Katak

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Katak
Katak yang berenang
Pengelasan saintifik
Alam: Haiwan
Filum: Kordata
Subfilum: Vertebrat
Kelas: Amfibia
Subdivisi

Archaeobatrachia
Mesobatrachia
Neobatrachia
-
Senarai famili Anura

Taburan asli katak (hijau)

Katak ialah sejenis haiwan amfibia dalam susunan Anura (bermaksud "tidak berekor", dari bahasa Greek: an-, tanpa + oura, ekor), dahulunya digelar Salientia (bahasa Latin saltare, "melompat"). Katak dewasa bercirikan kaki belakang yang panjang, badan yang pendek, jari berselaput, mata jongang dan ketiadaan ekor. Kebanyakan katak menjalani hidup mata jongang, tetapi juga mudah bergerak di daratan dengan melompat atau memanjat. Katak biasanya bertelur di lopak, kolam atau tasik; dan larvanya, iaitu berudu, berinsang dan bertumbuh dalam air. Katak dewasa merupakan haiwan maging yang gemar memakan haiwan artropod (terutamanya serangga), annelid dan gastropod. Katak paling dikenali dengan bunyi menguaknya yang boleh kedengaran tanpa kira siang atau malam, terutamanya ketika musim mengawan.

Katak wujud dalam pelbagai jenis dan kebanyakannya kumpulan pemangsa sebahagian besarnya amfibia berbadan pendek gemuk, tanpa ekor yang terdiri dari order Anura (perkataan Yunani an-, tampa + oura, ekor). Fosil tertua "katak-proto" muncul pada awal Triassic di Madagascar, tetapi pentarikhan jam molekul mencadangkan asal mereka menjurus kebelakang sehingga Permian, 265 juta tahun dahulu. Katak tersebar luas, dari wilayah tropika sehingga subartik, tetapi pemusatan terbesar kepelbagaian spesies terdapat di hutan hujan tropika. Terdapat sekitar 4,800 spesies direkod, menyumbang pada 85% keseluruhan spesies afimbia. Mereka juga merupakan satu dari lima aturan vertebrata yang paling pelbagai.

Bentuk katak dewasa biasanya mempunyai ciri-ciri satu badan gempal, mata menonjol, celah lidah, tangan dan kaki dilipat di bawah, dan ketiadaan ekor di kalangan katak dewasa. Selain daripada tinggal di air tawar dan di tempat kering, katak dewasa beberapa spesies disesuaikan untuk hidup di bawah tanah atau di pokok. Kulit katak adalah berkelenjar, dengan rembesan yang terdiri daripada toksik yang tidak disukai. Spesies katak puru cenderung untuk dipanggil kodok tetapi perbezaan antara katak dan kodok adalah berdasarkan konvensyen penamaan rasmi tumpuan pada ketuat dan bukan pada taksonomi atau sejarah evolusi; beberapa kodok lebih berkait rapat dengan katak berbanding dengan kodok lain. Kulit katak 'berbeza dari segi warna dari samaran yang baik perang berbalam, kelabu dan hijau sehingga pada corak yang jelas merah terang atau kuning dan hitam untuk mengiklan ketoksikan dan memberi amaran kepada pemangsa.

Katak biasanya bertelur di dalam air. Telur-telur mereka menetas menjadi larva akuatik yang dipanggil berudu yang mempunyai ekor dan insang dalaman. Mereka memiliki bahagian mulut mengikis yang khusus bagi diet herbivor, maserba atau plankton. Kitaran hidup sempurna apabila mereka berubah bentuknya menjadi katak dewasa. Beberapa spesies bertelur di atas tanah atau mengabaikan bentuk berudu. Katak dewasa umumnya mempunyai diet karnivor yang terdiri daripada invertebrata kecil, tetapi spesies maserba wujud dengan sebilangan kecil makan buah-buahan. Katak amat cekap menukarkan apa yang mereka makan menjadi jisim badan. Mereka merupakan sumber makanan yang penting bagi pemangsa dan sebahagian daripada jaringan makanan dinamik bagi kebanyakan ekosistem di dunia. Kulit katak adalah separa telap, menjadikan mereka mudah terdedah kepada kekeringan, dengan itu mereka sama ada tinggal di tempat-tempat yang lembap atau mempunyai penyesuaian khas untuk menangani habitat kering. Katak menghasilkan pelbagai bunyi, terutamanya semasa musim pembiakan mereka, dan mempamerkan pelbagai jenis tingkah laku kompleks untuk menarik pasangan, untuk menangkis pemangsa dan secara amnya untuk terus hidup.

Populasi katak telah menurun dengan ketara sejak tahun 1950-an. Lebih daripada satu pertiga daripada spesies dianggap sebagai terancam dengan kepupusan dan lebih seratus dua puluh dipercayai telah pupus sejak 1980-an.[1] Bilangan kecacatan dikalangan katak semakin meningkat dan ancaman yang baru muncul adalah penyakit kulat, chytridiomycosis, yang telah merebak di seluruh dunia. Biologi pemuliharaan sedang berusaha untuk memahami punca-punca masalah ini dan untuk menyelesaikannya. Katak dinilai sebagai makanan oleh manusia dan juga mempunyai banyak peranan budaya dalam kesusasteraan, simbolisme dan agama.



Katak boleh didapati dari kawasan tropika ke subartik, tetapi kebanyakan spesis katak terdapat di hutan hujan tropika. Katak merupakan antara kumpulan vertebrata yang paling banyak kepelbagaian, merangkumi lebih 5,000 spesis yang dikenali. Namun begitu, populasi spesis katak tertentu kian merosot.

Katak dan kodok sering dibezakan berdasarkan wajahnya yang disebabkan penyesuaian yang tertumpu kepada persekitaran kering di kalangan haiwan yang bergelar kodok; bagaimanapun, pembezaan ini tiada dasar taksonominya. Satu-satunya famili yang diberi nama am "kodok" secara eksklusif ialah Bufonidae, tetapi banyak spesis dari famili lain turut dipanggil "kodok," dan spesis di bawah genus kodok Atelopus digelar "katak badut" (harlequin frogs).

Katak Pokok White

Famili Anura[sunting | sunting sumber]

Anura merupakan orde dari alam amfibia dan terbahagi kepada beberapa famili seperti berikut:-

  1. Leiopelmatidae
  2. Discoglossidae
  3. Pipidae
  4. Rhinophrynidae
  5. Bufonidae
  6. Leptodactylidae
  7. Hylidae
  8. Ranidae
  9. Sooglossidae
  10. Rhacophoridae
  11. Microhylidae

Jenis katak[sunting | sunting sumber]

Magnificent tree frog (Litoria splendida) crop.jpg


Pautan luar[sunting | sunting sumber]

  • Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan Stuart tidak disediakan