Sastera Melayu

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari

Sastera Melayu boleh dibahagi kepada beberapa pecahan seperti berikut:-

  1. Sastera Rakyat
  2. Sastera Istana
  3. Sastera Hikayat
  4. Sastera Panji
  5. Sastera Epik
  6. Sastera Sejarah
  7. Kisah Nabi-nabi dan Tokoh-tokoh Islam
  8. Sastera Kitab
  9. Sastera Undang-undang dan Ketatanegaraan
  10. Kepustakaan Ilmu Tradisional.

Berikut merupakan senarai sastera Melayu lama (sebelum Perang Dunia II).

  1. `Aqâ´id al-Nasafî
  2. Asal Bangsa Jin & Dewa-Dewa
  3. Bab Takzir
  4. Batu Bersurat Terengganu
  5. Bustan al-Salatin
  6. Cerita Kutai
  7. Ceretera2 karangan Abdullah
  8. Ceritera Asal Bangsa Jin & Dewa-Dewa
  9. Hikayat Abdullah Munsyi
  10. Hikayat Aceh
  11. Hikayat Amir Hamzah
  12. Hikayat Banjar dan Kota Waringin
  13. Hikayat Bayan Budiman
  14. Bustan al-Salatin
  15. Hikayat Hang Tuah
  16. Hikayat Iblis
  17. Hikayat Ibrahim ibn Adham
  18. Hikayat Inderaputera
  19. Hikayat Iskandar Zulkarnain
  20. Hikayat Maharaja Marakarma
  21. Hikayat Marakarma (Si Miskin)
  22. Hikayat Merong Mahawangsa
  23. Hikayat Muhammad Hanafiah
  24. Hikayat Nabi Yusuf
  25. Hikayat Nakhoda Muda
  26. Hikayat Patani
  27. Hikayat Pelanduk Jenaka
  28. Hikayat Perintah Negeri Benggala
  29. Hikayat Puteri Balqis
  30. Hikayat Raja Damsyik
  31. Hikayat Raja Pasai
  32. Hikayat Seri Rama
  33. Hikayat Siak
  34. Hikayat Tanah Hitu
  35. Hujjat al-Siddîq
  36. Kitab Suci
  37. Misa Melayu
  38. Muhimmat al-Nafa´is
  39. Mukhtasar Tawarikh al-Wustha
  40. Pelayaran Abdullah ke Kelantan
  41. Pelayaran Abdullah ke Mekah
  42. Qasidah al-Burdah
  43. Risalah fi 'l-Tawhid
  44. Risalah Shihabuddin
  45. Salasilah Melayu dan Bugis
  46. Sejarah Melayu
  47. Silsilah Perak
  48. Spraek en Woord-Boek
  49. Surat al-Anbiya
  50. Surat kepada Von de Wall
  51. Surat Keterangan Syeikh Jalaluddin
  52. Syair Awai
  53. Syair Bayan Budiman
  54. Syair Bidasari
  55. Syair Bunga Air Mawar
  56. Syair Bunga-Bungaan
  57. Syair Burung Pungguk
  58. Syair Dagang Berjual-Beli
  59. Syair Engku Puteri
  60. Syair Hamzah Fansuri
  61. Syair Kerajaan Bima
  62. Syair Kiamat
  63. Syair Kumbang dan Melati
  64. Syair Kumbang Mengindera
  65. Syair Kunjungan Tengku Selangor
  66. Syair Nuri dengan Simbangan
  67. Syair Nyamuk dan Lalat
  68. Syair Perang Johor
  69. Syair Perjalanan Sultan Lingga
  70. Syair Potong Gaji
  71. Syair Raja Damsyik
  72. Syair Raja Tedung dengan Raja Katak
  73. Syair Raksi
  74. Syair Sang Kupu-Kupu
  75. Syair Saudagar Bodoh
  76. Syair Sinyor Kosta
  77. Syair Siti Zubaidah Perang Cina
  78. Syair Sultan Maulana
  79. Syair Tengku Perbu
  80. Syair Unggas Soal Jawab
  81. Taj al-Salatin
  82. Tarjumân al-Mustafîd
  83. Tuhfat al-Nafis
  84. Undang-Undang Melaka

Kehilangan kesusasteraan Melayu[sunting | sunting sumber]

Banyak hasil kesusasteraan Melayu yang telah musnah ditelan zaman dan peperangan. Antara punca kemusnahan tulisan kesusasteraan Melayu adalah seperti lenyapnya Kerajaan Seri Wijaya serta kedatangan agama Islam ke alam Melayu, yang membawa kepada lenyapnya segala naskhah-naskhah kesusasteraan Melayu yang berasal dari zaman Hindu dahulu.

Selain itu kerana istana raja ialah menjadi tempat perhimpunan buku-buku, kebanyakannya musnah binasa dijilat api seperti dalam peristiwa kebakaran istana Sultan Mansor Shah seperti tersebut kisahnya di dalam buku Sejarah Melayu yang mengatakan bahawa dalam peristiwa itulah bangunan kerajaan Sang Nila Utama telah dibakar.

Selain itu dengan kejatuhan kerajaan Melaka, banyak kehilangan naskhah-naskhah kesusasteraan lama Melayu apabila Kerajaan Melayu Melaka kalah kepada Ferringhi (orang asing dari Barat). Banyak buku dan kitab yang musnah terbakar atau tenggelam bersama Flor De La Mar (Flower of the seas). Kapal laksamana Alfonso de Albuquerque dari Portugis yang dipercayai tenggelam di perairan Aceh Tamiang dan Pasai pada Disember 1511 membawa banyak harta rampasan perang Melaka.

Selain itu berlaku juga kebakaran pada sebuah kapal yang bernama the Fame yang dalam pelayaran ke British. Dalam kebakaran itu turut musnah segala muatannya iaitu berbagai khazanah termasuklah perpustakaan lama Melayu yang telah dikumpulkan oleh tuan Raffles.

Menurut keterangan Abdullah Abdul Kadir Munshi dalam hikayatnya, nyatalah amat banyak perpustakaan lama Melayu yang telah musnah dalam kebakaran kapal the Fame itu. Ada pun perpustakaan lama melayu, iaitu kitab-kitab, hikayat-hikayat dan syair-syair yang musnah itu menurut Hikayat Abdullah penuh berisi di dalam tiga buah peti kulit panjang-panjang sedepa, diantaranya ada kira-kira tiga ratus buah buku-buku yang telah dijilid, tiada termasuk naskah-naskah yang belum berjilid, yang bercerai-berai, bergulung dan yang berhelai-helai. Selain dari itu ada lagi duah buah peti penuh berisi dengan surat-surat dan kitab-kitab Jawa, Bali dan Bugis dan tulisan-tulisan di atas daun lontar.

Sesungguhnya adalah terbukti bahawa segala khazanah yang telah musnah didalam kebakaran kapal the Fame itu amat tinggi nilainya kepada tuan Raffles, kerana ada tersebut di dalam buku yang bernama “ Raffles “ of Singapore karangan Reginald Coupland, mengatakan bahawa berbagai-bagai khazanah yang telah dikumpulkan oleh Raffles sebanyak muatan lebih sebuah kapal telah sudah pun dihantarkan ke England beberapa lama terdahulu daripada peristiwa kebakaran kapal the Fame itu, tetapi segala khazanah yang terpilih dan lebih-lebih di hargainya telah dikemudiankan oleh Raffles dengan tujuan ia sendiri hendak memerhatikan keselamatan khazanah-khazanah itu dalam pelayaran. Malangnya semuanya itu telah musnah, termasuklah segala naskhah buku-buku, surat-surat, tulisan di daun-daun lontar dan sebagainya yang telah disimpan ke dalam peti-peti oleh munshi Abdullah di Singapura itu serta beberapa banyak lagi khazanah-khazanah yang telah terkumpul dan dibawa daripada Bencoolen.