Rheinland-Pfalz
Rheinland-Pfalz
Land Rheinland-Pfalz | |
|---|---|
 Bendera  Jata | |
 Kedudukan Rheinland-Pfalz di Jerman | |
| Koordinat: 49°57′18.5″U 7°18′37.5″T / 49.955139°U 7.310417°T | |
| Negara | Jerman |
| Ditubuhkan | 30 Ogos 1946 |
| Ibu negeri | Mainz |
| Kerajaan | |
| • Type | Kerajaan negeri berparlimen dalam persekutuan Jerman |
| • Menteri-presiden | Gordon Schnieder (CDU) |
| Keluasan | |
• Jumlah | 19,857.96 km2 (7,667.20 batu persegi) |
| Penduduk (31 Disember 2025)[3] | |
• Jumlah | 4,123,022 |
| • Kepadatan | 210/km2 (540/batu persegi) |
| Zon waktu | UTC+1 (CET) |
| • Musim panas (WMP) | UTC+2 (CEST) |
| ISO 3166 code | DE-RP |
| Tapak sesawang | www |
Rheinland-Pfalz (Jerman: Land Rheinland-Pfalz) ialah sebuah negeri persekutuan di bahagian barat Jerman dan salah satu daripada 16 negeri yang membentuk Republik Persekutuan Jerman. Negeri ini bersempadan dengan Nordrhein-Westfalen di utara, Hesse dan Baden-Württemberg di timur, Saarland di selatan, serta Perancis, Luxembourg dan Belgium di sepanjang sempadan barat dan selatannya. Dengan keluasan 19,857.96 km²,[2] Rheinland-Pfalz mempunyai 4,123,022 orang penduduk pada 31 Disember 2025.[3] Ibu negeri dan bandar terbesarnya ialah Mainz; pusat bandar utama yang lain termasuk Ludwigshafen am Rhein, Koblenz, Trier dan Kaiserslautern.
Landskap Rheinland-Pfalz dibentuk terutamanya oleh lembah Sungai Rhine dan Moselle serta tanah tinggi Eifel, Hunsrück, Westerwald dan Hutan Palatinat (Jerman: Pfälzerwald). Lebih 40% wilayah negeri diliputi hutan, manakala lembah sungai dan kawasan tanah rendah yang lebih panas merupakan antara kawasan penanaman anggur terpenting di Jerman.[2] Enam kawasan pengeluaran wain Jerman, iaitu Ahr, Mittelrhein, Mosel, Nahe, Pfalz dan Rheinhessen, terletak sepenuhnya atau sebahagian besarnya di Rheinland-Pfalz.[4]
Negeri moden Rheinland-Pfalz tidak mempunyai pendahulu sejarah yang sepadan dengan sempadannya sekarang. Ia diwujudkan oleh pihak berkuasa pendudukan Perancis pada 30 Ogos 1946 daripada wilayah yang sebelum itu tergolong dalam Prusia, Bavaria dan Hesse. Perlembagaan negeri diluluskan melalui pungutan suara pada 18 Mei 1947, dan Rheinland-Pfalz menjadi salah sebuah negeri pengasas Republik Persekutuan Jerman pada 1949.[5] Sebagai sebuah Land Jerman, Rheinland-Pfalz mempunyai perlembagaan, Landtag dan kerajaan negerinya sendiri tetapi bukan sebuah negara berdaulat; bidang kuasanya dilaksanakan dalam sistem persekutuan Jerman.[6]
Sejak 18 Mei 2026, menteri-presiden Rheinland-Pfalz ialah Gordon Schnieder daripada Kesatuan Demokratik Kristian Jerman (CDU). Beliau mengetuai kerajaan gabungan CDU dan Parti Demokratik Sosial Jerman (SPD) yang dibentuk selepas pilihan raya negeri Mac 2026.[1] Ekonomi negeri menggabungkan sektor perkhidmatan dengan asas perindustrian yang besar, khususnya industri kimia, kejuruteraan mekanikal, automotif dan farmaseutikal. Keluaran dalam negara kasar nominalnya ialah sekitar €185.3 bilion pada 2025.[7] Negeri ini juga mempunyai warisan Rom, zaman pertengahan dan Yahudi yang penting, termasuk beberapa tapak Warisan Dunia UNESCO di Trier, Speyer, Mainz, Worms dan lembah Rhine.
Nama dan simbol negeri
[sunting | sunting sumber]Nama Rheinland-Pfalz menggabungkan dua unsur geografi dan sejarah utama negeri itu, iaitu Rheinland, kawasan yang dikaitkan dengan Sungai Rhine, dan Pfalz, nama wilayah bersejarah di selatan negeri. Perkataan Jerman Pfalz berasal daripada bahasa Latin palatium, yang pada asalnya merujuk kepada istana atau tempat kediaman pemerintah dan kemudiannya menjadi asas kepada istilah yang berkaitan dengan wilayah palatin.[8] Walau bagaimanapun, nama gandingan tersebut tidak bermaksud bahawa negeri moden ini sekadar penyatuan dua wilayah yang mempunyai sempadan sejarah yang tetap. Kawasannya turut merangkumi Rheinhessen, bekas wilayah Prusia di utara dan barat serta kawasan yang pernah mempunyai pertalian pentadbiran dengan Nassau dan Hesse.[5]
Jata negeri yang digunakan sejak 1948 menggabungkan lambang tiga kuasa bersejarah utama di kawasan Rheinland-Pfalz sekarang: salib merah Trier, roda Mainz dan singa Palatinat.[9] Jata itu ditetapkan melalui undang-undang negeri bertarikh 10 Mei 1948. Bendera negeri menggunakan warna hitam, merah dan emas Jerman bersama-sama jata Rheinland-Pfalz.
Geografi
[sunting | sunting sumber]Kedudukan dan bentuk muka bumi
[sunting | sunting sumber]
Rheinland-Pfalz meliputi 19,857.96 km² menurut data penggunaan tanah bagi 2023. Daripada jumlah itu, 40.6% ialah kawasan hutan dan 40.4% kawasan pertanian; kawasan petempatan meliputi 8.8%, pengangkutan 6.4%, perairan 1.4% dan tumbuh-tumbuhan lain 2.4%. Pusat geografi negeri terletak berhampiran Bärenbach di Hunsrück.[2]
Bentuk muka buminya terdiri daripada gabungan lembah sungai yang dalam, dataran rendah dan tanah tinggi berbukit. Di utara dan barat terdapat Eifel, Westerwald dan Hunsrück, manakala bahagian selatan meliputi Nordpfälzer Bergland dan Pfälzerwald. Di timur, lembah Rhine serta bahagian utara Dataran Rhine Hulu membentuk kawasan tanah rendah yang lebih padat penduduknya. Titik tertinggi Rheinland-Pfalz ialah Erbeskopf di Hunsrück pada 816 m di atas aras laut, sementara titik terendah terletak di pulau Nonnenwerth di Rhine pada kira-kira 52 m.[2]
Rhine ialah paksi sungai utama negeri. Ia memasuki Rheinland-Pfalz di selatan berhampiran sempadan Baden-Württemberg dan mengalir melalui kawasan Ludwigshafen, Mainz, Bingen, Koblenz dan bahagian Rhine Tengah sebelum memasuki Nordrhein-Westfalen. Moselle mengalir dari Luxembourg melalui Trier sebelum bertemu Rhine di Deutsches Eck, Koblenz. Sungai penting lain termasuk Nahe, Lahn, Ahr dan Saar.
Iklim dan alam sekitar
[sunting | sunting sumber]Iklim Rheinland-Pfalz pada umumnya dipengaruhi iklim maritim Eropah Barat. Lembah Rhine, Moselle dan Nahe serta kawasan selatan mempunyai suhu yang secara relatif lebih sederhana dan keadaan yang lebih kering, manakala tanah tinggi Eifel, Westerwald dan Hunsrück lebih sejuk serta menerima lebih banyak kerpasan. Perbezaan setempat ini penting kepada penggunaan tanah, terutamanya penanaman anggur di cerun dan lembah yang terlindung.[10]
Kawasan perlindungan utama termasuk Taman Negara Hunsrück-Hochwald, yang dibuka pada 2015 dan merentasi sempadan Rheinland-Pfalz dengan Saarland.[11] Di selatan, Pfälzerwald merupakan bahagian Jerman bagi Rizab Biosfera Pfälzerwald-Vosges du Nord, yang diiktiraf sebagai rizab biosfera rentas sempadan UNESCO bersama-sama kawasan Vosges du Nord di Perancis pada 1998.[12]
Banjir besar pada malam 14 hingga 15 Julai 2021 menunjukkan kerentanan lembah sungai sempit terhadap kejadian cuaca ekstrem. Banjir di Ahr dan kawasan berdekatan menyebabkan 136 kematian di Rheinland-Pfalz, hampir kesemuanya di lembah Ahr, serta kemusnahan besar terhadap petempatan dan prasarana.[13]
Sejarah
[sunting | sunting sumber]Wilayah sebelum abad ke-19
[sunting | sunting sumber]
Sempadan Rheinland-Pfalz sekarang tidak boleh diterapkan kepada zaman sebelum negeri itu diwujudkan pada 1946. Dalam Empayar Rom Suci, wilayah yang kini membentuk negeri ini terbahagi antara banyak wilayah gerejawi dan sekular. Antara yang paling penting ialah Elektorat Trier, Elektorat Mainz, Elektorat Palatinat, Pfalz-Zweibrücken, wilayah uskup Speyer dan Worms serta pelbagai daerah, ketuanan dan bandar empayar. Wilayah-wilayah tersebut sendiri merupakan anggota atau wilayah dalam Empayar Rom Suci dan bukannya pendahulu langsung Rheinland-Pfalz moden.[14]
Trier mempunyai akar bandar yang kembali ke zaman Empayar Rom, manakala Mainz, Worms dan Speyer menjadi pusat gerejawi, politik dan perdagangan penting sepanjang Zaman Pertengahan. Kedudukan di Rhine dan Moselle menyebabkan rantau ini menjadi laluan perdagangan, ketenteraan dan komunikasi antara Eropah barat dan tengah.
Zaman Perancis dan penyusunan semula abad ke-19
[sunting | sunting sumber]Peperangan Revolusi Perancis membawa perubahan asas kepada struktur politik di tebing kiri Rhine. Wilayah tersebut berada di bawah penguasaan Perancis dan pada penghujung 1790-an disusun mengikut sistem pentadbiran Perancis. Institusi feudal dan banyak struktur lama Empayar Rom Suci dimansuhkan, sementara undang-undang serta pentadbiran Perancis meninggalkan kesan yang berpanjangan di kawasan Rhine.[15]
Selepas kekalahan Napoleon dan Kongres Vienna pada 1815, kawasan Rheinland-Pfalz sekarang sekali lagi dibahagikan antara beberapa pemerintahan. Sebahagian besar kawasan Rhine dan Moselle di utara serta barat menjadi wilayah Kerajaan Prusia. Pfalz di tebing kiri Rhine diberikan kepada Kerajaan Bavaria, manakala Rheinhessen menjadi sebahagian daripada Keharyapatihan Hesse. Kawasan Nassau di timur laut kemudiannya diserap ke dalam Prusia selepas Perang Austria-Prusia pada 1866.[16]
Pembentukan Empayar Jerman pada 1871 tidak menyatukan wilayah-wilayah tersebut menjadi satu unit pentadbiran. Bahagian utara dan barat kekal dalam Prusia, Pfalz terus berada di bawah Bavaria dan Rheinhessen di bawah Hesse. Perbezaan sejarah ini kemudiannya menjadi salah satu cabaran dalam pembentukan identiti bersama Rheinland-Pfalz selepas 1946.
Republik Weimar dan pemerintahan Nazi
[sunting | sunting sumber]Selepas Perang Dunia Pertama, sebahagian besar kawasan di tebing kiri Rhine diduduki tentera Bersekutu menurut pengaturan pascaperang, sementara pentadbiran Prusia, Bavaria dan Hesse terus wujud. Tempoh awal Republik Weimar turut menyaksikan pergolakan politik dan gerakan pemisah di kawasan Rhine dan Pfalz, khususnya pada 1919 dan 1923.[17]
Selepas Parti Nazi mengambil alih kuasa pada 1933, autonomi politik negeri-negeri Jerman dikurangkan melalui proses pemusatan pemerintahan. Wilayah yang kini membentuk Rheinland-Pfalz berada dalam beberapa Gaue Nazi dan bukannya satu unit pentadbiran. Penganiayaan politik dan perkauman berlaku di seluruh rantau, termasuk terhadap masyarakat Yahudi; kem tahanan awal diwujudkan di Neustadt an der Weinstraße dan Osthofen, sementara Hinzert kemudian menjadi tapak kem tahanan yang lebih besar.[17]
Kedudukan rantau berhampiran sempadan Perancis menjadikannya penting dalam strategi ketenteraan Nazi, termasuk pembinaan Tembok Barat mulai 1938. Pada penghujung Perang Dunia Kedua, banyak bandar mengalami pengeboman dan pertempuran yang merosakkan, sebelum tentera Bersekutu menguasai kawasan itu pada 1945.[17]
Pembentukan Rheinland-Pfalz
[sunting | sunting sumber]Selepas perang, wilayah yang kini menjadi Rheinland-Pfalz pada mulanya sebahagian besarnya diduduki tentera Amerika Syarikat sebelum diserahkan kepada zon pendudukan Perancis pada Julai 1945. Pada 30 Ogos 1946, pentadbiran tentera Perancis mengeluarkan Ordinan No. 57 yang mewujudkan Land Rheinland-Pfalz.[18]
Negeri baharu itu menghimpunkan kawasan yang mempunyai latar pentadbiran berlainan: wilayah Koblenz dan Trier daripada bekas Wilayah Rhine Prusia, kawasan Montabaur daripada bekas Hesse-Nassau Prusia, Rheinhessen daripada Hesse serta Pfalz yang sebelum itu berada di bawah Bavaria.[18] Oleh sebab itu, Rheinland-Pfalz sering digambarkan pada peringkat awal sebagai sebuah Jerman: Bindestrich-Land, yakni negeri gandingan yang tidak mempunyai pendahulu wilayah tunggal.[5]
Mainz telah ditetapkan sebagai ibu negeri pada 1946, tetapi kemusnahan perang menyebabkan kerajaan dan badan perundangan pada mulanya beroperasi terutama dari Koblenz. Perlembagaan Rheinland-Pfalz diluluskan melalui pungutan suara pada 18 Mei 1947, serentak dengan pilihan raya Landtag pertama. Pada 16 Mei 1950, Landtag memutuskan untuk memindahkan pusat kerajaan dan badan perundangan ke Mainz, sekali gus merealisasikan kedudukan Mainz sebagai ibu negeri.[5]
Rheinland-Pfalz menjadi salah satu negeri Republik Persekutuan Jerman apabila republik itu ditubuhkan pada 1949. Satu lagi pungutan suara pada 19 Januari 1975 di beberapa bekas kawasan pentadbiran menghasilkan sokongan untuk mengekalkan Rheinland-Pfalz dalam bentuknya yang sedia ada.[5]
Perkembangan selepas penubuhan
[sunting | sunting sumber]Politik negeri pada dekad-dekad awal didominasi CDU. Peter Altmeier menjadi menteri-presiden dari 1947 hingga 1969 dan memainkan peranan penting dalam pembinaan semula serta pengukuhan identiti negeri. Beliau digantikan oleh Helmut Kohl, yang mengetuai pembaharuan pentadbiran dan struktur, termasuk pembentukan sistem Verbandsgemeinde serta peluasan institusi pendidikan tinggi. Bernhard Vogel dan kemudian Carl-Ludwig Wagner meneruskan pemerintahan CDU sehingga 1991.[5]
Pilihan raya 1991 menjadikan SPD parti terbesar buat kali pertama sejak penubuhan negeri. Rudolf Scharping menjadi menteri-presiden dan kemudian digantikan oleh Kurt Beck pada 1994. Malu Dreyer mengambil alih pada 2013 dan menjadi wanita pertama mengetuai kerajaan Rheinland-Pfalz. Selepas pilihan raya 2016, SPD, Parti Hijau dan FDP membentuk kerajaan gabungan tiga parti yang diteruskan selepas pilihan raya 2021. Dreyer digantikan oleh Alexander Schweitzer pada Julai 2024.[5]
Pilihan raya negeri 2026 mengubah imbangan politik apabila CDU kembali menjadi parti terbesar. Gordon Schnieder dipilih oleh Landtag sebagai menteri-presiden pada 18 Mei 2026 dan membentuk kerajaan gabungan CDU-SPD.[1]
Pemerintahan dan politik
[sunting | sunting sumber]Perlembagaan dan institusi
[sunting | sunting sumber]
Rheinland-Pfalz ialah sebuah negeri konstituen Republik Persekutuan Jerman. Ia bukan negara berdaulat, tetapi mempunyai perlembagaan dan institusi negerinya sendiri dalam kerangka federalisme Jerman. Perlembagaan negeri (Jerman: Verfassung für Rheinland-Pfalz) yang diluluskan pada 18 Mei 1947 menetapkan asas organisasi politik dan hak perlembagaan negeri.[19]
Badan perundangannya ialah Landtag Rheinland-Pfalz di Mainz. Tempoh pilihan raya Landtag ialah lima tahun. Landtag menggubal undang-undang negeri dan belanjawan, memilih menteri-presiden serta mengawasi kerajaan negeri. Menteri-presiden mengetuai kerajaan dan, menurut perlembagaan, menentukan garis dasar dasar kerajaan.[19][1]
Dalam pembahagian kuasa Jerman, negeri-negeri mempunyai bidang kuasa yang sangat penting dalam pendidikan, kebudayaan dan kepolisan, manakala bidang seperti dasar luar dan pertahanan berada di peringkat persekutuan.[6] Rheinland-Pfalz juga mempunyai pentadbiran sendiri bagi bidang seperti sekolah, polis, kehakiman negeri, kebudayaan, pentadbiran tempatan, perancangan wilayah dan sebahagian besar pelaksanaan undang-undang persekutuan.
Pilihan raya negeri 2026
[sunting | sunting sumber]Pilihan raya bagi Landtag ke-19 diadakan pada 22 Mac 2026. CDU memperoleh 31.0% undi negeri dan menjadi parti terbesar, diikuti SPD dengan 25.9%, AfD 19.5% dan Parti Hijau 7.9%. Hanya empat parti tersebut melepasi ambang 5% untuk perwakilan berkadar.[20]
| Parti | Undi negeri (%) | Kerusi | Kedudukan |
|---|---|---|---|
| CDU | 31.0 | 39 | Kerajaan |
| SPD | 25.9 | 32 | Kerajaan |
| AfD | 19.5 | 24 | Pembangkang |
| Parti Hijau | 7.9 | 10 | Pembangkang |
Landtag biasanya mempunyai 101 kerusi, tetapi keputusan 2026 menghasilkan dua kerusi lebihan bagi CDU serta kerusi pampasan bagi SPD dan AfD, menjadikan jumlah keseluruhan 105 kerusi.[21] CDU dan SPD mempunyai 71 kerusi secara bersama dan membentuk kerajaan gabungan. Gordon Schnieder dipilih sebagai menteri-presiden pada 18 Mei 2026 dengan sokongan kumpulan parlimen kedua-dua parti.[1]
Perwakilan dalam Bundesrat
[sunting | sunting sumber]Rheinland-Pfalz mengambil bahagian dalam penggubalan undang-undang persekutuan melalui Bundesrat. Berdasarkan jumlah penduduknya dan Perkara 51 Undang-Undang Asas, negeri ini mempunyai empat undi dalam Bundesrat.[22] Undi sesebuah negeri dalam Bundesrat hendaklah diberikan secara seragam.
Selepas pembentukan kerajaan baharu pada Mei 2026, kerajaan negeri melantik Gordon Schnieder, Sabine Bätzing-Lichtenthäler, Marcus Klein dan Doris Ahnen sebagai anggota Bundesrat, sementara anggota kerajaan negeri yang lain dilantik sebagai anggota pengganti.[23]
Pembahagian pentadbiran
[sunting | sunting sumber]Rheinland-Pfalz tidak lagi dibahagikan kepada Regierungsbezirke. Tiga kerajaan wilayah yang terakhir, iaitu Koblenz, Trier dan Rheinhessen-Pfalz, disusun semula pada 1 Januari 2000. Sebahagian fungsinya dipindahkan kepada badan pentadbiran yang bidang kuasanya ditentukan mengikut fungsi dan bukannya semata-mata sempadan wilayah: Aufsichts- und Dienstleistungsdirektion (ADD) yang berpusat di Trier serta Struktur- und Genehmigungsdirektion Nord (SGD Nord) di Koblenz dan Struktur- und Genehmigungsdirektion Süd (SGD Süd) di Neustadt an der Weinstraße.[24]
Pada peringkat daerah, negeri ini terdiri daripada 24 Landkreise (daerah) dan 12 kreisfreie Städte (bandar bebas daerah).[25]
| Landkreise (24) | Bandar bebas daerah (12) | |
|---|---|---|
| Ahrweiler | Altenkirchen (Westerwald) | Frankenthal (Pfalz) |
| Alzey-Worms | Bad Dürkheim | Kaiserslautern |
| Bad Kreuznach | Bernkastel-Wittlich | Koblenz |
| Birkenfeld | Cochem-Zell | Landau in der Pfalz |
| Donnersbergkreis | Eifelkreis Bitburg-Prüm | Ludwigshafen am Rhein |
| Germersheim | Kaiserslautern | Mainz |
| Kusel | Mainz-Bingen | Neustadt an der Weinstraße |
| Mayen-Koblenz | Neuwied | Pirmasens |
| Rhein-Hunsrück-Kreis | Rhein-Lahn-Kreis | Speyer |
| Rhein-Pfalz-Kreis | Südliche Weinstraße | Trier |
| Südwestpfalz | Trier-Saarburg | Worms |
| Vulkaneifel | Westerwaldkreis | Zweibrücken |
Struktur perbandaran Rheinland-Pfalz mempunyai ciri tersendiri. Pada 2025 terdapat 129 Verbandsgemeinden, 29 perbandaran yang tidak tergolong dalam Verbandsgemeinde (Jerman: verbandsfreie Gemeinden) dan 2,259 Ortsgemeinden di dalam Verbandsgemeinden.[25] Verbandsgemeinde menyatukan pentadbiran beberapa perbandaran kecil tanpa menghapuskan identiti undang-undang Ortsgemeinden yang menjadi anggotanya.
Selain itu, Bezirksverband Pfalz ialah sebuah badan perbandaran wilayah yang meliputi bahagian bersejarah Pfalz. Badan ini merangkumi lapan daerah dan lapan bandar bebas daerah serta menjalankan fungsi serantau tertentu yang melampaui bidang sebuah daerah atau perbandaran tunggal.[27]
Penduduk
[sunting | sunting sumber]Rheinland-Pfalz mempunyai 4,123,022 orang penduduk pada 31 Disember 2025.[3] Berdasarkan keluasan 19,857.96 km², kepadatan penduduk negeri ialah kira-kira 208 orang bagi setiap kilometer persegi.[2][3] Taburan penduduk tidak sekata. Petempatan yang lebih padat tertumpu di sepanjang Rhine dan di kawasan bandar Mainz, Ludwigshafen, Koblenz, Trier dan Kaiserslautern, sedangkan sebahagian besar Eifel, Hunsrück dan Westerwald bersifat lebih luar bandar.
Perubahan penduduk pada 2025 adalah kecil pada peringkat negeri. Rheinland-Pfalz mencatat lebihan migrasi kira-kira 12,200 orang apabila sekitar 137,600 orang berpindah masuk dan 125,400 berpindah keluar, tetapi pertambahan itu sebahagiannya diimbangi oleh lebihan kematian berbanding kelahiran.[28][3] Perbezaan demografi antara kawasan metropolitan Rhine, bandar universiti dan daerah luar bandar merupakan salah satu ciri utama pola petempatan negeri.
Ekonomi
[sunting | sunting sumber]Struktur ekonomi, perindustrian dan perdagangan
[sunting | sunting sumber]Keluaran dalam negara kasar Rheinland-Pfalz pada 2025 berjumlah €185.270 bilion pada harga semasa, bersamaan dengan 4.1% KDNK Jerman. Dalam nilai sebenar yang diselaraskan mengikut harga, ekonomi negeri menguncup sebanyak 0.5% berbanding 2024.[7] Sektor perkhidmatan menyumbang 69.0% nilai ditambah kasar, sektor pengeluaran 29.6% dan pertanian, perhutanan serta perikanan 1.4%. Industri pembuatan sahaja menyumbang 20.2% nilai ditambah kasar negeri.[7]
Pada purata 2025, kira-kira 2.06 juta orang bekerja di tempat kerja yang terletak di Rheinland-Pfalz. Jumlah itu turun sedikit, sekitar 0.1%, berbanding tahun sebelumnya; pertumbuhan pekerjaan dalam beberapa cabang perkhidmatan mengimbangi sebahagian penurunan dalam industri pembuatan.[29]
Asas perindustrian Rheinland-Pfalz berorientasikan eksport dan merangkumi industri kimia, kejuruteraan mekanikal, pembuatan kenderaan dan komponen, farmaseutikal serta industri makanan. Pada 2025, perusahaan industri menjana jualan sekitar €97 bilion dan menggaji purata 259,000 orang. Hasil daripada pasaran asing berjumlah €53.7 bilion, memberikan kadar eksport industri sebanyak 55.4%.[30] Kompleks kimia di Ludwigshafen merupakan antara contoh utama tumpuan industri berat di koridor Rhine, manakala Mainz dan kawasan Rhine-Hesse semakin penting dalam bidang bioteknologi dan sains hayat.
Perdagangan luar memainkan peranan besar dalam ekonomi negeri. Menurut angka awal bagi 2025, Rheinland-Pfalz mengeksport barangan bernilai €57.2 bilion dan mengimport €44.5 bilion. Negara Kesatuan Eropah menerima 59% daripada jumlah eksport negeri, dan Perancis kekal sebagai pasaran negara tunggal terpenting dengan kira-kira satu persepuluh eksport.[31]
Pertanian, penanaman anggur dan pelancongan
[sunting | sunting sumber]Penanaman anggur mempunyai kedudukan luar biasa dalam pertanian dan identiti serantau Rheinland-Pfalz. Sekitar 64% daripada keseluruhan kawasan tanaman anggur Jerman terletak di negeri ini. Enam daripada 13 kawasan penanaman anggur berkualiti rasmi Jerman, iaitu Ahr, Mittelrhein, Mosel, Nahe, Pfalz dan Rheinhessen, terletak di sini.[4] Pada 2025, kawasan kebun anggur yang ditanam untuk pengeluaran anggur wain berjumlah 65,091 hektar. Riesling merupakan varieti tunggal terbesar, dengan kira-kira 28% daripada kawasan tanaman anggur.[32]
Pelancongan tertumpu pada lembah Rhine dan Moselle, Eifel, Pfälzerwald, kawasan wain serta bandar bersejarah seperti Trier, Mainz, Koblenz, Speyer dan Worms. Menurut keputusan awal bagi 2025, tempat penginapan berdaftar menerima 8,845,203 tetamu dan mencatat 22,621,922 penginapan semalaman.[33]
Pengangkutan
[sunting | sunting sumber]Kedudukan Rheinland-Pfalz di antara kawasan metropolitan Rhine-Ruhr, Rhine-Main dan Rhine-Neckar serta sempadannya dengan Perancis, Luxembourg dan Belgium menjadikan rangkaian pengangkutannya bersifat antara wilayah dan rentas sempadan. Rangkaian lebuh raya merangkumi koridor A1 melalui Eifel dan Trier, A3 di timur laut, A6 melalui Pfalz, A61 sebagai paksi utara-selatan di sebelah barat Rhine, serta A60, A63, A64 dan A65 yang menghubungkan pusat-pusat negeri dan sempadan antarabangsa.[34]
Rangkaian kereta api utama mengikuti lembah sungai dan koridor bandar. Laluan Rhine kiri menghubungkan Mainz, Bingen dan Koblenz dengan Bonn serta Cologne, sementara laluan Moselle menghubungkan Koblenz dengan Trier dan seterusnya Luxembourg. Landasan laju Cologne–Frankfurt mempunyai stesen di Montabaur. Di selatan, laluan melalui Mainz, Ludwigshafen, Kaiserslautern dan Mannheim menghubungkan negeri dengan Rhine-Main, Rhine-Neckar dan Saarland. Perkhidmatan serantau disepadukan melalui rangkaian rel negeri dan kesatuan pengangkutan serantau.[35]
Lapangan Terbang Frankfurt-Hahn di Hunsrück merupakan lapangan terbang komersial utama yang terletak dalam negeri. Pada 2025, lapangan terbang itu mengendalikan kira-kira 2.20 juta penumpang dan lebih 106,000 tan kargo.[36] Kawasan Mainz dan Rhine-Hesse juga mempunyai akses dekat kepada Lapangan Terbang Frankfurt di Hesse.
Rhine dan Moselle merupakan laluan penting bagi pengangkutan barang melalui sungai. Pada 2025, pelabuhan pedalaman Rheinland-Pfalz mengendalikan sekitar 18.4 juta tan kargo. Pelabuhan Ludwigshafen ialah yang terbesar dengan sekitar 5.7 juta tan, diikuti Mainz dan Andernach.[37]
Pendidikan dan penyelidikan
[sunting | sunting sumber]Rheinland-Pfalz mempunyai rangkaian universiti, universiti sains gunaan dan institusi penyelidikan awam serta bukan kerajaan. Universiti awam utama ialah Johannes Gutenberg-Universität Mainz, Rheinland-Pfälzische Technische Universität Kaiserslautern-Landau (RPTU), Universität Koblenz dan Universität Trier. Deutsche Universität für Verwaltungswissenschaften Speyer mempunyai kedudukan khas sebagai universiti yang menumpukan sains pentadbiran.[38]
Tujuh universiti sains gunaan awam negeri ialah Technische Hochschule Bingen, Hochschule Kaiserslautern, Hochschule Koblenz, Hochschule für Wirtschaft und Gesellschaft Ludwigshafen, Hochschule Mainz, Hochschule Trier dan Hochschule Worms.[38] Di samping itu terdapat institusi pengajian tinggi yang dikendalikan oleh badan persekutuan, gereja atau pihak swasta.
Penyelidikan bukan universiti tertumpu terutama di Mainz dan Kaiserslautern. Mainz menempatkan Institut Max Planck untuk Kimia dan Institut Max Planck untuk Penyelidikan Polimer, manakala Kaiserslautern menempatkan Institut Max Planck untuk Sistem Perisian, Institut Fraunhofer untuk Matematik Teknologi dan Ekonomi (ITWM), Institut Fraunhofer untuk Kejuruteraan Perisian Eksperimen (IESE) dan Pusat Penyelidikan Jerman untuk Kecerdasan Buatan (DFKI).[39]
Pada 2024, perbelanjaan penyelidikan dan pembangunan di Rheinland-Pfalz berjumlah kira-kira €6.65 bilion, bersamaan dengan 3.68% KDNK negeri. Sektor perusahaan menyumbang bahagian terbesar, sekitar €5.35 bilion.[40] Bidang yang menonjol termasuk kimia dan bahan, bioteknologi dan perubatan, matematik gunaan, kejuruteraan perisian serta kecerdasan buatan.
Budaya dan warisan
[sunting | sunting sumber]Identiti serantau dan dialek
[sunting | sunting sumber]Pembentukan Rheinland-Pfalz daripada wilayah yang berbeza menyebabkan identiti serantau kekal penting. Pfalz, Rheinhessen, Moselle, Eifel, Hunsrück, Westerwald dan kawasan Rhine Tengah masing-masing mempunyai tradisi serta identiti tempatan yang tersendiri. Dalam tempoh selepas 1946, institusi negeri dan pengalaman politik bersama secara beransur-ansur mengukuhkan identiti Rheinland-Pfalz tanpa menghapuskan kepelbagaian serantau tersebut.[5]
Tidak terdapat satu dialek tunggal yang boleh dianggap sebagai bahasa pertuturan seluruh Rheinland-Pfalz. Dialek di selatan dan tenggara kebanyakannya tergolong dalam kelompok Franconia Rhine, termasuk dialek Pfalz dan Rheinhessen. Di utara dan barat terdapat dialek Franconia Tengah, termasuk varieti Moselle-Franconia dan, di bahagian paling utara, pengaruh Ripuarian.[41]
Budaya wain memainkan peranan besar terutama di Pfalz, Rheinhessen, Moselle, Ahr dan Nahe. Mainzer Fastnacht, salah satu tradisi karnival Rhine yang utama, merupakan sebahagian daripada budaya bandar Mainz, sementara perayaan wain dan adat setempat kekal penting di banyak kawasan luar bandar. Mainz juga berkait rapat dengan sejarah percetakan Eropah melalui Johannes Gutenberg, yang dilahirkan dan bekerja di bandar itu.
Warisan budaya
[sunting | sunting sumber]Rheinland-Pfalz mempunyai kepadatan monumen Rom, zaman pertengahan dan moden yang mencerminkan kedudukannya di persimpangan Rhine dan Moselle. Beberapa tapak di negeri ini telah dimasukkan ke dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO.
Katedral Speyer, sebuah monumen utama seni bina Romanesque, dimasukkan dalam senarai Warisan Dunia pada 1981.[42] Di Trier, kumpulan monumen Rom bersama Katedral St. Peter dan Liebfrauenkirche diiktiraf pada 1986.[43]
Lembah Rhine Tengah Hulu, dari kawasan Bingen dan Rüdesheim hingga Koblenz, menjadi Tapak Warisan Dunia pada 2002. Landskap budaya sepanjang kira-kira 65 km itu merangkumi bandar kecil, kebun anggur, istana dan laluan pengangkutan yang berkembang di sepanjang Rhine selama berabad-abad.[44]
Bahagian Limes Jerman Hulu-Raetia, sempadan Rom yang bermula berhampiran Rheinbrohl, merupakan sebahagian daripada tapak bersiri Frontiers of the Roman Empire.[45] Limes Jerman Hilir, yang mempunyai tapak paling selatan di Rheinland-Pfalz berhampiran Remagen, pula dimasukkan dalam senarai UNESCO pada 2021.[46]
Pada tahun yang sama, Tapak ShUM Speyer, Worms dan Mainz diiktiraf sebagai Warisan Dunia. Tapak bersiri itu merangkumi sinagog, tanah perkuburan, mikveh dan monumen lain yang berkaitan dengan komuniti Yahudi abad pertengahan di tiga bandar Rhine tersebut, yang mempunyai pengaruh luas terhadap tradisi Yahudi Ashkenazi di Eropah.[47]
Lihat juga
[sunting | sunting sumber]Rujukan
[sunting | sunting sumber]- 1 2 3 4 5 "Ministerpräsident Gordon Schnieder" (dalam bahasa Jerman). Staatskanzlei Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 3 4 5 6 "Daten und Fakten rund um Rheinland-Pfalz" (dalam bahasa Jerman). Landesamt für Vermessung und Geobasisinformation Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 3 4 5 "Höchstes Geburtendefizit seit der Landesgründung – nahezu stagnierende Bevölkerungszahl" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 "Agrarbericht 2025" (PDF) (dalam bahasa Jerman). Ministerium für Wirtschaft, Verkehr, Landwirtschaft und Weinbau Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "Geschichte des Landes" (dalam bahasa Jerman). Staatskanzlei Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 "Was bedeutet eigentlich ... Föderalismus" (dalam bahasa Jerman). Bundesregierung. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 3 "Rheinland-pfälzische Wirtschaftsleistung sank 2025 um 0,5 Prozent" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. 30 Mac 2026. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ Wolfgang Pfeifer (penyunting). "Pfalz". Etymologisches Wörterbuch des Deutschen (dalam bahasa Jerman). Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Das Wappen von Rheinland-Pfalz" (dalam bahasa Jerman). Staatskanzlei Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Landeskunde Rheinland-Pfalz" (PDF) (dalam bahasa Jerman). Landeszentrale für politische Bildung Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Zehntausende Besucher feiern Eröffnung" (dalam bahasa Jerman). Ministerium für Klimaschutz, Umwelt, Energie und Mobilität Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Pfälzerwald und Nordvogesen" (dalam bahasa Jerman). Deutsche UNESCO-Kommission. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Fünf Jahre nach der Ahrtalflut: Erinnerung verbindet, Zukunft entsteht gemeinsam" (dalam bahasa Jerman). Staatskanzlei Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Altes Reich" (dalam bahasa Jerman). Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Französische Zeit" (dalam bahasa Jerman). Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Preußische und bayrische Herrschaft" (dalam bahasa Jerman). Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 3 "Weimarer Republik und Nationalsozialismus" (dalam bahasa Jerman). Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 "Land Rheinland-Pfalz" (dalam bahasa Jerman). Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 "Verfassung für Rheinland-Pfalz" (dalam bahasa Jerman). Land Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 "Landtagswahl 2026: Landesergebnis" (PDF) (dalam bahasa Jerman). Landeswahlleiter Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 "Landtagswahl 2026: Sitzverteilung" (PDF) (dalam bahasa Jerman). Landeswahlleiter Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Grundgesetz, Artikel 51" (dalam bahasa Jerman). Bundesministerium der Justiz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Bestellung von Mitgliedern und stellvertretenden Mitgliedern des Bundesrates und des Vermittlungsausschusses" (dalam bahasa Jerman). Staatskanzlei Rheinland-Pfalz. 22 Mei 2026. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Entwicklung und Effizienz der Aufsichts- und Dienstleistungsdirektion sowie der Struktur- und Genehmigungsdirektionen" (PDF) (dalam bahasa Jerman). Landtag Rheinland-Pfalz. 10 Mac 2020. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 "Kommunales Defizit im ersten Halbjahr 2025 gegenüber dem Vorjahreszeitraum gestiegen" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Rheinland-Pfalz Regional: Kreisfreie Städte und Landkreise in Rheinland-Pfalz" (PDF) (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Rekorddefizit rheinland-pfälzischer Kommunen 2025: Eine Ursachenanalyse" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Deutlich geringerer Wanderungsgewinn als in den Vorjahren" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Zahl der Erwerbstätigen 2025 insgesamt nahezu unverändert – Rückgang im Verarbeitenden Gewerbe, Dienstleistungen im Plus" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. 27 Januari 2026. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Stagnierende Industrieumsätze in Rheinland-Pfalz im Jahr 2025" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. 18 Februari 2026. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Außenhandel 2025 mit positiver Jahresbilanz" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. 2 Mac 2026. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Bestockte Rebflächen in Rheinland-Pfalz nehmen zu – Fläche des Chardonnays wächst weiter an" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. 26 Mei 2025. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Tourismus in Rheinland-Pfalz 2025: Mehr Gäste und Übernachtungen" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. 6 Mac 2026. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Straßenkarte Rheinland-Pfalz" (dalam bahasa Jerman). Landesbetrieb Mobilität Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Liniennetzplan Rheinland-Pfalz" (PDF) (dalam bahasa Jerman). Rheinland-Pfalz-Takt. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Über uns" (dalam bahasa Jerman). Flughafen Frankfurt-Hahn. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Häfen in Rheinland-Pfalz mit weiterhin niedrigem Güterumschlag" (dalam bahasa Jerman). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- 1 2 "Hochschulen in Rheinland-Pfalz" (dalam bahasa Jerman). Ministerium für Wissenschaft, Weiterbildung und Gesundheit Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Außeruniversitäre Forschungseinrichtungen in Rheinland-Pfalz" (dalam bahasa Jerman). Ministerium für Wissenschaft, Weiterbildung und Gesundheit Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Länder in Zahlen: Forschung und Entwicklung" (dalam bahasa Jerman). Bundesministerium für Forschung, Technologie und Raumfahrt. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Rheinland-Pfalz: Unser Land" (PDF) (dalam bahasa Jerman). Landeszentrale für politische Bildung Rheinland-Pfalz. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Speyerer Dom" (dalam bahasa Jerman). Deutsche UNESCO-Kommission. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Römische Denkmale, Dom St. Peter und Liebfrauenkirche in Trier" (dalam bahasa Jerman). Deutsche UNESCO-Kommission. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Oberes Mittelrheintal" (dalam bahasa Jerman). Deutsche UNESCO-Kommission. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Grenzen des Römischen Reiches" (dalam bahasa Jerman). Deutsche UNESCO-Kommission. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "Grenzen des Römischen Reiches – Niedergermanischer Limes" (dalam bahasa Jerman). Deutsche UNESCO-Kommission. Dicapai pada 27 Ogos 2026.
- ↑ "SchUM-Stätten Speyer, Worms und Mainz" (dalam bahasa Jerman). Deutsche UNESCO-Kommission. Dicapai pada 27 Ogos 2026.