Penglihatan malam

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Dua orang askar Amerika Syarikat yang digambarkan di Perang Iraq 2003 melalui alat penguat imej

Penglihatan malam adalah keupayaan melihat dalam keadaan yang rendah cahaya. Baik secara semula jadi mahupun dengan bantuan teknologi, penglihatan malam dibolehkan oleh julat spketrum dan julat keamatan yang mencukupi. Manusia kurang mampu melihat pada waktu malam berbanding dengan kebanyakan haiwan, serba sedikit disebabkan mata manusia yang kekurangan tapetum lucidum.[1]

Jenis julat[sunting | sunting sumber]

Julat spektrum[sunting | sunting sumber]

Teknik-teknik julat spektrum yang berguna malam boleh mengesan sinaran yang tidak kelihatan bagi pemerhati manusia. Penglihatan manusia terhad kepada sebahagian kecil spektrum elektromagnetik yang dipanggil cahaya nyata. Peningkatan julat spektrum membolehkan pelihat untuk memanfaatkan punca sinaran elektromagneti yang tidak kelihatan (seperti sinaran hampir inframerah atau ultraungu). Sesetengah haiwan boleh mencerap lebih banyak sinaran inframerah atau ultraungu berbanding manusia.

Spektrum cahaya

Julat keamatan[sunting | sunting sumber]

Julat keamatan yang mencukupi adalah sekadar keupayaan untuk melihat dengan jumlah cahaya yang amat kurang.[2]

Kebanyakan haiwan lebih jelas melihat pada waktu malam daripada manusia kerana terdapat perbezaan dalam morfologi dan anatomi mata, antaranya: bebola mata yang lebih besar, kanta yang lebih besar, bukaan optik yang lebih besar (hingga anak mata boleh meluas hingga ke batas kelopak mata), lebih banyak rod daripada kon (atau hanya terdapat rod) dalam retina, dan terdapat tapetum lucidum.

Penglihatan malam semula jadi[sunting | sunting sumber]

"Penglihatan malam boleh menentu hidup mati. Makanlah lobak merah, sayur-sayuran hijau atau kuning, kaya dengan vitamin," Poster Perang Dunia Kedua

Dalam penglihatan malam semula jadi, molekul-molekul rodopsin dalam rod mata menjalani perubahan bentuk sambil menyerap cahaya. Rodopsin adalah bahan kimia yang membolehkan penglihatan malam, bahkan amat peka kepada cahaya. Terdedah pada suatu spektrum cahaya, pigmennya segera meluntur, dan perlunya sekitar 30 untuk tumbuh semula sepenuhnya, tetapi kebanyakan adaptasinya berlaku dalam masa lima ke sepuluh minit dalam kegelapan. Rodopsin dalam sel rod manusia kurang peka kepada jarak gelombang cahaya merah yang lebih panjang, maka ramai orang selalunya menggunakan cahaya merah untuk menjaga penglihatan malam kerana ia hanya menghabiskan sedikit demi sedikit simpanan rodospin mata dalam sel rod, dan sebaliknya dilihat oleh kon. Bagaimanapun, angkatan kapal selam AS berhenti menggunakan pencahayaan merah untuk adaptasi malam setelah penyelidikan mendapati kurangnya kelebihan besar dalam penggunaan cahaya merah takat rendah berbanding putih takat rendah.[3] [4] Kebanyakan haiwan memiliki suatu lapisan tisu bergelar tapetum lucidum di belakang mata yang memantulkan kembali cahaya melalui retina, meningkatkan jumlah cahaya yang sedia untuk dicekup. Ini terdapat pada kebanyakan haiwan nokturnal dan sesetengah haiwan laut dalam, malah inilah punca mata bersina. Manusia ketiadaan tapetum lucidum.

Mamalia nokturnal mempunyai sel-sel rod dengan ciri-ciri unik ang membolehkan peningkatan dalam penglihatan malam. Pola nukleus rodnya berubah menjadi songsang sebaik sahaja selepas lahir. Berbanding dengan rod biasa, rod sonsang mempunyai heterokromatin di tengah nukleusnya dan eukromatin dan lain-lain faktor transkripsi di sepanjang sempadan. Selain itu, lapisan nukleus luaran (ONL) pada mamalia nokturnal adalah tebal disebabkan oleh kehadiran jutaan rod untuk memproses keamatan cahaya yang rendah daripada beberapa foton. Daripada terserak, cahaya melalui satu-satu nukleus.[5]

Teknologi penglihatan malam[sunting | sunting sumber]

Filem tentang penciptaan teknologi penglihatan malam untuk tentera AS, 1974

Teknologi penglihatan malam boleh dibahagikan kepada tiga kategori utama:

Penguatan imej
Teknologi penguatan imej berfungsi atas prinsip membesarkan jumlah foton yang diterima dari pelbagai punca semula jadi seperti cahaya bintang atau bulan. Contoh: kaca mata malam dan kamera cahaya rendah.
Pencahayaan aktif
Teknologi pencahayaan aktif berfungsi atas prinsip menggabungkan teknologi penguatan imej dengan punca pencahayaan yang aktif dalam jalur hampir inframerah (NIR) atau inframerah gelombang dekat (SWIR). Contoh: kamera cahaya rendah.
Pengimejan haba
Teknologi pengimejan haba berkensan dengan mengesan beza suhu antara benda-benda di latar depan dan belakang. Sesetengah hidupan mampu mengesan imej haba yang kesar dengan organ istimewa yang berfungsi sebagai bolometer. Ini membolehkan ular untuk mengesan inframerah haba yang berfungsi dengan mengesan sinaran haba.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. "Histological study of choroidal melanocytes in animals with tapetum lucidum cellulosum (abstract)". 
  2. "The Human Eye and Single Photons". 
  3. Luria, S. M.; Kobus, D. A. (April 1985). "Immediate Visibility After Red and White Adaptation". Submarine Base, Groton, CT: Naval Submarine Medical Research Laboratory (Diterbitkan pada 26 April 1985). Diperolehi pada March 24, 2012 
  4. Luria, S. M.; Kobus, D. A. (July 1984). "THE RELATIVE EFFECTIVENESS OF RED AND WHITE LIGHT FOR SUBSEQUENT DARK-ADAPTATION". Submarine Base, Groton, CT: Naval Submarine Medical Research Laboratory (Diterbitkan pada 3 July 1984). Diperolehi pada 24 Mac 2012 
  5. Solovei, I.; Kreysing, M., Lanctôt, C., Kösem, S., Peichl, L., Cremer, T., et al. (April16, 2009). "Nuclear Architecture of Rod Photoreceptor Cells Adapts to Vision in Mammalian Evolution". Cell 137 (2): 945–953. doi:10.1016/j.cell.2009.01.052. PMID 19379699. 

Pautan luar[sunting | sunting sumber]