Tun Koris
| Tun Koris | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Raja Bendahara Pahang | |||||||||
| Paduka Seri Datuk Bendahara Pahang V | |||||||||
| Pemerintahan | 1803 – 1806 | ||||||||
| Didahului oleh | Tun Muhammad (Pahang) | ||||||||
| Diikuti oleh | Tun Ali (Pahang) | ||||||||
| Keputeraan | Tun Koris bin Tun Abdul Majid Mukim Bebar, Daerah Pekan, Negeri Pahang | ||||||||
| Kemangkatan | 11 Mac 1806 Pulau Mangga, Pekan Lepar, Mukim Hulu Lepar, Daerah Kuantan, Negeri Pahang | ||||||||
| Pemakaman | 12 Mac 1806 Makam Diraja Kuala Pahang, Mukim Pahang Tua, Daerah Pekan, Pahang | ||||||||
| |||||||||
| Kerabat | Pahang | ||||||||
| Kerabat | Wangsa Bendahara | ||||||||
| Wangsa | al-Idrus | ||||||||
| Ayahanda | Tun Abdul Majid | ||||||||
| Agama | Sunni Islam | ||||||||
Tun Koris I bin Tun Abdul Majid II (تون قرظ) (mangkat 11 Mac 1806) ialah Bendahara ke-23 Kesultanan Johor, dan Raja Bendahara ketiga Kerajaan Pahang yang memerintah dari tahun 1803 hingga 1806.[1]
Kebendaharaan
[sunting | sunting sumber]Tun Koris ialah anak ketiga Bendahara Johor ke-19, Tun Abdul Majid, yang menggantikan abangnya, Tun Muhammad pada tahun 1803 selepas lemas di laut lepas pantai Endau.[1]
40 orang rakan sekapal Tun Muhammad terselamat daripada kejaidan kapal karam itu, tetapi apabila mereka tiba di Pekan, kesemuanya kecuali dua daripada mereka telah dibunuh oleh Tun Koris kerana tidak mati bersama Tun Muhammad. Baginda menikam mati dengan keris panjang. Layanan Koris terhadap mangsa yang terselamat yang karam menyebabkan baginda mendapat reputasi sebagai raja yang kejam.[1]
Tun Koris telah dibesarkan di Endau oleh ibu Bugis-nya dan menjadikan Tuan Jambul sebagai ketua menteri. Baginda meninggal dunia pada tahun 1806,[1] meninggalkan dua anakanda lelaki, dan seorang anakanda perempuan. Baginda digantikan oleh puteranya, Tun Ali.[2]
Rujukan
[sunting | sunting sumber]Bibliografi
[sunting | sunting sumber]- Linehan, William (1973), History of Pahang Ark, ISBN 978-0710-101-37-2
Tun Koris Wangsa Bendahara Tarikh kemangkatan: 1806 | ||
| Gelaran pemerintah | ||
|---|---|---|
| Didahului oleh Tun Muhammad |
Raja Bendahara Pahang 1803-1806 |
Diikuti oleh: Tun Ali |
| Wangsa Melaka-Pahang (Sultan Pahang Lama) | Sultan Muhammad Shah (1470 - 1475) • Sultan Abdul Jamil Shah (1475 - 1475) • Sultan Mansur Shah I (1475 - 1475) • Sultan Ahmad Shah I (1475 - 1497) • Sultan Mansur Shah I (1497 - 1519) • Sultan Mahmud Shah I (1519 - 1530) • Sultan Muzaffar Shah (1530 - 1542) • Sultan Zainal Abidin Shah (1542 - 1555) • Sultan Mansur Shah II (1555 - 1560) • Sultan Abdul Jamal Shah (1560 - 1590) • Sultan Abdul Kadir Alauddin Shah (1560 - 1590) • Sultan Ahmad Shah II (1590 - 1592) • Sultan Abdul Ghafur Muhiuddin Shah (1592 - 1614) • Sultan Alauddin Riayat Shah (1614 - 1615) • Sultan Abdul Jalil Shah III (1615 - 1617) |  |
|---|---|---|
| Wangsa Melaka-Johor (Sultan Johor-Pahang) | Sultan Abdul Jalil Shah III (1623 - 1677) • Sultan Ibrahim Shah (1677 - 1685) • Sultan Mahmud Shah II (1685 - 1699) • Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah (1718 - 1722) | |
| Wangsa Bendahara (Sultan Johor-Pahang) | Sultan Abdul Jalil Riayat Shah IV (1699 - 1718) • Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah (1722 - 1760) • Sultan Abdul Jalil Muazzam Shah V (1760 - 1761) • Sultan Ahmad Riayat Shah (1761 - 1761) • Sultan Mahmud Riayat Shah III (1761 - 1812) • Sultan Abdul Rahman Muazzam Shah (1812 - 1830) | |
| Sultan Riau-Lingga yang masih diiktiraf sebagai Sultan Johor- Pahang oleh Raja Bendahara | Sultan Abdul Rahman Muazzam Shah* (1830 - 1832) • Sultan Muhammad II Muazzam Shah** (1832 - 1835) • Sultan Mahmud IV Muzaffar Shah*** (1835 - 1857) | |
| Wangsa Raja Bendahara (Raja Bendahara Pahang) (Pemerintah autonomi Pahang) | Bendahara Tun Abdul Majid (1770 - 1802) • Bendahara Tun Muhammad (1802 - 1803) • Bendahara Tun Koris (1803 - 1806) • Bendahara Tun Ali (1806 - 1847) • Bendahara Tun Mutahir (1847 - 1863) • Bendahara Tun Ahmad**** (1863 - 1881) | |
| Wangsa Pahang Moden (Sultan Pahang Moden) | Sultan Ahmad Al-Mu'adzam Shah**** (1881 - 1914) • Sultan Mahmud (1914 - 1917) • Sultan Abdullah Al-Mu'tasim Billah (1917 - 1932) • Sultan Abu Bakar Ri’ayatuddin al-Mu’azzam Shah (1932 - 1974) • Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah (1974 - 2019) • Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah (2019 - kini) | |
* Walaupun Sultan Hussein Muhammad Shah diiktiraf sebagai Sultan Johor melalui Perjanjian 6 Februari 1819, baginda tidak diiktiraf oleh Bendahara Tun Ali yang kekal bertuankan Sultan Abdul Rahman Muazzam Shah dan baginda tidak mempunyai kuasa politik di Johor. ** Sultan Muhammad II Muazzam Shah mengadakan istiadat yang dihadiri oleh Bendahara Tun Ali dan semua pembesar yang lain dari semua wilayah yang dahulunya pernah berada di bawah kekuasaan Kesultanan Johor Lama termasuk Johor dan Pahang, membuktikan bahawa baginda masih dianggap sebagai Sultan Johor-Pahang yang sah oleh mereka. *** Sultan Mahmud IV Muzaffar Shah mengiktiraf pertabalan Temenggung Tun Daeng Ibrahim sebagai Temenggung Johor yang dilakukan oleh Bendahara Tun Ali pada tahun 1841 dan baginda kemudian menerima penyerahan Johor daripada Sultan Ali Iskandar Shah pada tahun 1852, membuktikan bahawa Johor masih bertuankan baginda sehingga tahun 1855 apabila Perjanjian Setia 1855 mengiktiraf Temenggung Tun Daeng Ibrahim sebagai Pemerintah Johor manakala Pahang masih bertuankan baginda sehingga baginda disingkirkan daripada takhta Kesultanan Riau-Lingga oleh Belanda pada tahun 1857. **** Tun Ahmad menjadi Raja Bendahara Pahang dengan gelaran Dato' Bendahara Siwa Raja Tun Ahmad selepas baginda berjaya mengalahkan kakandanya, Bendahara Tun Mutahir dalam Perang Saudara Pahang yang berlangsung dari tahun 1857 hingga tahun 1863 dan baginda kemudian menjadi Sultan Pahang dengan gelaran Sultan Ahmad Al-Mu'adzam Shah pada tahun 1881. | ||
