Pergi ke kandungan

Rahul Gandhi

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Rahul Gandhi
Gandhi in 2024
Ketua Pembangkang di Lok Sabha
Penjawat kini
Menyandang jawatan
9 Jun 2024
Perdana MenteriNarendra Modi
Didahului olehSushma Swaraj (2014)[a][b]
Ahli Parlimen, Lok Sabha
Penjawat kini
Menyandang jawatan
4 June 2024
Didahului olehSonia Gandhi
Kawasan pilihan rayaRae Bareli, Uttar Pradesh
Dalam jawatan
7 Ogos 2023[1] – 17 Jun 2024
23 May 2019 – 23 March 2023[9]
Didahului olehM. I. Shanavas
Digantikan olehPriyanka Gandhi Vadra
Kawasan pilihan rayaWayanad, Kerala
Dalam jawatan
17 Mei 2004 – 23 Mei 2019
Didahului olehSonia Gandhi
Digantikan olehSmriti Irani
Kawasan pilihan rayaAmethi, Uttar Pradesh
Maklumat peribadi
Lahir
Rahul Rajiv Gandhi

(1970-06-19) 19 Jun 1970 (umur 56)
New Delhi, Delhi, India
Parti politik Kongres Kebangsaan India
Ibu bapaRajiv Gandhi (Bapa)
Sonia Gandhi (Ibu)
SaudaraPriyanka Gandhi Vadra (Kakak)
Keluarga Nehru–Gandhi
Kediaman10, Janpath, New Delhi
Tempat belajarRollins College (B.A.)
Trinity College, Cambridge (M. Phil.)
TandatanganTandatangan
Laman webOfficial website

Rahul Rajiv Gandhi (sebutan Hindi: [ˈraːɦʊl raːdʒiːʋ ˈɡaːndʱiː] ⓘ; lahir 19 Jun 1970) ialah seorang ahli politik India. Beliau merupakan ahli Kongres Kebangsaan India (INC) dan kini berkhidmat sebagai Ketua Pembangkang di Lok Sabha ke-12 serta sebagai Ahli Parlimen Lok Sabha bagi kawasan Raebareli, Uttar Pradesh, sejak Jun 2024.[c][d] Sebelum ini, beliau mewakili kawasan Wayanad, Kerala, dari 2019 hingga 2024, dan Amethi, Uttar Pradesh, dari 2004 hingga 2019. Gandhi pernah berkhidmat sebagai Presiden Kongres Kebangsaan India dari Disember 2017 hingga Julai 2019.

Sebagai anggota keluarga politik Nehru–Gandhi, beliau menghabiskan tahun-tahun awal hidupnya di antara Delhi dan Dehradun, dan kebanyakannya berada di luar ruang awam semasa zaman kanak-kanak dan remajanya. Beliau menerima pendidikan rendah di New Delhi dan kemudiannya bersekolah di The Doon School. Namun, disebabkan kebimbangan keselamatan, beliau kemudiannya mendapat pendidikan di rumah. Gandhi memulakan pengajian ijazah sarjana muda di St. Stephen's College sebelum berpindah ke Universiti Harvard. Selepas bapanya dibunuh dalam peristiwa Pembunuhan Rajiv Gandhi dan ancaman keselamatan yang meningkat, beliau berpindah ke Rollins College di Florida dan menamatkan pengajiannya pada tahun 1994. Beliau seterusnya memperoleh Sarjana Falsafah (M.Phil.) dari Trinity College, Cambridge, sebelum memulakan kerjayanya dalam bidang perundingan pengurusan dengan firma Monitor Group di London. Tidak lama kemudian, beliau kembali ke India dan menubuhkan sebuah syarikat penyumberluaran teknologi yang berpusat di Mumbai. Beliau mula bergiat aktif dalam politik pada tahun 2000-an dengan menerajui Kongres Belia India dan Kesatuan Pelajar Kebangsaan India, di samping menjadi pemegang amanah Yayasan Rajiv Gandhi dan Amanah Kebajikan Rajiv Gandhi.

Gandhi mengetuai Parti Kongres dalam pilihan raya umum 2014 dan 2019, di mana parti itu mengalami kekalahan besar dengan hanya memenangi masing-masing 44 dan 52 kerusi. Menjelang pilihan raya umum India 2024, Gandhi mengetuai kempen Bharat Jodo Yatra dan Bharat Jodo Nyay Yatra, yang menyumbang kepada kejayaan Kongres memenangi 99 kerusi dan mengembalikan kedudukan sebagai Pembangkang Rasmi buat pertama kali dalam sedekad. Gandhi memenangi kerusi Raebareli dalam pilihan raya 2024 dan dicalonkan sebagai Ketua Pembangkang di Lok Sabha.

Kehidupan awal dan latar belakang

[sunting | sunting sumber]
Gandhi bersama Sonia Gandhi, Presiden India ketika itu Pratibha Patil, Naib Presiden Hamid Ansari, dan Perdana Menteri Manmohan Singh di tugu peringatan neneknya, Indira Gandhi

Rahul Gandhi dilahirkan pada 19 Jun 1970 di Hospital Holy Family, New Delhi, kepada Rajiv Gandhi—yang kemudiannya menjadi Perdana Menteri ke‑6 India—dan Sonia Gandhi—yang kemudian menjadi Presiden Kongres Kebangsaan India . Beliau merupakan cucu kepada bekas Perdana Menteri Indira Gandhi dan cicit kepada perdana menteri pertama India, Jawaharlal Nehru. Datuk sebelah bapanya, Feroze Gandhi, berasal dari Gujarat dan berketurunan Parsi .

Gandhi menghabiskan zaman kanak-kanaknya di antara New Delhi dan Dehradun, menerima pendidikan awal di Sekolah St. Columba sebelum meneruskan pelajaran di The Doon School (1981–1983)—yang juga menjadi alma mater bapanya—sebelum diasramakan semula dan dibimbing guru dalam pendidikan di rumah akibat kebimbangan keselamatan berkaitan pelampau Sikh selepas pembunuhan neneknya, Indira Gandhi, pada 31 Oktober 1984 .

Beliau memperoleh 61 % dalam peperiksaan Kelas XII CBSE sebelum melanjutkan pengajian di St. Stephen’s College, Delhi pada tahun 1989 dalam jurusan Sejarah . Melalui kuota sukan, beliau diterima selepas menduduki tempat keempat dalam Kejohanan Menembak Kebangsaan ke-32 (29 Dis 1988–5 Jan 1989)—mendapat 371 daripada 400 mata dalam acara pistol 25 m .

Pada tahun 1991, susulan pembunuhan bapanya, Rajiv Gandhi, oleh LTTE dalam kempen pilihan raya, Gandhi berpindah ke Universiti Harvard tetapi tidak meneruskan pelajaran di sana disebabkan faktor keselamatan. Beliau kemudiannya melengkapkan pengajian di Rollins College, Florida, pada tahun 1994—dan mendapat gelaran pengajian tertinggi Master Falsafah (M.Phil.) dalam Pengajian Pembangunan dari Trinity College, Cambridge pada tahun 1995 .

Selepas menamatkan pengajian, Gandhi bekerja selama tiga tahun di firma perunding pengurusan Monitor Group di London, yang diasaskan oleh Michael Porter . Pada tahun 2002, beliau pulang ke India dan menubuhkan syarikat teknologi konsultansi BackOps Services Private Ltd berpusat di Mumbai, di mana beliau berkhidmat sebagai pengarah . Beliau turut menubuhkan BackOps UK, sebuah syarikat yang berjaya memperoleh kontrak pertahanan luar negara .

Gandhi mula berjinak dalam politik pada awal 2000-an menerusi peranan kepimpinan dalam Kongres Belia India dan Kesatuan Pelajar Kebangsaan India. Beliau juga menjadi pemegang amanah kepada Yayasan dan Amanah Kebajikan Rajiv Gandhi .

Pendapat politik

[sunting | sunting sumber]

 Keselamatan negara

[sunting | sunting sumber]
68th Setiausaha Negara Amerika Syarikat, John Kerry, bersama Gandhi di Roosevelt House, New Delhi.

Pada Disember 2010, semasa pendedahan US diplomatic cables oleh WikiLeaks, sebuah kabel diplomatik bertarikh 3 Ogos 2009 dibocorkan. Ia dirakamkan selepas Mesyuarat Perdana Menteri Manmohan Singh menganjurkan makan tengah hari pada 20 Julai 2009 bagi Gandhi, yang ketika itu merupakan Setiausaha Agung AICC. Dalam perbincangan terbuka bersama Duta AS ke India, Timothy J. Roemer, Gandhi dinyatakan bahawa beliau percaya kumpulan penjenayah ekstremis Hindu merupakan ancaman yang lebih besar kepada India berbanding militan Muslim, merujuk kepada tokoh memihak dalam Parti Bharatiya Janata (BJP). Beliau juga berkata terdapat bukti beberapa sokongan terhadap kumpulan militan Islam antaranya adalah Lashkar‑e‑Taiba dalam kalangan masyarakat Muslim asli India

Dalam reaksi terhadap kenyataannya, BJP memberi kritikan keras menerusi jurucakapnya, Ravi Shankar Prasad, yang mendakwa bahawa kenyataan Gandhi memperkuat propaganda ekstremis dan boleh menjejaskan usaha keselamatan . Gandhi bagaimanapun menegaskan bahawa beliau menegur segala bentuk ekstremisme, termasuk ekstremisme kaum, dan menegaskan “terrorisme dan komunalisme semua jenis adalah ancaman kepada India”

Beliau juga pernah mengkritik kumpulan seperti Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS), membandingkannya dengan organisasi pengganas seperti SIMI Semasa kejadian rusuhan di Muzaffarnagar pada 2013, Gandhi mendakwa bahawa seorang pegawai polis memaklumkan kepadanya bahawa perisikan tentera Pakistan, Inter‑Services Intelligence (ISI), cuba merekrut golongan muda Muslim yang terjejas akibat rusuhan tersebut

Kenyataan ini dibantah oleh beberapa pihak seperti pentadbiran daerah, kerajaan Uttar Pradesh, serta agensi perisikan seperti Siber dan RAW, yang menafikan sebarang pengaruh ISI terhadap golongan terbabit .Gandhi kemudian menerima notis daripada Suruhanjaya Pilihan Raya India, dan menjawab bahawa beliau tidak berniat untuk menyentuh sentimen komunal, sebaliknya merujuk kepada taktik politik yang berupaya menimbulkan perpecahan selepas rusuhan tersebut

Petani dan Gerakan Tanah

[sunting | sunting sumber]
Rahul Gandhi bersama pemimpin kanan Kongres
Perdana Menteri Manmohan Singh duduk di sebelah Gandhi yang mengetuai delegasi pemimpin dari wilayah Bundelkhand di New Delhi. 2009

Pada 19 April 2015, Gandhi menyampaikan ucapan dalam perhimpunan petani dan pekerja yang dinamakan Kisan Khet Mazdoor di Ramlila Maidan. Dalam ucapannya, beliau merujuk kepada penglibatannya dalam protes di Niyamgiri, Orissa, dan Bhatta-Parsaul di Greater Noida, Uttar Pradesh.[12] Perhimpunan ini dihadiri oleh 100,000 orang. Dalam ucapan itu, beliau mengkritik Perdana Menteri India Narendra Modi berkenaan kenyataannya di Toronto yang mengatakan bahawa beliau sedang "membersihkan kekacauan yang ditinggalkan oleh kerajaan-kerajaan sebelumnya".[13] Beliau turut berkata, "Adakah kamu tahu bagaimana Modi menang pilihan raya?... Beliau meminjam beribu-ribu crore daripada golongan industri untuk pelbagai kempen dan iklan beliau. Bagaimana beliau akan membayar kembali? Beliau akan membayar mereka dengan tanah kamu. Beliau akan memberikan tanah kamu kepada rakan-rakan industri beliau."[12]

Beliau menyindir kerajaan sebagai "kerajaan sut-boot", merujuk kepada sut bermonogram yang dipakai Modi semasa pertemuan Hari Republik dengan Barack Obama. Selain itu, beliau menggunakan sindiran "kerajaan acche din" (slogan kempen Modi yang bermaksud "kerajaan hari-hari baik") dan menyatakan bahawa kerajaan itu telah "gagal kepada negara".[14]

Satu rang undang-undang tanah telah diperkenalkan oleh kerajaan BJP di parlimen pada bulan Mei, yang mendapat kritikan daripada parti pembangkang.[15] Gandhi menuduh kerajaan "membunuh" rang undang-undang tanah era UPA dan berjanji akan menghalang rang undang-undang itu daripada diluluskan, sama ada di parlimen mahupun "di jalanan".[16] Beliau turut menuduh kerajaan telah melemahkan kandungan rang undang-undang tersebut dan menyifatkannya sebagai "anti-petani".[15] Gandhi juga mengaitkan rang undang-undang itu sebagai satu bentuk "rompakan siang hari".[17] Pada 26 Mei, sempena ulang tahun pertama pentadbiran Modi, Gandhi berkata dalam satu perhimpunan di Kozhikode, "Malangnya, sambutan hari lahir ini hanya untuk segelintir rakan-rakan berkuasa dalam kerajaan. Para petani, kisan dan mazdoor tiada apa yang hendak diraikan."[18]

Pemerkasaan Wanita dan Hak LGBTQ

[sunting | sunting sumber]
"India hanya akan benar-benar berjaya apabila wanita mempunyai ruang yang sama dalam masyarakat. Mereka mesti mengambil tempat yang sewajarnya dalam politik dan membentuk masa depan India."

Kenyataan Gandhi mengenai pemerkasaan wanita.[19]

Gandhi telah menyatakan secara terbuka kepentingan pemerkasaan wanita dan kesaksamaan jantina di India.[20][21]

Ketika merasmikan 'Utsaah', konvensyen All India Mahila Congress di Kochi, Gandhi menyatakan bahawa Parti Kongres akan mempromosikan wanita secara aktif dalam struktur organisasinya dan menetapkan sasaran 50 peratus wanita sebagai ketua menteri dalam tempoh 10 tahun. Gandhi turut memulakan program Kumpulan Bantuan Kendiri (Self-Help Group) dalam kalangan wanita di kampung-kampung di Amethi.[22]

Fokus utama program ini adalah untuk menyatukan wanita dan memperkasakan mereka dengan maklumat serta keupayaan membuat keputusan.[23]

Beliau menyeru agar lebih banyak perwakilan wanita dalam politik dan penghapusan keganasan berasaskan jantina.[24][25][26]

Di bawah Kabinet kedua Manmohan Singh, Rang Undang-undang Tempat Rizab Wanita telah diperkenalkan di Rajya Sabha bagi memperuntukkan satu pertiga kerusi Lok Sabha dan dewan undangan negeri kepada wanita. Gandhi menyokong rang undang-undang itu dan berkata, "Wanita tidak perlukan perlindungan. Jika kamu beri mereka hak, mereka boleh lindungi diri sendiri."[27]

Rang undang-undang ini diluluskan di Rajya Sabha pada 9 Mac 2010, namun tidak pernah dibawa ke undian di Lok Sabha dan akhirnya terbatal.[28]

Pada tahun 2019, semasa berucap kepada pelajar di Chennai, Gandhi sekali lagi menyeru agar 33 peratus kerusi parlimen Lok Sabha dan dewan undangan negeri serta jawatan dalam sektor kerajaan diperuntukkan kepada wanita.[29]

Pada 6 September 2018, Mahkamah Agung India membatalkan Seksyen 377 Kanun Keseksaan India, satu undang-undang yang mengkriminalkan hubungan sejenis antara orang dewasa. Gandhi menyokong langkah ini dan menyatakan bahawa isu berkaitan kebebasan peribadi perlu diserahkan kepada individu.[30]

Beliau berpendapat bahawa penting untuk menjunjung jaminan perlembagaan berkaitan hak hidup dan kebebasan untuk semua warganegara India.[31]

Di bawah kepimpinan Gandhi, Kongres melantik seorang wanita transgender sebagai setiausaha agung kebangsaan dalam sayap wanita All India Mahila Congress—langkah yang dilihat sebagai usaha mengarusperdanakan individu transgender.[32]

Iklim dan tenaga

[sunting | sunting sumber]

Gandhi menyokong peralihan kepada sumber tenaga boleh diperbaharui dan telah menyeru pelaburan yang lebih besar dalam teknologi tenaga mampan seperti solar dan angin.[33] Beliau sangat prihatin terhadap kemerosotan alam sekitar di seluruh dunia dan menyatakan bahawa selagi isu alam sekitar tidak dijadikan isu politik, ia tidak akan menerima perhatian yang sewajarnya.[34][35]

Gandhi mengkritik draf Penilaian Kesan Alam Sekitar (EIA) 2020 dengan menyifatkannya sebagai "berbahaya" dan menyatakan bahawa kesannya dalam jangka panjang akan memudaratkan. Menyifatkannya sebagai satu bencana, beliau berkata draf tersebut akan menyenyapkan suara komuniti yang akan terkesan secara langsung akibat kemerosotan alam sekitar.[36][37]

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]
Gandhi di Universiti Stanford
Gandhi di Universiti Stanford pada Mei 2023, menyampaikan ucapan mengenai demokrasi India dan hubungan dengan Amerika Syarikat

Semasa berucap di hadapan Jawatankuasa Kongres Seluruh India (AICC) di Jaipur, Gandhi menyeru supaya birokrasi dan undang-undang lapuk yang melambatkan penciptaan pekerjaan dihapuskan.[38]

Gandhi menganggap dasar ekonomi kerajaan Modi sebagai memihak kepada hanya 2–3 orang bilionair, dan menyifatkannya sebagai contoh kapitalisme kroni.[39] Beliau menuduh bahawa "kapitalis kroni" merupakan sahabat rapat Modi dan mengkritik penswastaan aset kerajaan.[40][41] Menurutnya, RSS dan kapitalis kroni sedang bersekongkol untuk mengawal India.[42]

Gandhi amat kritikal terhadap bilionair India Gautam Adani, yang menurutnya telah mendapat layanan istimewa daripada kerajaan Modi.[43][44][45] Beliau menyifatkan kebangkitan Adani sebagai bukti kapitalisme kroni.[46][47] Gandhi menegaskan bahawa beliau tidak anti-perniagaan, sebaliknya menyokong prinsip keadilan.[48]

Beliau menolak penswastaan syarikat milik kerajaan dan menyatakan bahawa Parti Kongres tidak akan membenarkan penswastaan secara berleluasa sekiranya berkuasa.[49][50][51]

Merujuk kepada laporan ketaksamaan oleh Oxfam, Gandhi menyalahkan dasar ekonomi kerajaan Modi sebagai penyebab peningkatan jurang ketaksamaan ekonomi di India.[52][53][54]

Sejarah Pilihan Raya

[sunting | sunting sumber]
Tahun Kawasan Parti Undi % Keputusan
2004 Amethi Kongres Kebangsaan India 390,179 66.18% Menang
2009 464,195 71.78% Menang
2014 408,651 46.71% Menang
2019 413,394 43.86% Tewas
Wayanad 706,367 64.67% Menang
2024 647,445 59.69% Menang
Rae Bareli 687,649 66.17% Menang


Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ↑ Jawatan ini kosong dari 26 Mei 2014 hingga 9 Jun 2024.
  2. ↑ Berjaya Adhir Ranjan Chowdhury sebagai Ketua INC di LS.
  3. ↑ Kepimpinan tertinggi Kongres memutuskan bahawa Gandhi akan mengekalkan kawasan Raebareli dalam Lok Sabha ke-18 dan Priyanka Gandhi diumumkan sebagai calon Kongres bagi pilihan raya kecil Wayanad.
  4. ↑ Rahul Gandhi dipilih sebagai Ketua Pembangkang di Lok Sabha oleh Indian National Developmental Inclusive Alliance pada 25 Jun.[10] Namun, Speaker Lok Sabha mengiktiraf beliau sebagai Ketua Pembangkang berkuat kuasa 9 Jun.[11]
Ralat petik: Tag <ref> wujud untuk kumpulan bernama "lower-alpha", tetapi tiada tag <references group="lower-alpha"/> yang berpadanan disertakan
  1. ↑ "Rahul Gandhi returns to parliament after Indian court suspends defamation conviction". The Guardian. 7 August 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 November 2023. Dicapai pada 7 August 2023.
  2. ↑ Singh, Karan Deep (23 March 2023). "Leader of Indian Party Opposing Modi Is Sentenced in Defamation Case". The New York Times (dalam bahasa Inggeris). ISSN 0362-4331. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 August 2023. Dicapai pada 25 March 2023.
  3. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama ":0"
  4. ↑ Dhillon, Amrit (23 March 2023). "Rahul Gandhi found guilty of defaming Narendra Modi". The Guardian (dalam bahasa Inggeris). ISSN 0261-3077. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 September 2023. Dicapai pada 25 March 2023.
  5. ↑ "Rahul Gandhi: Key opposition leader in India disqualified from parliament after defaming Prime Minister Narendra Modi". Sky News (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 6 June 2023. Dicapai pada 1 April 2023.
  6. ↑ "India opposition leader loses his Parliament seat after being convicted of defamation". NPR. Associated Press. 24 March 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 May 2023. Dicapai pada 1 April 2023.
  7. ↑ "Indian opposition leader Rahul Gandhi gets 2 years in jail for Modi comment" (dalam bahasa Inggeris). NBC News. 24 March 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 August 2023. Dicapai pada 1 April 2023.
  8. ↑ "India's Rahul Gandhi found guilty of defamation over Modi remark". France 24 (dalam bahasa Inggeris). 23 March 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 May 2023. Dicapai pada 23 March 2023.
  9. ↑ [2][3][4][5][6][7][8]
  10. ↑ "Rahul Gandhi is Leader of Opposition in Lok Sabha: Here are the parliamentary positions he held before". Deccan Herald. 26 Jun 2024. Dicapai pada 30 Jun 2024.
  11. ↑ @ANI (26 Jun 2024). "Speaker has recognised Congress MP Rahul Gandhi as the Leader of Opposition in the Lok Sabha with effect from 9th June 2024" (Twit). Dicapai pada 30 Jun 2024 – melalui Twitter.
  12. 1 2 "Rahul Gandhi attacks Modi, BJP at farmers rally but doesn't mention plans to save Cong". First Post. 20 April 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 June 2015. Dicapai pada 19 June 2015.
  13. ↑ "The relaunch of Rahul Gandhi". Open The Magazine. 19 April 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 May 2015. Dicapai pada 19 June 2015.
  14. ↑ "Rahul Gandhi tears into Modi's 'suit-boot ki sarkar'". Times of India. 21 April 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 April 2015. Dicapai pada 19 June 2015.
  15. 1 2 "Rahul Gandhi attacks PM Narendra Modi over land bill, says 'bigger thieves come in daylight wearing suits'". Zee News. 12 May 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 June 2015. Dicapai pada 19 June 2015.
  16. ↑ "Modi govt is anti-farmer, murdered UPA's Land Bill: Rahul Gandhi in LS". India TV News. 12 May 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 June 2015. Dicapai pada 19 June 2015.
  17. ↑ "Land Bill: Rahul Gandhi leads Opposition charge". Deccan Chronicle. 13 May 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 June 2015. Dicapai pada 19 June 2015.
  18. ↑ "Narendra Modi govt hurrying with land bill due to some reason: Rahul Gandhi". Live Mint. 26 May 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 20 June 2015. Dicapai pada 19 June 2015.
  19. ↑ "India will be truly successful only when women occupy equal space in society: Rahul Gandhi". The Economic Times. 14 August 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 March 2024. Dicapai pada 29 March 2024.
  20. ↑ "Congress Will Always Stand Up For Women's Rights: Rahul Gandhi". NDTV. New Delhi Television Ltd. 19 October 2021. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2023. Dicapai pada 26 April 2023.
  21. ↑ "Need to change medieval mindset for empowering women: Rahul Gandhi". Indian Express. 8 Mac 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 April 2014. Dicapai pada 6 Mei 2014.
  22. ↑ "Rahul, Omar visit Amethi, meet women self-help groups". Business Standard. 18 Disember 2012. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 Mac 2024. Dicapai pada 29 Mac 2024.
  23. ↑ Sharda, Shailvee (8 Mac 2018). "International Women's Day 2018: Village SHGs take up cause of women's health". The Times of India. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 Mac 2024. Dicapai pada 29 Mac 2024.
  24. ↑ "What's Rahul Gandhi's view on Women Empowerment?". SheThePeople. 11 Disember 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2023. Dicapai pada 26 April 2023.
  25. ↑ "Rahul Gandhi stresses on women empowerment". DNA India. 18 Mac 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 April 2014. Dicapai pada 6 Mei 2014.
  26. ↑ "Rahul Gandhi: Women more powerful than men; Rahul to students". The Times of India (dalam bahasa Inggeris). 22 Mac 2021. Diarkibkan daripada yang asal pada 23 Mei 2021. Dicapai pada 23 Mei 2021.
  27. ↑ "Rahul Gandhi pushes for Women's Reservation Bill". Mint. HT Media. 14 Januari 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 April 2023. Dicapai pada 26 April 2023.
  28. ↑ Anuja (8 September 2021). "India: 25 years on, Women's Reservation Bill still not a reality". Al Jazeera (Al Jazeera English). Al Jazeera Media Network. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 Mei 2023. Dicapai pada 26 April 2023.
  29. ↑ "In Chennai, Rahul Gandhi Talks Of Women Empowerment, 33% Reservation". NDTV.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 23 Mei 2021. Dicapai pada 23 Mei 2021.
  30. ↑ "Agree more with the High Court: Rahul Gandhi on gay rights". NDTV. 12 Disember 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 6 Oktober 2014. Dicapai pada 6 Mei 2014.
  31. ↑ "Rahul says homosexuality a matter of personal choice, Sonia wants House to act". The Indian Express. 12 Disember 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 Mac 2024. Dicapai pada 29 Mac 2024.
  32. ↑ "Congress appoints Apsara Reddy as its first transgender national-level office bearer". The Hindu. PTI. 9 Januari 2019. Dicapai pada 4 Julai 2025.
  33. ↑ "Rahul Gandhi Delivers Address on India's Democracy, U.S. Relationship". Stanford University. 2 Jun 2023. Dicapai pada 27 Disember 2024.
  34. ↑ Scroll Staff (5 Jun 2019). "Need to make environment a 'political issue', says Congress chief Rahul Gandhi". Scroll.in (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 18 Februari 2023. Dicapai pada 18 Februari 2023.
  35. ↑ "Rahul Gandhi discusses fake news, climate change with Macron". The Statesman (dalam bahasa Inggeris). 12 Mac 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 Februari 2023. Dicapai pada 18 Februari 2023.
  36. ↑ "Rahul calls for making environmental decay 'political issue'". The Hindu (dalam bahasa Inggeris). 5 Jun 2019. ISSN 0971-751X. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 Februari 2023. Dicapai pada 18 Februari 2023.
  37. ↑ "Centre's Draft Environment Rules Catastrophic, Disgraceful: Rahul Gandhi". NDTV. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 Februari 2023. Dicapai pada 18 Februari 2023.
  38. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Reuters2013"
  39. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Ghildiyal 2023"
  40. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Standard 2020"
  41. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "The Hindu Budget"
  42. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Sagar Kulkarni 2021"
  43. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Scroll 2023"
  44. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Chanchal"
  45. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "IndianExpress2023"
  46. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "The Wire Adani"
  47. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "The Hindu Adani"
  48. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "AnshumanKumar"
  49. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "NDTV PSU"
  50. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "IndianExpress PSU"
  51. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "ThePrint PSU"
  52. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "OxfamET"
  53. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "OxfamHindu"
  54. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "OxfamScroll"
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Rahul_Gandhi&oldid=6622828"