World Register of Marine Species
Jenis tapak | Pangkalan data taksonomi dan biodiversiti marin |
|---|---|
| Tersedia dalam | Bahasa Inggeris |
| Pemilik | Flanders Marine Institute |
| URL | www |
| Komersial | Tidak |
| Dilancarkan | 2008 |
| Status semasa | Aktif |
World Register of Marine Species (WoRMS) ialah pangkalan data dan daftar taksonomi global yang menyediakan maklumat mengenai nama dan klasifikasi organisma marin. Pangkalan data ini bertujuan menyediakan inventori nama spesies marin yang berkualiti dan disemak oleh pakar taksonomi, termasuk nama yang diterima, sinonim serta maklumat klasifikasi.[1]
WoRMS dikendalikan melalui kerjasama antarabangsa pakar taksonomi dan disokong oleh pasukan pengurusan data yang berpusat di Flanders Marine Institute (VLIZ), Belgium. Kandungan daftar dikemas kini secara berterusan berdasarkan penerbitan saintifik dan semakan oleh editor taksonomi.[2]
Sejarah
[sunting | sunting sumber]WoRMS berkembang daripada usaha terdahulu untuk menyusun dan menyelaraskan maklumat taksonomi organisma marin. Antara asas sejarahnya ialah European Register of Marine Species (ERMS) serta beberapa daftar spesies global, serantau dan tematik yang kemudiannya disepadukan ke dalam satu infrastruktur data yang sama.[1]
WoRMS dilancarkan pada tahun 2008 sebagai usaha untuk menyediakan satu daftar global yang menyeluruh bagi nama spesies marin. Pembangunan sistem tersebut berkait rapat dengan Flanders Marine Institute dan sokongan daripada beberapa projek penyelidikan serta infrastruktur biodiversiti Eropah.[3]
Dalam perkembangannya, WoRMS menggabungkan pelbagai pangkalan data spesies global, serantau dan tematik yang menggunakan infrastruktur taksonomi yang sama. Pendekatan ini bertujuan mengurangkan pertindihan data dan meningkatkan keseragaman penggunaan nama saintifik dalam penyelidikan biodiversiti marin.[1]
Kandungan
[sunting | sunting sumber]WoRMS menyediakan maklumat mengenai nama saintifik organisma marin, termasuk nama yang diterima dan nama tidak diterima. Pangkalan data tersebut turut merekodkan sinonim, klasifikasi taksonomi, sumber rujukan dan pelbagai atribut tambahan yang berkaitan dengan organisma marin.[1]
Kandungan WoRMS merangkumi organisma daripada pelbagai kumpulan taksonomi marin. Data yang tersedia boleh merangkumi haiwan, tumbuhan, alga, kulat, protista dan mikroorganisma marin.[2]
Selain nama dan klasifikasi, sistem ini boleh mengandungi maklumat mengenai taburan geografi, imej, sumber bibliografi, hubungan perumah-parasit dan atribut biologi atau ekologi tertentu. Maklumat yang tersedia bergantung pada kumpulan taksonomi dan data yang disediakan oleh editor serta sumber yang digunakan.[1]
Pengurusan taksonomi
[sunting | sunting sumber]Salah satu ciri utama WoRMS ialah kandungannya disemak dan diselenggarakan oleh pakar taksonomi. Setiap kumpulan taksonomi utama mempunyai editor atau pasukan editorial yang bertanggungjawab terhadap ketepatan nama, sinonim dan klasifikasi yang direkodkan.[2]
Pasukan Pengurusan Data WoRMS yang berpusat di Flanders Marine Institute bertanggungjawab terhadap aspek teknikal pangkalan data, penyelenggaraan sistem dan sokongan kepada komuniti editor. Pasukan tersebut bekerjasama dengan editor taksonomi bagi memastikan perubahan dalam klasifikasi dan tatanama direkodkan dengan sewajarnya.[2]
Model pengurusan ini membezakan WoRMS daripada pangkalan data yang bergantung sepenuhnya kepada penyuntingan terbuka. Kandungan taksonomi WoRMS dikawal oleh komuniti pakar yang bertanggungjawab terhadap kumpulan organisma tertentu.[1]
Aphia
[sunting | sunting sumber]Aphia ialah sistem pengurusan data yang menjadi asas teknikal kepada WoRMS dan beberapa pangkalan data spesies lain. Sistem ini membolehkan data taksonomi disimpan, diurus dan digunakan semula dalam pelbagai konteks pangkalan data.[2]
Aphia menggunakan pengecam unik yang dikenali sebagai AphiaID untuk mengenal pasti rekod taksonomi. Pengecam tersebut membolehkan nama takson dirujuk secara konsisten walaupun terdapat perubahan nama saintifik atau klasifikasi.[4]
Penggunaan AphiaID membolehkan WoRMS menghubungkan data taksonomi dengan maklumat lain, termasuk taburan geografi, sinonim, sumber rujukan dan pengecam daripada pangkalan data luaran.[4]
Pangkalan data berkaitan
[sunting | sunting sumber]Infrastruktur Aphia digunakan oleh beberapa pangkalan data spesies global, serantau dan tematik. WoRMS berfungsi sebagai daftar global bagi organisma marin, manakala pangkalan data lain menggunakan infrastruktur yang sama untuk tujuan tertentu seperti kawasan geografi atau tema biodiversiti tertentu.[1]
Antara pangkalan data yang berkaitan dengan ekosistem Aphia termasuk daftar spesies marin yang diperkenalkan dan pangkalan data yang memberi tumpuan kepada kumpulan atau kawasan tertentu. Penyepaduan tersebut membolehkan maklumat taksonomi dikongsi antara pelbagai sistem tanpa perlu membangunkan klasifikasi berasingan bagi setiap pangkalan data.[2]
Perkhidmatan web
[sunting | sunting sumber]WoRMS menyediakan perkhidmatan web yang membolehkan pengguna dan pembangun aplikasi mengakses data taksonomi secara berprogram. Perkhidmatan tersebut boleh digunakan untuk mendapatkan AphiaID, menyemak ejaan nama takson, mendapatkan autoriti nama, mendapatkan klasifikasi penuh dan mencari sinonim.[4]
Perkhidmatan tersebut juga menyediakan fungsi untuk mendapatkan nama diterima daripada nama tidak diterima, nama umum, sumber rujukan, anak takson, pengecam luaran, taburan geografi dan atribut tertentu.[4]
Perkhidmatan web WoRMS menyokong antara muka REST dan SOAP. Data daripada perkhidmatan tersebut boleh digunakan oleh aplikasi penyelidikan, pangkalan data biodiversiti dan sistem pengurusan maklumat marin.[4]
Penggunaan dalam penyelidikan
[sunting | sunting sumber]WoRMS digunakan sebagai sumber rujukan dalam penyelidikan biodiversiti marin dan pengurusan data taksonomi. Dengan menyediakan nama diterima dan sinonim dalam satu sistem yang diselaraskan, pangkalan data tersebut membantu penyelidik menghubungkan hasil kajian yang menggunakan nama saintifik yang berbeza untuk organisma yang sama.[1]
WoRMS juga digunakan oleh pangkalan data biodiversiti lain dan projek penyelidikan yang memerlukan rujukan taksonomi marin yang standard. Data daripada WoRMS boleh digunakan bersama maklumat mengenai taburan geografi, ekologi dan biodiversiti untuk menyokong analisis saintifik.[2]
Salah satu contoh penggunaan data WoRMS ialah Marine Organismal Body Size Database (MOBS), yang menggunakan maklumat spesies daripada WoRMS untuk menyusun data saiz maksimum organisma marin. Pada tahun 2025, pangkalan data tersebut merangkumi data saiz bagi 85,204 spesies marin yang direkodkan dalam WoRMS.[5]
Kepentingan
[sunting | sunting sumber]WoRMS membantu menyelaraskan penggunaan nama dan klasifikasi organisma marin dalam penyelidikan biodiversiti. Sebelum kewujudan sistem daftar global seperti WoRMS, maklumat mengenai nama spesies dan sinonim boleh tersebar dalam pelbagai pangkalan data dan sumber saintifik.[1]
Dengan menyatukan maklumat tersebut dan menyediakan akses terbuka kepada data taksonomi, WoRMS berfungsi sebagai rujukan bagi penyelidikan biodiversiti marin, pengurusan ekosistem, kajian perubahan alam sekitar dan pemuliharaan biodiversiti.[2]
Dalam artikel semakan yang diterbitkan pada tahun 2025, pasukan pengurusan data WoRMS menilai perkembangan pangkalan data tersebut selepas lebih 15 tahun dan membincangkan pertumbuhan data, pengurusan taksonomi serta cabaran yang dihadapi dalam mengekalkan daftar global organisma marin yang sentiasa berubah.[2]
Perkembangan dan statistik
[sunting | sunting sumber]Jumlah takson dan nama yang direkodkan dalam WoRMS berubah dari semasa ke semasa akibat penemuan spesies baharu, perubahan klasifikasi, penyelesaian sinonim dan kemas kini taksonomi.[2]
Pada peringkat awal, WoRMS dilaporkan mempunyai lebih 90% liputan bagi nama spesies marin yang diketahui dan mengintegrasikan lebih daripada 100 pangkalan data global bersama pangkalan data serantau dan tematik.[1]
Oleh sebab pangkalan data ini sentiasa dikemas kini, statistik semasa mengenai jumlah spesies dan nama hendaklah dirujuk terus daripada laman rasmi WoRMS dan bukannya dianggap sebagai angka tetap dalam artikel ensiklopedia.[6]
Akses
[sunting | sunting sumber]WoRMS menyediakan akses terbuka kepada pangkalan datanya melalui laman web rasmi. Pengguna boleh mencari nama takson, melihat klasifikasi, sinonim, sumber rujukan dan maklumat berkaitan yang tersedia bagi setiap rekod.[6]
Data WoRMS juga boleh diakses melalui perkhidmatan web bagi tujuan integrasi dengan aplikasi dan sistem maklumat lain. Pengguna yang memerlukan data dalam jumlah besar boleh mendapatkan maklumat melalui kaedah yang disediakan oleh pihak pengurusan WoRMS.[4]
Lihat juga
[sunting | sunting sumber]Rujukan
[sunting | sunting sumber]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Costello, Mark J.; Philippe Bouchet; Geoff Boxshall; Kristian Fauchald; Dennis Gordon; Bert W. Hoeksema; Gary C. B. Poore; Rob W. M. van Soest; Sabine Stöhr; T. Chad Walter; Bart Vanhoorne; Wim Decock; Ward Appeltans (2013). "Global Coordination and Standardisation in Marine Biodiversity through the World Register of Marine Species (WoRMS) and Related Databases". PLOS ONE. 8 (1): e51629. doi:10.1371/journal.pone.0051629.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Vandepitte, Leen; Stefanie Dekeyzer; Wim Decock (2025). "The World Register of Marine Species (WoRMS) through the looking glass: insights from the data management team in light of the crystal anniversary of WoRMS". Hydrobiologia. 852: 1–22. doi:10.1007/s10750-024-05688-y.
- ↑ Vandepitte, Leen; Bart Vanhoorne; Wim Decock; Sofie Vranken; Thomas Lanssens; Stefanie Dekeyzer; Kevin Verfaille; Tammy Horton; Andreas Kroh; Francisco Hernandez; Jan Mees (2018). "A decade of the World Register of Marine Species – General insights and experiences from the Data Management Team: Where are we, what have we learned and how can we continue?". PLOS ONE. doi:10.1371/journal.pone.0194599.
- 1 2 3 4 5 6 "WoRMS webservice". World Register of Marine Species. Dicapai pada 23 Julai 2026.
- ↑ "New marine life database touted as tool for ocean research". The Washington Post. 22 Jun 2025. Dicapai pada 23 Julai 2026.
- 1 2 "World Register of Marine Species". World Register of Marine Species. Dicapai pada 23 Julai 2026.