Pergi ke kandungan

Ali Khamenei

Sunting pautan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
(Dilencongkan daripada Ayatollah Ali Khamenei)
Ali Khamenei
علی خامنه‌ای
Foto Khamenei, 86, semasa perjumpaan dengan keluarga syuhada pada 3 Januari 2026.
Khamenei pada Januari 2026
Pemimpin Agung Iran
Dalam jawatan
4 Jun 1989[a] – 28 Februari 2026
Presiden
Lihat senarai
Didahului olehRuhollah Khomeini
Digantikan olehkosong
(Dipimpin oleh Dewan Kepemimpinan Sementara)
Presiden Iran
Dalam jawatan
9 Oktober 1981 – 16 Ogos 1989
Pemimpin Agung
  • Ruhollah Khomeini
  • Dirinya
Perdana MenteriMir-Hossein Mousavi
Didahului olehMohammad-Ali Rajai
Digantikan olehAkbar Hashemi Rafsanjani
Jawatan lain dipegang
Pengerusi Majlis Kearifan Faedah pertama
Dalam jawatan
7 Februari 1988 – 4 Jun 1989
Dilantik olehRuhollah Khomeini
Didahului olehJawatan ditubuhkan
Digantikan olehAkbar Hashemi Rafsanjani
Ahli Perhimpunan Pakar
Dalam jawatan
15 Ogos 1983 – 4 Jun 1989
Kawasan pilihan rayaWilayah Tehran
Majoriti2,800,353 (87.8%)[1]
Ahli Majlis Syura Islam
Dalam jawatan
28 Mei 1980 – 13 Oktober 1981
Kawasan pilihan rayaTehran, Rey dan Shemiranat
Majoriti1,405,976 (65.8%)[2]
Imam Solat Jumaat Tehran
Dalam jawatan
14 Januari 1980 – 28 Februari 2026
Dilantik olehRuhollah Khomeini
Imam Sementara
Lihat senarai
Didahului olehHussein-Ali Montazeri
Maklumat peribadi
Lahir
Ali Hosseini Khamenei

(1939-04-19)19 April 1939
Mashhad, Khorasan, Iran
Meninggal dunia28 Februari 2026
Parti politik
PasanganMansoureh Khojasteh Bagherzadeh (k. 1964)
Anak6, termasuk Mostafa, Mojtaba, dan Masoud
Ibu bapa
Saudara
Pendidikan
TandatanganTandatangan
Laman webenglish.khamenei.ir
Perkhidmatan tentera
Cabang/khidmat
Tahun khidmat1979–1989[b]
Pangkalan Angkatan Bersenjata Republik Islam Iran
Perang/Pertempuran
Peribadi
AgamaIslam
Mazhab akidahSyiah Imam Dua Belas
Mazhab fikahJa'fari
AkidahUsuli
Kecenderungan utamaUsul al-Fiqh, Tafsir[4]
Buah fikir pentingFatwa menentang senjata nuklear
Pemimpin Islam
Guru

Sayyed Ali Hosseini Khamenei[c] (19 April 1939 – 28 Februari 2026) ialah ulama Syiah dan ahli politik Iran yang berkhidmat sebagai pemimpin agung Iran yang kedua dari 1989 hingga pembunuhannya pada 2026. Khamenei sebelum ini berkhidmat sebagai presiden Iran dari 1981 hingga 1989. Tempohnya sebagai pemimmpin agung panjangnya 36 tahun, menjadikannya ketua negara paling lama berkhidmat di Timur Tengah pada masa kematiannya dan pemimpin Iran paling lama berkhidmat sejak Syah Mohammad Reza Pahlavi.

Khamenei memasuki seminari selepas menamatkan pendidikan asasnya. Beliau meneruskan pendidikan klasiknya sehingga tahun kedua sekolah menengah. Beliau mendapat pendidikan seminari di seminari Masyhad, Najaf dan Qom. Semasa remaja, Khamenei berkenalan dengan Navvab Safavi, pengasas dan pemimpin komuniti Fedaiyan Islam. Menurutnya, Navvab Safavi mencipta cetusan pertama motivasi revolusi Islam dalam dirinya. Pada tahun 1336, beliau bertemu dengan Sayyid Ruhollah Khomeini.[5] Bertemu dan bertemu Khomeini menguatkan semangat revolusioner Khamenei. Selaras dengan matlamat gerakan Khomeini, beliau meneruskan kegiatannya menentang kerajaan Pahlavi, dan semasa perjuangan ini kerajaan Pahlavi menangkapnya enam kali. Pada tahun 1977, gendarmerie mengasingkannya ke Iransyahr selama tiga tahun, apabila dia kembali ke Tehran pada tahun 1978, pada kemuncak protes popular. Selepas Revolusi Iran 1978, Khamenei menjadi ahli Majlis Revolusi, Imam Solat Jumaat Tehran, dan Timbalan Menteri Pertahanan. Selepas itu, beliau menjadi wakil Tehran dalam Majlis Perundingan Islam selama satu penggal dan Presiden Iran selama dua penggal. Selepas kematian Ruhollah Khomeini pada tahun 1989, Perhimpunan Pakar memilih beliau sebagai pemimpin kedua Iran. Sejak 1373, beliau telah diumumkan sebagai salah seorang Marja Syiah yang diterima oleh komuniti guru seminari Qom.

Majalah Forbes meletakkan Khamenei di tempat ke-18 dalam senarai orang paling berkuasa di dunia pada tahun 2015.[6]

Khamenei juga dianggap oleh semua rakyat Iran sebagai musuh ketat rakyat Iran dan dalang di sebalik keganasan antarabangsa dan penjenayah terhadap kemanusiaan.

Pada 28 Februari 2026, Khamenei dibunuh dalam serangan udara semasa Serangan Israel–Amerika Syarikat terhadap Iran 2026.[7]

Kehidupan awal dan jawatan ulama

[sunting | sunting sumber]

Ayatollah Ali Khameini merupakan keturunan Azerbaijan[8] yang menetap di Mashhad,[9] dan mula mendalami ilmu agama sebelum tamat pendidikan asas di Iran. Beliau merupakan putera kedua daripada lapan adik beradik. Adik lelakinya Hadi Khameini merupakan seorang penyunting surat khabar dan juga seorang ulama.[10]

Beliau menghadiri kelas agama "Sat'h" dan "Kharej" di hawza, Mashhad dibawah pimpinan Haji Sheikh Hashem Qazvini dan Ayatollah Milani. Pada tahun 1958, Ayatollah Ali Khameini berpindah ke Qom dan mula menghadiri kelas Ayatollah Husian Borujerdi dan Ayatollah Ruhollah Khomeini dan mula menglibatkan diri dalam politik pada tahun 1963 yang menyebabkan beliau ditangkap di Birjand, selatan wilayah Khorasan. Selepas dibebaskan, beliau mula mengajar di sekolah agama di Mashhad.

Ketika dilantik menjadi pemimpin agung Iran, beliau belum lagi mendapat pangkat marja, sebuah pangkat untuk ulama Shia yang membolehkan ulama itu mengeluarkan fatwa.[11] Memandangkan perlembagaan Iran tidak membenarkan ulama bukan marja menjadi pemimpin agung, maka, perlantikan beliau hanyalah untuk sementara. Selepas kewafatan Ayatollah Mohammad Ali Araki, Persatuan Pendidik Seminari Qom mengisytiharkan Ayatollah Ali Khameini sebagai marja baru.

Polisi dalam negara

[sunting | sunting sumber]

Ayatollah Ali Khameni menolong memajukan penyelidikan dan pembangunan sains dan teknologi. Beliau merupakan antara ulama yang terawal membenarkan penyelidikan sel tunjang dan juga klon terapeutik.[12] Pada tahun 2004, beliau berkata bahawa pembangunan sesebuah negara bergantung kepada pelaburan negara itu dalam bidang sains dan teknologi. Selain itu, beberapa cendekiawan dan saintis diarahkan untuk membantu bakat-bakat baru dalam bidang sains bagi memastikan Iran terus maju dalam sains.[13]

Pada tahun 2007 pula, pemimpin agung ini mengarahkan agar badan-badan kerajaan diswastakan yang dimana tindakan ini bertentangan dengan perkara 44 perlembagaan Iran. Ayatollah Ali juga mencadangkan agar hak pemilikan haruslah dilindungi mahkamah bagi memastikan keselamatan dan menggalakkan pelaburan.[14]

Pembunuhan

[sunting | sunting sumber]
Rencana utama: Pembunuhan Ali Khamenei

Pada 28 Februari 2026, satu siri serangan peluru berpandu AS dan Israel berskala besar telah dijalankan terhadap sasaran di Iran.[15] Kemudian pada hari itu, Reuters menerbitkan laporan seorang pegawai Israel yang tidak dinamakan yang mendakwa mayat Khamenei telah ditemui.[16] TV kerajaan Iran pada 1 Mac 2026 mengesahkan kematian Khamenei sekitar jam 5 pagi Waktu Piawai Iran.[d][18][17][19] Khamenei dilaporkan telah dibunuh ketika berada di pejabatnya.[20][21] Pada 2 Mac 2026, disahkan isteri Khamenei, Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh meninggal dunia 2 hari kemudian akibat kecederaan yang dialaminya dalam serangan itu.[22][23] Menurut Agensi Berita Fars, beliau akan dikebumikan di Mashhad, bandar tempat kelahirannya dan tempat kematian bapanya.[24]

Nota

[sunting | sunting sumber]
  1. ^ Pemangku: 4 Jun – 6 Ogos 1989
  2. ^ Sebagai Pemimpin Tertinggi, beliau kekal aktif sebagai Panglima Tertinggi Angkatan Tentera Republik Islam Iran
  3. ^ Parsi: سید علی حسینی خامنه‌ای, rumi: Seyyed Ali Hoseyni Xāmene'i, disebut [ʔæˈliː hosejˈniː xɒːmeneˈʔiː] ⓘ.
  4. ^ Agensi berita Fars melaporkan kematian anak perempuannya, menantu lelaki, menantu perempuan dan cucunya selepas serangan itu [17]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ^ "چه کسی در نخستین انتخابات خبرگان اول شد؟ +جدول ("Who came first in the first election of the Experts?" )". mashreghnews.ir. 7 January 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 October 2017.
  2. ^ "Parliament members" (dalam bahasa Parsi). Iranian Majlis. Diarkibkan daripada yang asal pada 7 July 2014. Dicapai pada 28 October 2014.
  3. ^ Raee, Sajjad (Winter 2008). Ardestani, Hussein (penyunting). نقش آیت‌الله خامنه‌ای در دفاع مقدس: سال اول جنگ [Ayatollah Khamanei's Role in the Sacred Defense - During the First Year] (PDF). Negin-e Iran - Quarterly for Studies of Iran–Iraq War (dalam bahasa Parsi). 7 (26): 9–24. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 28 April 2016. Dicapai pada 15 January 2018.
  4. ^ a b Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama cgie
  5. ^ "نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌ الله‌العظمی سید علی حسینی خامنه‌ای :: Leader.ir". web.archive.org. 2017-02-11. Diarkibkan daripada yang asal pada 2017-02-11. Dicapai pada 2021-12-27.CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  6. ^ "The World's Most Powerful People". Forbes (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2021-12-27.
  7. ^ "Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says". BBC News (dalam bahasa Inggeris). 2026-03-01. Dicapai pada 2026-03-01.
  8. ^ http://www.irinnews.org/report.asp?ReportID=53543
    http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/HF08Ak02.html Diarkibkan 2011-08-28 di Wayback Machine
    http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/FI28Ak01.html Diarkibkan 2005-04-23 di Library of Congress Web Archives
  9. ^ Eternal Iran, Patrick Clawson, 2005, ISBN 1-4039-6276-6, p.5.
  10. ^ Robin Wright, The Last Great Revolution: Turmoil and Transformation in Iran, Alfred A. Knopf, 2000
  11. ^ [1]
  12. ^ [2]
    Science over ethics? Channel 4, 8 Mar 2006
  13. ^ "salinan arkib". Diarkibkan daripada yang asal pada 2007-09-27. Dicapai pada 2007-05-22.
  14. ^ [3]
    [4]
    [5] Diarkibkan 2007-03-08 di Wayback Machine
  15. ^ Sanya Burgess; Molly Blackall (1 March 2026). "How Trump and Israel's killing of Khamenei played out - hour by hour". The i Paper (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2 March 2026.
  16. ^ Stewart, Phil; Hafezi, Parisa; Rose, Emily; Mills, Andrew (28 February 2026). "Iranian leader Khamenei killed in strikes, Israel says". Reuters: Yahoo. Dicapai pada 28 February 2026 – melalui www.reuters.com/business/aerospace-defense/israel-us-launch-strikes-iran-2026-02-28/.
  17. ^ a b Jon Gambrell; Melanie Lidman; Josh Boak; Eric Tucker (28 February 2026). "Iranian state media say country's supreme leader is dead". AP News (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 1 March 2026. Citing unidentified sources, the semiofficial Fars news agency, believed to be close to the Revolutionary Guard, reported that several relatives of Khamenei were also killed, including a daughter, son-in-law, daughter-in-law and grandchild.
  18. ^ "Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says". BBC (dalam bahasa Inggeris). 28 February 2026. Dicapai pada 28 February 2026.
  19. ^ "Ayatollah Khamenei Death: Official Confirmation". Islamic Info Center (dalam bahasa Inggeris). 1 March 2026. Dicapai pada 1 March 2026.
  20. ^ Smith, Benedict (March 1, 2026). "How the US pulled off the assassination of the century". The Telegraph. Dicapai pada March 4, 2026.
  21. ^ Keane, Isabel (March 1, 2026). "Months of CIA tracking and a rare window of opportunity: How the assassination of Ayatollah Khamenei unfolded". The Independent. Dicapai pada March 4, 2026.
  22. ^ Ben Ari, Lior (2026-03-02). "Reports in Iran: Khamenei's wife dies from her wounds". Ynetglobal (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-03-04.
  23. ^ Suter, Tara (2 March 2026). "Khamenei's wife dies from injuries sustained in US, Israeli attack: State media". The Hill. Dicapai pada 2 March 2026.
  24. ^ Brian Osgood; Virginia Pietromarchi; Mariamne Everett (3 March 2026). "Fire contained at US consulate in Dubai after Iranian drone incident". Al Jazeera.

Bibliografi

[sunting | sunting sumber]

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Ketahui lebih lanjut tentang Ali Khamenei di Wikipedia:
d: Maklumat dari Wikidata
Imej dan media dari Commons
Berita dari Wikiberita
Petikan dari Wikipetikan
Teks sumber dari Wikisumber

Rasmi

[sunting | sunting sumber]

Foto

[sunting | sunting sumber]

Media

[sunting | sunting sumber]

Video

[sunting | sunting sumber]
Jawatan politik
Pejabat baharu Timbalan Menteri Pertahanan Kebangsaan untuk Hal Ehwal Revolusi
1979–1980 		Jawatan ditubuhkan
Didahului oleh
Mohammad-Ali Rajai 		Presiden Iran
1981–1989 		Diikuti oleh:
Akbar Hashemi Rafsanjani
Pejabat baharu Pengerusi Majlis Kearifan Faedah
1988–1989
Didahului oleh
Ruhollah Khomeini 		Pemimpin Agung Iran
1989–2026 		Diikuti oleh:
Kosong
Pegawai tentera
Didahului oleh
Ruhollah Khomeini 		Panglima Tertinggi Angkatan Tentera Iran
1989–2026 		Diikuti oleh:
Kosong
Didahului oleh
Fereydoun Kian 		Penyelia Kor Pengawal Revolusi Islam
1979–1980 		Diikuti oleh:
Abbas Duzduzani
Jawatan parti politik
Didahului oleh
Mohammad-Javad Bahonar 		Setiausaha Agung Parti Republikan Islam
1981–1987 		Parti bubar
Didahului oleh
Mohammad-Ali Rajai 		Calon Parti Republikan Islam untuk Presiden Iran
Oktober 1981
1985
Gelaran keagamaan
Didahului oleh
Hussein-Ali Montazeri 		Imam Solat Jumaat Tehran
1980–2026 		Diikuti oleh:
Vacant
Jawatan akademik
Pejabat baharu Presiden Yayasan Islam Ensiklopedia
1983–2026 		Diikuti oleh:
Kosong

Templat:Ali Khamenei Templat:Commanders-in-Chief of the Iranian Armed Forces Templat:Islamism Templat:Presidents of Iran

Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Ali_Khamenei&oldid=6803156"