Senarai jalan di George Town, Pulau Pinang
Nama-nama jalan di George Town mencerminkan warisan pelbagai budaya kota, ibu kota bekas penempatan British Pulau Pinang, kini merupakan sebahagian daripada Malaysia.
Kebanyakan jalan-jalan di bandar ini dibina dan dinamakan semasa zaman kolonial, dan nama-nama Inggeris bersejarah umumnya kekal dan masih digunakan oleh kebanyakan rakyat Pulau Pinang. Sejak Akta Bahasa Kebangsaan 1967 diluluskan, dasar kerajaan adalah untuk menggunakan bahasa Melayu bagi semua maksud rasmi, dan terjemahan Melayu daripada nama-nama jalan adalah versi rasmi utama yang digunakan pada papan tanda jalan, kini ditambah dengan nama-nama dalam bahasa Inggeris (dan, di beberapa tempat, Cina, Tamil dan Arab).[1][2]
Perubahan Nama Jalan
[sunting | sunting sumber]Sejak kemerdekaan, terdapat beberapa perubahan pada nama rasmi sesetengah jalan. Secara umumnya, bagaimanapun, seperti di Singapura dan tidak seperti banyak bandar lain di Malaysia, George Town telah mengekalkan kebanyakan nama jalan zaman kolonial, walaupun dahulu ia hanya dipaparkan dalam terjemahan bahasa Melayu pada papan tanda jalan.
Sehingga tahun 2007, papan tanda jalan di George Town hanya ditulis dalam bahasa Melayu, hasil daripada dasar bahasa kebangsaan. Malangnya, ini menyebabkan kekeliruan dalam kalangan pelancong, yang sukar memadankan nama-nama Inggeris yang lazim digunakan oleh penduduk Pulau Pinang dengan nama-nama Melayu pada papan tanda jalan yang selalunya sangat berbeza. Dalam kes kata nama khas, nama dalam bahasa Inggeris mudah dikenali, contohnya Kimberley Street ialah Lebuh Kimberley. Namun dalam kes lain, terjemahan Melayu mungkin tidak dikenali bagi mereka yang tidak bertutur dalam bahasa tersebut, contohnya Church Street diterjemahkan secara literal sebagai Lebuh Gereja (daripada bahasa Portugis igreja). Beberapa jalan juga telah diberikan nama baharu sepenuhnya dalam bahasa Melayu.
Walaupun nama rasmi jalan telah ditukar, penduduk tempatan masih cenderung menggunakan nama lama secara tidak rasmi apabila merujuk kepada jalan-jalan tersebut. Ini sebahagiannya kerana nama baharu selalunya panjang dan kurang mesra pengguna (contohnya Green Lane berbanding Jalan Masjid Negeri, Pitt Street berbanding Jalan Masjid Kapitan Keling, atau Northam Road berbanding Jalan Sultan Ahmad Shah), dan juga mencerminkan sifat konservatif kuat dalam kalangan penduduk tempatan, yang melihat sejarah kolonial Pulau Pinang sebagai sebahagian daripada identiti tempatan mereka. Apabila Scott Road dinamakan semula sebagai Jalan D S Ramanathan, sempena nama Datuk Bandar pertama George Town, papan tanda jalan baharu telah beberapa kali dirosakkan dan perlu digantikan berulang kali, sehingga pihak berkuasa bandar akhirnya terpaksa memasang papan tanda gantian setinggi lima belas kaki pada tiang lampu (dan bukan pada paras pinggang seperti kebiasaan ketika itu).
Reka Bentuk Papan Tanda Jalan
[sunting | sunting sumber]
Papan tanda jalan tertua di pusat George Town berbentuk segi empat tepat dan diperbuat daripada plat logam dicat (biru dengan huruf putih), lazimnya dilekatkan pada bangunan penjuru di tingkat bawah, dan masih banyak yang dapat dilihat hingga kini. Di kawasan pinggir bandar, papan tanda besi tuang segi empat tepat dengan bucu berlekuk (putih dengan huruf dan bingkai hitam) dalam bahasa Inggeris dan kadangkala dalam tulisan Jawi, dipasang pada tiang besi hitam setinggi kepala dengan penutup hiasan di atas, juga boleh dilihat. Hampir kesemuanya telah digantikan dengan papan tanda jalan moden.
Menjelang tahun 2007, papan tanda jalan reflektif segi empat tepat (hijau dengan huruf putih) dalam tulisan Rumi bahasa Melayu telah menggantikan kebanyakan papan tanda lama. Pada mulanya, ia dipasang pada ketinggian pinggang menggunakan dua penyokong logam hitam, kemudian dinaikkan ke paras kepala dengan satu penyokong logam hitam. Papan tanda ini turut memaparkan nama bandar pos dan poskod.
Sejak 2007, papan tanda jalan reflektif dwibahasa yang diinspirasikan daripada papan tanda pinggir bandar lama mula menggantikan papan tanda jalan dalam bahasa Melayu sahaja. Reka bentuk ini sebahagiannya berasaskan papan tanda putih lama, dengan bentuk segi empat tepat berlekuk di bucu (hijau dengan huruf putih) dan dipasang pada paras kepala menggunakan tiang besi hitam dengan kubah bawang di atas. Nama jalan ditulis dalam bahasa Melayu dan Inggeris, bersama dengan nama bandar dan poskod.
Pada Jun 2007, semasa Pulau Pinang diperintah oleh Gerakan, papan tanda jalan dalam tulisan Cina telah dipasang secara tidak sah oleh sayap Sosialis DAP di beberapa jalan di George Town dengan alasan untuk menarik pelancong dari China, tetapi kemudiannya ditanggalkan oleh Majlis Perbandaran Pulau Pinang.[1]
Pada 22 Julai 2008, selepas kemenangan pilihan raya DAP dalam PRU 2008 di Pulau Pinang dan kemasukan George Town ke dalam senarai Tapak Warisan Dunia UNESCO, Gerakan dilaporkan telah meletakkan tulisan Cina pada papan tanda jalan sedia ada di enam jalan, dengan alasan bahawa papan tanda tersebut kini penting dengan pengiktirafan UNESCO dan sebagai peringatan kepada DAP terhadap janji mereka untuk memasang papan tanda sebegitu sekiranya menang pilihan raya.[1] Setiausaha Pengelola Kebangsaan Sosialis Muda DAP, Koay Teng Hai turut mencadangkan agar terjemahan dalam bahasa Tamil dan tulisan Jawi turut disertakan, bergantung kepada latar belakang budaya kawasan tersebut, bersama-sama nama jalan dalam bahasa Cina.[1]
Walaupun mendapat tentangan daripada parti politik dan individu Melayu di peringkat negeri dan persekutuan, papan tanda jalan dwibahasa dengan nama dalam bahasa Cina, Arab dan Tamil telah dipasang pada November 2008.[3] Papan tanda jalan pelbagai bahasa ini masih digunakan hingga hari ini.
Daerah di George Town
[sunting | sunting sumber]| Nama | Etimologi | Nama Tamil | Etimologi Hokkien | Nama Hokkien | Etimologi Hokkien |
|---|---|---|---|---|---|
| Bakar Bata | Selepas tanur batu yang biasa ada di sana | 罇仔窰 Chuíⁿ-á-iô | Tanur batu | ||
| Dato Kramat | Kemungkinan dinamakan sempena kuil Datuk Keramat di sana. | ட்டோ கேரமாத் Ṭṭō kēramāt | Kemungkinan dinamakan sempena kuil Datuk Keramat di sana. | 四崁店 Sì-khám-tiàm | Empat kedai, nama Dato Keramat Rd (Jalan W. of Patani) |
| Dhoby Ghaut | Selepas tukang dobi (Hindustani: dhobi) yang biasa bekerja di sana. Dhobi Ghat yang asal berada di Bombay. | வண்ணன் தோரா தேடல் Vannan Thora Tedal | secara harfiah bermakna daerah dobi. | 洗布橋 Sé-pờ-kiô | Empat kedai, nama Dato Keramat Rd (Jalan W. of Patani) |
| Jalan Bharu | Jalan baru | 中路 Tiong-lơ̄ | Jalan tengah, nama Jln Macalister | ||
| Kampong Bharu | Kampung baru | 大樹跤 Toā-chhiū-kha | Di bawah pokok besar | ||
| Kebun Limau | Ladang limau | 柑仔園 Kam-á-hûiⁿ | Perkebunan jeruk Mandarin, nama Jalan Dato Keramat (E. of Patani Rd). | ||
| Pulau Tikus | Pulau tikus, nama pulau kecil di pesisir pantai. | 浮羅池滑 Phû-lơ̂-ti-kut | (fonetik) | ||
| Rifle Range | Selepas pelbagai senapang yang digunakan di situ | 拍銃埔 Phah-chhèng-pơ̄ | Tapak Rifle | ||
| Sepoy Lines | Selepas berek sepoy yang dulu berada di sana | 時排埔 Si-paî-pơ̄ | Laluan Sepoy | ||
| Tarek Ayer | Lukisan air, selepas saluran air yang berlari sepanjang Jln Burmah | 牛車水 Gû-chhia-chuí | Bullock-cart water | ||
| Titi Papan | Jambatan papan, selepas jambatan di atas Parit Prangin. | 吊橋頭 Tiaù-kiô-thaû | Jambatan penggantungan, nama Jln Penang (kira-kira dari Parit Prangin). | ||
| Ujong Pasir | Hujung pasir | 社尾 Siā-bóe | Di akhir kampung, nama Lebuh Pantai (S. of Malay St) | ||
Jalan subbandar
[sunting | sunting sumber]| Nama bahasa Melayu | Nama Inggeris | Etimologi | Nama Hokkien | Etimologi Hokkien |
|---|---|---|---|---|
| Jalan Fettes | Fettes Road | Dinamakan sempena J. D. Fettes, jurutera takungan Guillemard dibina di sana pada tahun 1929. | 水池路 Chuí-tîⁿ-lơ̄ | Jalan takungan. |
| Jalan Gunung Erskine | Mount Erskine Road | Gunung Erskine (350 kaki) dimiliki oleh John James Erskine, Hakim dan Ahli Majlis, yang dipanggil "Raja Kedua Pulau Pinang", yang datang ke pulau itu pada tahun 1805. | 白雲山 Pε̍h-hûn-soaⁿ | Gunung awan putih |
| Jalan Lembah Permai | Jalan Vale of Tempe Road | Dinamakan sempena Vale Tempe Yunani; nama Melayu adalah semi-calque yang bermaksud "Lembah Damai". | ||
| Jalan Sultan Yahya Petra | Summit Road | Deskriptif diri: jalan di puncak Bukit Penang. | ||
| Persiaran Karpal Singh | Karpal Singh Drive | Dahulu dikenali sebagai Promenad IJM. Ia dinamakan semula sempena penasihat yang dilahirkan di Pulau Pinang dan juga Ahli Parlimen Jelutong, Karpal Singh. | ||
Rujukan
[sunting | sunting sumber]- City Council of George Town, Penang Past and Present 1786-1963: A Historical Account of the City of George Town since 1786, Penang: 1966.
- Khoo Su Nin, Streets of George Town Penang (4th ed.), Penang: 2007, ISBN 983-9886-00-2
- Lo Man Yuk, Chinese Names of Streets in Penang, Journal of the Straits Branch of the Royal Asiatic Society, Singapore: January 1900.
- S Durai Raja Singam, Malayan Place Names, 1938.
- The Penang File
Catatan
[sunting | sunting sumber]- 1 2 3 4 Tan Sin Chow (2008-07-22). "Gerakan puts up road names in Chinese as reminders to state govt". The Star Online. Dicapai pada 2008-07-25. Ralat petik: Tag
<ref>tidak sah, nama "DAP and Gerakan nak" digunakan secara berulang dengan kandungan yang berbeza - ↑ "Multilingual road signs put up to boost Penang's tourism". The Star (Malaysia). Dicapai pada 2008-12-31.
- ↑ "Multilingual road signs put up to boost Penang's tourism". The Star (Malaysia). Dicapai pada 2008-12-31.
Pautan luar
[sunting | sunting sumber]
Kategori berkaitan Streets in Penang di Wikimedia Commons
- Bilingual list of Penang street names including Hokkien and Cantonese names (incomplete): A, B, C, D
- List of George Town streets' Chinese Name by Penang Press Club
- WikiMapia's satellite/hybrid view of George Town streets