Tork

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Hubungan antara daya F, tork τ, momentum linear p, dan momentum sudut L dalam satu sistem yang mempunyai putaran tertumpu pada satu satah sahaja (daya dan momen disebabkan graviti dan geseran diabaikan.

Tork, juga dikenali sebagai kilasan, momen atau momen daya,  \vec{\tau}\,, ialah kuantiti daya yang dikenakan ke atas sesuatu tuas. Ia adalah kuantiti vektor. Ia adalah kecenderungan untuk daya memutar objek pada suatu paksi,[1] fulkrum, atau pangsi. Ibarat daya itu menarik atau menolak, tork boleh dianggap sebagai satu piuhan kepada objek. Secara matematiknya, tork dapat ditakrifkan sebagai hasil darab silang bagi jarak/panjang lengan tuas dengan daya, yang menyebabkan putaran.

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Konsep tork, juga dikenali sebagai momen atau ganding, berasal dari kajian Archimedes terhadap tuas. Analog putaran bagi daya, jisim dan pecutan adalah tork, momen inersia dan pecutan sudut.

Unit[sunting | sunting sumber]

Unit SI bagi tork ialah Newton meter, N m.

Definisi[sunting | sunting sumber]

Tork ialah hasil darab silang antara jejari pusingan dan daya, iaitu

 \vec{\tau} = \vec{r} \times \vec{F} \,

dimana

 \vec{r} \, ialah jejari pusingan atau jarak diantara titik dimana daya dikenakan dengan titik pusingan
 \vec{F} \, ialah daya yang dikenakan

Maka magnitud bagi tork ialah

 \tau = rFsin(\phi) \,

dimana  \phi \, ialah sudut antara Daya F\, dan jejari r\,.

Tork Dan Pecutan Sudut[sunting | sunting sumber]

Mengikut Hukum Newton Kedua, daya ialah hasil darab antara jisim dan pecutan:

 F = ma \,

jika daya dan jejari berserenjang maka,

 \tau = Fr = mar = mr^2\alpha = I\alpha \,

maka jumlah tork ialah

 \sum \tau_z = I\alpha_z \,

dimana

 \alpha \, ialah pecutan sudut
 I \, ialah momen inersia

Tork Dan Momentum Sudut[sunting | sunting sumber]

Jumlah tork juga adalah bersamaan dengan kadar perubahan momentum sudut

 \sum \tau = \frac{dL}{dt} \,

Kerja[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan lihat kerja

kerja yang dilakukan oleh torque ialah:

 W = \int_{\theta_1}^{\theta_2} \tau_z d\theta \,

maka, jika tork adalah pemalar kerja ialah

 W = \tau_z (\theta_2 - \theta_1) = \tau\Delta\theta \,

Kuasa[sunting | sunting sumber]

Kuasa bagi tork ialah

 P = \tau_z\omega_z \,

Lihat Juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. Serway, R. A. and Jewett, Jr. J. W. (2003). Physics for Scientists and Engineers. 6th Ed. Brooks Cole. ISBN 0-534-40842-7.