dan NASA Solar System Exploration Uranus Factsheet. NASA. Dicapai pada 17 November 2008 (kecuali dipetik sebaliknya)
  13. ^ NASA Neptune factsheet dan NASA Solar System Exploration Neptune Factsheet. NASA. Dicapai pada 17 November 2008 (kecuali dipetik sebaliknya)