Pergi ke kandungan

Kapur (geologi)

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
(Dilencongkan dari Zaman Batu Kapur)
Kapur
~145.0 – 66.0 Ma
Peta dunia sewaktu awal Tempoh Kapur, sekitar 105 Ma
Kronologi
Etimologi
Keformalan namaFormal
Maklumat kegunaan
Jasad cakerawalaBumi
Kegunaan tempatanGlobal (ICS)
Skala masa yang digunakanSkala Masa ICS
Takrifan
Unit kronologiTempoh
Unit stratigrafiSistem
Keformalan jangka masaFormal
Takrif sempadan bawahTidak ditakrifkan secara formal
Calon takrif sempadan bawah
Calon keratan GSSP sempadan bawahNone
Takrif sempadan atasLapisan yang kaya dengan iridium yang berhubungkait dengan impak meteorit besar dan peristiwa kepupusan Kapur-Paleogen yang berikutan
Sempadan atas GSSPKeratan El Kef, El Kef, Tunisia
36°09′13″N 8°38′55″E / 36.1537°N 8.6486°E / 36.1537; 8.6486
Tarikh ratifikasi sempadan atas GSSP1991

Kapur (disingkat K) adalah nama untuk satu tempoh atau sistem geologi yang berlangsung dari kira-kira 145 hingga 66 juta tahun dahulu (jtd). Ia merupakan tempoh ketiga dan terakhir Era Mesozoik, serta yang paling lama antara tiga tempoh tersebut. Dengan sekitar 79 juta tahun julat tempohnya, ia menjadi tempoh geologi terpanjang dari keseluruhan eon Fanerozoik. Nama tempoh ini mula diungkapkan pada 1822 dalam bahasa Perancis (Crétacé) oleh Jean Baptiste d'Omalius menggambarkan suatu lapisan strata kapur sering ditemuinya di lembangan Paris yang juga lazim serata rantau utara Perancis merangkumi Normandie dan Champagne[1] (yakni Terrain Crétacé yang mana crétacé diakar kata Latin creta, "kapur") difahamkan mula terbentuk pada separuh akhir tempoh tersebut.[2]

Tempoh Kapur ini merupakan tempoh dengan iklim yang agak panas, mengakibatkan paras laut eustatik tinggi yang mewujudkan banyak laut pedalaman yang cetek. Lautan-lautan tersebut dihuni dengan reptilia marin, amonit dan rudista yang kini telah pupus, manakala dinosaur pada ketika itu masih bermaharajarela di daratan. Dunia sebahagian besarnya bebas daripada litupan ais, walaupun terdapat beberapa bukti tentang tempoh pengglasieran yang singkat semasa separuh pertama yang lebih sejuk, dan hutan meluas ke kutub. Pada masa ini, kumpulan mamalia dan burung yang baharu telah muncul. Semasa Tempoh Kapur Awal, tumbuhan berbunga muncul dan mula mempelbagaikan spesiesnya dengan pantas, menjadi kumpulan tumbuhan dominan di seluruh Bumi menjelang akhir Tempoh Kapur, bertepatan dengan kemerosotan dan kepupusan kumpulan gimnosperma yang meluas sebelum ini.

Tempoh Kapur (bersama-sama dengan era Mesozoik) berakhir dengan peristiwa kepupusan Kapur-Paleogen, yang merupakan satu peristiwa kepupusan besar-besaran yang dahsyat dengan kematian pelbagai kumpulan haiwan, termasuk dinosaur bukan burung, pterosaurus, dan reptilia lautan yang besar. Kepupusan yang berlaku pada skala global ini dipercayai disebabkan oleh kesan asteroid besar yang membentuk kawah Chicxulub di Teluk Mexico. Penghujung Tempoh Kapur ini ditakrifkan oleh sempadan Kapur-Paleogen yang mendadak (sempadan K-Pg), yang merupakan tanda geologi yang dikaitkan dengan kepupusan besar-besaran yang terletak di antara Era Mesozoik dan Senozoik.

  1. ^ Blanc, Annie (2008). Guide de la géologie en France. Belin. m/s. 539. ISBN 2701126800.
  2. ^ d'Halloy d'Omalius, Jean-Baptiste Julien (1822). "Observations sur un essai de carte géologique de la France, des Pays-Bas, et des contrées voisines". Annales des Mines. 7: 353–76. « La troisième, qui correspond à ce qu'on a déjà appelé formation de la craie, sera désignée par le nom de terrain crétacé. »

Bibliografi

[sunting | sunting sumber]

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]