Tulisan Lao

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
(Dilencongkan dari Abjad Lao)
Jump to navigation Jump to search
Lao
Lao Script Sample.svg
JenisAbugida
BahasaLao dll.
Tempoh masac. 1350–kini
Sistem tulisan Induk
Julat UnicodeU+0E80–U+0EFF
ISO 15924Laoo
Nota: Muka ini mungkin mengandungi simbol fonetik IPA.

Tulisan Lao digunakan terutamanya untuk menulis bahasa Lao, di samping juga bahasa-bahasa minoriti di negara Laos, kerana tulisan inilah satu-satunya tulisan rasmi untuk menulis bahasa-bahasa berkenaan, tetapi ramai penutur bahasa Hmong menggemari abjad rumi.

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Tulisan Lao diterbitkan dari tulusan Khmer, oleh itu bentuk huruf-hurufnya juga serupa dengan tulisan Thai. Bagaimanapun, semenjak pembaharuan ejaan dilaksanakan pada 1960-an, tulisan Lao moden menjadi lebih ringkas lagi padat bagi sebutan bahasa Lao berbanding tulisan Lao lama dan juga tulisan Thai.

Pada 1970-an, huruf ຣ (ro), yang hanya digunakan dalam kata pinjaman, digantikan oleh huruf ລ (lo), di samping digugurkannya gugus konsonan.[1]

Konsonan[sunting | sunting sumber]

Jadual berikut menunjukkan huruf-huruf konsonan Lao dengan sebutan masing-masing dalam Abjad Fonetik Antarabangsa, serta transkripsi-transkripsi sumbangan Lembaga Nama Geografi AS (Board on Geographic Names) dan Jawatankuasa Tetap Nama Geografi British (Permanent Committee on Geographical Names) (BGN/PCGN), Perpustakaan Kongres AS (ALA/LC) dan transkripsi yang digunakan dalam nama-nama Unicode bagi huruf-huruf berkenaan.

Huruf IPA BGN/PCGN ALA/LC Unicode
k k k/k k
kh ufu kh
kh kh/k kh
ŋ ng ng/ng ng
t͡ʃ ch ch/t c
s s s/t s
s x s/t s
ɲ gn/y ny/— ny
d d/t d/t d
t t t/t t
th th/t th
th th/t th
n n n/n n
b b/p b/p b
p p p/p p
ph ph/p ph
f f f/p f
ph ph/p ph
f f f/p f
m m m/m m
j y y y
ຣ * r r r r
l l l l
w v/o v w
h h h h
ອ** o
h h h h

* Digugurkan oleh Kementerian Pendidikan Laos secara rasmi pada 1970-an (digantikan oleh ລ), tetapi ramai yang masih memakainya
** Konsonan kosong yang juga digunakan sebagai vokal.

Nukleus vokal[sunting | sunting sumber]

Jadual berikut menunjukkan tanda nukleus vokal Lao, digabungkan dengan konsonan ກ:

IPA BGN LC Unicode IPA BGN LC Unicode IPA BGN LC Unicode IPA BGN LC Unicode
ກະ/ກັກ a a a a ກາ a ā aa
ກິ i i i i ກີ i ī ii ເກັຍະ/ເກັຽະ*/ກັຽກ ia ia ເກັຍ/ເກັຽ*/ກຽກ ia īa
ກຶ ɯ u ư y ກື ɯː u ư̄ yy ເກຶອະ/ເກຶອກ ɯə ua ưa ເກືອ ua ư̄a
ກຸ u ou u u ກູ ou ū uu ກົວະ/ກັວກ oua ua ກົວ/ ກວກ oua ūa
ເກະ/ເກັກ e é e ເກ é ē e
ແກະ/ແກັກ ɛ è æ ແກ ɛː è ǣ ei
ໂກະ/ກົກ o ô o ໂກ ô ō o
ເກາະ/ກັອກ ɔ o ǫ ກໍ/ກອກ ɔː o ǭ
ເກິະ/ເກິກ ɤ eu œ ເກີະ/ ເກີກ ɤː eu œ̄
ໄກ/ໃກ/ກັຍ* ai ai ai ai/ay ກາຍ/ກາຽ* ai āi
ເກົາ au ao ao
ກໍາ am am am am

* menandakan bentuk lainan yang tidak digunakan lagi setelah menjalani pembaharuan ejaan

Perisian serasi Lao[sunting | sunting sumber]

Tulisan Lao tidak tersedia untuk Windows secara rasmi sehingga keluarnya Windows Vista.[2] Terdapat banyak fon buatan pengguna yang boleh dimuat turun secara percuma dari Internet, lalu ditempatkan dalam folder "WINDOWS" > "Fonts".[3]

Lao dalam Unicode[sunting | sunting sumber]

Tulisan Lao mengisi ruangan Unicode U+0E80–U+0EFF.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  • Simmala, Buasawan and Benjawan Poomsan Becker (2003), Lao for Beginners. Paiboon Publishing. ISBN 1-887521-28-3

Pautan luar[sunting | sunting sumber]

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Templat:Writing systems