Liga Juara-Juara UEFA

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Liga Juara-Juara UEFA
UEFA Champions League
Logo Liga Juara-Juara UEFA.svg
Ditubuhkan1955; 65 tahun yang lalu (1955)
(dijenamakan semula pada 1992)
KawasanEropah (UEFA)
Jumlah pasukan32 (peringkat kumpulan)
79 (jumlah)
Layak kePiala Super UEFA
Piala Kelab Dunia FIFA
Perlawanan berkaitanLiga Europa UEFA (Tahap ke-2)
Liga Persidangan Europa UEFA (dirancang Tahap ke-3)
Juara semasaJerman Bayern Munich (gelaran ke-6)
Kelab paling berjayaSepanyol Real Madrid (13 gelaran)
Penyiar televisyenSenarai penyiar
Laman sesawangLaman web rasmi
Liga Juara-Juara UEFA 2020–21

Liga Juara-Juara UEFA (bahasa Inggeris: UEFA Champions League) merupakan satu kejohanan bola sepak bermusim (tahunan) anjuran Kesatuan Persatuan Bola Sepak Eropah membabitkan kelab-kelab terunggul yang ada di benua tersebut.

Pada awalnya, kejohanan ini dinamakan Piala Eropah sebelum musim 1992-93. Kemudiannya ditukar kepada Liga Juara-juara Eropah bermula tahun 1992.[1]

Kejohanan ini mempunyai tiga peringkat kelayakan untuk memasuki peringkat kumpulan. Biasanya pasukan-pasukan yang hebat memulakan perlawanan pada peringkat kumpulan yang melibatkan 32 pasukan. 16 pasukan yang layak daripada peringkat ini mara ke peringkat-peringkat kalah mati, sehinggalah perlawanan akhir di sebuah stadium yang ditentukan.

Format[sunting | sunting sumber]

Tatacara[sunting | sunting sumber]

Barisan pemain pasukan-pasukan yang bertanding turun padang dengan suatu muzik gubahan khas - ia merupakan hasil saduran Zadok the Priest,[2][3] suatu gita puja meraikan pemahkotaan Raja George II tahun 1727 digubah George Frideric Handel, oleh Tony Britten tahun 1992. Lagu tema ini turut diisyaratkan dalam siaran langsung perlawanan yang diadakan di televisyen.[4][5]

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Perlawanan ini dicetuskan Gabriel Hanot, editor akhbar sukan Perancis L'Équipe, berikutan sambutan tinggi terhadap laporan Kejohanan Juara-Juara Amerika Selatan (Campeonato Sudamericano de Campeones) 1948 dilakukan beliau di mana beliau mencadangkan suatu kejohanan seumpama ia di benua Eropah.[6] Hal ini turut didorong kemenangan Wolverhampton Wanderers menentang Budapest Honvéd FC 3–2 yang diberi jolokan "Juara Dunia" (Champions of the World) pada tahun 1950-an.[1]

Senarai perlawanan akhir[sunting | sunting sumber]

Kunci
dagger Perlawanan dimenangi semasa masa tambahan
* Perlawanan dimenangi dengan penalti
& Perlawanan dimenangi selepas ulangan
  • Lajur "Musim" merujuk kepada musim pertandingan itu diadakan, dan wikilink untuk artikel mengenai musim itu.
  • Wikilink "Keputusan" dalam titik lajur untuk artikel mengenai perlawanan terakhir musim tersebut.
Senarai akhir Piala Eropah dan Liga Juara-Juara UEFA
Musim Negara Juara Jaringan Naib Juara Negara Venue Kehadiran[7]
1955–56  Sepanyol Real Madrid 4–3 Stade de Reims  Perancis Parc des Princes, Paris 38,239
1956–57  Sepanyol Real Madrid 2–0 Fiorentina  Itali Stadium Bernabéu, Madrid 124,000
1957–58  Sepanyol Real Madrid 3–2dagger Milan  Itali Stadium Heysel, Brussels 67,000
1958–59  Sepanyol Real Madrid 2–0 Stade de Reims  Perancis Neckarstadion, Stuttgart 72,000
1959–60  Sepanyol Real Madrid 7–3 Eintracht Frankfurt  Jerman Barat Hampden Park, Glasgow 127,621
1960–61  Portugal Benfica 3–2 Barcelona  Sepanyol Stadium Wankdorf, Bern 26,732
1961–62  Portugal Benfica 5–3 Real Madrid  Sepanyol Stadium Olimpik, Amsterdam 61,257
1962–63  Itali Milan 2–1 Benfica  Portugal Stadium Wembley, London 45,715
1963–64  Itali Internazionale 3–1 Real Madrid  Sepanyol Stadium Prater, Vienna 71,333
1964–65  Itali Internazionale 1–0 Benfica  Portugal San Siro, Milan 89,000
1965–66  Sepanyol Real Madrid 2–1 Partizan  Yugoslavia Stadium Heysel, Brussels 46,745
1966–67  Scotland Celtic 2–1 Internazionale  Itali Estádio Nacional, Lisbon 45,000
1967–68  England Manchester United 4–1dagger Benfica  Portugal Stadium Wembley, London 92,225
1968–69  Itali Milan 4–1 Ajax  Belanda Stadium Bernabéu, Madrid 31,782
1969–70  Belanda Feyenoord 2–1dagger Celtic  Scotland San Siro, Milan 53,187
1970–71  Belanda Ajax 2–0 Panathinaikos  Yunani Stadium Wembley, London 83,179
1971–72  Belanda Ajax 2–0 Internazionale  Itali De Kuip, Rotterdam 61,354
1972–73  Belanda Ajax 1–0 Juventus  Itali Stadium Red Star, Belgrade 89,484
1973–74  Jerman Barat Bayern Munich 4–0&[a] Atlético Madrid  Sepanyol Stadium Heysel, Brussels 72,047
1974–75  Jerman Barat Bayern Munich 2–0 Leeds United  England Parc des Princes, Paris 48,374
1975–76  Jerman Barat Bayern Munich 1–0 Saint-Étienne  Perancis Hampden Park, Glasgow 54,864
1976–77  England Liverpool 3–1 Borussia Mönchengladbach  Jerman Barat Stadio Olimpico, Rom 52,078
1977–78  England Liverpool 1–0 Club Brugge  Belgium Stadium Wembley, London 92,500
1978–79  England Nottingham Forest 1–0 Malmö FF  Sweden Olympiastadion, Munich 57,500
1979–80  England Nottingham Forest 1–0 Hamburg  Jerman Barat Stadium Bernabéu, Madrid 51,000
1980–81  England Liverpool 1–0 Real Madrid  Sepanyol Parc des Princes, Paris 48,360
1981–82  England Aston Villa 1–0 Bayern Munich  Jerman Barat De Kuip, Rotterdam 46,000
1982–83  Jerman Barat Hamburg 1–0 Juventus  Itali Stadium Olimpik, Athens 73,500
1983–84  England Liverpool 1–1*[b] Roma  Itali Stadio Olimpico, Rom 69,693
1984–85  Itali Juventus 1–0 Liverpool  England Stadium Heysel, Brussels 58,000
1985–86  Romania Steaua București 0–0*[c] Barcelona  Sepanyol Estadio Pizjuán, Seville 70,000
1986–87  Portugal Porto 2–1 Bayern Munich  Jerman Barat Stadium Prater, Vienna 57,500
1987–88  Belanda PSV Eindhoven 0–0*[d] Benfica  Portugal Neckarstadion, Stuttgart 68,000
1988–89  Itali Milan 4–0 Steaua București  Romania Camp Nou, Barcelona 97,000
1989–90  Itali Milan 1–0 Benfica  Portugal Stadium Prater, Vienna 57,558
1990–91  Yugoslavia Red Star Belgrade 0–0*[e] Marseille  Perancis Stadio San Nicola, Bari 56,000
1991–92  Sepanyol Barcelona 1–0dagger Sampdoria  Itali Stadium Wembley, London 70,827
1992–93  Perancis Marseille 1–0 Milan  Itali Olympiastadion, Munich 64,400
1993–94  Itali Milan 4–0 Barcelona  Sepanyol Stadium Olimpik, Athens 70,000
1994–95  Belanda Ajax 1–0 Milan  Itali Ernst-Happel-Stadion, Vienna 49,730
1995–96  Itali Juventus 1–1*[f] Ajax  Belanda Stadio Olimpico, Rome 70,000
1996–97  Jerman Borussia Dortmund 3–1 Juventus  Itali Olympiastadion, Munich 59,000
1997–98  Sepanyol Real Madrid 1–0 Juventus  Itali Amsterdam Arena, Amsterdam 48,500
1998–99  England Manchester United 2–1 Bayern Munich  Jerman Camp Nou, Barcelona 90,245
1999–2000  Sepanyol Real Madrid 3–0 Valencia  Sepanyol Stade de France, Saint-Denis 80,000
2000–01  Jerman Bayern Munich 1–1*[g] Valencia  Sepanyol San Siro, Milan 71,500
2001–02  Sepanyol Real Madrid 2–1 Bayer Leverkusen  Jerman Hampden Park, Glasgow 50,499
2002–03  Itali Milan 0–0*[h] Juventus  Itali Old Trafford, Manchester 62,315
2003–04  Portugal Porto 3–0 AS Monaco  Perancis Arena AufSchalke, Gelsenkirchen 53,053
2004–05  England Liverpool 3–3*[i] Milan  Itali Stadium Olimpik Atatürk, Istanbul 69,000
2005–06  Sepanyol Barcelona 2–1 Arsenal  England Stade de France, Saint-Denis 79,610
2006–07  Itali Milan 2–1 Liverpool  England Stadium Olimpik, Athens 63,000
2007–08  England Manchester United 1–1*[j] Chelsea  England Stadium Luzhniki, Moscow 67,310
2008–09  Sepanyol Barcelona 2–0 Manchester United  England Stadio Olimpico, Rome 62,467
2009–10  Itali Internazionale 2–0 Bayern Munich  Jerman Stadium Bernabéu, Madrid 73,490
2010–11  Sepanyol Barcelona 3–1 Manchester United  England Stadium Wembley, London 87,695
2011–12  England Chelsea 1–1*[k] Bayern Munich  Jerman Allianz Arena, Munich 62,500
2012–13  Jerman Bayern Munich 2–1 Borussia Dortmund  Jerman Stadium Wembley, London 86,298
2013–14  Sepanyol Real Madrid 4–1dagger Atlético Madrid  Sepanyol Estádio da Luz, Lisbon 60,976
2014–15  Sepanyol Barcelona 3–1 Juventus  Itali Olympiastadion, Berlin 70,442
2015–16  Sepanyol Real Madrid 1–1*[l] Atlético Madrid  Sepanyol San Siro, Milan 71,942
2016–17  Sepanyol Real Madrid 4–1 Juventus  Itali Stadium Millennium, Cardiff 65,842
2017–18  Sepanyol Real Madrid 3–1 Liverpool  England Stadium NSC Olimpiyskiy, Kiev 61,561
2018–19  England Liverpool 2–0 Tottenham Hotspur  England Stadium Metropolitano, Madrid 63,272
2019–20  Jerman Bayern Munich 1–0 Paris Saint-Germain  Perancis Estádio da Luz, Lisbon 0[m]
2020–21 v Stadium Olimpik Atatürk, Istanbul

Prestasi[sunting | sunting sumber]

Oleh kelab[sunting | sunting sumber]

Sebanyak 22 kelab telah memenangi kejohanan itu sejak awal tahun 1955, dengan Real Madrid menjadi satu-satunya pasukan yang memenangi tiga belas kali, termasuk lima yang pertama. Hanya dua kelab lain yang mencapai pusingan akhir sepuluh kali atau lebih: Milan dan Bayern Munich. Sebanyak 12 kelab telah memenangi kejohanan berkali-kali: tiga kelab yang disebutkan sebelumnya, bersama dengan Liverpool, Ajax, Barcelona, Inter Milan, Manchester United, Benfica, Nottingham Forest, Juventus, dan Porto. Sebanyak 19 kelab telah mara ke perlawanan akhir tanpa berjaya memenangi kejohanan ini.

Kelab dari sepuluh negara telah menyediakan pemenang kejohanan. Kelab Sepanyol telah menjadi yang paling berjaya, memenangi sebanyak 18 kali. England berada di tempat kedua dengan 13 dan Itali di tempat ketiga dengan 12 kali, sementara pemenang berkali-kali yang lain adalah Jerman dengan lapan kali, Belanda dengan enam kali, dan Portugal dengan empat kali. Negara-negara lain yang menyediakan pemenang kejohanan sekali adalah Scotland, Romania, Yugoslavia, dan Perancis. Yunani, Belgium dan Sweden semuanya telah menyediakan peserta yang kalah.

Prestasi Liga Juara-Juara UEFA mengikut kelab
Kelab Juara Naib Juara Musim Juara Musim Naib Juara
Sepanyol Real Madrid 13 3 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002, 2014, 2016, 2017, 2018 1962, 1964, 1981
Itali Milan 7 4 1963, 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007 1958, 1993, 1995, 2005
Jerman Bayern Munich 6 5 1974, 1975, 1976, 2001, 2013, 2020 1982, 1987, 1999, 2010, 2012
England Liverpool 6 3 1977, 1978, 1981, 1984, 2005, 2019 1985, 2007, 2018
Sepanyol Barcelona 5 3 1992, 2006, 2009, 2011, 2015 1961, 1986, 1994
Belanda Ajax 4 2 1971, 1972, 1973, 1995 1969, 1996
Itali Inter Milan 3 2 1964, 1965, 2010 1967, 1972
England Manchester United 3 2 1968, 1999, 2008 2009, 2011
Itali Juventus 2 7 1985, 1996 1973, 1983, 1997, 1998, 2003, 2015, 2017
Portugal Benfica 2 5 1961, 1962 1963, 1965, 1968, 1988, 1990
England Nottingham Forest 2 0 1979, 1980
Portugal Porto 2 0 1987, 2004
Scotland Celtic 1 1 1967 1970
Jerman Hamburger SV 1 1 1983 1980
Romania Steaua București 1 1 1986 1989
Perancis Marseille 1 1 1993 1991
Jerman Borussia Dortmund 1 1 1997 2013
England Chelsea 1 1 2012 2008
Belanda Feyenoord 1 0 1970
England Aston Villa 1 0 1982
Belanda PSV Eindhoven 1 0 1988
Serbia Red Star Belgrade 1 0 1991
Sepanyol Atlético Madrid 0 3 1974, 2014, 2016
Perancis Reims 0 2 1956, 1959
Sepanyol Valencia 0 2 2000, 2001
Itali Fiorentina 0 1 1957
Jerman Eintracht Frankfurt 0 1 1960
Serbia Partizan 0 1 1966
Yunani Panathinaikos 0 1 1971
England Leeds United 0 1 1975
Perancis Saint-Étienne 0 1 1976
Jerman Borussia Mönchengladbach 0 1 1977
Belgium Club Brugge 0 1 1978
Sweden Malmö FF 0 1 1979
Itali Roma 0 1 1984
Itali Sampdoria 0 1 1992
Jerman Bayer Leverkusen 0 1 2002
Perancis Monaco 0 1 2004
England Arsenal 0 1 2006
England Tottenham Hotspur 0 1 2019
Perancis Paris Saint-Germain 0 1 2020

Oleh kelab dari negara[sunting | sunting sumber]

Negara Juara Naib Juara Juara kelab Naib Juara kelab
 Sepanyol 18 11 Real Madrid (18)
Barcelona (5)
Atlético Madrid (3)
Barcelona (3)
Real Madrid (3)
Valencia (2)
 England 13 9 Liverpool (6)
Manchester United (3)
Nottingham Forest (2)
Aston Villa (1)
Chelsea (1)
Liverpool (3)
Manchester United (2)
Arsenal (1)
Chelsea (1)
Leeds United (1)
Tottenham Hotspur (1)
 Itali 12 16 Milan (7)
Inter Milan (3)
Juventus (2)
Juventus (7)
Milan (4)
Inter Milan (2)
Fiorentina (1)
Roma (1)
Sampdoria (1)
 Jerman 8 10 Bayern Munich (6)
Hamburg (1)
Borussia Dortmund (1)
Bayern Munich (5)
Bayer Leverkusen (1)
Borussia Dortmund (1)
Borussia Mönchengladbach (1)
Eintracht Frankfurt (1)
Hamburg (1)
 Belanda 6 2 Ajax (4)
Feyenoord (1)
PSV Eindhoven (1)
Ajax (2)
 Portugal 4 5 Benfica (2)
Porto (2)
Benfica (5)
 Perancis 1 6 Marseille (1) Reims (2)
Monaco (1)
Marseille (1)
Saint-Étienne (1)
Paris Saint-Germain (1)
 Serbia 1 1 Red Star Belgrade (1) Partizan (1)
 Romania 1 1 Steaua București (1) Steaua București (1)
 Scotland 1 1 Celtic (1) Celtic (1)
 Yunani 0 1 &
Panathinaikos (1)
 Belgium 0 1 &
Club Brugge (1)
 Sweden 0 1 &
Malmö FF (1)

Kedudukan 25 teratas Juara Piala Kelab Eropah dan Liga Juara-Juara Eropah sepanjang masa[sunting | sunting sumber]

Sehingga 28 Oktober 2020[21]
Ked Kelab Tahun P M S K JG GB PG Mt J PA SA SU
1 Sepanyol Real Madrid 51 441 262 77 102 977 485 +492 601 13 16 29 35
2 Jerman Bayern Munich 37 354 208 72 74 730 351 +379 488 6 11 20 30
3 Sepanyol Barcelona 31 321 190 73 58 642 313 +329 453 5 8 17 24
4 England Manchester United 29 281 156 66 59 513 265 +248 378 3 5 12 19
5 Itali Juventus 35 281 142 69 70 443 272 +171 353 2 9 12 19
6 Itali Milan 28 249 125 64 60 416 231 +185 314 7 11 13 17
7 England Liverpool 25 219 123 47 49 411 196 +215 293 6 9 11 15
8 Portugal Benfica 40 259 114 59 86 417 301 +116 287 2 7 8 18
9 Portugal Porto 35 247 111 57 79 367 279 +88 279 2 2 3 10
10 Belanda Ajax 37 229 102 63 64 358 254 +104 267 4 6 9 13
11 Ukraine Dynamo Kyiv 37 238 100 53 85 342 288 +54 253 0 0 3 9
12 England Arsenal 21 201 101 43 57 332 218 +114 245 0 1 2 7
13 Scotland Celtic 35 214 101 36 77 331 252 +79 238 1 2 4 7
14 Itali Inter Milan 22 180 86 49 45 257 179 +78 221 3 5 8 12
15 England Chelsea 17 170 84 49 37 290 158 +132 217 1 2 7 9
16 Belgium Anderlecht 34 200 70 44 86 282 320 –38 184 0 0 2 9
17 Sepanyol Atlético Madrid 16 138 71 34 33 208 128 +80 176 0 3 6 10
18 Jerman Borussia Dortmund 19 148 71 28 49 250 186 +64 170 1 2 4 8
19 Belanda PSV Eindhoven 28 177 64 41 72 231 224 +7 169 1 1 3 8
20 Perancis Lyon 18 148 65 37 46 232 178 +54 168 0 0 2 5
21 Serbia Red Star Belgrade 26 143 67 31 45 260 194 +66 165 1 1 4 9
22 Scotland Rangers 30 161 62 40 59 232 218 +14 164 0 0 2 6
23 Yunani Olympiacos 33 176 64 33 79 215 267 –52 161 0 0 0 1
24 Turki Galatasaray 26 175 57 43 75 213 272 –59 157 0 0 1 6
25 Perancis Paris Saint-Germain 14 117 64 22 31 233 132 +101 150 0 1 2 6

Oleh negara[sunting | sunting sumber]

Pasukan dari tiga belas negara telah ke perlawanan akhir Liga Juara-Juara, dan sepuluh dari mereka telah memenangi kejohanan ini. Sejak musim 1995–96, selain kemenangan Porto pada 2003–04, pemenangnya berasal hanya dari satu dari empat negara - Sepanyol (11), England (5), Jerman (4) dan Itali (4) - dan selain Monaco pada 2003–04 dan Paris Saint-Germain pada 2019–2020, naib juara semuanya berasal dari empat negara yang sama.

Persembahan di perlawanan akhir mengikut negara
Negara Gelaran Naib Juara Jumlah
 Sepanyol 18 11 29
 England 13 9 22
 Itali 12 16 28
 Jerman[n] 8 10 18
 Belanda 6 2 8
 Portugal 4 5 9
 Perancis 1 6 7
 Romania 1 1 2
 Scotland 1 1 2
 Yugoslavia[o] 1 1 2
 Belgium 0 1 1
 Yunani 0 1 1
 Sweden 0 1 1


Nota[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Perlawanan Akhir pertama, yang dimainkan dua hari sebelumnya, berakhir 1–1 selepas masa tambahan.[8]
  2. ^ Keputusan 1–1 selepas 90 minit dan masa tambahan Liverpool memenangi sepakan penalti 4–2.[9]
  3. ^ Keputusan 0–0 selepas 90 minit dan masa tambahan. Steaua București memenangi sepakan penalti 2–0.[10]
  4. ^ Keputusan 0–0 selepas 90 minit dan masa tambahan. PSV Eindhoven memenangi sepakan penalti 6–5.[11]
  5. ^ Keputusan 0–0 selepas 90 minit dan masa tambahan. Red Star Belgrade memenangi sepakan penalti 5–3.[12]
  6. ^ Keputusan 1–1 selepas 90 minit dan masa tambahan Juventus memenangi sepakan penalti 4–2.[13]
  7. ^ Keputusan 1–1 selepas 90 minit dan masa tambahan Bayern Munich memenangi sepakan penalti 5–4.[14]
  8. ^ Keputusan 0–0 selepas 90 minit dan masa tambahan. A.C. Milan memenangi sepakan penalti 3–2.[15]
  9. ^ Keputusan adalah 3–4 setelah 90 minit dan masa tambahan. Liverpool memenangi sepakan penalti 3–2.[16]
  10. ^ Keputusan 1–1 selepas 90 minit dan masa tambahan Manchester United memenangi sepakan penalti 6–5.[17]
  11. ^ Keputusan 1–1 selepas 90 minit dan masa tambahan Chelsea memenangi sepakan penalti 4–3.[18]
  12. ^ Keputusan 1–1 selepas 90 minit dan masa tambahan Real Madrid memenangi sepakan penalti 5–3.[19]
  13. ^ Perlawanan akhir 2020 dimainkan di belakang pintu tertutup kerana pandemik COVID-19 di Eropah.[20]
  14. ^ Termasuk kelab yang mewakili Jerman Barat. Tiada kelab yang mewakili Jerman Timur muncul di perlawanan akhir.
  15. ^ Kedua-dua penampilan terakhir Yugoslavia dilakukan oleh kelab dari SR Serbia

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b "Football's premier club competition". UEFA. 31 January 2010. Dicapai pada 23 May 2010.
  2. ^ “UEFA Champions League anthem”. UEFA.com. Retrieved March 6, 2011
  3. ^ "Media, democracy and European culture". p. 129. Intellect Books, 2009. Retrieved March 6, 2011
  4. ^ Borden, Sam (23 May 2013). "European Soccer's Biggest Star May Be a Song". The New York Times.
  5. ^ "From Handel to Hala Madrid: music of champions". UEFA. Dicapai pada 16 August 2017.
  6. ^ "Primeira Libertadores – História (Globo Esporte 09/02/20.l.08)". Youtube.com. Dicapai pada 14 August 2010.
  7. ^ "UEFA Champions League – Statistics Handbook 2012/13" (PDF). UEFA.com. Union of European Football Associations. m/s. 141. Dicapai pada 22 September 2013.
  8. ^ "1973/74 Season". UEFA. 15 May 1974. Dicapai pada 13 May 2020.
  9. ^ "1983/84: Kennedy spot on for Liverpool". UEFA. 30 May 1984. Dicapai pada 28 February 2012.
  10. ^ "1985/86: Steaua stun Barcelona". UEFA. 7 May 1986. Dicapai pada 13 May 2020.
  11. ^ "1987/88: PSV prosper from Oranje boom". UEFA. 25 May 1988. Dicapai pada 28 February 2012.
  12. ^ "1990/91: Crvena Zvezda spot on". UEFA. 29 May 1991. Dicapai pada 28 February 2012.
  13. ^ "1995/96: Juve hold their nerve". UEFA. 22 May 1996. Dicapai pada 28 February 2012.
  14. ^ "2000/01: Kahn saves day for Bayern". UEFA. 23 May 2001. Dicapai pada 28 February 2012.
  15. ^ "2002/03: Shevchenko spot on for Milan". UEFA. 28 May 2003. Dicapai pada 28 February 2012.
  16. ^ "2004/05: Liverpool belief defies Milan". UEFA. 25 May 2005. Dicapai pada 28 February 2012.
  17. ^ "2007/08: Fate favours triumphant United". UEFA. 21 May 2008. Dicapai pada 28 February 2012.
  18. ^ "Shoot-out win ends Chelsea's long wait for glory". UEFA. 19 May 2012. Dicapai pada 19 May 2012.
  19. ^ "Spot-on Real Madrid defeat Atlético in final again". UEFA. 28 May 2016. Dicapai pada 29 May 2016.
  20. ^ "Venues for Round of 16 matches confirmed". UEFA.com. Union of European Football Associations. 9 July 2020. Dicapai pada 10 July 2020.
  21. ^ "All-time records 1955–2017" (PDF). UEFA. 14 March 2018. Dicapai pada 4 April 2018.

Pautan luar[sunting | sunting sumber]