Pergi ke kandungan

Kandungan bebas

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Logo pada skrin di sebelah kanan ialah lesen Creative Commons, manakala kertas di sebelah kiri menerangkan, dalam bahasa Khmer, bahawa imej itu adalah kandungan terbuka.

Kandungan bebas, kandungan percuma, maklumat percuma atau maklumat bebas ialah apa-apa jenis karya kreatif,[1] seperti karya seni, buku,[2] program perisian,[3][4] atau sebarang kandungan kreatif lain yang mempunyai hak cipta yang sangat minimum dan had undang-undang lain pada penggunaan, pengubahsuaian dan pengedaran. Ini adalah karya atau usaha yang boleh dikaji, digunakan, disalin dan diubah suai secara bebas oleh sesiapa sahaja untuk sebarang tujuan[5][6] termasuk, dalam beberapa keadaan, untuk tujuan komersial. Kandungan bebasmerangkumi semua karya dalam domain awam dan juga karya berhak cipta yang lesennya menghormati dan mengangkat makusd karya budaya bebas. [7]

Di kebanyakan negara, Konvensyen Berne memberikan pemegang hak cipta kawalan ke atas ciptaan mereka secara terasal.[8] Oleh itu, kandungan berhak cipta mesti diisytiharkan bebas atau percuma secara jelas oleh pengarang, yang biasanya dicapai dengan merujuk atau memasukkan pernyataan pelesenan dari dalam karya.[9] Hak untuk menggunakan semula karya sedemikian diberikan oleh pengarang dalam lesen yang dikenali sebagai lesen bebas, lesen pengedaran bebas atau lesen terbuka, bergantung pada hak yang diberikan.[9] Kebebasan yang diberikan kepada pengguna dalam penggunaan semula karya (iaitu, hak untuk menggunakan, mengkaji, mengubah suai atau mengedar karya ini secara bebas, mungkin juga untuk tujuan komersial) sering dikaitkan dengan kewajipan (untuk menyebut pengarang asal, untuk mengekalkan lesen asal kandungan yang digunakan semula) atau sekatan (tidak termasuk penggunaan komersial, melarang media tertentu) yang dipilih oleh pengarang.[10] Terdapat beberapa lesen piawai yang menawarkan pilihan yang berbeza-beza yang membolehkan pengarang memilih jenis penggunaan semula karya mereka yang ingin mereka benarkan atau larang. [11]

Takrifan

[sunting | sunting sumber]

Terdapat beberapa takrifan kandungan bebas yang berbeza dalam penggunaan biasa. Walau bagaimanapun, dari segi undang-undang, kandungan bebas sangat serupa dengan kandungan terbuka. Satu analogi ialah penggunaan istilah saingan perisian bebas dan sumber terbuka, yang menggambarkan perbezaan ideologi dan bukannya perundangan.[12][13] Istilah Sumber Terbuka, sebaliknya, berusaha untuk merangkumi kesemuanya dalam satu gerakan.[14][15] Sebagai contoh, Definisi Terbuka Yayasan Pengetahuan Terbuka menerangkan "terbuka" sebagai sinonim dengan takrifan bebas atau percuma dalam "Definisi Karya Budaya Bebas" (seperti juga dalam Definisi Sumber Terbuka dan Takrifan Perisian Percuma).[16] Untuk kandungan bebas/terbuka sedemikian, kedua-dua pergerakan mengesyorkan tiga lesen Creative Commons yang sama, CC BY, CC BY-SA dan CC0. [17] [18] [19] [20]

Latar belakang undang-undang

[sunting | sunting sumber]

Hak cipta

[sunting | sunting sumber]
Lambang hak cipta

Hak cipta ialah konsep undang-undang, yang memberikan pengarang atau pencipta sesuatu kerya suatu kawalan undang-undang ke atas penyalinan dan prestasi awam karya mereka.[21] Dalam banyak bidang kuasa, ini dihadkan oleh tempoh masa selepas karya itu kemudiannya memasuki domain awam.[22] Undang-undang hak cipta ialah keseimbangan antara hak pencipta karya intelektual dan artistik dan hak orang lain untuk membina karya tersebut.[21] Dalam tempoh masa hak cipta karya pengarang hanya boleh disalin, diubah suai, atau dilakukan secara terbuka dengan kebenaran pengarang, melainkan penggunaan itu adalah penggunaan yang adil.[23] Kawalan hak cipta tradisional mengehadkan penggunaan karya pengarang kepada mereka yang sama ada membayar royalti kepada pengarang untuk penggunaan kandungan pengarang atau mengehadkan penggunaannya kepada penggunaan adil. Kedua, ia mengehadkan penggunaan kandungan yang pengarangnya tidak dapat ditemui.[24] Akhirnya, ia mewujudkan halangan yang dirasakan antara pengarang dengan mengehadkan karya terbitan, seperti gabungan dan kandungan kolaboratif [25] Walaupun kandungan terbuka telah digambarkan sebagai pengimbang kepada hak cipta, lesen kandungan terbuka bergantung pada kuasa pemegang hak cipta untuk melesenkan karya mereka, sebagai copyleft yang juga menggunakan hak cipta untuk tujuan sedemikian. [26]

Domain awam

[sunting | sunting sumber]
Lambang domain awam

Domain awam ialah rangkaian karya kreatif yang hak ciptanya telah tamat tempoh atau tidak pernah diletakkan, serta idea dan fakta [nota 1] yang tidak layak untuk hak cipta. Karya domain awam ialah karya yang pengarangnya telah sama ada diserahkan kepada umum atau tidak lagi boleh menuntut kawalan ke atas, pengedaran dan penggunaan karya itu. Oleh itu, mana-mana orang boleh memanipulasi, mengedar, atau sebaliknya menggunakan karya itu, tanpa kesan undang-undang. Karya dalam domain awam atau dikeluarkan di bawah lesen permisif boleh dirujuk sebagai "pusat salinan".[27]

Copyleft

[sunting | sunting sumber]
Lambang copyleft

Copyleft ialah mainan kata bagi copyright (hak cipta) dan menerangkan amalan menggunakan undang-undang hak cipta untuk menghapuskan sekatan ke atas pengedaran salinan dan versi kerja yang diubah suai.[28] Matlamat copyleft adalah untuk menggunakan rangka kerja undang-undang hak cipta untuk membolehkan pihak bukan pengarang boleh menggunakan semula dan, dalam banyak skim pelesenan, mengubah suai kandungan yang dicipta oleh pengarang. Tidak seperti karya dalam domain awam, pengarang masih mengekalkan hak cipta ke atas bahan tersebut, namun, pengarang telah memberikan lesen bukan eksklusif kepada mana-mana orang untuk mengedarkan, dan sering mengubah suai, karya itu. Lesen copyleft memerlukan mana-mana karya terbitan diedarkan di bawah syarat yang sama dan notis hak cipta asal dikekalkan. Simbol yang biasanya dikaitkan dengan copyleft ialah pembalikan simbol hak cipta, menghadap ke arah lain; pembukaan titik C ke kiri dan bukannya kanan. Tidak seperti simbol hak cipta, simbol copyleft tidak mempunyai makna yang dikodkan. [29]

Penggunaan

[sunting | sunting sumber]

Projek yang menyediakan kandungan bebas wujud dalam beberapa bidang yang diminati, seperti perisian, kesusasteraan akademik, kesusasteraan am, muzik, imej, video dan kejuruteraan. Teknologi telah mengurangkan kos penerbitan dan mengurangkan halangan kemasukan secukupnya untuk membolehkan pengeluaran bahan yang disebarkan secara meluas oleh individu atau kumpulan kecil. Projek untuk menyediakan kandungan sastera dan multimedia bebas telah menjadi semakin menonjol berikutan kemudahan penyebaran bahan yang dikaitkan dengan perkembangan teknologi komputer. Penyebaran sedemikian mungkin terlalu mahal sebelum perkembangan teknologi ini.

Media

[sunting | sunting sumber]
Lambang Creative Commons

Dalam media, yang merangkumi kandungan teks, audio dan visual, skim pelesenan percuma seperti beberapa lesen yang dibuat oleh Creative Commons telah membenarkan penyebaran karya di bawah satu set kebenaran undang-undang yang jelas. Tidak semua lesen Creative Commons adalah percuma sepenuhnya; kebenaran mereka mungkin terdiri daripada pengedaran semula umum yang sangat terbuka dan pengubahsuaian kerja kepada pelesenan pengagihan semula yang lebih ketat. Sejak Februari 2008, lesen Creative Commons yang sepenuhnya percuma membawa lencana yang menunjukkan bahawa ia "diluluskan untuk karya budaya bebas".[30] Repositori wujud yang menampilkan bahan percuma secara eksklusif dan menyediakan kandungan seperti gambar, seni klip, muzik, [31] dan kesusasteraan.[32] Walaupun penggunaan semula kandungan bebas secara meluas dari satu tapak web di tapak web lain adalah sah, ia biasanya tidak masuk akal kerana masalah kandungan pendua . Wikipedia adalah antara pangkalan data paling terkenal bagi kandungan percuma yang dimuat naik pengguna di web. Walaupun sebahagian besar kandungan di Wikipedia adalah kandungan percuma, sesetengah bahan berhak cipta dihoskan di bawah kriteria penggunaan adil .

Perisian

[sunting | sunting sumber]
Lambang OSI

Perisian bebas dan sumber terbuka, yang sering dirujuk sebagai perisian sumber terbuka dan perisian bebas, ialah teknologi matang dengan syarikat menggunakannya untuk menyediakan perkhidmatan dan teknologi kepada pengguna akhir dan pengguna teknikal. Kemudahan penyebaran meningkatkan modulariti, yang membolehkan kumpulan yang lebih kecil menyumbang kepada projek serta memudahkan kerjasama. Sesetengah mendakwa bahawa model pembangunan sumber terbuka menawarkan pengiktirafan rakan sebaya dan insentif faedah kolaboratif yang serupa seperti dalam bidang yang lebih klasik seperti penyelidikan saintifik, dengan struktur sosial yang mengakibatkan penurunan kos pengeluaran.[33]

Lambang Yayasan Perisian Percuma

Memandangkan minat yang mencukupi dalam komponen perisian, dengan menggunakan kaedah pengedaran teman setara, kos pengedaran mungkin dikurangkan, meringankan beban penyelenggaraan infrastruktur ke atas pemaju. Memandangkan pengedaran disediakan secara serentak oleh pengguna, model pengedaran perisian ini boleh berskala; iaitu kaedah itu boleh dilaksanakan tanpa mengira bilangan pengguna. Dalam sesetengah kes, vendor perisian percuma mungkin menggunakan teknologi peer-to-peer sebagai kaedah penyebaran.[34] Pengehosan projek dan pengedaran kod bukanlah masalah untuk kebanyakan projek percuma kerana beberapa pembekal menawarkan perkhidmatan ini secara percuma.

Kejuruteraan dan teknologi

[sunting | sunting sumber]
Lambang Persatuan Perkakasan Sumber Terbuka

Prinsip kandungan percuma telah diterjemahkan ke dalam bidang seperti kejuruteraan, di mana reka bentuk dan pengetahuan kejuruteraan boleh dikongsi dan diduakan dengan mudah, untuk mengurangkan overhed yang berkaitan dengan pembangunan projek. Prinsip reka bentuk terbuka boleh digunakan dalam aplikasi kejuruteraan dan teknologi, dengan projek dalam telefon mudah alih, pembuatan berskala kecil,[35] industri automotif,[36][37] dan juga kawasan pertanian. Teknologi seperti pembuatan teragih boleh membenarkan pembuatan berbantukan komputer dan teknik reka bentuk bantuan komputer untuk dapat membangunkan pengeluaran komponen berskala kecil untuk pembangunan baharu, atau pembaikan peranti sedia ada. Teknologi fabrikasi pantas menyokong perkembangan ini, yang membolehkan pengguna akhir teknologi dapat membina peranti daripada pelan tindakan sedia ada, menggunakan perisian dan perkakasan pembuatan untuk menukar maklumat kepada objek fizikal.

Akademia

[sunting | sunting sumber]

Dalam kerja akademik, majoriti karya tidak bebas, walaupun peratusan karya yang akses terbuka semakin meningkat. Akses terbuka merujuk kepada output penyelidikan dalam talian yang bebas daripada semua sekatan untuk mengakses dan bebas daripada banyak sekatan ke atas penggunaan (cth. sekatan hak cipta dan lesen tertentu).[38] Pengarang mungkin melihat penerbitan akses terbuka sebagai cara untuk meluaskan khalayak yang dapat mengakses karya mereka untuk memberi impak yang lebih besar, atau menyokongnya atas sebab ideologi. [39] [40] Penerbit akses terbuka seperti PLOS dan BioMed Central menyediakan kapasiti untuk menyemak dan menerbitkan karya bebas; penerbitan sedemikian pada masa ini lebih biasa dalam sains berbanding kemanusiaan. Pelbagai institusi pembiayaan dan badan penyelidikan yang mentadbir telah memberi mandat bahawa ahli akademik mesti menghasilkan karya mereka untuk menjadi akses terbuka, untuk melayakkan diri mendapat pembiayaan, seperti Institut Kesihatan Nasional AS, Majlis Penyelidikan UK (berkuat kuasa 2016) dan Kesatuan Eropah (berkuat kuasa 2020). [41] [42] [43]

Lambang akses terbuka, pada asalnya direka oleh PLOS

Di peringkat institusi, sesetengah universiti, seperti Institut Teknologi Massachusetts, telah menerima pakai penerbitan akses terbuka secara lalai dengan memperkenalkan mandat mereka sendiri.[44] Sesetengah mandat mungkin membenarkan penerbitan tertangguh dan mungkin mengenakan bayaran kepada penyelidik untuk penerbitan akses terbuka.[45][46] Untuk tujuan pengajaran, sesetengah universiti, termasuk MIT, menyediakan kandungan kursus yang tersedia secara percuma, seperti nota kuliah, sumber video dan tutorial. Kandungan ini diedarkan melalui Internet kepada orang ramai. Penerbitan sumber tersebut mungkin sama ada melalui program rasmi seluruh institusi, [47] atau secara tidak formal, oleh ahli akademik atau jabatan individu.

Penerbitan kandungan terbuka telah dilihat sebagai kaedah untuk mengurangkan kos yang berkaitan dengan pencarian maklumat dalam penyelidikan, kerana universiti biasanya membayar untuk melanggan akses kepada kandungan yang diterbitkan melalui cara tradisional.[20][48] Langganan untuk jurnal kandungan bukan percuma mungkin mahal untuk dibeli oleh universiti, walaupun artikel itu ditulis dan disemak oleh ahli akademik sendiri tanpa kos kepada penerbit. Ini telah menyebabkan pertikaian antara penerbit dan beberapa universiti mengenai kos langganan, seperti yang berlaku antara Universiti California dan Kumpulan Penerbitan Nature .[49][50]

Pendidikan

[sunting | sunting sumber]
Logo Sumber Pendidikan Terbuka Unesco

Kandungan bebas dan terbuka telah digunakan untuk membangunkan laluan alternatif ke arah pendidikan tinggi. Kandungan terbuka ialah cara percuma untuk mendapatkan pendidikan tinggi yang "memberi tumpuan kepada pengetahuan kolektif dan perkongsian serta penggunaan semula pembelajaran dan kandungan ilmiah."[51] Terdapat berbilang projek dan organisasi yang mempromosikan pembelajaran melalui kandungan terbuka, termasuk OpenCourseWare dan Khan Academy. Sesetengah universiti, seperti MIT, Yale dan Tufts menyediakan kursus mereka secara percuma di internet. [52]

Terdapat juga beberapa organisasi yang mempromosikan penciptaan buku teks berlesen secara terbuka seperti Perpustakaan Buku Teks Terbuka Universiti Minnesota, Connexions, Kolej OpenStax, Akademi Saylor, Cabaran Buku Teks Terbuka dan Wiki . [53]

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Catatan penerangan

[sunting | sunting sumber]
  1. ^ The copyright status of uncreative aggregates of basic data may differ by region—for the US see Feist Publications v. Rural Telephone Service; for Australia, see Telstra v Desktop Marketing Systems.

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ^ "About CC Licenses". Creative Commons (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-05-28.
  2. ^ "What Is the Public Domain?". Copyrightlaws.com: Copyright courses and education in plain English (dalam bahasa Inggeris). 2023-03-07. Dicapai pada 2025-05-26.
  3. ^ Opensource.com. "What is open source? | Opensource.com". opensource.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-05-26.
  4. ^ "What is open source?". www.redhat.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-05-26.
  5. ^ Möller, Erik; dll. (2008). "Definition of Free Cultural Works". freedomdefined.org. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 August 2016. Dicapai pada 2015-04-20.
  6. ^ "Understanding Free Content – Question Copyright" (dalam bahasa Inggeris). 2009-04-03. Dicapai pada 2025-05-26.
  7. ^ "Library of Congress Free to Use and Reuse | Library of Congress". Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA. Dicapai pada 2025-05-26.
  8. ^ "Authorship Collaborative - Berne Convention". case.edu. Dicapai pada 2025-05-28.
  9. ^ a b Ho, Adrian. "Library Guides: Open Access: Author Rights and Open Licensing". guides.lib.uchicago.edu (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-05-28.
  10. ^ "What Is a Free License (or Open License)?". help.songtrust.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-05-26.
  11. ^ Duke-Mosier, Phoebe. "Guides: Copyright and Intellectual Property Toolkit: Creative Commons, Copyleft, and Other Licenses". pitt.libguides.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-05-28.
  12. ^ Stallman, Richard. "Why Open Source misses the point of Free Software". Free Software Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 August 2011. Dicapai pada 5 August 2016.
  13. ^ Guibault, Lucie; Angelopoulos, Christina (2011). Open Content Licensing: From Theory to Practice (dalam bahasa Inggeris). Amsterdam University Press. m/s. 111. ISBN 978-90-8964-307-0.
  14. ^ Kelty, Christopher M. (2008). "The Cultural Significance of Free Software – Two Bits" (PDF). Durham and London: Duke University Press. m/s. 99. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 27 August 2008. Dicapai pada 5 August 2016. Prior to 1998, Free Software referred either to the Free Software Foundation (and the watchful, micromanaging eye of Stallman) or to one of thousands of different commercial, avocational, or university-research projects, processes, licenses, and ideologies that had a variety of names: sourceware, freeware, shareware, open software, public domain software, and so on
  15. ^ "Goodbye, "free software"; hello, "open source"". Catb.org. Diarkibkan daripada yang asal pada 2 January 2020. Dicapai pada 2012-10-25.
  16. ^ Open Definition 2.1 Diarkibkan 27 Januari 2017 di Wayback Machine on opendefinition.org "This essential meaning matches that of "open" with respect to software as in the Open Source Definition and is synonymous with "free" or "libre" as in the Free Software Definition and Definition of Free Cultural Works."
  17. ^ licenses Diarkibkan 1 Mac 2016 di Wayback Machine on opendefinition.com
  18. ^ Creative Commons 4.0 BY and BY-SA licenses approved conformant with the Open Definition Diarkibkan 4 Mac 2016 di Wayback Machine by Timothy Vollmer on creativecommons.org (December 27th, 2013)
  19. ^ Open Definition 2.0 released Diarkibkan 24 Jun 2016 di Wayback Machine by Timothy Vollmer on creativecommons.org (October 7th, 2014)
  20. ^ a b "Costs and business models in scientific research publishing: A report commissioned by the Wellcome Trust" (PDF). Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada February 19, 2009. Dicapai pada May 23, 2009. Ralat petik: Tag <ref> tidak sah, nama "WellcomeTrustReport" digunakan secara berulang dengan kandungan yang berbeza
  21. ^ a b "What is Copyright? | U.S. Copyright Office". www.copyright.gov. Dicapai pada 2025-05-28.
  22. ^ Kopel, Matthew. "LibGuides: Copyright Services: Copyright Term and the Public Domain". guides.library.cornell.edu (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-05-28.
  23. ^ "Copyright Terms & Definitions". The Copyright Society (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-05-28.
  24. ^ "The Importance of Orphan Works Legislation". Diarkibkan daripada yang asal pada 5 January 2010. Dicapai pada 13 June 2011.
  25. ^ Ben Depoorter; Francesco Parisi (2002). "Fair use and copyright protection: a price theory explanation". International Review of Law and Economics. 21 (4): 453. CiteSeerX 10.1.1.196.423. doi:10.1016/S0144-8188(01)00071-0. ISSN 0144-8188.
  26. ^ Liang, Lawrence (2007). "Free/Open Source Software Open Content" (PDF). Asia-Pacific Development Information Programme: e-Primers on Free/Open Source Software. United Nations Development Programme – Asia-Pacific Development Information Programme. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 22 March 2012. Dicapai pada 23 June 2012.
  27. ^ Raymond, Eric S. "Copycenter". The Jargon File. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 September 2010. Dicapai pada August 9, 2008.
  28. ^ Dusollier, S (2003). "Open source and copyleft. Authorship reconsidered?". Columbia Journal of Law and the Arts. 26 (296).
  29. ^ Hall, G. Brent (2008). Open Source Approaches in Spatial Data Handling. Springer. m/s. 29. Bibcode:2008osas.book.....H. ISBN 978-3-540-74830-4. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 March 2022. Dicapai pada March 22, 2009.
  30. ^ Linksvayer, Mike (February 20, 2008). "Approved for Free Cultural Works". Creative Commons. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 November 2015. Dicapai pada March 22, 2009.
  31. ^ "iRate Radio". SourceForge.net. Diarkibkan daripada yang asal pada February 28, 2009. Dicapai pada March 22, 2009.
  32. ^ "Gutenberg:No Cost or Freedom?". Project Gutenberg. April 23, 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 March 2009. Dicapai pada March 22, 2009.
  33. ^ Mustonen, Mikko. "Copyleft – the economics of Linux and other open-source software" (PDF). Department of Economics, University of Helsinki. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada March 24, 2009. Dicapai pada March 22, 2009.
  34. ^ Pawlak, Michel; Bryce, Ciarán; Laurière, Stéphane (May 29, 2008). "The Practice of Free and Open Source Software Processes" (PDF). Rapport de Recherche. inria-00274193, version 2. 6519 (April 2008). ISSN 0249-6399. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 27 April 2011. Dicapai pada March 22, 2009.
  35. ^ Hendry, Andrew (March 4, 2008). "RepRap: An open-source 3D printer for the masses". Computerworld Australia. The Industry Standard. Diarkibkan daripada yang asal pada May 16, 2008. Dicapai pada March 22, 2009.
  36. ^ Honsig, Markus (January 25, 2006). "The most open of all cars". Technology Review (dalam bahasa Jerman). Heinz Heise. Diarkibkan daripada yang asal pada 6 April 2009. Dicapai pada March 22, 2009.
  37. ^ "Australian drive for green commuter cars". The Sydney Morning Herald. Sydney. 14 June 2010. Dicapai pada 5 June 2015.
  38. ^ Suber, Peter. "Open Access Overview" Diarkibkan 19 Mei 2007 di Wayback Machine. Earlham.edu. Retrieved on 2011-12-03
  39. ^ Alma Swan; Sheridan Brown (May 2005). "Open access self-archiving: An author study" (PDF). Key Perspectives Limited. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 8 February 2012. Dicapai pada 26 July 2010.
  40. ^ Andrew, Theo (October 30, 2003). "Trends in Self-Posting of Research Material Online by Academic Staff". Ariadne (37). ISSN 1361-3200. Diarkibkan daripada yang asal pada 20 November 2010. Dicapai pada March 22, 2009.
  41. ^ "Policy on Enhancing Public Access to Archived Publications Resulting from NIH-Funded Research". Diarkibkan daripada yang asal pada 24 November 2010. Dicapai pada July 12, 2009.
  42. ^ "Open access - RCUK Policy and revised guidance". Diarkibkan daripada yang asal pada 21 March 2018. Dicapai pada 13 July 2016.
  43. ^ "Outcome of Proceedings, 9526/16 RECH 208 TELECOM 100, The transition towards an Open Science System". Diarkibkan daripada yang asal pada 5 July 2016. Dicapai pada 13 July 2016.
  44. ^ "MIT faculty open access to their scholarly articles". MIT. 20 March 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 January 2014. Dicapai pada 22 November 2010.
  45. ^ "Policy of the Society for General Microbiology towards author self-archiving on PubMed Central and institutional and other repositories". Diarkibkan daripada yang asal pada 26 May 2011. Dicapai pada April 10, 2009.
  46. ^ "OnlineOpen". Diarkibkan daripada yang asal pada April 27, 2011. Dicapai pada April 10, 2009.
  47. ^ "About OpenCourseWare". Diarkibkan daripada yang asal pada 22 April 2009. Dicapai pada April 10, 2009.
  48. ^ "AMS Journal price survey". Diarkibkan daripada yang asal pada 28 March 2010. Dicapai pada May 23, 2009.
  49. ^ "Response from the University of California to the Public statement from Nature Publishing Group regarding subscription renewals at the California Digital Library" (PDF). June 10, 2010. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada June 26, 2010. Dicapai pada September 13, 2015.
  50. ^ Hawkes, Nigel (November 10, 2003). "Boycott 'greedy' journal publishers, say scientists". The Times. London. Diarkibkan daripada yang asal pada April 29, 2011. Dicapai pada September 13, 2015.
  51. ^ NMC (2012). "One Year or Less: Open Content". 2010 Horizon Report. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 March 2012. Dicapai pada 18 April 2012.
  52. ^ Admin (2012). "Open.edu: Top 50 University Open Courseware Collections". DIY Learning. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 October 2017. Dicapai pada 18 April 2012.
  53. ^ Moxley, Joe (2013). "Open Textbook Publishing". American Association of University Professors. Dicapai pada 16 June 2025.

Bacaan lanjut

[sunting | sunting sumber]

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
  • Kategori berkaitan Open content di Wikimedia Commons

Templat:Intellectual property activismTemplat:Open navbox

Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Kandungan_bebas&oldid=6679171"