Teuku Umar

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Teuku Umar
Teuku Umar.jpg
Teuku Umar
Kelahiran1854
Meulaboh, Kesultanan Aceh (kini sebahagian daripada Indonesia)
Meninggal dunia1899 (berumur 44–45)
Meulaboh, Kesultanan Aceh
PasanganCut Nyak Sofiah
Cut Meuligou/Nyak Malighai
Cut Nyak Dhien
AnakDari Cut Meuligou:
Teuku Sapeh
Teuku Raja Sulaiman
Cut Mariyam
Cut Sjak
Cut Teungoh
Teuku Bidin
Dari Cut Nyak Dhien
Cut Gambang

Teuku Umar (Meulaboh, Aceh Barat, 1854 - 11 Februari 1899) ialah pemimpin sebuah gerila yang menentang Belanda di Aceh semasa Perang Aceh. Beliau jatuh ketika pasukan Belanda melancarkan serangan kejutan di Meulaboh. Tubuhnya dikebumikan di kawasan Mugo. Selepas kematian Teuku Umar, isterinya, Cut Nyak Dhien terus memimpin gerila menentang Belanda. Ia kemudian dijadikan Pahlawan Nasional Indonesia.

Biografi[sunting | sunting sumber]

Makam Teuku Umar di Mugo Rayek, Panton Reu, Aceh Barat

Umar menyertai pasukan gerila pada tahun 1873 pada usia 19 tahun. Pada mulanya, beliau bertempur di Meulaboh; Beliau kemudian memperluas operasinya ke berbagai bahagian di Aceh Barat.[1]

Pada usia 20 tahun, Umar berkahwin dengan Nyak Sofia; Tidak lama kemudian, beliau mengambil Nyak Malighai sebagai isteri keduanya. Pada tahun 1880, Umar berkahwin dengan sepupunya Cut Nyak Dhien; Dhien kemudian menyertai beliau dalam kempen gerila.[1]

Pada tahun 1883, kerajaan penjajah Belanda menandatangani perjanjian damai dengan gerila Aceh. Pada tahun yang sama, Umar menyertai mereka sebagai penguasa yang menyamar terhadap aduan Dhien, yang sedang berjalan melalui jajaran tentera penjajah. Selepas perang meletus lagi pada tahun 1884, Umar bekerja untuk menghentikan perjuangan rakyat Aceh. Untuk perkhidmatannya, pada 1 Januari 1894 Umar diberi gelaran Johan Pahlawan dan mengawal satu legion 250 tentera bersenjata lengkap. Akhirnya, Umar diberi kawalan lebih dari 120 tentera serta 17 leftenan.[1]

Pada 30 Mac, 1896, Umar dan pasukannya ditinggalkan, dengan mengambil kira 800 senjata, 25,000 peluru, 500 kilogram (1,100 lb) peluru, dan 18.000 dolar. Bersama 400 tentera di bawah komando Panglima Polem Muhammad Daud, Umar menyerang tentera Belanda, membunuh 25 orang dan mencederakan 190.[1]

Sebagai balasan, gabenor Belanda menghantar askar secara beramai-ramai untuk menangkap atau membunuh Umar. Umar terbunuh dalam serangan hendap pada 10 Februari 1899 di Meulaboh.

Legasi[sunting | sunting sumber]

Teuku Umar tampil di not bank 5,000-rupiah.

Pada 1930an, Sukarno menyofatkan Teuku Umar sebagai salah satu pahlawan tiga-sekawan bersama Diponegoro dan Imam Bonjol.[2]

Teuku telah secara rasminya diiktiraf sebagai wira negara Indonesia. Terdapat banyak jalan yang dinamakan sempena beliau di seluruh Indonesia, termasuk jalan utama di pinggir bandar Menteng yang terkenal di Jakarta, serta lapangan di Meulaboh.[1]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c d e "Teuku Umar (1854–1899)". Rindam Iskandar Muda. Dicapai July 11, 2011.  (Indonesia)
  2. ^ Barnard 1997, halaman 511

Bibliografi[sunting | sunting sumber]