Kampung Kuala Balai

"Kuala Balai" dilencongkan ke sini. Untuk mukim, sila lihat Mukim Kuala Balai.

Kampung Kuala Balai کامڤوڠ كوالا بالاي
Kampung
Bot kayu karam sebahagiannya tenggelam di sepanjang Sungai Belait di Kampung Kuala Balai, bekas penempatan sungai di Brunei yang kini sebahagian besarnya terbiar.
Kampung Kuala Balai Peta yang menunjukkan Kampung Kuala Balai di Brunei
Koordinat (Kampung Kuala Balai): 4°27′18″U 114°19′17″T
Negara	Brunei
Daerah	Belait
Mukim	Kuala Balai
Keluasan
• Jumlah	6.935 km2 (2.678 batu persegi)
Zon waktu	UTC+8 (BNT)
Poskod	KD1132

Kampung Kuala Balai ialah sebuah kampung yang terletak di Mukim Kuala Balai, Daerah Belait, Brunei Darussalam. Kampung ini terletak di tebing Sungai Belait dan merupakan salah satu penempatan tertua di daerah tersebut.

Kampung ini terkenal dengan sejarahnya sebagai bekas pusat pentadbiran Daerah Belait dan mempunyai persekitaran yang tenang, dikelilingi oleh sungai dan hutan tropika. Penduduknya mengamalkan kehidupan luar bandar yang berkait rapat dengan sungai dan alam semula jadi.

Hari ini, Kampung Kuala Balai dikenali sebagai sebuah kampung yang mempunyai nilai sejarah dan warisan yang penting di Daerah Belait.

Geografi

Kampung Kuala Balai terletak di Mukim Kuala Balai, dalam Daerah Belait, Brunei Darussalam. Kampung ini berada di kawasan pedalaman Belait, di sepanjang tebing Sungai Belait, sungai terpanjang di Brunei yang menjadi laluan perhubungan utama bagi penduduk pada masa lalu.

Dari segi bentuk muka bumi, kawasan ini terdiri daripada:

• Tanah pamah sungai dan dataran banjir.
• Hutan hujan tropika yang tebal.
• Kawasan paya dan hutan rumbia di beberapa lokasi.
• Jaringan anak sungai yang bersambung dengan Sungai Belait.

Kampung Kuala Balai terletak kira-kira 20–30 kilometer ke hulu dari bandar Kuala Belait dan boleh dihubungkan melalui jalan raya serta laluan sungai. Persekitarannya yang tenang dan dikelilingi alam semula jadi menjadikannya antara kawasan luar bandar yang masih mengekalkan ciri-ciri landskap tradisional Belait.

Iklim kampung ini adalah iklim khatulistiwa tropika, dengan suhu yang panas dan lembap sepanjang tahun serta taburan hujan yang tinggi. Keadaan ini menyokong pertumbuhan hutan hujan yang subur dan kepelbagaian flora serta fauna di kawasan sekitarnya.

Secara keseluruhannya, geografi Kampung Kuala Balai dicirikan oleh kedudukannya di tebing Sungai Belait, persekitaran hutan tropika, dan landskap sungai pedalaman yang memainkan peranan penting dalam sejarah penempatan dan kehidupan masyarakat setempat.

Sejarah

Kampung Kuala Balai merupakan salah satu penempatan tertua di Daerah Belait dan mempunyai kedudukan penting dalam sejarah Brunei. Kampung ini dipercayai sebagai antara kawasan asal masyarakat Belait dan pernah menjadi pusat pentadbiran Daerah Belait pada awal abad ke-20.

Pada September 1907, Kuala Balai telah ditetapkan sebagai ibu pejabat Daerah Belait. Kedudukan ini dikekalkan sehingga 1929, ketika kegiatan penerokaan minyak berkembang pesat di kawasan pesisir Belait. Walau bagaimanapun, pembangunan ekonomi lebih tertumpu di Kuala Belait, yang mempunyai akses yang lebih baik kepada laut dan pengangkutan. Akibatnya, pusat pentadbiran daerah dipindahkan dari Kuala Balai ke Kuala Belait.

Pada masa lalu, penduduk Kuala Balai bergantung kepada sungai sebagai laluan utama pengangkutan. Aktiviti ekonomi tradisional termasuk penangkapan ikan, pertanian dan penghasilan ambulong (sagu) daripada pokok rumbia. Kampung ini pernah menjadi sebuah komuniti yang aktif dengan sekolah, kedai dan kemudahan asas yang dihubungkan melalui Sungai Belait.

Mulai pertengahan abad ke-20, ramai penduduk berpindah ke kawasan yang lebih maju seperti Kuala Belait, Seria dan Mumong untuk mendapatkan peluang pekerjaan, pendidikan dan kemudahan moden. Penghijrahan ini menyebabkan jumlah penduduk Kuala Balai berkurangan dengan ketara, dan beberapa kemudahan awam akhirnya ditutup.

Hari ini, Kampung Kuala Balai dikenali sebagai sebuah kampung bersejarah yang mencerminkan asal-usul masyarakat Belait serta perkembangan awal pentadbiran dan ekonomi Daerah Belait. Walaupun populasinya jauh lebih kecil berbanding dahulu, kampung ini masih mempunyai nilai warisan yang penting dalam sejarah Brunei.

Lihat juga

• Kampung Sungai Mendaram
• Tanjong Ranggas
• Sungai Damit