Pankreatitis

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Pankeatitis
Illu pancrease.svg
Pankreas dan organ di sekeliling
PakarGastroenterologi, pembedahan umum
GejalaKesakitan di abdomen atas, loya, muntah, demam, najis lemak[1]
KerumitanJangkitan, pendarahan, diabetis melitus[1]
TempohJangka panjang atau pendek[1]
PuncaBatu hempedu, penggunaan alkohol berlebihan, trauma secara langsung, perubatan tertentu, beguk[1]
Faktor risikoMerokok[2][3]
Kaedah diagnosisamilase atau lipase darah[1]
RawatanCecair intravena, ubat sakit, antibiotiks[1]
Kekerapan8.9 juta (2015)[4]
Kematian132,700 (2015)[5]

Pankreatitis ialah satu keadaan yang ditandai dengan radang pankreas. pankreas ialah organ besar di belakang perut yang menghasilkan enzim pencernaan dan beberapa hormon. Terdapat dua jenis utama, pankreas akut dan pankreas kronik. Tanda-tanda dan gejala pankreatitis termasuk rasa sakit di perut atas, mual dan muntah-muntah. Kesakitan sering ke belakang dan biasanya yang teruk. Dalam akut yang demam boleh berlaku dan gejala biasanya menyelesaikan dalam beberapa hari. Dalam pankreatitis kronik kehilangan berat badan, lemak bangku, dan cirit-birit boleh berlaku. Komplikasi mungkin termasuk jangkitan, pendarahan, kencing manis, atau masalah dengan organ-organ lain.[1]

Kedua-dua punca pankreatitis yang paling biasa ialah batu empedu yang menghalang saluran empedu biasa selepas salur pankreas telah bergabung; dan penggunaan alkohol yang berat. Punca lain termasuk trauma secara langsung, ubat-ubatan tertentu, jangkitan seperti beguk, dan tumor antara lain. Pankreatitis kronik mungkin berkembang hasil dari pankreatitis akut. Ia biasanya disebabkan oleh penggunaan alkohol yang berlebihan selama bertahun-tahun. Punca lain termasuk tahap tinggi lemak darah, darah tinggi kalsium, beberapa ubat-ubatan, dan gangguan genetik tertentu seperti sistik fibrosis antara lain. Merokok meningkatkan risiko pankreatitis akut dan kronik.[3] Diagnosis pankreatitis akut berdasarkan peningkatan tiga kali ganda di dalam darah sama ada amilase atau lipase. Dalam pankreatitis kronik ujian-ujian ini mungkin menjadi normal. Pengimejan perubatan seperti ultrabunyi dan imbasan CT juga mungkin berguna.

Pankreatitis akut biasanya dirawat dengan cecair intravena, ubat sakit, dan kadang-kadang antibiotik.[1] Lazimnya makan dan minum tidak dibenarkan, dan tiub nasogastrik diletakkan di dalam perut.[1] Prosedur yang dikenali sebagai endoskopik retrogred kolangiopankreatografi (ERCP) boleh dilakukan untuk memeriksa saluran hempedu biasa dan mengeluarkan batu hempedu jika ada.[1] IPada mereka yang mempunyai batu empedu, pundi hempedu juga sering dikeluarkan.[1] Dalam pankreatitis kronik, sebagai tambahan kepada makanan sementara di atas melalui tiub nasogastrik boleh digunakan untuk menyediakan nutrisi yang mencukupi.[1] Perubahan diet jangka panjang dan penggantian enzim pankreas mungkin diperlukan.[1] Dan kadang-kadang pembedahan dilakukan untuk mengeluarkan bahagian pankreas.[1]

Di peringkat global, pada tahun 2015 kira-kira 8.9 juta kes pankreatitis berlaku.[4] Ini mengakibatkan 132,700 kematian, meningkat daripada 83,000 kematian pada tahun 1990.[5][6] Pankreatitis akut berlaku pada kira-kira 30 setiap 100,000 orang setahun.[2] Kes baru pankreatitis kronik berkembang pada kira-kira 8 setiap 100,000 orang setahun dan kini menjejaskan kira-kira 50 setiap 100,000 orang di Amerika Syarikat.[7] Ia lebih biasa pada lelaki daripada wanita.[1] Pankreatitis kronik biasanya bermula antara umur 30 hingga 40 tahun semasa jarang berlaku pada kanak-kanak.[1] Pankreatitis akut mula-mula dijelaskan pada autopsi pada 1882 manakala pankreatitis kronik mula-mula digambarkan pada tahun 1946.[7]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p "Pancreatitis". niddk.nih.gov. August 16, 2012. Diarkibkan daripada yang asal pada 7 March 2015. Dicapai 1 March 2015. 
  2. ^ a b Lankisch, PG; Apte, M; Banks, PA (20 January 2015). "Acute pancreatitis". Lancet. 386 (9988): 85–96. doi:10.1016/S0140-6736(14)60649-8. PMID 25616312. 
  3. ^ a b Yadav, D; Lowenfels, AB (June 2013). "The epidemiology of pancreatitis and pancreatic cancer". Gastroenterology. 144 (6): 1252–61. doi:10.1053/j.gastro.2013.01.068. PMC 3662544Boleh dicapai secara percuma. PMID 23622135. 
  4. ^ a b GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1545–602. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMC 5055577Boleh dicapai secara percuma. PMID 27733282. 
  5. ^ a b GBD 2015 Mortality and Causes of Death, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–44. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903Boleh dicapai secara percuma. PMID 27733281. 
  6. ^ GBD 2013 Mortality and Causes of Death, Collaborators (17 December 2014). "Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 385 (9963): 117–71. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMC 4340604Boleh dicapai secara percuma. PMID 25530442. 
  7. ^ a b Muniraj, T; Aslanian, HR; Farrell, J; Jamidar, PA (December 2014). "Chronic pancreatitis, a comprehensive review and update. Part I: epidemiology, etiology, risk factors, genetics, pathophysiology, and clinical features". Disease-a-month : DM. 60 (12): 530–50. doi:10.1016/j.disamonth.2014.11.002. PMID 25510320. 

Pautan luar[sunting | sunting sumber]