Teguh Karya

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Teguh Karya
Pengarah filem Teguh Karya, berdiri dengan rokok di mulutnya
Kelahiran Steve Liem Tjoan Hok
22 September 1937
Pandeglang, Banten, Hindia Timur Belanda (kini Indonesia)
Kematian 11 Disember 2001(2001-12-11) (umur 64)
Jakarta, Indonesia
Sebab kematian Komplikasi dari angin ahmar
Kediaman Jakarta
Warganegara Indonesia
Pendidikan
  • Akademi Seni Drama dan Film (1954–1955)
  • Akademi Teater Nasional Indonesia (1957–1961)
  • East–West Center (1962–1963)
Pekerjaan Pengarah, pelakon
Tahun aktif 1968–1998
Karya terkenal
Gaya Realisme[1]
Anugerah Pelbagai Anugerah Citra

Steve Liem Tjoan Hok atau lebih dikenali sebagai Teguh Karya (22 September 1937 – 11 Disember 2001) merupakan seorang pengarah filem Indonesia. Memulakan kerjaya hiburannya di dalam teater, beliau mengarahkan filem pertamanya Wadjah Seorang Laki-Laki, yang dikeluarkan tiga tahun kemudian. Beliau kemudiannya mengarahkan beberapa filem yang diiiktiraf oleh pengkritik, termasuk Cinta Pertama, Badai Pasti Berlalu, dan November 1828. Pada 2001 Karya meninggal dunia akibat komplikasi dari penyakit angin ahmar yang dihidapinya pada 1998.

Biografi[sunting | sunting sumber]

Teguh Karya dilahirkan sebagai Steve Liem Tjoan Hok pada 22 September 1937 di Pandeglang, Banten. Beliau merupakan anak sulung Laksana Karya (Tjon Hok) dan Naomi Yahya yang berketurunan Cina Indonesia;[2] terdapat beberapa keturunan Banten dari neneknya. Beliau pernah menghadiri sekolah rendah di Pandeglang, tetapi berpindah ke Jakarta untuk sekolah menengah pertama, di mana beliau bergelut dengan sains yang tepat tetapi berjaya dalam seni dan sejarah kreatif.[3]

Karya belajar di Akademi Seni, Drama dan Filem di Yogyakarta dari 1954 hingga 1955. Beliau kemudiannya belajar di Akademi Teater Nasional Indonesia (ATNI) di Jakarta dari 1957 hingga 1961, di mana beliau mendapat pengalaman sebagai seorang pelakon. Beliau kemudian belajar di Pusat Timur-Barat di Honolulu, Hawaii dari 1962 hingga 1963.[3]

Karya membintangi Jenderal Kancil (1968), semasa bekerja di Hotel Indonesia sebagai pengurus pentas. Pada tahun yang sama beliau menubuhkan Teater Populer di rumahnya di Kebon Kacang, Tanah Abang, Jakarta. Kebanyakannya dari pelajar ATNI; beliau kerap menempah mereka untuk membuat persembahan di Hotel Indonesia. Rombongan kemudiannya menghasilkan drama yang terkenal, termasuk Pernikahan Darah (1971), Inspektur Jenderal, Kopral Woyzeck (1973), dan Perempuan Pilihan Dewa (1973).[1][3]

Pada 1971, Karya mengarahkan filem pertamanya, Wadjah Seorang Laki-Laki. Dua tahun kemudian, beliau mengarahkan Cinta Pertama yang melayakkan beliau menerima Anugerah Citra pertamanya.[1] dan melancarkan kerjaya pelakonnya, Christine Hakim.[4] Ia diikuti oleh tiga lagi filem romantik, Ranjang Pengantin, Kawin Lari, dan Perkawinan Semusim.[1][3]

Karya beliau paling berjaya, Badai Pasti Berlalu dikeluarkan pada 1977. Berdasarkan daripada novel dengan judul sama oleh Marga T, ia telah ditonton oleh 212,551 orang semasa tayangan asalnya.[5] Ia kemudiannya memenangi empat anugerah di Festival Filem Indonesia 1977.[6]

Dua tahun kemudian, Teguh mengarahkan filem epik sejarah November 1828, yang menerima enam Anugerah Citra. Ia diikuti oleh Di Balik Kelambu, Secangkir Kopi Pahit, Doea Tanda Mata, Ibunda dan Pacar Ketinggalan Kereta.[1][3]

Karya juga mengarahkan sinetron, beliau mengarahkan sinetron pertamanya, Pulang pada 1987.[3] Pada 1995 beliau mengarahkan Alang-Alang, ditaja oleh Badan Kependudukan dan Keluarga Berencana, dan Perkhidmatan Komunikasi Penduduk Universiti Johns Hopkins.[7]

Pada tahun 1998, Karya mengalami strok, yang menyebabkan kehilangan ingatan dan berkerusi roda sepanjang hayatnya. Beliau meninggal dunia pada usia 64 tahun di Hospital Angkatan Laut Mintoharjo di Jakarta Pusat pada 11 Disember 2001.[3]

Pengaruh[sunting | sunting sumber]

Hasil karya Karya dipengaruhi oleh banyak pengarah dan pengurus pentas, termasuk Asrul Sani, D. Djajakusuma, dan Usmar Ismail.[3]

Legasi[sunting | sunting sumber]

Karya memenangi banyak Anugerah Citra (digambarkan oleh The Jakarta Post sebagai "tidak terhitung").[1]

Pada tahun 2005, Twilite Orchestra mengadakan konsert peringatan yang menampilkan lagu dari filem Karya. Pelakon termasuk orang yang diarahkannya, seperti Berlian Hutauruk, serta bintang pop seperti Krisdayanti dan Ruth Sahanaya.[1]

Kehidupan peribadi[sunting | sunting sumber]

Karya tidak pernah berkahwin, walaupun pernah berpacaran. Apabila ditanya mengapa, beliau berkata bahawa di sana semua orang mempunyai "bilik" di dalamnya, untuk seni, rakan, negara, dan lain-lain; Pesanan bilik ini diisi adalah berbeza bagi setiap orang.[3][8]

Filemografi[sunting | sunting sumber]

Tahun Tajuk Catatan
1971 Wadjah Seorang Laki-Laki Filem pertama
1973 Cinta Pertama
1974 Ranjang Pengantin
1975 Kawin Lari
1977 Perkawinan Semusim
1977 Badai Pasti Berlalu
1979 November 1828
1983 Di Balik Kelambu
1983 Secangkir Kopi Pahit
1984 Doea Tanda Mata
1986 Ibunda
1986 Pacar Ketinggalan Kereta

Rujukan[sunting | sunting sumber]

Nota kaki

Bibliografi

Pautan luar[sunting | sunting sumber]