Plastik

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Botol-botol plastik yang berbagai bentuk

Istilah plastik merangkumi produk polimer sintetik atau semi-sintetik. Ia terbentuk daripada penyejatan organik atau penambahan polimer dan boleh juga terdiri daripada bahan lain untuk meningkatkan ketahanan atau ekonomi. Ada beberapa polimer alami yang termasuk plastik. Plastik dapat dibentuk menjadi filem atau gentian sintetik.

Nama ini berakar daripada perkataan Bahasa Yunani πλαστός (plastos) "dilentur" yang diolah menjadi πλαστικός (plastikos) iaitu "mudah dilentur atau dbentuk", ia merujuk kepada sifatnya yang mudah dilentur menjadi pelbagai bentuk yang dapat digunakan seperti filem, botol, bekas dan sebagainya.

Plastik direka dengan kepelbagaian yang sangat banyak dalam ciri-ciri yang dapat menahan panas, keras, kebergantungan dan lain-lain. Digabungkan dengan kemampuan adaptasinya, komposisi yang umum dan beratnya yang ringan memastikan plastik digunakan hampir di seluruh bidang industri.

Plastik juga merujuk kepada setiap barang yang memiliki ciri-ciri yang deformasi atau gagal kerana ketegangan (lihat mulur).

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Plastik buatan manusia yang pertama ialah Parkesine atau nitrosellulosa yang dipatenkan rumusannya oleh saintis Inggeris Alexander Parkes di Birmingham, United Kingdom pada tahun 1856.[1] Parkesine dihasilkan dengan merawat selulosa dengan asid nitrik yang berfungsi sebagai pelarut.. Hasil rawatan tersebut (selulosa nitrat atau pyroxilin) pula dilarutkan dalam alkohol dan dikeraskan menjadi suatu bahan yang lutsinar dan elastik yang boleh dilenturkan apabila ia dikenakan haba.[2]

Komposisi[sunting | sunting sumber]

Kebanyakan plastik dihasilkan daripada polimer organik yakni rerantai yang terdiri daripada zarah-zarah karbon; zarah-zarah karbon ini boleh saja bergabung dengan sendirinya mahupun dengan bahan-bahan lain seperti oksigen, nitrogen atau sulfur. Rantai-rantai asas karbon ini juga distilahkan sebagai "tulang-tulang belakang". Plastik-plastik yang berbagai jenis dibezakan sifatnya melalui kumpulan-kumpulan molekul yang melekat pada "tulang-tulang" belakang ini. Binaan kumpulan-kumpulan tersebut mempengaruhi sifat polimer.

Plastik-plastik banyak mengandungi sebatian organik atau yang tidak organik, ketepuan sebatian-sebatian ini berbeza-beza dari tiada langsung hingga ke lebih 50% bergantung kepada kegunaan plastik (plastik-plastik yang bebas sebatian digunakan untuk pembalutan makanan, misalnya).

Plastik-plastik yang biasa digunakan[sunting | sunting sumber]

  • Poliester - dalam pakaian
  • Polietilena - untuk beg plastik, filem serta pita rakaman
  • Polivinil klorida (PVC) - digunakan untuk paip, kabel elektrik serta rekod
  • Polipropilena - untuk penutup botol, penyedut minuman, bekas yogurt dan bumper kereta
  • Polikarbonat - untuk kanta-kanta, lampu isyarat dan cermin mata
  • Polistirena - untuk pengendalian makanan seperti Styrofoam, alat perkakas dan bekas makanan pakai buang; cakera padat

Risiko pencemaran alam[sunting | sunting sumber]

Beg plastik[sunting | sunting sumber]

Pada 4 Mei 2009, Australia Selatan melarang penggunaan beg plastik untuk mengisi barangan yang dibeli. Larangan ini akan mengurangkan jumlah sampah di tapak pelupusan, mengurangkan jumlah sampah di jalan, di taman dan aliran air. Pengguna akan diberi beg kompos selain beg yang boleh digunakan semula dengan mengenakan sedikit bayaran. Pembeli hendaklah menyediakan "green bags, atau membayar sehingga A25 sen di kedai utama untuk beg yang boleh reput sendiri.Beg plastik bergulung untuk mengisi buah-buahan, sayur-sayuran dan daging, masih terus disediakan, bersekali dengan beg lebih kukuh di gedung membeli-belah atau kedai pakaian.

4 bilion beg plastik di seluruh dunia amat membazir. Larangan ini dapat mengurangkan 400 juta beg plastik daripada sampah di Selatan Australia setiap tahun. Kumpulan pencinta alam sekitar Planet Ark berharap tindakan ini dapat dicontohi semua.


Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ UK Patent office (1857). Patents for inventions. UK Patent office. p. 255. 
  2. ^ "Dictionary – Definition of celluloid". Websters-online-dictionary.org. Dicapai pada 2011-10-26.