Yang Quee Yee

Yang Quee Yee (1931–2024) ialah seorang ahli leksikografi, penulis, dan aktivis budaya Malaysia dan Singapura yang terkenal, paling dikenali kerana menyusun kamus Melayu-Cina-Inggeris yang meluas. Beliau memainkan peranan penting dalam memupuk pertukaran budaya antara komuniti Cina dan Melayu di seluruh rantau ini. Beliau merupakan penyusun kamus yang telah menghasilkan Kamus Umum Bahasa Melayu (Melayu-Tionghua), bersama dengan isterinya Chan Maw Woh. Beliau juga merupakan seorang aktivis yang giat dalam bidang penginteraksian budaya Melayu-Tionghua.

Latar Belakang

Yang Quee Yee dilahirkan di dalam sebuah keluarga tani di Pontian, Johor, Malaysia. Beliau merupakan seorang yang menerima pendidikan bahasa Cina dari peringkat sekolah rendah sehingga ke peringkat ijazah sarjana. Beliau telah menghabiskan pelajaran sekolah rendah di Pontian dan telah menyambung sekolah menengah ke Singapura.

Walaupun demikian beliau tidak sempat menghabiskan persekolahannya di peringkat menengah kerana telah disumbatkan ke dalam penjara oleh pihak pemerintah Inggeris kerana disalahanggap terlibat dalam anasir komunis pada tahun 1950. Dalam peristiwa itu, beliau telah dipenjarakan untuk beberapa bulan dan lepas itu telah disingkirkan daripada Singapura. Oleh itu beliau terpaksa belajar atas daya usaha sendiri sehingga beliau berjaya diterima masuk Universiti Nanyang pada tahun 1955. Selepas memperolehi ijazah muda dalam bidang ekonomi daripada Universiti Nanyang, beliau telah menyambung pelajarannya ke Univerisiti Indonesia pada tahun 1960 untuk bidang pengkhususan bahasa Melayu.

Selepas itu, beliau pernah menjadi pensyarah untuk matapelajaran bahasa Melayu di Universiti Nanyang. Tetapi, beliau sekali lagi disyaki terlibat dalam perkara sensitif sehingga dilucutkan jawatan atas sebab "masalah politik". Sejak itu, beliau berputus untuk menyelamkan diri dalam bidang perkamusan bahasa Melayu demi mengelakkan diri daripada sebarang "masalah politik".

Sumbangan

• Leksikografi: Yang diiktiraf sebagai pakar dalam penyusunan kamus Melayu-Cina. Beliau dan isterinya, Chan Maw Woh, telah mengarang bersama 17 buah kamus. Karya mereka mempromosikan pemahaman antara budaya melalui bahasa.
• Aktivisme Budaya: Di sebalik kerjanya sebagai penyusun kamus, Yang adalah tokoh aktif dalam interaksi budaya Melayu-Cina, sering dilihat sebagai "jambatan" antara kedua-dua budaya tersebut.
• Anugerah: Sebagai mengiktiraf sumbangan besar mereka kepada leksikografi dan terjemahan, Yang dan isterinya dianugerahkan bersama Singapore Book Council Achievement Award pada tahun 2021.

Minat dalam Bahasa Melayu

Yang Quee Yee telah menunjukkan minatnya dalam selok-belok bahasa Melayu sejak remaja lagi. Walaupun demikian, beliau tidak menerima apa-apa pendidikan formal dalam bidang bahasa Melayu di peringkat awal.

Memoir

Yang Quee Yee mendokumentasikan kehidupan dan kerjayanya dalam sebuah memoir yang telah diterbitkan dalam beberapa bahasa: Versi asal bahasa Melayu, bertajuk Memoir Yang Quee Yee: Penyusun Kamus Anak Penoreh, diterbitkan pada tahun 2005. Edisi bahasa Cina menyusul setahun kemudian. Edisi bahasa Inggeris, Tapping Words, Bridging Cultures: Memoir of Yang Quee Yee, dikeluarkan pada tahun 2024, mengemas kini kisah hidupnya sehingga saat kematiannya.

Pautan luar

• Nanyang Distinguished Alumni Award Recipient (2008)
• National Library of Australia's online catalogue!
• Perkamusan Melayu Susunan Masyarakat Cina di Malaysia. Yang Quee Yee. Sari 18