Bario

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Pandangan dari taman motivasi berdekatan sekolah di Bario, Malaysia
Bario
Bagi genus ikan characid, lihat Bario (ikan).

Bario ialah sebuah perkampungan Malaysia terletak di pertengahan Tanah Tinggi Kelabit di timur laut Sarawak, sangat dekat dengan sempadan antarabangsa dengan Kalimantan di Indonesia, dan 3280 kaki atas aras laut. Ia merupakan petempatan utama di Tanah Tinggi Kelabit. Terdapat penerbangan kerap antara Lapangan Terbang Bario dan Ba'kelalan, Marudi dan Miri.

Rakyat[sunting | sunting sumber]

Orang Kelabit, lebih kurang 5000 orang, merupakan antara kaum terkecil di Sarawak. Seperti komuniti asli lain di Sarawak, orang Kelabit tinggal di rumah panjang di tanah tinggi. Bagaimanapun, kerana faktor ekonomi dan sosial, ramai telah berhijrah untuk tinggal di bandar sejak 20 tahun lalu. Ia dianggarkan terdapat lebih kurang 1200 orang Kelabit masih bertetap di tanah tinggi.

Bahasa Kelabit meluas dituturkan dan banyak antara mereka juga belajar bahasa Inggris dan bahasa Melayu.

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Seabad lalu, orang Kelabit terlibatkan dalam pemburuan kepala, bukan untuk tujuan upacara tetapi untuk membuktikan keberanian seseorang dan untuk mengenakan musuh. Walau bagaimanapun, keadaankini telah berubah. Hari ini antara lain, Kelabit terkenal kerana keramahan mereka. Mereka memeluk agama Kristian pada tahun 1940-an melalui pengaruh Guru Paul, yang juga dikenali sebagai Nimang Tepun.

Pada tahun 1946, sekolah pertama dibuka oleh Tom Harrison, yang tinggal bersama Kelabit selama dua tahun selepas Perang Dunia Kedua. Bario juga pusat kem untuk Operasi Semut semasa Perang Dunia Kedua. Pada tahun 2001, masyarakat Bario telah dinamakan sebagai salah satu daripada Komuniti Top Intelligent Top Seven oleh Persatuan Teleport Dunia.

Lokasi[sunting | sunting sumber]

Tanah Tinggi Kelabit terselip di Timur laut Sarawak dan sangat berhampiran dengan sempadan antarabangsa antara Kalimantan dan Sarawak. Bario terletak di Tanah Tinggi Kelabit, 3280 kaki di atas paras air laut.Ianya juga menjadi pusat bandar tidak rasmi untuk Tanah Tinggi Kelabit. Semua jalan berhubung terus ke Bario. Disebabkan halangan dari segi faktor geografi, tempat yang indah ini sangat terasing daripada dunia yang penuh cabaran dengan kesibukan.

Infrastruktur dan fasiliti[sunting | sunting sumber]

Walaupun Bario sangat terpencil, ia terdapat banyak kemudahan infrastruktur seperti lapangan terbang, pusat telekomunikasi untuk kemudahan akses internet dan komputer servis, sekolah, gereja, muzium Kelabit, Muzium Digital, tempat penginapan, klinik, polis stesen dan kedai-kedai.

Pelajaran[sunting | sunting sumber]

Orang Kelabit termasuk peguam, doktor, ahli politik dan profesional. Orang Kelabit berpencapaian tinggi, sangat terajar dan orang yang cerah! Contohnya, pada pertengahan sembilan puluhan, ketua jabatan perundangan untuk semua syarikat minyak yang penting yang dijalankan di Malaysia merupakan orang Kelabit.

Orang Kelabit menutur bahasa mereka yang dipanggil "Bahasa Kelabit". Kini, kebanyakan mereka telah belajar untuk bertutur Bahasa Inggeris dan Melayu.

Tanaman[sunting | sunting sumber]

Aktiviti ekonomi utama komuniti ini ialah penanaman, terutamanya memajukan Padi Bario. Iklim sejuk pada purata 20 °C membolehkan penduduk untuk menyemai buah sitrus selain padi. Bario juga terkenal untuk garam buatan Bario dan berkalium tingginya dan buah nanas Bario yang menyegarkan.

Penginapan[sunting | sunting sumber]

Terdapat beberapa penginapan desa di perkampungan di mana pemakanan termasuk dalam bayaran.

Aktiviti dan Kebudayaan[sunting | sunting sumber]

Perayaan seperti Irau Nukenen Bario selalu diadakan di Bario.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]

Koordinat: 3°45′N 115°27′E / 3.750°N 115.450°E / 3.750; 115.450